पृथुरुवाच-
महाफलं त्वया प्रोक्तं मुने कार्त्तिकमाघयोः ।
तयोः स्नानविधिं सम्यङ्नियमानपि नारद ।
उद्यापनविधिं चैवं यथावद्वक्तुमर्हसि
pṛthuruvāca-
mahāphalaṃ tvayā proktaṃ mune kārttikamāghayoḥ |
tayoḥ snānavidhiṃ samyaṅniyamānapi nārada |
udyāpanavidhiṃ caivaṃ yathāvadvaktumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
त्वं विष्णोरंशसंजातो नाज्ञातं विद्यते तव ।
तथापि वदतः सम्यङ्माहात्म्यं शृणु वेनज
nārada uvāca-
tvaṃ viṣṇoraṃśasaṃjāto nājñātaṃ vidyate tava |
tathāpi vadataḥ samyaṅmāhātmyaṃ śṛṇu venaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्विनस्य तु मासस्य या शुक्लैकादशी भवेत् ।
कार्तिकव्रतनियमं तस्यां कुर्यादतंद्रितः
āśvinasya tu māsasya yā śuklaikādaśī bhavet |
kārtikavrataniyamaṃ tasyāṃ kuryādataṃdritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्र्यां तुर्यांशशेषायां मुदो तिष्ठत्सदा व्रती ।
नैरृत्यां संव्रजेद्वासाद्बहिः सोदकभाजनः
rātryāṃ turyāṃśaśeṣāyāṃ mudo tiṣṭhatsadā vratī |
nairṛtyāṃ saṃvrajedvāsādbahiḥ sodakabhājanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवासंध्या सुकर्णस्थ ब्रह्मसूत्र उदङ्मुखः ।
अंतर्धाय तृणं भूमौ शिरः प्रावृत्य वाससा
divāsaṃdhyā sukarṇastha brahmasūtra udaṅmukhaḥ |
aṃtardhāya tṛṇaṃ bhūmau śiraḥ prāvṛtya vāsasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रं नियम्य यत्नेन ष्ठीवनश्वासवर्जितः ।
कुर्यान्मूत्रपुरीषे च रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः
vaktraṃ niyamya yatnena ṣṭhīvanaśvāsavarjitaḥ |
kuryānmūtrapurīṣe ca rātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतशिश्नश्चोत्थाय गृहीत्वा शुचिमृत्तिकाम् ।
गंधलेपक्षयकरं शौचं कुर्यादतंद्रितः
gṛhītaśiśnaścotthāya gṛhītvā śucimṛttikām |
gaṃdhalepakṣayakaraṃ śaucaṃ kuryādataṃdritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका लिंगे गुदे पंच तथा वामकरे दश ।
उभयोः सप्त दातव्यास्तथा तिस्रस्तु पादयोः
ekā liṃge gude paṃca tathā vāmakare daśa |
ubhayoḥ sapta dātavyāstathā tisrastu pādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्द्वि त्रिगुणं प्रोक्तं ब्रह्मचारि वनस्थयोः ।
यतेश्चतुर्गुणं रात्रौ तदर्द्धं शौचमाचरेत्
etaddvi triguṇaṃ proktaṃ brahmacāri vanasthayoḥ |
yateścaturguṇaṃ rātrau tadarddhaṃ śaucamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्द्धमपि मार्गस्थः स्त्रीशूद्राणां तदर्द्धकम् ।
शौचकर्मविहीनस्य सकला निष्फलाः क्रियाः
tadarddhamapi mārgasthaḥ strīśūdrāṇāṃ tadarddhakam |
śaucakarmavihīnasya sakalā niṣphalāḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखशुद्धिविहीनस्य नो मंत्राः फलदाः स्मृताः ।
दंत जिह्वा विशुद्धिं च ततः कुर्यात्प्रयत्नतः
mukhaśuddhivihīnasya no maṃtrāḥ phaladāḥ smṛtāḥ |
daṃta jihvā viśuddhiṃ ca tataḥ kuryātprayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशुवसूनि च ।
ब्रह्म प्रज्ञां च मेधां च त्वन्नो देहि वनस्पते
āyurbalaṃ yaśo varcaḥ prajāḥ paśuvasūni ca |
brahma prajñāṃ ca medhāṃ ca tvanno dehi vanaspate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मंत्रं समुच्चार्य द्वादशांगुलकं सदा ।
समिधा क्षीरवृक्षास्य क्षयाहोपोषणं विना
iti maṃtraṃ samuccārya dvādaśāṃgulakaṃ sadā |
samidhā kṣīravṛkṣāsya kṣayāhopoṣaṇaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपद्दर्श नवमी षष्ठीश्चार्कदिनं विना ।
चंद्रसूर्योपरागे च न कुर्याद्दंतधावनम्
pratipaddarśa navamī ṣaṣṭhīścārkadinaṃ vinā |
caṃdrasūryoparāge ca na kuryāddaṃtadhāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंटकीवृक्षकार्पास निर्गुंडी ब्रह्मवृक्षजम् ।
बिल्वैरंडविगंधाढ्यं वर्जयेद्दंतधावनम्
kaṃṭakīvṛkṣakārpāsa nirguṃḍī brahmavṛkṣajam |
bilvairaṃḍavigaṃdhāḍhyaṃ varjayeddaṃtadhāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विष्णोः शिवस्यापि गृहं गच्छेत्प्रसन्नधीः ।
गंधपुष्पसुतांबूलान्गृहीत्वा भक्तितत्परः
tato viṣṇoḥ śivasyāpi gṛhaṃ gacchetprasannadhīḥ |
