व्यास उवाच-
नारायणप्रपन्ना ये नराभक्तिसमन्विताः ।
कदाचिदशुभं तेषां विद्यते न द्विजोत्तम
vyāsa uvāca-
nārāyaṇaprapannā ye narābhaktisamanvitāḥ |
kadācidaśubhaṃ teṣāṃ vidyate na dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरेव प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं कमलापतेः ।
यच्छ्रुत्वा मानवाः सर्वे लभंते परमं पदम्
punareva pravakṣyāmi māhātmyaṃ kamalāpateḥ |
yacchrutvā mānavāḥ sarve labhaṃte paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवस्य माहात्म्यं श्रुत्वा तृप्यंति वैष्णवाः ।
पाखण्डा न हि तृप्यंति नरके क्लेशभागिनः
vāsudevasya māhātmyaṃ śrutvā tṛpyaṃti vaiṣṇavāḥ |
pākhaṇḍā na hi tṛpyaṃti narake kleśabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाखण्डानां समीपे तु विष्णुमाहात्म्यमुत्तमम् ।
न वक्तव्यं द्विजश्रेष्ठ वक्तव्यं वैष्णवाग्रतः
pākhaṇḍānāṃ samīpe tu viṣṇumāhātmyamuttamam |
na vaktavyaṃ dvijaśreṣṭha vaktavyaṃ vaiṣṇavāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं त्रेतायुगे विप्र उर्वीशुर्नाम जैमिने ।
आसीत्पापरतो नित्यं धर्मनिंदापरायणः
pūrvaṃ tretāyuge vipra urvīśurnāma jaimine |
āsītpāparato nityaṃ dharmaniṃdāparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मस्वहारी विप्रेन्द्र परस्त्रीगमनोद्यतः ।
गोमांसाशी सुरापी च वेश्याविभ्रमलोलुपः
brahmasvahārī viprendra parastrīgamanodyataḥ |
gomāṃsāśī surāpī ca veśyāvibhramalolupaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरणागतहंता च परनिंदाकरः सदा ।
विश्वासघाती मित्रघ्नो ज्ञातिपीडाकरस्तथा
śaraṇāgatahaṃtā ca paraniṃdākaraḥ sadā |
viśvāsaghātī mitraghno jñātipīḍākarastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असत्यभाषी क्रूरश्च पाखंडजनसङ्गभाक् ।
वृत्तिच्छेदी द्विजातीनां न्यासापहारकस्तथा
asatyabhāṣī krūraśca pākhaṃḍajanasaṅgabhāk |
vṛtticchedī dvijātīnāṃ nyāsāpahārakastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशं तं समालोक्य दुष्टं पापपरायणम् ।
आजग्मुर्ज्ञातयः सर्वे क्रुद्धास्तस्य निजंगृहम्
tādṛśaṃ taṃ samālokya duṣṭaṃ pāpaparāyaṇam |
ājagmurjñātayaḥ sarve kruddhāstasya nijaṃgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातय ऊचुः -
प्रतिष्ठोपार्जिता पूर्वैरस्माकं विमले कुले ।
सा प्रतिष्ठा त्वया मूढ विनाशं प्रतिनीयते
jñātaya ūcuḥ -
pratiṣṭhopārjitā pūrvairasmākaṃ vimale kule |
sā pratiṣṭhā tvayā mūḍha vināśaṃ pratinīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्ममार्गं परित्यज्य कुरुषे पातकं सदा ।
मद्वंशकीर्तिहननं जातोऽसि ज्ञातिदुःखदः
dharmamārgaṃ parityajya kuruṣe pātakaṃ sadā |
madvaṃśakīrtihananaṃ jāto'si jñātiduḥkhadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिविस्मयदा सृष्टिर्विधातुर्मन्यते त्वयि ।
यस्मिन्सिंधौ शशी जातस्तत्र क्ष्वेडोद्भवोऽपि च
ativismayadā sṛṣṭirvidhāturmanyate tvayi |
yasminsiṃdhau śaśī jātastatra kṣveḍodbhavo'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो शक्तिः कुपुत्राणां संख्यातुं न च शक्यते ।
अनेकैः पुरुषैः कीर्तिं संचितां हंति तत्क्षणात्
aho śaktiḥ kuputrāṇāṃ saṃkhyātuṃ na ca śakyate |
anekaiḥ puruṣaiḥ kīrtiṃ saṃcitāṃ haṃti tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाते पुत्रोत्तमे वंशः श्रेष्ठः स्यादधमोऽपि च ।
पुत्रेधमेतु श्रेष्ठोऽपि वंशो गच्छति हीनताम्
jāte putrottame vaṃśaḥ śreṣṭhaḥ syādadhamo'pi ca |
putredhametu śreṣṭho'pi vaṃśo gacchati hīnatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
इत्युक्त्वा ज्ञातयस्ते च तं सर्वे पापिनां वरम् ।
अपकीर्तिभयात्क्रुद्धास्तत्यजुः सहसा द्विज
vyāsa uvāca-
ityuktvā jñātayaste ca taṃ sarve pāpināṃ varam |
apakīrtibhayātkruddhāstatyajuḥ sahasā dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातिभिः स परित्यक्तो जनैः सर्वैश्च धिक्कृतः ।
