व्यास उवाच-
नारायणस्य माहात्म्यं पुनर्वच्मि शृणु द्विज।
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुक्तो भवति मानवः
vyāsa uvāca-
nārāyaṇasya māhātmyaṃ punarvacmi śṛṇu dvija|
yacchrutvā sarvapāpebhyo mukto bhavati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्ण्वंशभूतं सकलं जगदेतद्दिवजोत्तम।
तस्माद्विष्णुमयं धीराः पश्यंति परमार्थिनः
viṣṇvaṃśabhūtaṃ sakalaṃ jagadetaddivajottama|
tasmādviṣṇumayaṃ dhīrāḥ paśyaṃti paramārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मशंकररुद्राद्या विष्ण्वंशाः सकलाः सुराः।
तस्मात्समस्तदेवार्चा विष्णुमेकं प्रपद्यते
brahmaśaṃkararudrādyā viṣṇvaṃśāḥ sakalāḥ surāḥ|
tasmātsamastadevārcā viṣṇumekaṃ prapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मरतां विष्णुनामानि सर्वपापहराणि च।
येनकेनाप्युपायेन विद्यते नाशुभं क्वचित्
smaratāṃ viṣṇunāmāni sarvapāpaharāṇi ca|
yenakenāpyupāyena vidyate nāśubhaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमेव द्विजश्रेष्ठ कर्मणा पापमुच्यते।
अनपायि इदं विष्णोः स्मरणं पापनाशनम्
sarvameva dvijaśreṣṭha karmaṇā pāpamucyate|
anapāyi idaṃ viṣṇoḥ smaraṇaṃ pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपन्भुञ्जन्वदंस्तिष्ठन्नुत्तिष्ठंश्च व्रजंस्तथा।
स्मरेदविरतं विष्णुं मुमुक्षुर्वैष्णवोजनः६।
उत्तुंगैर्मुनिभिः सर्वैः स्मरणे कमलापतेः।
न कालनियमः प्रोक्तः सर्वदुःखविनाशनः
svapanbhuñjanvadaṃstiṣṭhannuttiṣṭhaṃśca vrajaṃstathā|
smaredavirataṃ viṣṇuṃ mumukṣurvaiṣṇavojanaḥ6|
uttuṃgairmunibhiḥ sarvaiḥ smaraṇe kamalāpateḥ|
na kālaniyamaḥ proktaḥ sarvaduḥkhavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामप्रभावं विप्रर्षे केशवस्य महात्मनः।
ब्रवीम्यहं समासेन सेतिहासं निशामय
nāmaprabhāvaṃ viprarṣe keśavasya mahātmanaḥ|
bravīmyahaṃ samāsena setihāsaṃ niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीत्स परशुर्नाम पूर्वं कृतयुगे शुचिः।
वैश्यो वैश्यकुलश्रेष्ठः समस्तगुणपारगः
āsītsa paraśurnāma pūrvaṃ kṛtayuge śuciḥ|
vaiśyo vaiśyakulaśreṣṭhaḥ samastaguṇapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वैश्यो दैवयोगेन प्रथमे वयसि द्विज।
जगाम वशतां मृत्योः कासश्वासगदार्दितः
sa vaiśyo daivayogena prathame vayasi dvija|
jagāma vaśatāṃ mṛtyoḥ kāsaśvāsagadārditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवंती नाम तत्पत्नी सुमध्या नवयौवना।
मृते भर्तरि तातस्य जगाम निलयं यतः
jīvaṃtī nāma tatpatnī sumadhyā navayauvanā|
mṛte bhartari tātasya jagāma nilayaṃ yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा जीवंती द्विजश्रेष्ठ नवयौवनगर्विता।
गतिं चकार जारेषु बाध्यमानापि बांधवैः
sā jīvaṃtī dvijaśreṣṭha navayauvanagarvitā|
gatiṃ cakāra jāreṣu bādhyamānāpi bāṃdhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतस्य नियमं वापि गृहव्यापारमेव च।
जारानुरक्तचित्ता सा तत्याज्य नवयौवना
vratasya niyamaṃ vāpi gṛhavyāpārameva ca|
jārānuraktacittā sā tatyājya navayauvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंधीकृता सा कामेन सुश्रोणी पीवरस्तनी।
धर्ममार्गं द्विजश्रेष्ठ न कदाचिद्ददर्श ह
aṃdhīkṛtā sā kāmena suśroṇī pīvarastanī|
dharmamārgaṃ dvijaśreṣṭha na kadāciddadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःशीलां चैव तां दृष्ट्वा तत्पिता धर्मतत्परः।
