महादेव उवाच-।
भवतोऽनेन वाक्येन तुष्टोऽस्मि द्विजसत्तम ।
वरं वृणु महाभाग वरं दित्सुरहं खलु
mahādeva uvāca-|
bhavato'nena vākyena tuṣṭo'smi dvijasattama |
varaṃ vṛṇu mahābhāga varaṃ ditsurahaṃ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच-
भवंतं परमात्मानमदृश्यं दैवतैरपि ।
साक्षात्पश्याम्यहं नाथ किं कार्यमपरैर्वरैः१२४।
तथापि त्वं महादेव वरं दित्सुः कृपामयः ।
पृच्छामि यदहं किंचित्तद्ब्रूहि परमेश्वर
brāhmaṇa uvāca-
bhavaṃtaṃ paramātmānamadṛśyaṃ daivatairapi |
sākṣātpaśyāmyahaṃ nātha kiṃ kāryamaparairvaraiḥ124|
tathāpi tvaṃ mahādeva varaṃ ditsuḥ kṛpāmayaḥ |
pṛcchāmi yadahaṃ kiṃcittadbrūhi parameśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोऽहं तस्थौ पुरा देव किं वा कार्यं कृतं पुरा ।
संसारसागरे नाथ पतितोऽस्मि कथं प्रभो
ko'haṃ tasthau purā deva kiṃ vā kāryaṃ kṛtaṃ purā |
saṃsārasāgare nātha patito'smi kathaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा प्राप्यते देहो देही पापेन लिप्यते ।
पुनः पापप्रभावेण प्राप्यते विषमा गतिः
karmaṇā prāpyate deho dehī pāpena lipyate |
punaḥ pāpaprabhāveṇa prāpyate viṣamā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभावैः कर्मणां केषां जन्म प्राप्तमिदं मया ।
नानादुःखप्रदं नाथ प्रसन्नो ब्रूहि शंकर
prabhāvaiḥ karmaṇāṃ keṣāṃ janma prāptamidaṃ mayā |
nānāduḥkhapradaṃ nātha prasanno brūhi śaṃkara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापमूलमिदं जन्म जन्म दुःखस्य कारणम् ।
ज्ञातुमिच्छाम्यहं तस्मात्पूर्ववृत्तांतमात्मनः
pāpamūlamidaṃ janma janma duḥkhasya kāraṇam |
jñātumicchāmyahaṃ tasmātpūrvavṛttāṃtamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितोऽहं जननी कुक्षौ जनठरानलतापितः ।
मूत्रविष्ठाप्रकीर्णे च विपाकेन च कर्मणाम्
sthito'haṃ jananī kukṣau janaṭharānalatāpitaḥ |
mūtraviṣṭhāprakīrṇe ca vipākena ca karmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भवाससमं दुःखं संसारे न हि मन्यते ।
कथं मयानुभूतं तत्प्रभो भक्तार्तिनाशन
garbhavāsasamaṃ duḥkhaṃ saṃsāre na hi manyate |
kathaṃ mayānubhūtaṃ tatprabho bhaktārtināśana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारेऽस्मिन्महाघोरे नानादुःखसमन्विते ।
असारे मायया विष्णोर्मोहिते पातकाश्रये
saṃsāre'sminmahāghore nānāduḥkhasamanvite |
asāre māyayā viṣṇormohite pātakāśraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुस्तरे बंधुहीने च कामक्रोधादिसंयुते ।
शोकरोगप्रदे चैव जन्ममृत्युप्रदे तथा
dustare baṃdhuhīne ca kāmakrodhādisaṃyute |
śokarogaprade caiva janmamṛtyuprade tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपारे जगतामीश पतितोऽस्मि कथं शिव ।
एतत्सर्वं विभो ब्रूहि यदि ते मय्यनुग्रहः
apāre jagatāmīśa patito'smi kathaṃ śiva |
etatsarvaṃ vibho brūhi yadi te mayyanugrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच-