प्रपेदे दस्युतां दुःखी विभ्रष्टाखिलवैभवः
jñātibhiḥ sa parityakto janaiḥ sarvaiśca dhikkṛtaḥ |
prapede dasyutāṃ duḥkhī vibhraṣṭākhilavaibhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दस्युकर्मकुर्वंतं निर्द्दयं परहिंसकम् ।
धृत्वा जनपदाः सर्वे भूपालाय न्यवेदयन्
taṃ dasyukarmakurvaṃtaṃ nirddayaṃ parahiṃsakam |
dhṛtvā janapadāḥ sarve bhūpālāya nyavedayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन भूमिभुजा तस्य पितृस्नेहाद्दिवजोत्तम ।
न हतोऽसौ दुराचारो निजदेशाद्वहिष्कृतः
tena bhūmibhujā tasya pitṛsnehāddivajottama |
na hato'sau durācāro nijadeśādvahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽसौ वनमाश्रित्य दस्युभिः सह निर्द्दयः ।
पांथस्वहरणार्थाय तस्थौ बहुभिरुद्धतैः
tato'sau vanamāśritya dasyubhiḥ saha nirddayaḥ |
pāṃthasvaharaṇārthāya tasthau bahubhiruddhataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित्तटिनीतीरं दस्युभिः सह जैमिने ।
वनपर्यटने श्रांतो जगाम स्नानहेतवे
kadācittaṭinītīraṃ dasyubhiḥ saha jaimine |
vanaparyaṭane śrāṃto jagāma snānahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां तटिन्यां भगवत्परिचर्यापरायणान् ।
असौ ददर्श दुष्टात्मा ब्राह्मणाकृतिनो बहून्
tasyāṃ taṭinyāṃ bhagavatparicaryāparāyaṇān |
asau dadarśa duṣṭātmā brāhmaṇākṛtino bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे समाराध्य जनार्दनम् ।
अन्योन्यं कथयामासुर्विहिता अति कौतुकात्
atha te brāhmaṇāḥ sarve samārādhya janārdanam |
anyonyaṃ kathayāmāsurvihitā ati kautukāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य चंपकपुष्पाणि मया त्यक्तानि तानि वै ।
कश्चिद्वदति तांबूलं मया दत्तं मुरारये
adya caṃpakapuṣpāṇi mayā tyaktāni tāni vai |
kaścidvadati tāṃbūlaṃ mayā dattaṃ murāraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न खादितव्यं तांबूलं कदाचिदपि जन्मनि ।
मयाद्य हरये दत्तं कदलीफलमुत्तमम्
na khāditavyaṃ tāṃbūlaṃ kadācidapi janmani |
mayādya haraye dattaṃ kadalīphalamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मजन्मानि च मया भक्ष्यं च कदलीफलम् ।
कोऽपि वक्ति मया दत्तं हरये दाडिमीफलम्
janmajanmāni ca mayā bhakṣyaṃ ca kadalīphalam |
ko'pi vakti mayā dattaṃ haraye dāḍimīphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोऽपि वक्ति मया दत्तं रसालफलमुत्तमम् ।
अन्योऽन्यमेतद्वदतां तेषां श्रुत्वा वचांसि च
ko'pi vakti mayā dattaṃ rasālaphalamuttamam |
anyo'nyametadvadatāṃ teṣāṃ śrutvā vacāṃsi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वीशुश्चिन्तयामास किं प्रदास्यामि विष्णवे ।
संसारे यानि वस्तूनि भक्ष्याणि संति तान्यहम्
urvīśuścintayāmāsa kiṃ pradāsyāmi viṣṇave |
saṃsāre yāni vastūni bhakṣyāṇi saṃti tānyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि शक्नोमि संत्यक्तुं किं दास्यामि मुरारये ।
नित्यं वनांतरस्थोऽहं चौरो राजभयाकुलः
na hi śaknomi saṃtyaktuṃ kiṃ dāsyāmi murāraye |
nityaṃ vanāṃtarastho'haṃ cauro rājabhayākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शकटारोहणे नास्ति ह्यधिकारः कदापि मे ।
व्यास उवाच-
इत्युक्त्वा दस्युना तेन भूयोभूयो द्विजोत्तम
śakaṭārohaṇe nāsti hyadhikāraḥ kadāpi me |
vyāsa uvāca-
ityuktvā dasyunā tena bhūyobhūyo dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शकटं हरये दत्तं चतुर्वर्गप्रदायिने ।
अथ तेब्राह्मणाः सर्वे जग्मुर्विप्र यथागताः
śakaṭaṃ haraye dattaṃ caturvargapradāyine |
atha tebrāhmaṇāḥ sarve jagmurvipra yathāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि दस्युर्दस्युभिश्च जगाम निजमाश्रयम् ।
एकदा गुडकंडोलं तेनैव खलु वर्त्मना
so'pi dasyurdasyubhiśca jagāma nijamāśrayam |
ekadā guḍakaṃḍolaṃ tenaiva khalu vartmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा पथिकः कश्चित्काकीमंडलमागतः ।
ततोऽसौ सहसा दस्युर्निर्भयः परहिंसकः