अपकीर्तिभयाद्भीरुरित्याहात्यंत कोपवान्
duḥśīlāṃ caiva tāṃ dṛṣṭvā tatpitā dharmatatparaḥ|
apakīrtibhayādbhīrurityāhātyaṃta kopavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्टे पापिनि मद्वंशे सर्वदोषविवर्जिते।
आसाद्य जन्म किमिति क्रियते पातकं त्वया
duṣṭe pāpini madvaṃśe sarvadoṣavivarjite|
āsādya janma kimiti kriyate pātakaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि ते पातके चित्तं ह्यदितुं नैव एहि वै।
अभद्रे गच्छ सदनाज्जहीहि मम मंदिरम्
yadi te pātake cittaṃ hyadituṃ naiva ehi vai|
abhadre gaccha sadanājjahīhi mama maṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तातेनेति निरुक्ता सा क्रोधारुणितलोचना।
पितुर्गेहं परित्यज्य साजगाम यथासुखम्
tāteneti niruktā sā krodhāruṇitalocanā|
piturgehaṃ parityajya sājagāma yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सा स्वेच्छया नारी भ्रमंती जारकांक्षया।
वेश्यावृत्तिं समाश्रित्य तस्थौ लज्जाविवर्जिता
atha sā svecchayā nārī bhramaṃtī jārakāṃkṣayā|
veśyāvṛttiṃ samāśritya tasthau lajjāvivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलिंदः शबरो वापि चाण्डालो वापि तद्गृहम्।
आयाति तस्यास्तेनापि मुदा क्रीडति साऽसती
puliṃdaḥ śabaro vāpi cāṇḍālo vāpi tadgṛham|
āyāti tasyāstenāpi mudā krīḍati sā'satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परलोकभयं विप्र कदाचिदपि चेतसा।
न चिंतयामास च सा वारनारी यथाक्रमात्
paralokabhayaṃ vipra kadācidapi cetasā|
na ciṃtayāmāsa ca sā vāranārī yathākramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्ब्राह्मणश्रेष्ठ कश्चिद्व्याधस्तदालये।
शुकशावं समादाय विक्रयार्थं समाययौ
kadācidbrāhmaṇaśreṣṭha kaścidvyādhastadālaye|
śukaśāvaṃ samādāya vikrayārthaṃ samāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापि वाराङ्गना तं च शुकशावकमुत्तमम्।
जगृहे परमप्रीत्या धनैः संपूज्य लुब्धकम्
sāpi vārāṅganā taṃ ca śukaśāvakamuttamam|
jagṛhe paramaprītyā dhanaiḥ saṃpūjya lubdhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्योग्याहारदानेन वारस्त्री नित्यमेव सा।
शुकस्य पोषणं चक्रे तस्य जातकुतूहला
tadyogyāhāradānena vārastrī nityameva sā|
śukasya poṣaṇaṃ cakre tasya jātakutūhalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारांगनानपत्या सा तमेव शुकशावकम्।
मत्वा पुत्रमिवात्मानं चक्रे तत्प्रतिपालनम्
vārāṃganānapatyā sā tameva śukaśāvakam|
matvā putramivātmānaṃ cakre tatpratipālanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि पक्षी द्विजश्रेष्ठ नित्यमेव तदाज्ञया।
ज्ञातिवच्चित्तवात्सल्य व्यवहारं करोति च
so'pi pakṣī dvijaśreṣṭha nityameva tadājñayā|
jñātivaccittavātsalya vyavahāraṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽसौ लब्धभावश्च शुको गणिकया तदा।
रामेति सततं नाम पाठ्यते सुंदराक्षरम्
tato'sau labdhabhāvaśca śuko gaṇikayā tadā|
rāmeti satataṃ nāma pāṭhyate suṃdarākṣaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामनाम परं ब्रह्म सर्वदेवाधिकं महत्।
समस्तपातकध्वंसि स शुकस्तु सदा पठन्
rāmanāma paraṃ brahma sarvadevādhikaṃ mahat|
samastapātakadhvaṃsi sa śukastu sadā paṭhan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामोच्चारणमात्रेण तयोश्च शुकवेश्ययोः।