यद्यप्येतद्दिवजश्रेष्ठ गुह्याद्गुह्यतरं महत् ।
अप्रकाश्यं तथापि त्वां भक्तं प्रतिवदाम्यहम्
mahādeva uvāca-
yadyapyetaddivajaśreṣṭha guhyādguhyataraṃ mahat |
aprakāśyaṃ tathāpi tvāṃ bhaktaṃ prativadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा त्वं ब्राह्मणः श्रेष्ठ शबरान्वयसंभव ।
दण्डपाणिरिति ख्यातः स्थितः सल्लोकदुःखदः
purā tvaṃ brāhmaṇaḥ śreṣṭha śabarānvayasaṃbhava |
daṇḍapāṇiriti khyātaḥ sthitaḥ sallokaduḥkhadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परलोकभयं त्यक्त्वा विवेकैः परिवर्जितः ।
दस्युवृत्तिं प्रपन्नार्ति परमक्लेशदायिनीम्
paralokabhayaṃ tyaktvā vivekaiḥ parivarjitaḥ |
dasyuvṛttiṃ prapannārti paramakleśadāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दस्युवृत्तिगतं दृष्ट्वा भवंतमतिनिर्दयम् ।
अपरे भ्रातरः सर्वे बभूवुस्ते च दस्यवः
dasyuvṛttigataṃ dṛṣṭvā bhavaṃtamatinirdayam |
apare bhrātaraḥ sarve babhūvuste ca dasyavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां नामानि विप्रेन्द्र भातॄणां निगदाम्यहम् ।
यैः सार्द्धं भवता पूर्वं भ्रातृभिर्दस्युता कृता
teṣāṃ nāmāni viprendra bhātṝṇāṃ nigadāmyaham |
yaiḥ sārddhaṃ bhavatā pūrvaṃ bhrātṛbhirdasyutā kṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंडी दंडायुधश्चैव दत्तवान्दत्तभूस्तथा ।
सुंदडो दंडकेतुश्च भ्रातरः षट्प्रकीर्तिताः
daṃḍī daṃḍāyudhaścaiva dattavāndattabhūstathā |
suṃdaḍo daṃḍaketuśca bhrātaraḥ ṣaṭprakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्भ्रातृभिर्महाघोरैर्दयाभिः परिवर्जितः ।
दंडेन भवता नित्यं सर्वे व्यग्रीकृता जनाः
tairbhrātṛbhirmahāghorairdayābhiḥ parivarjitaḥ |
daṃḍena bhavatā nityaṃ sarve vyagrīkṛtā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनलोभेन भवता दुष्टैस्तैर्भ्रातृभिः सह ।
अरण्ये प्रांतरो विप्र हताः शतसहस्रशः
dhanalobhena bhavatā duṣṭaistairbhrātṛbhiḥ saha |
araṇye prāṃtaro vipra hatāḥ śatasahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा च सायकैस्तीक्ष्णैर्वनस्थेन त्वया सदा ।
गवां क्रव्याणि भुक्त्वा च मदिराभिः सह द्विज
hatvā ca sāyakaistīkṣṇairvanasthena tvayā sadā |
gavāṃ kravyāṇi bhuktvā ca madirābhiḥ saha dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यानविधिं सर्वे वणिजस्त्वद्भयात्तथा ।
तत्यजुर्विपिने तस्मिन्ननर्थः पतितः सदा
tato yānavidhiṃ sarve vaṇijastvadbhayāttathā |
tatyajurvipine tasminnanarthaḥ patitaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य वित्तं न तद्वित्तं गृहं यस्य न तद्गृहम् ।
यस्य भार्या न तद्भार्या त्वयि दस्युत्वमागते
yasya vittaṃ na tadvittaṃ gṛhaṃ yasya na tadgṛham |
yasya bhāryā na tadbhāryā tvayi dasyutvamāgate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्वभ्रातृभिस्तैस्तु तस्मिन्नेव महावने ।
गतो वर्त्मश्रमश्रांतः स्नानार्थं सरसीं प्रति
evaṃ svabhrātṛbhistaistu tasminneva mahāvane |