gṛhītvā pathikaḥ kaścitkākīmaṃḍalamāgataḥ |
tato'sau sahasā dasyurnirbhayaḥ parahiṃsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहार गुडकंडोलमध्वनीनस्य तस्य च ।
अथ ते दस्यवश्चक्रुर्गुडकंडोल भंजनम्
jahāra guḍakaṃḍolamadhvanīnasya tasya ca |
atha te dasyavaścakrurguḍakaṃḍola bhaṃjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वीशुश्चापतद्भागे शकटं गुडनिर्मितम् ।
उर्वीशुः शकटं गौडं समासाद्य द्विजोत्तम
urvīśuścāpatadbhāge śakaṭaṃ guḍanirmitam |
urvīśuḥ śakaṭaṃ gauḍaṃ samāsādya dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा चिंतयामास वचःस्मरणपूर्वकम् ।
अनो मया पुरा दत्तं स्वयमेव मुरारये
manasā ciṃtayāmāsa vacaḥsmaraṇapūrvakam |
ano mayā purā dattaṃ svayameva murāraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादनो न मे ग्राह्यं कदाचिदिह जन्मनि ।
विचिन्त्येति हृदा दातुं तदनो गुडनिर्मितम्
tasmādano na me grāhyaṃ kadācidiha janmani |
vicintyeti hṛdā dātuṃ tadano guḍanirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तं विप्राय कस्मैचिन्माधवप्रीतिहेतवे ।
तां भक्तिं तस्य विज्ञाय महापातकिनो द्विज
dattaṃ viprāya kasmaicinmādhavaprītihetave |
tāṃ bhaktiṃ tasya vijñāya mahāpātakino dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहार सकलं पापं सद्यः प्रीतो जनार्दनः ।
तस्मिन्नेव दिने विप्र प्रविश्य च महावनम्
jahāra sakalaṃ pāpaṃ sadyaḥ prīto janārdanaḥ |
tasminneva dine vipra praviśya ca mahāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतः पौरजनैः सर्वैरथ क्रुद्धैः स उर्विशुः ।
भगवानथ तं नेतुं विमानं स्वर्णनिर्मितम्
hataḥ paurajanaiḥ sarvairatha kruddhaiḥ sa urviśuḥ |
bhagavānatha taṃ netuṃ vimānaṃ svarṇanirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतांश्च प्रेषयामास नानाभरणभूषितान् ।
अथ ते भगवद्दूतास्तमुर्वीशुं गतैनसम्
dūtāṃśca preṣayāmāsa nānābharaṇabhūṣitān |
atha te bhagavaddūtāstamurvīśuṃ gatainasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समारोप्य विमाने तं सद्यो जग्मुः पुरं हरेः ।
ततौऽसौ हरिसान्निध्यं प्राप्य पुण्यात्मनां वरः
samāropya vimāne taṃ sadyo jagmuḥ puraṃ hareḥ |
tatau'sau harisānnidhyaṃ prāpya puṇyātmanāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्मन्वंतरशतं स्थित्वा केशवसन्निधिम् ।
परमं ज्ञानमासाद्य स विवेश तनुं हरेः
punarmanvaṃtaraśataṃ sthitvā keśavasannidhim |
paramaṃ jñānamāsādya sa viveśa tanuṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
येन केनाप्युपायेन हरिभक्तिकरो नरः ।
संसारजलधेः पारं राजहंस इव व्रजन्
vyāsa uvāca-
yena kenāpyupāyena haribhaktikaro naraḥ |
saṃsārajaladheḥ pāraṃ rājahaṃsa iva vrajan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणमेव हरेर्भक्तिर्वर्तते यस्य चेतसि ।
तत्पदं परमं याति स पापात्मापि गच्छति
kṣaṇameva harerbhaktirvartate yasya cetasi |
tatpadaṃ paramaṃ yāti sa pāpātmāpi gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकमप्युत्तमं वस्तु दत्वाऽसौ तन्मुरारये ।
स्वयमेव हि भोक्तव्यं पश्चात्पापोपशांतये
ekamapyuttamaṃ vastu datvā'sau tanmurāraye |
svayameva hi bhoktavyaṃ paścātpāpopaśāṃtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वस्तु हरये दत्तं तच्च दद्याद्दिवजातये ।
किंचिच्छेषं न भोक्तव्यं तस्यावश्यं स्वयं बुधैः
yadvastu haraye dattaṃ tacca dadyāddivajātaye |
kiṃciccheṣaṃ na bhoktavyaṃ tasyāvaśyaṃ svayaṃ budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्तूनि ब्राह्मणश्रेष्ठमिष्टानि यानि कानि च ।
अदत्वा विष्णवे तानि न भोक्तव्यानि वैष्णवैः
vastūni brāhmaṇaśreṣṭhamiṣṭāni yāni kāni ca |
adatvā viṣṇave tāni na bhoktavyāni vaiṣṇavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुनैवेद्यमाहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