विनष्टमभवत्पापं सर्वमेव सुदारुणम्
rāmoccāraṇamātreṇa tayośca śukaveśyayoḥ|
vinaṣṭamabhavatpāpaṃ sarvameva sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्वारमुख्या सा शुकोऽपि च द्विजोत्तम।
उभावपि च पंचत्वमेककाले गतौ ततः
kadācidvāramukhyā sā śuko'pi ca dvijottama|
ubhāvapi ca paṃcatvamekakāle gatau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानेतुं ततस्तौ तु विहिताखिलपातकौ।
किंकरान्प्रेषयामास चंडाद्यान्धर्मराट्ततः
samānetuṃ tatastau tu vihitākhilapātakau|
kiṃkarānpreṣayāmāsa caṃḍādyāndharmarāṭtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते किंकराः सर्वे चंडाद्याः अतिवेगिनः।
यमाज्ञया समायाताः पाशमुद्गरपाणयः
tataste kiṃkarāḥ sarve caṃḍādyāḥ ativeginaḥ|
yamājñayā samāyātāḥ pāśamudgarapāṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनेतुं तौ समायाताः सर्वे विष्णुपराक्रमाः।
पाशबद्धौ तु तौ दृष्ट्वा पतितौ विष्णुकिंकराः
ānetuṃ tau samāyātāḥ sarve viṣṇuparākramāḥ|
pāśabaddhau tu tau dṛṣṭvā patitau viṣṇukiṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुर्वाक्यमिदं क्रुद्धा यमदूतान्सुरासदान्
ūcurvākyamidaṃ kruddhā yamadūtānsurāsadān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुदूता ऊचुः -
अहो चित्रमिदं वाक्यं यमदूता मुखाच्छ्रुतम्
viṣṇudūtā ūcuḥ -
aho citramidaṃ vākyaṃ yamadūtā mukhācchrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तावपि हरेरेतौ दंड्यौ भास्करसूनुना।
अहो चरित्रं दुष्टानां कदाचिदपि नोत्तमम्
bhaktāvapi hareretau daṃḍyau bhāskarasūnunā|
aho caritraṃ duṣṭānāṃ kadācidapi nottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्नादपि यतो हिंसां कुर्वंति सततं सताम्।
दुष्टानां कृतपापानां चरित्रमिदमद्भुतम्
yatnādapi yato hiṃsāṃ kurvaṃti satataṃ satām|
duṣṭānāṃ kṛtapāpānāṃ caritramidamadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पापमपि पश्यन्ति पुण्यात्मानोऽखिलं जगत्।
पापिनस्तु न पश्यन्ति कृतपापमिवाखिलम्
niṣpāpamapi paśyanti puṇyātmāno'khilaṃ jagat|
pāpinastu na paśyanti kṛtapāpamivākhilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा पुण्यात्मनां पुण्यमभितृप्यंति धर्मिणः।
तृप्यंति पातकं श्रुत्वा पापिनां पापिनो जनाः
śrutvā puṇyātmanāṃ puṇyamabhitṛpyaṃti dharmiṇaḥ|
tṛpyaṃti pātakaṃ śrutvā pāpināṃ pāpino janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापचर्चां समाकर्ण्य यथा तृप्यंति पापिनः।
न तृप्यन्ति यथा प्राप्य स्वर्णभारशतान्यपि
pāpacarcāṃ samākarṇya yathā tṛpyaṃti pāpinaḥ|
na tṛpyanti yathā prāpya svarṇabhāraśatānyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बलवती माया महाविष्णोर्महात्मनः।
आत्मपीडाकरमपि पापं कुर्वंति ते द्विज
aho balavatī māyā mahāviṣṇormahātmanaḥ|
ātmapīḍākaramapi pāpaṃ kurvaṃti te dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
इत्युक्त्वा विष्णुदूतास्ते विष्णुभक्ति परायणाः।
छिन्नवंतस्तयोर्विप्र बंधनं चक्रधारया
vyāsa uvāca-
ityuktvā viṣṇudūtāste viṣṇubhakti parāyaṇāḥ|
chinnavaṃtastayorvipra baṃdhanaṃ cakradhārayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु शमनप्रेष्याः क्रुद्धास्ते वह्निसंन्निभाः।
ववर्षुः सहसा तत्र ज्वलदंगारसंचयान्
tatastu śamanapreṣyāḥ kruddhāste vahnisaṃnnibhāḥ|