gato vartmaśramaśrāṃtaḥ snānārthaṃ sarasīṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्नानं समाचर्य क्षुधितेन द्विजोत्तम ।
भक्षितानि मृणालानि भ्रातृभिस्तैर्जलानि च
tatra snānaṃ samācarya kṣudhitena dvijottama |
bhakṣitāni mṛṇālāni bhrātṛbhistairjalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ त्वया द्विजश्रेष्ठ कौतुकात्तत्र सत्तम ।
भुक्तानि पद्मपुष्पाणि प्रफुल्लानि बहूनि च
atha tvayā dvijaśreṣṭha kautukāttatra sattama |
bhuktāni padmapuṣpāṇi praphullāni bahūni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नेव ततः काले ब्राह्मणो विपिनेचरः ।
सर्ववेदा इति ख्यातस्तत्र स्नानार्थमागतः
tasminneva tataḥ kāle brāhmaṇo vipinecaraḥ |
sarvavedā iti khyātastatra snānārthamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्नात्वा स धर्मात्मा भगवंतं जनार्दनम् ।
यष्टुं त्वामकमंभोजं ययाचे विनयान्वितः १५० 7.13.150।
अथ त्वया च विप्रेन्द्र पद्ममेकं सुनिर्मलम् ।
दत्तं परमया भक्त्या पूजार्थं कमलापतेः
tatra snātvā sa dharmātmā bhagavaṃtaṃ janārdanam |
yaṣṭuṃ tvāmakamaṃbhojaṃ yayāce vinayānvitaḥ 150 7.13.150|
atha tvayā ca viprendra padmamekaṃ sunirmalam |
dattaṃ paramayā bhaktyā pūjārthaṃ kamalāpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया दत्तेन पद्मेन स च प्रीतो द्विजोत्तमः ।
पूजयामास तत्रैव विष्णुं सकलकारकम्
tvayā dattena padmena sa ca prīto dvijottamaḥ |
pūjayāmāsa tatraiva viṣṇuṃ sakalakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुपूजा परं दृष्ट्वा तं विप्रं सर्ववेदसम् ।
त्वमपि प्रहसन्विष्णुं ननन्थ च सुकामदम्
viṣṇupūjā paraṃ dṛṣṭvā taṃ vipraṃ sarvavedasam |
tvamapi prahasanviṣṇuṃ nanantha ca sukāmadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाभ्यर्च्य परात्मानं चतुर्वर्गफलप्रदम् ।
यथोक्तविधिना विप्र स जगाम यथागतः
athābhyarcya parātmānaṃ caturvargaphalapradam |
yathoktavidhinā vipra sa jagāma yathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाम्बुजप्रदानेन प्रणामेन च सत्तम ।
विष्णुपूजादर्शनेन नष्टं ते सर्वपातकम्
tenāmbujapradānena praṇāmena ca sattama |
viṣṇupūjādarśanena naṣṭaṃ te sarvapātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कियद्भिर्दिवसैस्तस्मिन्नेव महावने ।
संप्राप्तकालः पंचत्वं गतोऽसि त्वं द्विजोत्तम
tataḥ kiyadbhirdivasaistasminneva mahāvane |
saṃprāptakālaḥ paṃcatvaṃ gato'si tvaṃ dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव कर्मणा तुष्टो भगवान्करुणालयः ।
ददौ तुभ्यं परं स्थानं देवैरपि सुदुर्ल्लभम्
tenaiva karmaṇā tuṣṭo bhagavānkaruṇālayaḥ |
dadau tubhyaṃ paraṃ sthānaṃ devairapi sudurllabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वंतरसहस्राणि मन्वंतरशतानि च ।
भुक्तं नानासुखं तत्र कृपया कमलापतेः
manvaṃtarasahasrāṇi manvaṃtaraśatāni ca |