सेतिहासं पुनर्वच्मि शृणु विप्र समाहितः
viṣṇunaivedyamāhātmyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |
setihāsaṃ punarvacmi śṛṇu vipra samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीत्सर्वजनिर्नाम ब्राह्मणः शुद्धवंशजः ।
शांतो दांतो दयायुक्तो गुरुब्राह्मणपूजकः
āsītsarvajanirnāma brāhmaṇaḥ śuddhavaṃśajaḥ |
śāṃto dāṃto dayāyukto gurubrāhmaṇapūjakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेः पूजापरश्चैव हरिस्मरणतत्परः ।
प्रपन्नक्लेशविध्वंसी सत्यवादी जितेन्द्रियः ५० 7.19.50।
प्रातःस्नायी निजाचारग्राही हिंसा विवर्जितः ।
एकादशीव्रतरतो ज्ञातिपूजापरायणः
hareḥ pūjāparaścaiva harismaraṇatatparaḥ |
prapannakleśavidhvaṃsī satyavādī jitendriyaḥ 50 7.19.50|
prātaḥsnāyī nijācāragrāhī hiṃsā vivarjitaḥ |
ekādaśīvratarato jñātipūjāparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित्स द्विजश्रेष्ठः स्वप्नेऽपश्यच्च केशवम् ।
श्यामं विरजपद्माक्षं स्मेरास्यं पीतवाससम्
kadācitsa dvijaśreṣṭhaḥ svapne'paśyacca keśavam |
śyāmaṃ virajapadmākṣaṃ smerāsyaṃ pītavāsasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णकुण्डलमञ्जीरकिरीटोज्ज्वलविग्रहम् ।
कौस्तुभोद्भासितोरस्कं वनमालाविभूषितम्
svarṇakuṇḍalamañjīrakirīṭojjvalavigraham |
kaustubhodbhāsitoraskaṃ vanamālāvibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्बाहुं शङ्खचक्रगदापद्मधरं प्रभुम् ।
समस्तैर्लक्षणैर्युक्तं स्वर्णयज्ञोपवीतिनम्
caturbāhuṃ śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ prabhum |
samastairlakṣaṇairyuktaṃ svarṇayajñopavītinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्य दर्शनं स्वप्ने स विप्रो जगतीपतेः ।
कृताञ्जलिस्तमस्तौषीद्रोमांचिततनुर्मुदा
saṃprāpya darśanaṃ svapne sa vipro jagatīpateḥ |
kṛtāñjalistamastauṣīdromāṃcitatanurmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुभ्यं नमोऽस्तु जगतः सकलस्यभर्त्त्रे सल्लोकशोकभयरोगविनाशनाय ।
नारायणाय कमलाहृदयप्रियाय धर्मार्थकामपरमामृतदाय तुभ्यम्
tubhyaṃ namo'stu jagataḥ sakalasyabharttre sallokaśokabhayarogavināśanāya |
nārāyaṇāya kamalāhṛdayapriyāya dharmārthakāmaparamāmṛtadāya tubhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापानि चैव सकलानि मया कृतानि मत्तेन मोहवशगेन सदा मुरारे ।
तस्माद्बिभेमि जगदंबुनिधेर्गभीरान्मामुद्धरस्व निजभक्तितरीं प्रदाय
pāpāni caiva sakalāni mayā kṛtāni mattena mohavaśagena sadā murāre |
tasmādbibhemi jagadaṃbunidhergabhīrānmāmuddharasva nijabhaktitarīṃ pradāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानामि यद्यपि हरे दुरितं मनुष्यो व्यामोहमाशुचलभे भुवि कैटभारे ।
पापं तथापि च मुदा सततं करोमि तस्मान्न कोऽप्यहमिवास्ति जनो विमूढः
jānāmi yadyapi hare duritaṃ manuṣyo vyāmohamāśucalabhe bhuvi kaiṭabhāre |
pāpaṃ tathāpi ca mudā satataṃ karomi tasmānna ko'pyahamivāsti jano vimūḍhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यद्रुमः सुखफलं सहसैव धत्ते किं वेद्मि नेति नृहरे कृतपातकोऽहम् ।
पुष्पद्रुमार्पणविधौ न ममास्ति वित्तं नाथ प्रसीद भगवन्किमहं करोमि
puṇyadrumaḥ sukhaphalaṃ sahasaiva dhatte kiṃ vedmi neti nṛhare kṛtapātako'ham |
puṣpadrumārpaṇavidhau na mamāsti vittaṃ nātha prasīda bhagavankimahaṃ karomi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पादपद्मयुगलं परमामृतस्य स्थानं विहाय मम चित्तमधुव्रतोऽयम् ।
नारीमुखं व्रजति देवमृतिप्रदं यच्छ्लेष्मप्रकीर्णमनिशं कमलभ्रमेण
tvatpādapadmayugalaṃ paramāmṛtasya sthānaṃ vihāya mama cittamadhuvrato'yam |
nārīmukhaṃ vrajati devamṛtipradaṃ yacchleṣmaprakīrṇamaniśaṃ kamalabhrameṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिःप्रदानरहितोऽनृतभाषिवक्त्रं कर्णौ च पापश्रवणाय सदैव दक्षौ ।
दोषानिमान्मम हरे हर सेवकस्य यस्मान्नु नाथ शरणागतदोषहंता