vavarṣuḥ sahasā tatra jvaladaṃgārasaṃcayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंड उवाच-।
विहितं च मयाप्येवं शुकं वेश्यां च पापिनीम्।
नेतुं यूयं समायाता इत्यद्भुतमिवाभवत्
daṃḍa uvāca-|
vihitaṃ ca mayāpyevaṃ śukaṃ veśyāṃ ca pāpinīm|
netuṃ yūyaṃ samāyātā ityadbhutamivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनमेतौ यदा नेतुं यूयमिच्छतसत्तमाः।
तदा कुरुत संग्राममस्माभिः सह संप्रति
nūnametau yadā netuṃ yūyamicchatasattamāḥ|
tadā kuruta saṃgrāmamasmābhiḥ saha saṃprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा रामदूतास्ते बलिनो विधृतायुधाः।
सिंहनादैर्दिशः सर्वे पूरयामासुरुद्धताः
ityuktvā rāmadūtāste balino vidhṛtāyudhāḥ|
siṃhanādairdiśaḥ sarve pūrayāmāsuruddhatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुदूता महात्मानः सुप्रतीकादयस्तथा।
शङ्खनादैः सुललितैश्चक्रुः शब्दमयं जगत्
viṣṇudūtā mahātmānaḥ supratīkādayastathā|
śaṅkhanādaiḥ sulalitaiścakruḥ śabdamayaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यैस्ततो महादूतैर्धनुर्मुक्तैः शिलीमुखैः।
छादिता विष्णुदूतास्ते संग्रामेऽत्यंतदारुणे
yāmyaistato mahādūtairdhanurmuktaiḥ śilīmukhaiḥ|
chāditā viṣṇudūtāste saṃgrāme'tyaṃtadāruṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलान्यध्यक्षिपुः केचिच्छक्तिं केचिन्महार्णवे।
केचिच्छरसहस्राणि केचिच्चक्राणि ते रुषा
śūlānyadhyakṣipuḥ kecicchaktiṃ kecinmahārṇave|
keciccharasahasrāṇi keciccakrāṇi te ruṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्मुक्तानि महास्त्राणि विष्णुदूता महामराः।
बाणान्विचूर्णयामासुर्गदाप्रहरणादिभिः ५० 7.15.50।
ततो भागवतैरेतैर्याम्यानां चक्रधारया।
केषांचिच्चरणाश्छिन्नाः केषांचिद्बाहवस्तथा
tairmuktāni mahāstrāṇi viṣṇudūtā mahāmarāḥ|
bāṇānvicūrṇayāmāsurgadāpraharaṇādibhiḥ 50 7.15.50|
tato bhāgavatairetairyāmyānāṃ cakradhārayā|
keṣāṃciccaraṇāśchinnāḥ keṣāṃcidbāhavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिद्विच्छिन्नशिरसः केचिन्निर्भिन्नवक्षसः।
अत्यद्भुत क्षताः केचिद्व्यास्याः पेतुर्गतासवः
kecidvicchinnaśirasaḥ kecinnirbhinnavakṣasaḥ|
atyadbhuta kṣatāḥ kecidvyāsyāḥ peturgatāsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नैकचरणाः केचित्केचिच्छिन्नैकपाणयः।
संत्यज्य सहसा याम्याः संग्रामाच्च प्रदुद्रुवुः
chinnaikacaraṇāḥ kecitkecicchinnaikapāṇayaḥ|
saṃtyajya sahasā yāmyāḥ saṃgrāmācca pradudruvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानालोक्य ततो दूतान्पलायनपरायणान्।
प्रविवेश रुषा चंडः संग्रामं धृतमुद्गरः
tānālokya tato dūtānpalāyanaparāyaṇān|
praviveśa ruṣā caṃḍaḥ saṃgrāmaṃ dhṛtamudgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदूतगणश्रेष्ठश्चंडोऽत्यंत प्रतापवान्।
ताडयामास शतशो मुद्गरैर्विष्णुकिङ्करान्
yamadūtagaṇaśreṣṭhaścaṃḍo'tyaṃta pratāpavān|
tāḍayāmāsa śataśo mudgarairviṣṇukiṅkarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भागवता दूता निशितायुधवर्षणैः।
ववर्षुस्तरसा क्रुद्धास्तं चंडं चंडविक्रमम्
atha bhāgavatā dūtā niśitāyudhavarṣaṇaiḥ|
vavarṣustarasā kruddhāstaṃ caṃḍaṃ caṃḍavikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्गरेण ततश्चण्डो विष्णुदूतान्पृथक्पृथक्।
ताडयामास विगलद्रक्तसंसिक्तविग्रहः
