Library·Padma Purāṇa·6·6.77
महादेव उवाच- पप्रच्छाहं जगन्नाथं व्रतानामुत्तमं व्रतम् । पुत्रपौत्रविवृद्ध्यर्थं सुखसौभाग्यदायकम्
mahādeva uvāca- papracchāhaṃ jagannāthaṃ vratānāmuttamaṃ vratam | putrapautravivṛddhyarthaṃ sukhasaubhāgyadāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवाग्रे संप्रवक्ष्यामि शृणु सुंदरि सांप्रतम् । इदं कथानकं दिव्यमृषीणां व्रतमुत्तमम्
tavāgre saṃpravakṣyāmi śṛṇu suṃdari sāṃpratam | idaṃ kathānakaṃ divyamṛṣīṇāṃ vratamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजस्वला तु या नारी सहसा पापरूपिणी । कृतेन च व्रतेनैव महापापैः प्रमुच्यते । पितॄणामक्षयं देयं धर्मकामार्थसाधनम्
rajasvalā tu yā nārī sahasā pāparūpiṇī | kṛtena ca vratenaiva mahāpāpaiḥ pramucyate | pitṝṇāmakṣayaṃ deyaṃ dharmakāmārthasādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीविष्णुरुवाच- पूर्वमासीन्महाबाहुर्ब्राह्मणो वेदपारगः । सदाध्ययनशीलस्तु देवशर्मा इति द्विजः
śrīviṣṇuruvāca- pūrvamāsīnmahābāhurbrāhmaṇo vedapāragaḥ | sadādhyayanaśīlastu devaśarmā iti dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रक्रियायुक्तः षट्कर्मनिरतः सदा । सर्ववर्णेषु संपूज्यः सपुत्रपशुबांधवः
agnihotrakriyāyuktaḥ ṣaṭkarmanirataḥ sadā | sarvavarṇeṣu saṃpūjyaḥ saputrapaśubāṃdhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ब्राह्मणमुख्यस्य भग्ना च गृहवाहिनी । प्राप्ते भाद्रपदे मासे शुक्लपक्षे तु पंचमी
tasya brāhmaṇamukhyasya bhagnā ca gṛhavāhinī | prāpte bhādrapade māse śuklapakṣe tu paṃcamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुःक्षयाहं कुरुते यतात्मा च जितेंद्रियः । रात्रौ निमंत्रयेद्विप्रान्सुखसौभाग्यदायकान्
pituḥkṣayāhaṃ kurute yatātmā ca jiteṃdriyaḥ | rātrau nimaṃtrayedviprānsukhasaubhāgyadāyakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाते विमले प्राप्ते भांडान्यन्यानि कारयेत् । पाकं सर्वेषु पात्रेषु स कारयति जायया
prabhāte vimale prāpte bhāṃḍānyanyāni kārayet | pākaṃ sarveṣu pātreṣu sa kārayati jāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टादशरसोपेतं पितॄणां प्रीतिदायकम् । आकारणं ततो दत्त्वा विप्राणां च पृथक्पृथक्
aṣṭādaśarasopetaṃ pitṝṇāṃ prītidāyakam | ākāraṇaṃ tato dattvā viprāṇāṃ ca pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे विप्रास्तु संप्राप्ता मध्याह्ने वेदपाठकाः । अर्घपाद्यादि विधिवत्कृतवान्द्विजसत्तमः
sarve viprāstu saṃprāptā madhyāhne vedapāṭhakāḥ | arghapādyādi vidhivatkṛtavāndvijasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजसा दूषितः श्राद्धे प्रक्षाल्य विधिवत्तदा । गृहमध्ये गताः सर्वे आसने ते निरूपिताः
rajasā dūṣitaḥ śrāddhe prakṣālya vidhivattadā | gṛhamadhye gatāḥ sarve āsane te nirūpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदत्तं भोजनं तेन मिष्टान्नेन विशेषतः । विधिना च कृतं श्राद्धं पिंडदानप्रपूर्वकम्
pradattaṃ bhojanaṃ tena miṣṭānnena viśeṣataḥ | vidhinā ca kṛtaṃ śrāddhaṃ piṃḍadānaprapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांबूलं दक्षिणां चैव वस्त्राणि विविधानि च । सर्वं ददौ द्विजेभ्यो वै पितृध्यानपरायणः