pāṇiḥpradānarahito'nṛtabhāṣivaktraṃ karṇau ca pāpaśravaṇāya sadaiva dakṣau |
doṣānimānmama hare hara sevakasya yasmānnu nātha śaraṇāgatadoṣahaṃtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारघोरजलधौ नृहरे कदाचित्त्वद्भक्तिनौरिह मया सुदृढा च लब्धा ।
तत्रापि दैववशगोऽहमहो दुरात्मा वर्तेत एव सततं ममदुःखकालः
saṃsāraghorajaladhau nṛhare kadācittvadbhaktinauriha mayā sudṛḍhā ca labdhā |
tatrāpi daivavaśago'hamaho durātmā varteta eva satataṃ mamaduḥkhakālaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारपारगमनाय लसत्पथोऽस्ति किं सर्वदुःखरहितः सदयः प्रसन्नः ।
अंधीकृतस्य मम मोहमहत्तमिस्रैर्दृष्टिस्त्वयीह न कदापि च याति विष्णो
saṃsārapāragamanāya lasatpatho'sti kiṃ sarvaduḥkharahitaḥ sadayaḥ prasannaḥ |
aṃdhīkṛtasya mama mohamahattamisrairdṛṣṭistvayīha na kadāpi ca yāti viṣṇo
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापात्मनोऽपि मम चित्तमिदं मुरारे नष्टं विनष्टजनकष्टविनष्टिकारि ।
यस्त्वां समस्तसुरवंदितपादपद्म स्वप्नेऽपि केशिमथनाद्य विभो समीक्षे
pāpātmano'pi mama cittamidaṃ murāre naṣṭaṃ vinaṣṭajanakaṣṭavinaṣṭikāri |
yastvāṃ samastasuravaṃditapādapadma svapne'pi keśimathanādya vibho samīkṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
इति तेन स्तुतो देवो भगवान्कमलापतिः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः संसारार्णवतारकः
vyāsa uvāca-
iti tena stuto devo bhagavānkamalāpatiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ saṃsārārṇavatārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-
भक्तिभिस्तव विप्रेंद्र तुष्टोऽहं नित्यमेव च ।
तस्मात्तवाचिरेणैव सर्वं भद्रं भविष्यति
śrībhagavānuvāca-
bhaktibhistava vipreṃdra tuṣṭo'haṃ nityameva ca |
tasmāttavācireṇaiva sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापिनोऽपि तवोद्धारो मया पूर्वं कृतो द्विज ।
अधुना मम भक्तोऽसि न विपत्तिर्भविष्यति
pāpino'pi tavoddhāro mayā pūrvaṃ kṛto dvija |
adhunā mama bhakto'si na vipattirbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच।
कोऽहं तस्थौ पुरा विष्णो किं वा पापं मया कृतम् ।
पापिनोऽपि ममोद्धारः कथं पूर्वं त्वया कृतः
brāhmaṇa uvāca|
ko'haṃ tasthau purā viṣṇo kiṃ vā pāpaṃ mayā kṛtam |
pāpino'pi mamoddhāraḥ kathaṃ pūrvaṃ tvayā kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारेऽस्मिन्कथं जातो जनितोऽहं कथं त्वया ।
एतत्सर्वं विभो ब्रूहि यतस्त्वं सदयः सदा
saṃsāre'sminkathaṃ jāto janito'haṃ kathaṃ tvayā |
etatsarvaṃ vibho brūhi yatastvaṃ sadayaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-
अप्रकाश्यमिदं गुह्यं यद्यपि द्विजसत्तम ।
तथापि तव वात्सल्यान्निगदामि निशामय
śrībhagavānuvāca-
aprakāśyamidaṃ guhyaṃ yadyapi dvijasattama |
tathāpi tava vātsalyānnigadāmi niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा त्वं ब्राह्मणश्रेष्ठ पक्षिवंशसमुद्भवः ।
भूतोऽसि भूमिभागेषु निजकर्मविपाकतः
purā tvaṃ brāhmaṇaśreṣṭha pakṣivaṃśasamudbhavaḥ |
bhūto'si bhūmibhāgeṣu nijakarmavipākataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधया तृषया वापि सततं व्याकुलो भवान् ।
बभ्राम भक्षयन्कीटान्निर्झरोष्णोदकं तथा
kṣudhayā tṛṣayā vāpi satataṃ vyākulo bhavān |
babhrāma bhakṣayankīṭānnirjharoṣṇodakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानादुःखं सदा भुंजन्पक्षियोनौ समुद्भवः ।
चतुर्वर्षसहस्राणि स्थितोऽसि त्वं पुरा क्षितौ
nānāduḥkhaṃ sadā bhuṃjanpakṣiyonau samudbhavaḥ |
caturvarṣasahasrāṇi sthito'si tvaṃ purā kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा कुलभद्राख्यो ब्राह्मणः सर्वतत्ववित् ।
पूजयामास मां भक्त्या नैवेद्याद्यैर्नदीतटे
ekadā kulabhadrākhyo brāhmaṇaḥ sarvatatvavit |
pūjayāmāsa māṃ bhaktyā naivedyādyairnadītaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्य स विप्रेंद्रो मम नैवेद्यतंदुलम् ।