mudgareṇa tataścaṇḍo viṣṇudūtānpṛthakpṛthak|
tāḍayāmāsa vigaladraktasaṃsiktavigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंडेन ताडितास्तेन दूता भगवतो युधि।
त्यक्तसत्वाः पृष्ठभागं सुप्रकाशस्य वै ययुः
caṃḍena tāḍitāstena dūtā bhagavato yudhi|
tyaktasatvāḥ pṛṣṭhabhāgaṃ suprakāśasya vai yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रकाशस्ततः क्रुद्धो जपापुष्पनिभेक्षणः।
प्रविवेश रणे युद्धं गदापाणिर्महाबलः
suprakāśastataḥ kruddho japāpuṣpanibhekṣaṇaḥ|
praviveśa raṇe yuddhaṃ gadāpāṇirmahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडयामास संक्रुद्धो विष्णुतुल्यपराक्रमः।
मुद्गराच्चंडहस्ताच्च प्रेक्ष्य जनभयप्रदात्
tāḍayāmāsa saṃkruddho viṣṇutulyaparākramaḥ|
mudgarāccaṃḍahastācca prekṣya janabhayapradāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्तस्थौ महाभीष्मः सधूमः पूतिगन्धवान्।
स मुद्गरेण चंडेन ताडितस्तस्य वेगिना६१।
स्फुलिंगा वर्षणं सद्यो मुमोचात्यंतभीतिदम्।
ततः क्रुद्धेन चंडोऽसौ तेनैव मुद्गरेण च
samuttasthau mahābhīṣmaḥ sadhūmaḥ pūtigandhavān|
sa mudgareṇa caṃḍena tāḍitastasya veginā61|
sphuliṃgā varṣaṇaṃ sadyo mumocātyaṃtabhītidam|
tataḥ kruddhena caṃḍo'sau tenaiva mudgareṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडयामास विप्रर्षे सुप्रकाशं महाबलम्।
सुप्रकाशस्ततो विप्र व्यथां विस्मृत्य कोपवान्
tāḍayāmāsa viprarṣe suprakāśaṃ mahābalam|
suprakāśastato vipra vyathāṃ vismṛtya kopavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गदया ताडयामास चंडं शमनकिंकरम्।
तेन प्रताडितश्चंडस्तत्र रक्तः परिप्लुतः
gadayā tāḍayāmāsa caṃḍaṃ śamanakiṃkaram|
tena pratāḍitaścaṃḍastatra raktaḥ pariplutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात मूर्च्छितो भूमौ बालार्क इव जैमिने।
याम्यदूतास्ततस्ते च चंडमादाय मूर्च्छितम्
papāta mūrcchito bhūmau bālārka iva jaimine|
yāmyadūtāstataste ca caṃḍamādāya mūrcchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हाहाकारं प्रकुर्वंतो युद्धाद्भीताः प्रदुद्रुवुः।
विष्णुदूतास्ततो विप्र सर्वे चातिप्रहर्षिताः
hāhākāraṃ prakurvaṃto yuddhādbhītāḥ pradudruvuḥ|
viṣṇudūtāstato vipra sarve cātipraharṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शंखान्समादध्मुर्जैमिने द्विजसत्तम।
यमदूतास्ततस्ते च शोणितौघपरिप्लुताः
atha śaṃkhānsamādadhmurjaimine dvijasattama|
yamadūtāstataste ca śoṇitaughapariplutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमस्यसन्निधिं जग्मुः क्रंदंतो भयविह्वलाः
yamasyasannidhiṃ jagmuḥ kraṃdaṃto bhayavihvalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदूता ऊचुः-
सूर्यपुत्र महाबाहो तवाज्ञाकारिणो वयम्।
तथापि विष्णुदूतैर्नः कृता दुर्गतिरीदृशी
yamadūtā ūcuḥ-
sūryaputra mahābāho tavājñākāriṇo vayam|
tathāpi viṣṇudūtairnaḥ kṛtā durgatirīdṛśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातकिनां श्रेष्ठौ प्रभो यद्यपि तौ खलु।
रामनामप्रभावेण गतौ नारायणालयम्
mahāpātakināṃ śreṣṭhau prabho yadyapi tau khalu|
rāmanāmaprabhāveṇa gatau nārāyaṇālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवता दंडनीया ये दुरात्मानः कृतैनसः।
तेऽपि विष्णुपुरं यांति प्रभुत्वं तव किं तदा
bhavatā daṃḍanīyā ye durātmānaḥ kṛtainasaḥ|