gaṃdhapuṣpasutāṃbūlāngṛhītvā bhaktitatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवस्य पाद्यार्घाद्युपचारान्पृथक्पृथक् ।
कृत्वा स्तुत्वा पुनर्नत्वा कुर्याद्गीतादिमंगलम्
tatra devasya pādyārghādyupacārānpṛthakpṛthak |
kṛtvā stutvā punarnatvā kuryādgītādimaṃgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालवेणुमृदंगादि ध्वनियुक्तान्सनृत्तकान् ।
पुष्पैर्गंधैः सतांबूलैर्गायनानपि चार्चयेत्
tālaveṇumṛdaṃgādi dhvaniyuktānsanṛttakān |
puṣpairgaṃdhaiḥ satāṃbūlairgāyanānapi cārcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवालये गानपरा यतस्ते विष्णुमूर्त्तयः ।
तपांसि यज्ञदानानि कृतानि च जगद्गुरोः
devālaye gānaparā yataste viṣṇumūrttayaḥ |
tapāṃsi yajñadānāni kṛtāni ca jagadguroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टिदानि कलौ नित्यं भक्त्या देवस्य सत्पतेः ।
क्व त्वं वससि देवेश मया पृष्टस्तु पार्थिव
tuṣṭidāni kalau nityaṃ bhaktyā devasya satpateḥ |
kva tvaṃ vasasi deveśa mayā pṛṣṭastu pārthiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरेवं तदा प्राह मद्भक्तिपरितोषितः ।
नाहं वसामि वैकुंठे योगिनां हृदये न च
viṣṇurevaṃ tadā prāha madbhaktiparitoṣitaḥ |
nāhaṃ vasāmi vaikuṃṭhe yogināṃ hṛdaye na ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्भक्ता यत्र गायंति तत्र तिष्ठामि नारद ।
सत्पुराणकथां श्रुत्वा मद्भक्तानां च गायनम्
madbhaktā yatra gāyaṃti tatra tiṣṭhāmi nārada |
satpurāṇakathāṃ śrutvā madbhaktānāṃ ca gāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेच्छंति ये नरा मूढा मद्द्वेष्यास्ते भवंति हि ।
तेषां पूजादिकं गंधपुष्पादि क्रयते नरैः२३।
तेन प्रीतिं तथा यामि न तथा मत्प्रपूजनात् ।
शिरीषोन्मत्तगिरिजा मल्लिका शाल्मलीभवैः
necchaṃti ye narā mūḍhā maddveṣyāste bhavaṃti hi |
teṣāṃ pūjādikaṃ gaṃdhapuṣpādi krayate naraiḥ23|
tena prītiṃ tathā yāmi na tathā matprapūjanāt |
śirīṣonmattagirijā mallikā śālmalībhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कजैः कर्णिकारैश्च विष्णुर्नार्च्यस्तथाक्षतैः ।
जपा कुंद शिरीषैश्च यूथिका मालती भवैः
arkajaiḥ karṇikāraiśca viṣṇurnārcyastathākṣataiḥ |
japā kuṃda śirīṣaiśca yūthikā mālatī bhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केतकीभव पुष्पैश्च नैवार्च्यः शंकरस्तथा ।
गणेशं तुलसीपत्रैर्दुर्गां नैव च दूर्वया
ketakībhava puṣpaiśca naivārcyaḥ śaṃkarastathā |
gaṇeśaṃ tulasīpatrairdurgāṃ naiva ca dūrvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिपुष्पैस्तथा सूर्यं लक्ष्मीकामो न चार्चयेत् ।
सुगंधीनि प्रशस्तानि पूजायां सर्वदैव तु
munipuṣpaistathā sūryaṃ lakṣmīkāmo na cārcayet |
sugaṃdhīni praśastāni pūjāyāṃ sarvadaiva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पूजाविधिं कृत्वा देवदेवं क्षमापयेत् ।
मंत्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर
evaṃ pūjāvidhiṃ kṛtvā devadevaṃ kṣamāpayet |
maṃtrahīnaṃ kriyāhīnaṃ bhaktihīnaṃ sureśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे ।
ततःप्रदक्षिणंकृत्वादंडवत्प्रणिपत्यच
yatpūjitaṃ mayā deva paripūrṇaṃ tadastu me |
tataḥpradakṣiṇaṃkṛtvādaṃḍavatpraṇipatyaca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनःक्षमापयेद्देवंगायनाद्यंक्षमापयेत् ।
विष्णोः शिवस्यापि च पूजनादिकं कुर्वंति सम्यङ्निशि कार्तिके ये ।
निर्धूतपापाः सह पूर्वजैस्ते प्रयांति विष्णोर्भवनं मनुष्याः
punaḥkṣamāpayeddevaṃgāyanādyaṃkṣamāpayet |
viṣṇoḥ śivasyāpi ca pūjanādikaṃ kurvaṃti samyaṅniśi kārtike ye |
nirdhūtapāpāḥ saha pūrvajaiste prayāṃti viṣṇorbhavanaṃ manuṣyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायामुत्तरखंडे कार्तिकमाहात्म्ये श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे नियमवर्णनं नाम द्विनवतितमोऽध्यायः
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kārtikamāhātmye śrīkṛṣṇasatyabhāmāsaṃvāde niyamavarṇanaṃ nāma dvinavatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.