ययौ तत्रैव निक्षिप्य भूय एव निजं गृहम्
samabhyarcya sa vipreṃdro mama naivedyataṃdulam |
yayau tatraiva nikṣipya bhūya eva nijaṃ gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वृक्षात्समागत्य क्षुधिना पक्षिणा त्वया ।
मम नैवेद्यसंबंधि भक्षितं सर्वतंदुलम्
tato vṛkṣātsamāgatya kṣudhinā pakṣiṇā tvayā |
mama naivedyasaṃbaṃdhi bhakṣitaṃ sarvataṃdulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वैव सद्यो मुक्तोऽसि पातकैरतिदारुणैः ।
कदाचित्प्राप्तकालस्त्वं कालधर्मगतो द्विज
bhuktvaiva sadyo mukto'si pātakairatidāruṇaiḥ |
kadācitprāptakālastvaṃ kāladharmagato dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वामानेतुं मया दूताः प्रेषिताः सर्वथा निजाः ।
ततो रथे समारोप्य भवंतं नष्टकल्मषम्
tvāmānetuṃ mayā dūtāḥ preṣitāḥ sarvathā nijāḥ |
tato rathe samāropya bhavaṃtaṃ naṣṭakalmaṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो दूतगणाः सर्वे समायाताः परं पदम् ।
युगकोटिसहस्राणि स्थितोऽसि मम सन्निधौ
sadyo dūtagaṇāḥ sarve samāyātāḥ paraṃ padam |
yugakoṭisahasrāṇi sthito'si mama sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुंजन्सुखानि सर्वाणि दुर्ल्लभानि सुरैरपि ।
ततो यातोऽसि विप्रेन्द्र विशुद्धे ब्राह्मणान्वये
bhuṃjansukhāni sarvāṇi durllabhāni surairapi |
tato yāto'si viprendra viśuddhe brāhmaṇānvaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि मयि भक्तिस्ते जातातिसुदृढा पुनः ।
क्रियायोगेन मां नित्यं समाराध्य द्विजोत्तम
tatrāpi mayi bhaktiste jātātisudṛḍhā punaḥ |
kriyāyogena māṃ nityaṃ samārādhya dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुषोंते मत्प्रसादान्मामकं पदमाप्स्यसि ।
यदा तुष्टोऽस्म्यहं विप्र सपापात्मापि मुक्तिभाक्
āyuṣoṃte matprasādānmāmakaṃ padamāpsyasi |
yadā tuṣṭo'smyahaṃ vipra sapāpātmāpi muktibhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्यस्य रुष्टोस्मि पुण्यात्मापि च पापभाक् ।
तस्माद्ब्राह्मण भद्रं ते भक्तोऽसि मम सुव्रत
kadācidyasya ruṣṭosmi puṇyātmāpi ca pāpabhāk |
tasmādbrāhmaṇa bhadraṃ te bhakto'si mama suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यामि ते परं स्थानं यदलभ्यं सुरैरपि ।
ब्राह्मण उवाच-
त्वत्प्रसादाच्छ्रुतं नाथ पूर्ववृत्तांतमात्मनः
dāsyāmi te paraṃ sthānaṃ yadalabhyaṃ surairapi |
brāhmaṇa uvāca-
tvatprasādācchrutaṃ nātha pūrvavṛttāṃtamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं श्रोतुमिच्छामि यत्किञ्चिद्ब्रूहि तत्प्रभो ।
कस्य तुष्टोऽसि देवेन्द्र कस्य रुष्टोऽसि वा प्रभो
idānīṃ śrotumicchāmi yatkiñcidbrūhi tatprabho |
kasya tuṣṭo'si devendra kasya ruṣṭo'si vā prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्या कृपया सर्वमेतन्मे वक्तुमर्हसि ।
श्रीभगवानुवाच-
कर्मणा येनविप्रेन्द्र तुष्टिर्मे हृदि जायते
mahatyā kṛpayā sarvametanme vaktumarhasi |
śrībhagavānuvāca-
karmaṇā yenaviprendra tuṣṭirme hṛdi jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधश्च तत्समस्तं च कथयामि समासतः ।
यो दयावान्द्विजश्रेष्ठ सर्वभूतेषु सर्वदा
krodhaśca tatsamastaṃ ca kathayāmi samāsataḥ |
yo dayāvāndvijaśreṣṭha sarvabhūteṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंकारविहीनश्च तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
कर्म कुर्यान्मदर्थं यो धर्मभक्तिसमन्वितः
ahaṃkāravihīnaśca tasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
karma kuryānmadarthaṃ yo dharmabhaktisamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रूते मदर्थं यः शांतं तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
मिष्टं वस्तु समासाद्य दत्वा मे यश्च मानवः
brūte madarthaṃ yaḥ śāṃtaṃ tasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