bhuktaṃ nānāsukhaṃ tatra kṛpayā kamalāpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कर्मावसाने तु कर्मभूमिमिमां द्विज ।
आगत्य तैः पुण्यफलैर्जातोऽसि द्विजसंततौ
tataḥ karmāvasāne tu karmabhūmimimāṃ dvija |
āgatya taiḥ puṇyaphalairjāto'si dvijasaṃtatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणस्य कुले शुद्धे जन्म संप्राप्य सत्तम ।
सर्वगुणाश्रया लब्धा हरिभक्तिरचंचला
brāhmaṇasya kule śuddhe janma saṃprāpya sattama |
sarvaguṇāśrayā labdhā haribhaktiracaṃcalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधितो महाविष्णुः क्रियायोगैस्त्वया प्रभुः ।
तुभ्यं दास्यति विज्ञानं ज्ञानान्मुक्तो भविष्यति
ārādhito mahāviṣṇuḥ kriyāyogaistvayā prabhuḥ |
tubhyaṃ dāsyati vijñānaṃ jñānānmukto bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ ब्राह्मण भद्रं ते सुप्रीतो निजमंदिरम् ।
मद्दर्शनं त्वया प्राप्तं मुक्तोऽसि भवबंधनात्
gaccha brāhmaṇa bhadraṃ te suprīto nijamaṃdiram |
maddarśanaṃ tvayā prāptaṃ mukto'si bhavabaṃdhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
इत्युक्त्वांतर्दधे विप्र तत्रैव जगदीश्वरः ।
कृतार्थो ब्राह्मणः सोऽपि जगाम भवनं स्वकम्
vyāsa uvāca-
ityuktvāṃtardadhe vipra tatraiva jagadīśvaraḥ |
kṛtārtho brāhmaṇaḥ so'pi jagāma bhavanaṃ svakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स त्रिदिनं विष्णुं पद्मपुष्पैर्मनोरमैः ।
यत्नादाराधयामास स्तुत्यर्थं परमेश्वरम्
atha sa tridinaṃ viṣṇuṃ padmapuṣpairmanoramaiḥ |
yatnādārādhayāmāsa stutyarthaṃ parameśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुं समाराध्य चिरं प्रसुप्तः पद्मप्रसूनैर्विचित्रैः सुपुष्पैः ।
ज्ञानं समासाद्य जगाम मोक्षं प्रसादतः श्रीगरुडध्वजस्य
viṣṇuṃ samārādhya ciraṃ prasuptaḥ padmaprasūnairvicitraiḥ supuṣpaiḥ |
jñānaṃ samāsādya jagāma mokṣaṃ prasādataḥ śrīgaruḍadhvajasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिच्छयापि कमलं यच्छतः फलमीदृशम् ।
विष्णवे यच्छतो भक्त्या न जाने किं भवेदिति
anicchayāpi kamalaṃ yacchataḥ phalamīdṛśam |
viṣṇave yacchato bhaktyā na jāne kiṃ bhavediti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यमेव मयोच्यते ।
कमलैर्हरिमभ्यर्च्य प्राप्यते परमं पदम्
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyameva mayocyate |
kamalairharimabhyarcya prāpyate paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकमेवारविंदं यः प्रददाति मुरारये ।
तस्य नास्ति पुनर्जन्म संसारेषु भयावहे
ekamevāraviṃdaṃ yaḥ pradadāti murāraye |
tasya nāsti punarjanma saṃsāreṣu bhayāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणं ये च प्रफुल्लवारिजैर्दयामयं कामदमर्चयंति ।
एकाहमप्युत्कटपापयुक्तास्ते यांति मुक्तिं प्रति पापिनोऽपि
nārāyaṇaṃ ye ca praphullavārijairdayāmayaṃ kāmadamarcayaṃti |
ekāhamapyutkaṭapāpayuktāste yāṃti muktiṃ prati pāpino'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.