tāṃbūlaṃ dakṣiṇāṃ caiva vastrāṇi vividhāni ca | sarvaṃ dadau dvijebhyo vai pitṛdhyānaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रा विसर्जिताः सर्वे आशीर्वादपरायणाः । गोत्रिणां बांधवानां च अन्येषां च बुभुक्षताम्
viprā visarjitāḥ sarve āśīrvādaparāyaṇāḥ | gotriṇāṃ bāṃdhavānāṃ ca anyeṣāṃ ca bubhukṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तमन्नं तदा तेन भोजने विधिपूर्वकम् । निशायां तु कुटीद्वारे उपविष्टो यदा तदा
dattamannaṃ tadā tena bhojane vidhipūrvakam | niśāyāṃ tu kuṭīdvāre upaviṣṭo yadā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्या वारि संगृह्य पादप्रक्षालनं कृतम् । तदा शुनी बलीवर्दौ परस्परमभाषताम्
brāhmaṇyā vāri saṃgṛhya pādaprakṣālanaṃ kṛtam | tadā śunī balīvardau parasparamabhāṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु कांत वचो मह्यं यादृक्कृतवती वधूः । तादृशं संप्रवक्ष्यामि नान्यथा प्रब्रवीम्यहम्
śṛṇu kāṃta vaco mahyaṃ yādṛkkṛtavatī vadhūḥ | tādṛśaṃ saṃpravakṣyāmi nānyathā prabravīmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्दैवयोगेन गताहं पुत्रसद्मनि । तत्रस्थितं पयः पातुं वध्वा दृष्टं न तत्पुनः
kadāciddaivayogena gatāhaṃ putrasadmani | tatrasthitaṃ payaḥ pātuṃ vadhvā dṛṣṭaṃ na tatpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतं पयस्तु सर्पेण तद्दृष्टं तु मया पुनः । पश्चात्पीतं मया सम्यक्दृष्टं वध्वा तदा पुनः
pītaṃ payastu sarpeṇa taddṛṣṭaṃ tu mayā punaḥ | paścātpītaṃ mayā samyakdṛṣṭaṃ vadhvā tadā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन संपर्कदोषेणकटिर्भग्ना च मे सदा । तेन दुःखेन भो स्वामिन्जाताहं दुःखभागिनी । भग्ना कटिश्च संजाता ह्याहारो नैव रोचते
tena saṃparkadoṣeṇakaṭirbhagnā ca me sadā | tena duḥkhena bho svāminjātāhaṃ duḥkhabhāginī | bhagnā kaṭiśca saṃjātā hyāhāro naiva rocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलीवर्द्द उवाच- शृणु त्वं शुनि वक्ष्यामि मम दुःखस्य कारणम् । अस्मिन्वै दिवसे प्राप्ते ब्राह्मणानां तु भोजनम्
balīvardda uvāca- śṛṇu tvaṃ śuni vakṣyāmi mama duḥkhasya kāraṇam | asminvai divase prāpte brāhmaṇānāṃ tu bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारितं मम पुत्रेण मम चिंता तु नो कृता । नोदकं न तृणं चैव न दत्तं केनचित्क्वचित्
kāritaṃ mama putreṇa mama ciṃtā tu no kṛtā | nodakaṃ na tṛṇaṃ caiva na dattaṃ kenacitkvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाहारोह्यहं पापी बद्धोऽस्मिन्पापभावितः । पूर्वपापविशेषेण जातं शुनि न संशयः
anāhārohyahaṃ pāpī baddho'sminpāpabhāvitaḥ | pūrvapāpaviśeṣeṇa jātaṃ śuni na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वाक्यं तु तदा देवि श्रुतं पुत्रेण धीमता । ममायं तु पिता साक्षाज्जातो मम गृहे पशुः
tadvākyaṃ tu tadā devi śrutaṃ putreṇa dhīmatā | mamāyaṃ tu pitā sākṣājjāto mama gṛhe paśuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं तु जननी साक्षान्मम चैव न संशयः । दैवयोगाच्छुनी जाता किं करोमि सुनिश्चयम्