miṣṭaṃ vastu samāsādya datvā me yaśca mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानापमाने सदृशस्तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
सर्वभूतशरीरस्थं यो मां जानाति मानवः
mānāpamāne sadṛśastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
sarvabhūtaśarīrasthaṃ yo māṃ jānāti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परहिंसाविहीनो यस्तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
कर्माणि कुरुते यस्तु सुविचार्य पुनः पुनः
parahiṃsāvihīno yastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
karmāṇi kurute yastu suvicārya punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोब्राह्मणहितैषी यस्तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
स्वयं निरुक्तं वचनं यत्नाद्यः परिपालयेत्
gobrāhmaṇahitaiṣī yastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
svayaṃ niruktaṃ vacanaṃ yatnādyaḥ paripālayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपन्नं याति यत्नाद्यस्तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
ददात्यनुपकारिभ्यो दानानि द्विजसत्तम
prapannaṃ yāti yatnādyastasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
dadātyanupakāribhyo dānāni dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयि चित्तं सदा यस्य तस्य तुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
कर्मणा येनतुष्टोऽस्मि निरुक्तं तत्समासतः
mayi cittaṃ sadā yasya tasya tuṣṭo'smyahaṃ sadā |
karmaṇā yenatuṣṭo'smi niruktaṃ tatsamāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुष्टोऽस्मि कर्मणा येन विप्र वच्मि शृणुष्वतम् ।
परहिंसारतो यस्तु निर्द्दयः सर्वजंतुषु
ruṣṭo'smi karmaṇā yena vipra vacmi śṛṇuṣvatam |
parahiṃsārato yastu nirddayaḥ sarvajaṃtuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंयुः सर्वदा क्रुद्धः समां नयति शत्रुताम् ।
असत्यभाषीक्रूरश्च परनिंदापरस्तु यः
ahaṃyuḥ sarvadā kruddhaḥ samāṃ nayati śatrutām |
asatyabhāṣīkrūraśca paraniṃdāparastu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कविवर्तनविध्वंसी समां नयति शत्रुताम् ।
अदृष्टदोषौ पितरौ स्त्रीभ्रातृभगिनी तथा
kavivartanavidhvaṃsī samāṃ nayati śatrutām |
adṛṣṭadoṣau pitarau strībhrātṛbhaginī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहात्त्यजति यो मूढः समां नयति शत्रुताम् ।
पितृभिर्भर्त्सनं यस्तु कुरुते मूढधीर्नरः
mohāttyajati yo mūḍhaḥ samāṃ nayati śatrutām |
pitṛbhirbhartsanaṃ yastu kurute mūḍhadhīrnaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्ववज्ञाकरो विप्र समां नयति शत्रुताम् ।
आरामच्छेदिनो ये च जलाशयविलायिनः
gurvavajñākaro vipra samāṃ nayati śatrutām |
ārāmacchedino ye ca jalāśayavilāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामनाशकरायेचतेमांनयंतिशत्रुताम् ।
परस्त्रियं समालोक्य विषादं यान्ति ये जनाः १०० 7.19.100।
शृण्वंति पापचर्चां च तेषां रुष्टोस्म्यहं सदा ।
द्विषंति नाथं ये मूढा अनाथस्वं हरंति ये
grāmanāśakarāyecatemāṃnayaṃtiśatrutām |
parastriyaṃ samālokya viṣādaṃ yānti ye janāḥ 100 7.19.100|
śṛṇvaṃti pāpacarcāṃ ca teṣāṃ ruṣṭosmyahaṃ sadā |
dviṣaṃti nāthaṃ ye mūḍhā anāthasvaṃ haraṃti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वासघातिनो ये च तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
ये च गोवीर्यहंतारो वृषलीपतयश्च ये
viśvāsaghātino ye ca teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
ye ca govīryahaṃtāro vṛṣalīpatayaśca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थघातिनो ये च तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
ब्रह्मविष्णुमहेशानां मध्ये ये भेदकारिणः
aśvatthaghātino ye ca teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
brahmaviṣṇumaheśānāṃ madhye ye bhedakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परदारातिरक्ता ये तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