te'pi viṣṇupuraṃ yāṃti prabhutvaṃ tava kiṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्माकं विष्णुदूतात्स्तैः कृतः परिभवस्त्वयम्।
तवैव केवलं नाथ यतो वै किंकरा वयम्
nāsmākaṃ viṣṇudūtātstaiḥ kṛtaḥ paribhavastvayam|
tavaiva kevalaṃ nātha yato vai kiṃkarā vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम उवाच-
दूताः स्मरंतौ तौ राम रामनामाक्षरद्वयम्।
तदा न मे दंडनीयौ तयोर्नारायणः प्रभुः
yama uvāca-
dūtāḥ smaraṃtau tau rāma rāmanāmākṣaradvayam|
tadā na me daṃḍanīyau tayornārāyaṇaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारे नास्ति तत्पापं यद्रामस्मरणैरपि।
न याति संक्षयं सद्यो दृढं शृणुत किंकराः
saṃsāre nāsti tatpāpaṃ yadrāmasmaraṇairapi|
na yāti saṃkṣayaṃ sadyo dṛḍhaṃ śṛṇuta kiṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये मानवाः प्रतिदिनं मधुसूदनस्य नामानि घोरदुरितौघविनाशनानि।
भक्त्या स्मरंति विबुधप्रवरार्चितस्य ते पापिनोऽपि हि भटा मम नैव दंड्याः
ye mānavāḥ pratidinaṃ madhusūdanasya nāmāni ghoraduritaughavināśanāni|
bhaktyā smaraṃti vibudhapravarārcitasya te pāpino'pi hi bhaṭā mama naiva daṃḍyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्द केशव हरे जगदीश विष्णो नारायणप्रणतवत्सलमाधवेति।
भक्त्या वदंति पुरुषाः सततं क्षितौ ये दंड्या न ते मम भटा अतिपापिनोऽपि
govinda keśava hare jagadīśa viṣṇo nārāyaṇapraṇatavatsalamādhaveti|
bhaktyā vadaṃti puruṣāḥ satataṃ kṣitau ye daṃḍyā na te mama bhaṭā atipāpino'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तार्तिनाशनसुरेश्वरदीनबंधो लक्ष्मीपते सकलपापविनाशकारिन्।
एतद्वदांतसततं भुवि ये मनुष्यास्ते पापिनोऽपि न भटा मम दंडनीयाः
bhaktārtināśanasureśvaradīnabaṃdho lakṣmīpate sakalapāpavināśakārin|
etadvadāṃtasatataṃ bhuvi ye manuṣyāste pāpino'pi na bhaṭā mama daṃḍanīyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दामोदरेश्वरमुखामरवृन्दसेव्य श्रीवासुदेव पुरुषोत्तम माधवेति।
येषां वदंति वदनेषु सदैव शब्दा दूता नमाम्यहमपि प्रतिवासरं तान्
dāmodareśvaramukhāmaravṛndasevya śrīvāsudeva puruṣottama mādhaveti|
yeṣāṃ vadaṃti vadaneṣu sadaiva śabdā dūtā namāmyahamapi prativāsaraṃ tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणस्य जगदेकपतेर्मुरारेश्चर्चासु चित्तमतिहार्द्दि नृणां च येषाम्।
तेषामहं च सततं सुभटा ह्यधीनो ये ते प्रफुल्लकमलेक्षणरूपभाजः
nārāyaṇasya jagadekapatermurāreścarcāsu cittamatihārddi nṛṇāṃ ca yeṣām|
teṣāmahaṃ ca satataṃ subhaṭā hyadhīno ye te praphullakamalekṣaṇarūpabhājaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये विष्णुपूजनरता हरिभक्तभक्ता एकादशीव्रतरताः कपटैर्विहीनाः।
ये विष्णुपादसलिलं शिरसा वहंति ते पापिनोऽपि न भटा मम दंडनीयाः
ye viṣṇupūjanaratā haribhaktabhaktā ekādaśīvrataratāḥ kapaṭairvihīnāḥ|
ye viṣṇupādasalilaṃ śirasā vahaṃti te pāpino'pi na bhaṭā mama daṃḍanīyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये भुञ्जते भगवतो मधुसूदनस्य नैवेद्यशेषमखिलौघविनाशकारि।
ये कर्णयोश्च शिरसिच्छदनं तुलस्या नित्यं वहंति च भटाः प्रणमाम्यहं तान्
ye bhuñjate bhagavato madhusūdanasya naivedyaśeṣamakhilaughavināśakāri|