iyaṃ tu jananī sākṣānmama caiva na saṃśayaḥ | daivayogācchunī jātā kiṃ karomi suniścayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विचार्यासौ विप्रो नैव निद्रामवाप सः । रात्रौ चिंतापरो भूत्वा स्मरन्विश्वेश्वरं परम्
evaṃ vicāryāsau vipro naiva nidrāmavāpa saḥ | rātrau ciṃtāparo bhūtvā smaranviśveśvaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाधर्मपरोऽहं च ममैवं च कथं शुभम् । विचारयित्वा च ततो रात्रौ सुप्तस्तदा पुनः
nānādharmaparo'haṃ ca mamaivaṃ ca kathaṃ śubham | vicārayitvā ca tato rātrau suptastadā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाते विमले प्राप्ते ऋषीणां पुरतो गतः । तेषां मध्ये वसिष्ठेन तस्य सुस्वागतं कृतम्
prabhāte vimale prāpte ṛṣīṇāṃ purato gataḥ | teṣāṃ madhye vasiṣṭhena tasya susvāgataṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रूहि त्वं ब्राह्मणश्रेष्ठ तवागमनकारणम् । इति पृष्टस्तदा विप्रः प्रणाममकरोत्तदा
brūhi tvaṃ brāhmaṇaśreṣṭha tavāgamanakāraṇam | iti pṛṣṭastadā vipraḥ praṇāmamakarottadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफला क्रिया । अद्य मे पितरस्तृप्ता दुर्लभात्तव दर्शनात्
adya me saphalaṃ janma adya me saphalā kriyā | adya me pitarastṛptā durlabhāttava darśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोक्तं च कृतं श्राद्धं द्विजाश्चैव सुभोजिताः । कुटुंबिनां तु सर्वेषां भोजनं कारितं तथा
yathoktaṃ ca kṛtaṃ śrāddhaṃ dvijāścaiva subhojitāḥ | kuṭuṃbināṃ tu sarveṣāṃ bhojanaṃ kāritaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनानंतरं प्राप्ता शुनी तत्र उवाच ह । अस्माकं तु गृहे ह्येको बलीवर्दस्तु वर्त्तते
bhojanānaṃtaraṃ prāptā śunī tatra uvāca ha | asmākaṃ tu gṛhe hyeko balīvardastu varttate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं पतिं प्रतिवाक्यं यद्दिवज मत्तः शृणुष्व तत् । गृहेस्थितं दुग्धभांडमहिना दूषितं मया
taṃ patiṃ prativākyaṃ yaddivaja mattaḥ śṛṇuṣva tat | gṛhesthitaṃ dugdhabhāṃḍamahinā dūṣitaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टं मे महती चिंता तदा जाता न संशयः । अनेन पयसा चैव पक्वमन्नं यदा भवेत्
dṛṣṭaṃ me mahatī ciṃtā tadā jātā na saṃśayaḥ | anena payasā caiva pakvamannaṃ yadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदात्र सर्वे विप्राश्च म्रियंते भोजनात्ततः । एवं विचार्य तत्स्वामिन्दुग्धं पीतं तदा मया
tadātra sarve viprāśca mriyaṃte bhojanāttataḥ | evaṃ vicārya tatsvāmindugdhaṃ pītaṃ tadā mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा दृष्टं तु वध्वा वै तया मे ताडनं कृतम् । चरामि तेन संभग्ना किं करोमि सुदुःखिता
tadā dṛṣṭaṃ tu vadhvā vai tayā me tāḍanaṃ kṛtam | carāmi tena saṃbhagnā kiṃ karomi suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या दुःखं तु संस्मृत्य वृषः प्राह शुनीं प्रति । शृणु शुनि प्रवक्ष्यामि मम दुःखस्य कारणम्
tasyā duḥkhaṃ tu saṃsmṛtya vṛṣaḥ prāha śunīṃ prati | śṛṇu śuni pravakṣyāmi mama duḥkhasya kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्याहं तु पिता साक्षात्पूर्वजन्मनि वै शुनि । अद्य वै भोजिता विप्रा दत्तमन्नं तु भूरिशः