एकादश्यां भुंजते ये लोभात्पापधियो नराः
paradārātiraktā ye teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
ekādaśyāṃ bhuṃjate ye lobhātpāpadhiyo narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदनिंदाकरा ये च तेषांरुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
पापबुद्धिरता ये च मित्रद्रोहरतास्तथा
vedaniṃdākarā ye ca teṣāṃruṣṭo'smyahaṃ sadā |
pāpabuddhiratā ye ca mitradroharatāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीतरुं च ये घ्नंति तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
दिवसे मैथुनं ये च कुर्वंते काममोहिताः
dhātrītaruṃ ca ye ghnaṃti teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
divase maithunaṃ ye ca kurvaṃte kāmamohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजस्वला स्त्रियां चैव तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
ये चादृष्टार्तवां नारीं मोहाद्गच्छंति सत्तम
rajasvalā striyāṃ caiva teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
ye cādṛṣṭārtavāṃ nārīṃ mohādgacchaṃti sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतस्थां च सदा जाल्मास्ते मां नयंति शत्रुताम् ।
अमावास्यातिथौ ये च कुर्वंते निशिभोजनम्
vratasthāṃ ca sadā jālmāste māṃ nayaṃti śatrutām |
amāvāsyātithau ye ca kurvaṃte niśibhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनद्वयमेवार्के तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
आमिषं मैथुनं तैलममावास्यादिने द्विजाः
bhojanadvayamevārke teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
āmiṣaṃ maithunaṃ tailamamāvāsyādine dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ये त्यजंति विप्रेन्द्र तेषां रुष्टोऽस्म्यहं सदा ।
बहुनात्र किमुक्तेन संक्षेपात्ते वदाम्यहम्
na ye tyajaṃti viprendra teṣāṃ ruṣṭo'smyahaṃ sadā |
bahunātra kimuktena saṃkṣepātte vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निंदंति वैष्णवान्ये च तेषां रुष्टोस्म्यहं सदा ।
व्यास उवाच-
इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुरदृश्यः सहसाऽभवत्
niṃdaṃti vaiṣṇavānye ca teṣāṃ ruṣṭosmyahaṃ sadā |
vyāsa uvāca-
ityuktvā bhagavānviṣṇuradṛśyaḥ sahasā'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च विप्रः समुत्तस्थौ त्यक्तनिद्रस्तु मंचतः ।
केशवोक्तेन वाक्येन स विप्रो हरिभक्तिकृत्
sa ca vipraḥ samuttasthau tyaktanidrastu maṃcataḥ |
keśavoktena vākyena sa vipro haribhaktikṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संत्यज्य सकलं कार्यं क्रियायोगरतोऽभवत् ।
नारायणस्य नैवेद्यं भुंजतोऽपि फलं त्विदम्
saṃtyajya sakalaṃ kāryaṃ kriyāyogarato'bhavat |
nārāyaṇasya naivedyaṃ bhuṃjato'pi phalaṃ tvidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपूजाकृतां पुंसां न जाने किं भवेदिति ।
समासेन ब्रवीमि त्वां शृणु सत्तम जैमिने
haripūjākṛtāṃ puṃsāṃ na jāne kiṃ bhavediti |
samāsena bravīmi tvāṃ śṛṇu sattama jaimine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृत्कृत्वा हरेः पूजां प्राप्यते परमं पदम्।
मानुष्यं दुर्ल्लभं लोके पूजा तत्रापि चक्रिणः
sakṛtkṛtvā hareḥ pūjāṃ prāpyate paramaṃ padam|
mānuṣyaṃ durllabhaṃ loke pūjā tatrāpi cakriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिस्तत्रापि विप्रेन्द्र दुर्ल्लभा परिकीर्तिता
bhaktistatrāpi viprendra durllabhā parikīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसाराब्धिं सर्वदुःखप्रपूर्णं तर्तुं वांछा यस्य चित्तेस्ति पुंसः ।
भक्त्या नित्यं वासुदेवस्य पूजां कुर्यादार्यः कर्मणां सोऽखिलानाम्
saṃsārābdhiṃ sarvaduḥkhaprapūrṇaṃ tartuṃ vāṃchā yasya cittesti puṃsaḥ |
bhaktyā nityaṃ vāsudevasya pūjāṃ kuryādāryaḥ karmaṇāṃ so'khilānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.