ye karṇayośca śirasicchadanaṃ tulasyā nityaṃ vahaṃti ca bhaṭāḥ praṇamāmyahaṃ tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये कृष्णपादकमलार्चनतत्पराश्च ये ब्राह्मणार्चनरता गुणसेविनश्च।
ये दीनलोकहृदयातिसुखप्रदाश्च तेषामहं सततमेव भटा अधीनः
ye kṛṣṇapādakamalārcanatatparāśca ye brāhmaṇārcanaratā guṇasevinaśca|
ye dīnalokahṛdayātisukhapradāśca teṣāmahaṃ satatameva bhaṭā adhīnaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये सत्यवाक्यकथनेषु सदानुरक्ता लोकप्रियाश्च शरणागतलोकपालाः।
पश्यंति ये च सततं विषवत्परस्वं ते मानवा मम भटा न हि दंडनीयाः८३।
ये चान्नदाननिरताः सलिलप्रदाश्च भूमिप्रदा निखिललोकहितैषिणश्च।
ये वृत्तिहीनजनतृप्तिकराः प्रशांता दूता न ते खलु कदापि च दंडनीयाः
ye satyavākyakathaneṣu sadānuraktā lokapriyāśca śaraṇāgatalokapālāḥ|
paśyaṃti ye ca satataṃ viṣavatparasvaṃ te mānavā mama bhaṭā na hi daṃḍanīyāḥ83|
ye cānnadānaniratāḥ salilapradāśca bhūmipradā nikhilalokahitaiṣiṇaśca|
ye vṛttihīnajanatṛptikarāḥ praśāṃtā dūtā na te khalu kadāpi ca daṃḍanīyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ज्ञातिपोषणरताः प्रियवादिनश्च ये दम्भकोपमदमत्सरहीनचित्ताः।
ये पापदृष्टिरहिता विजितेंद्रियाश्च तेषामहं न विदधामि कदापि चर्चाम्
ye jñātipoṣaṇaratāḥ priyavādinaśca ye dambhakopamadamatsarahīnacittāḥ|
ye pāpadṛṣṭirahitā vijiteṃdriyāśca teṣāmahaṃ na vidadhāmi kadāpi carcām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
एवं प्रबोधितास्तेन यमेन यमकिंकराः।
ज्ञातवंतो जगद्भर्तुः प्रभावमतुलं हरेः
vyāsa uvāca-
evaṃ prabodhitāstena yamena yamakiṃkarāḥ|
jñātavaṃto jagadbhartuḥ prabhāvamatulaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्नामानि विप्रेन्द्र सर्वदेवाधिकानि वै।
तेषां मध्ये तु तत्त्वज्ञा रामनामवरं स्मृतम्
viṣṇornāmāni viprendra sarvadevādhikāni vai|
teṣāṃ madhye tu tattvajñā rāmanāmavaraṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेत्यक्षरयुग्मं हि सर्वं मंत्राधिकं द्विज।
यदुच्चारणमात्रेण पापी याति पराङ्गतिम्
rāmetyakṣarayugmaṃ hi sarvaṃ maṃtrādhikaṃ dvija|
yaduccāraṇamātreṇa pāpī yāti parāṅgatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामनामप्रभावं हि सर्वदेवप्रपूजनम्।
महेश एव जानाति नान्यो जानाति जैमिने
rāmanāmaprabhāvaṃ hi sarvadevaprapūjanam|
maheśa eva jānāti nānyo jānāti jaimine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्नामसहस्राणां पठनाल्लभते फलम्।
तत्फलं लभते मर्त्यो रामनामस्मरन्नपि
viṣṇornāmasahasrāṇāṃ paṭhanāllabhate phalam|
tatphalaṃ labhate martyo rāmanāmasmarannapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो चित्रं मनुष्याणां चरित्रमिदमुच्यते।
रामेति मुक्तिदं नाम न स्मरंति दुराशयाः
aho citraṃ manuṣyāṇāṃ caritramidamucyate|
rāmeti muktidaṃ nāma na smaraṃti durāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तुं श्रमो न चाल्पोऽपि श्रोतुमत्यंतसुन्दरम्।
तथापि रामरामेति न वदंति दुराशयाः
vaktuṃ śramo na cālpo'pi śrotumatyaṃtasundaram|
tathāpi rāmarāmeti na vadaṃti durāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यंतदुःखलभ्यापि मुक्तिर्जगति मानवैः।
लभ्यते रामनाम्नैव कर्मास्ति किमतः परम्
atyaṃtaduḥkhalabhyāpi muktirjagati mānavaiḥ|
labhyate rāmanāmnaiva karmāsti kimataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्तिष्ठंति पापानि देहेषु देहिनां वर।