asyāhaṃ tu pitā sākṣātpūrvajanmani vai śuni | adya vai bhojitā viprā dattamannaṃ tu bhūriśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तृणं नोदकं चैव ममाग्रे संनिवेदितम् । तेन दुःखेन मे दुःखं जातं बहुतरं तदा
na tṛṇaṃ nodakaṃ caiva mamāgre saṃniveditam | tena duḥkhena me duḥkhaṃ jātaṃ bahutaraṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कथानकं श्रुत्वा रात्रौ निद्रामवाप न । मम चिंता तु तत्रैव जाता वै ऋषिसत्तम
etatkathānakaṃ śrutvā rātrau nidrāmavāpa na | mama ciṃtā tu tatraiva jātā vai ṛṣisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाध्ययनशीलोऽहं कुशलो वेदकर्मणि । अनयोश्च महद्दुःखं किं करोमीति चिंतयन् । आगतस्त्वत्समीपे तु ममकष्टं निवारय
vedādhyayanaśīlo'haṃ kuśalo vedakarmaṇi | anayośca mahadduḥkhaṃ kiṃ karomīti ciṃtayan | āgatastvatsamīpe tu mamakaṣṭaṃ nivāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिरुवाच- उग्रजन्मन्शृणुष्व त्वं पूर्वजन्मनि यत्कृतम् । अयं वै तु द्विजश्रेष्ठो कुंडने नगरे शुभे
ṛṣiruvāca- ugrajanmanśṛṇuṣva tvaṃ pūrvajanmani yatkṛtam | ayaṃ vai tu dvijaśreṣṭho kuṃḍane nagare śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासे भाद्रपदे चैव पंचमी या समागता । तद्व्रतं तेन नाज्ञातं पितुः श्राद्धादिकारणात्
māse bhādrapade caiva paṃcamī yā samāgatā | tadvrataṃ tena nājñātaṃ pituḥ śrāddhādikāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीधर्मेण तु संप्राप्ता क्षयहेतु तदानघ । तया चैव कृतं सर्वं ब्राह्मणानां च भोजनम्
strīdharmeṇa tu saṃprāptā kṣayahetu tadānagha | tayā caiva kṛtaṃ sarvaṃ brāhmaṇānāṃ ca bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ज्ञातं च कृतं तेन पापिष्ठेन दुरात्मना । प्रथमेऽहनि चांडाली द्वितीये ब्रह्मघातिनी
na jñātaṃ ca kṛtaṃ tena pāpiṣṭhena durātmanā | prathame'hani cāṃḍālī dvitīye brahmaghātinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये रजकी प्रोक्ता चतुर्थेऽहनि शुध्यति । तेन पापेन सा जाता शुनी स्वगृहचारिणी । बलीवर्दस्त्वयं जातः कर्मणानेन सुव्रत
tṛtīye rajakī proktā caturthe'hani śudhyati | tena pāpena sā jātā śunī svagṛhacāriṇī | balīvardastvayaṃ jātaḥ karmaṇānena suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रजन्मोवाच- व्रतं दानं तथा यज्ञं तीर्थं वाममसुव्रत । ब्रूहि येन विशेषेण मुक्तिः पित्रोर्भवेन्मम
ugrajanmovāca- vrataṃ dānaṃ tathā yajñaṃ tīrthaṃ vāmamasuvrata | brūhi yena viśeṣeṇa muktiḥ pitrorbhavenmama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिरुवाच- मासे भाद्रपदे शुक्ले जायते ऋषिपंचमी । रजसा विकृतं पापं नश्यते करणाद्यतः
ṛṣiruvāca- māse bhādrapade śukle jāyate ṛṣipaṃcamī | rajasā vikṛtaṃ pāpaṃ naśyate karaṇādyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रपौत्रप्रदात्री च पितॄणां मुक्तिदायिनी । नद्या कूपे तडागे वा ब्राह्मणस्य गृहे तथा
putrapautrapradātrī ca pitṝṇāṃ muktidāyinī | nadyā kūpe taḍāge vā brāhmaṇasya gṛhe tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमयं मंडलं कुर्यात्कुंभं तत्रैव विन्यसेत् । तस्योपरि न्यसेत्पात्रमृषिधान्येन पूरितम् 6.77.५०। यज्ञोपवीतसूत्रं च सहिरण्यं फलं तथा । स्थाप्याश्च ऋषयः सप्त सुखसौभाग्यदायकाः
gomayaṃ maṃḍalaṃ kuryātkuṃbhaṃ tatraiva vinyaset | tasyopari nyasetpātramṛṣidhānyena pūritam 6.77.50| yajñopavītasūtraṃ ca sahiraṇyaṃ phalaṃ tathā | sthāpyāśca ṛṣayaḥ sapta sukhasaubhāgyadāyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहयित्वा ते सर्वे पूजनीया व्रतस्थितैः । नैवेद्यमृषिधान्यं च ऋषिधान्यं तु भोजनम्
āvāhayitvā te sarve pūjanīyā vratasthitaiḥ | naivedyamṛṣidhānyaṃ ca ṛṣidhānyaṃ tu bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकभक्तेन कर्तव्यमृषीणामर्चनं तदा । पूजयेत्परया भक्त्या मंत्रेण विधिपूर्वकम्
ekabhaktena kartavyamṛṣīṇāmarcanaṃ tadā | pūjayetparayā bhaktyā maṃtreṇa vidhipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वापं सघृतं देयं दक्षिणासंयुतं तदा । देयं विप्राय विधिवदृषीणां प्रीयतां प्रति
nirvāpaṃ saghṛtaṃ deyaṃ dakṣiṇāsaṃyutaṃ tadā | deyaṃ viprāya vidhivadṛṣīṇāṃ prīyatāṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथां श्रुत्वा विधानेन कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम् । धूपं दीपं च नैवेद्यमर्घ्यं दद्यात्पृथक्पृथक्
kathāṃ śrutvā vidhānena kṛtvā caiva pradakṣiṇām | dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyamarghyaṃ dadyātpṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयः संतु मे नित्यं व्रतसंपूर्णकारिणः । पूजां गृह्णंतु मद्दत्तां ऋषिभ्योऽस्तु नमोनमः
ṛṣayaḥ saṃtu me nityaṃ vratasaṃpūrṇakāriṇaḥ | pūjāṃ gṛhṇaṃtu maddattāṃ ṛṣibhyo'stu namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुः प्राचेतसस्तथा । वसिष्ठमरिचात्रेया अर्घं गृह्णंतु वो नमः
pulastyaḥ pulahaścaiva kratuḥ prācetasastathā | vasiṣṭhamaricātreyā arghaṃ gṛhṇaṃtu vo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पूजा प्रकर्त्तव्या धूपैर्दीपैर्मनोरमैः । पितॄणां जायते मुक्तिः कृतस्यास्य प्रभावतः
evaṃ pūjā prakarttavyā dhūpairdīpairmanoramaiḥ | pitṝṇāṃ jāyate muktiḥ kṛtasyāsya prabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वकर्मविपाकेन रजसा दोषभावतः । कृतं ह्येवं तु भो वत्स मुक्तिस्तस्य न संशयः
pūrvakarmavipākena rajasā doṣabhāvataḥ | kṛtaṃ hyevaṃ tu bho vatsa muktistasya na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्व्रतं च कृतं तेन मुक्त्यर्थं पितृहेतवे । ते गता मुक्तिमार्गेण आशीर्वादपरायणाः
tadvrataṃ ca kṛtaṃ tena muktyarthaṃ pitṛhetave | te gatā muktimārgeṇa āśīrvādaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिपंचमीव्रतं पुण्यं विप्राय परिकीर्तितम् । ये कुर्वंति नरश्रेष्ठास्ते ज्ञेयाः पुण्यभागिनः
ṛṣipaṃcamīvrataṃ puṇyaṃ viprāya parikīrtitam | ye kurvaṃti naraśreṣṭhāste jñeyāḥ puṇyabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये कुर्वंति नरश्रेष्ठ ऋषिव्रतमनुत्तमम् । भुक्त्वात्र भोगान्विपुलान्यांति विष्णोः पदं तु ते
ye kurvaṃti naraśreṣṭha ṛṣivratamanuttamam | bhuktvātra bhogānvipulānyāṃti viṣṇoḥ padaṃ tu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.