रामरामेति यावद्वै न स्मरंति सुखप्रदम्
tāvattiṣṭhaṃti pāpāni deheṣu dehināṃ vara|
rāmarāmeti yāvadvai na smaraṃti sukhapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धे च तर्पणे चैव बलिदाने तथोत्सवे।
यज्ञे दाने व्रते चैव देवताराधनेऽपि च
śrāddhe ca tarpaṇe caiva balidāne tathotsave|
yajñe dāne vrate caiva devatārādhane'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येष्वपि च कार्येषु वैदिकेषु विचक्षणः।
स्मरेद्यस्तत्फलप्रेप्सू रामरामेति भक्तितः
anyeṣvapi ca kāryeṣu vaidikeṣu vicakṣaṇaḥ|
smaredyastatphalaprepsū rāmarāmeti bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो रामायेति विप्रेन्द्र मन्त्रमोङ्कारपूर्वकम्।
षडक्षरं जपेद्यस्तु सायुज्यं प्राप्यते हरेः
namo rāmāyeti viprendra mantramoṅkārapūrvakam|
ṣaḍakṣaraṃ japedyastu sāyujyaṃ prāpyate hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडक्षरेण मंत्रेण हरिपूजनकृन्नरः।
सर्वान्कामानवाप्नोति प्रसादाच्चक्रपाणिनः
ṣaḍakṣareṇa maṃtreṇa haripūjanakṛnnaraḥ|
sarvānkāmānavāpnoti prasādāccakrapāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युकाले द्विजश्रेष्ठ रामरामेति यः स्मरेत्।
स पापिष्ठोऽपि परमं मोक्षमाप्नोति मानवः
mṛtyukāle dvijaśreṣṭha rāmarāmeti yaḥ smaret|
sa pāpiṣṭho'pi paramaṃ mokṣamāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेति नाम यात्रायां ये स्मरंति मनीषिणः।
सर्वसिद्धिर्भवेत्तेषां यात्रायां नात्र संशयः १०० 7.15.100।
अरण्ये प्रांतरेवापि श्मशाने यो भयानके।
रामनामस्मरेत्तस्य विद्यंते नापदो द्विज
rāmeti nāma yātrāyāṃ ye smaraṃti manīṣiṇaḥ|
sarvasiddhirbhavetteṣāṃ yātrāyāṃ nātra saṃśayaḥ 100 7.15.100|
araṇye prāṃtarevāpi śmaśāne yo bhayānake|
rāmanāmasmarettasya vidyaṃte nāpado dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजद्वारे तथा दुर्गे विदेशे दस्युसंमुखे।
दुःस्वप्नदर्शने चैव ग्रहपीडासु जैमिने
rājadvāre tathā durge videśe dasyusaṃmukhe|
duḥsvapnadarśane caiva grahapīḍāsu jaimine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औत्पातिके भये चैव वातरोगभये तथा।
रामनाम स्मरन्मर्त्यो लभते नाशुभं क्वचित्
autpātike bhaye caiva vātarogabhaye tathā|
rāmanāma smaranmartyo labhate nāśubhaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामनाम द्विजश्रेष्ठ सर्वाशुभनिवारणम्।
कामदं मोक्षदं चैव स्मर्तव्यं सततं बुधैः
rāmanāma dvijaśreṣṭha sarvāśubhanivāraṇam|
kāmadaṃ mokṣadaṃ caiva smartavyaṃ satataṃ budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामनामेति विप्रर्षे यस्मिन्न स्मर्यते क्षणे।
क्षणः स एव व्यर्थः स्यात्सत्यमेव मयोच्यते
rāmanāmeti viprarṣe yasminna smaryate kṣaṇe|
kṣaṇaḥ sa eva vyarthaḥ syātsatyameva mayocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मरंतो हरिनामानि नावसीदंति मानवाः
smaraṃto harināmāni nāvasīdaṃti mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मकोटिदुरितक्षयमिच्छुः संपदं च लभते भुवि मर्त्यः।
विष्णुनाम सततं भुवि भक्त्या मोक्षदातिमधुरं स्मरति स्म
janmakoṭiduritakṣayamicchuḥ saṃpadaṃ ca labhate bhuvi martyaḥ|
viṣṇunāma satataṃ bhuvi bhaktyā mokṣadātimadhuraṃ smarati sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.