Library·Padma Purāṇa·7·7.2

Padma Purāṇa 7.2

व्यास उवाच- सृष्टेरादौ महाविष्णुः सिसृक्षुः सकलं जगत् । स्रष्टा पाता च संहर्ता त्रिमूर्तिरभवत्स्वयम्

vyāsa uvāca- sṛṣṭerādau mahāviṣṇuḥ sisṛkṣuḥ sakalaṃ jagat | sraṣṭā pātā ca saṃhartā trimūrtirabhavatsvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्ट्यर्थमस्य जगतः ससर्ज ब्रह्मसंज्ञकम् । दक्षिणां गतआत्मानमात्मना श्रेष्ठपूरुषः

sṛṣṭyarthamasya jagataḥ sasarja brahmasaṃjñakam | dakṣiṇāṃ gataātmānamātmanā śreṣṭhapūruṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु पालनार्थाय जगतो जगतीपतिः । विष्णुं ससर्ज वामांशान्निजांशं केशवं मुने

tatastu pālanārthāya jagato jagatīpatiḥ | viṣṇuṃ sasarja vāmāṃśānnijāṃśaṃ keśavaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ संहरणार्थाय जगतो रुद्रमव्ययम् । मुने ससर्ज मध्यांगात्कृतपद्मालयः प्रभुः

atha saṃharaṇārthāya jagato rudramavyayam | mune sasarja madhyāṃgātkṛtapadmālayaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजः सत्वं तमश्चेति पुरुषं त्रिगुणात्मकम् । वदंति केचिद्ब्रह्माणं विष्णुं केचिच्च शंकरम्

rajaḥ satvaṃ tamaśceti puruṣaṃ triguṇātmakam | vadaṃti kecidbrahmāṇaṃ viṣṇuṃ kecicca śaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको विष्णुस्त्रिधा भूत्वा सृजत्यत्ति च पाति च । तस्माद्भेदो न कर्त्तव्यस्त्रिषु लोकेषु सत्तमैः

eko viṣṇustridhā bhūtvā sṛjatyatti ca pāti ca | tasmādbhedo na karttavyastriṣu lokeṣu sattamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्या प्रकृतिरेतस्य महाविष्णोः परात्मनः । निदानंभूतविश्वस्य विद्या विद्येति गीयते

ādyā prakṛtiretasya mahāviṣṇoḥ parātmanaḥ | nidānaṃbhūtaviśvasya vidyā vidyeti gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावाभावस्वरूपा सा जगद्धेतुः सनातनी । ब्राह्मी लक्ष्मीरम्बिकेति त्रिमूर्तिः सहसाऽभवत्

bhāvābhāvasvarūpā sā jagaddhetuḥ sanātanī | brāhmī lakṣmīrambiketi trimūrtiḥ sahasā'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टिस्थितिविनाशेषु यां नियोज्य ततो मुने । आद्यां चैवाद्यपुरुषस्तत्रैवांतरधीयत

sṛṣṭisthitivināśeṣu yāṃ niyojya tato mune | ādyāṃ caivādyapuruṣastatraivāṃtaradhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याज्ञया ततो ब्रह्मा महाभूतान्ससर्ज ह । पृथिव्याकाशवाय्वंबु वह्नीन्पञ्चसमाधिना

yasyājñayā tato brahmā mahābhūtānsasarja ha | pṛthivyākāśavāyvaṃbu vahnīnpañcasamādhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्भुवः स्वस्तथा चैव महश्चैव जनस्तथा । तपश्च सत्यमित्यादीन्सृष्टवान्कमलासनः

bhūrbhuvaḥ svastathā caiva mahaścaiva janastathā | tapaśca satyamityādīnsṛṣṭavānkamalāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतलं सृष्टवान्ब्रह्मा ततोऽधोवितलं द्विज । ततोऽधःसुतलं चैव ततोऽधश्च तलातलम्

atalaṃ sṛṣṭavānbrahmā tato'dhovitalaṃ dvija | tato'dhaḥsutalaṃ caiva tato'dhaśca talātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महातलमधस्तस्मात्ततोऽधश्च रसातलम् । तस्मादधश्च पातालं लोकानेवं यथाक्रमम्

mahātalamadhastasmāttato'dhaśca rasātalam | tasmādadhaśca pātālaṃ lokānevaṃ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतानांनिवासार्थं रत्नसानुं महागिरिम् । सृष्टवान्पृथिवीमध्ये जाम्बूनदसमुज्ज्वलम्

devatānāṃnivāsārthaṃ ratnasānuṃ mahāgirim | sṛṣṭavānpṛthivīmadhye jāmbūnadasamujjvalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंदरं चरमं चैव त्रिकूटमुदयाचलम् । अन्यांश्च पर्वतांश्चैव सृष्टवान्विविधानपि

maṃdaraṃ caramaṃ caiva trikūṭamudayācalam | anyāṃśca parvatāṃścaiva sṛṣṭavānvividhānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकालोकस्ततश्चैव तन्मध्ये सप्तसागराः । सप्तद्वीपाश्च विप्रेन्द्र परमेश स्वयंभुवा

lokālokastataścaiva tanmadhye saptasāgarāḥ | saptadvīpāśca viprendra parameśa svayaṃbhuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बुद्वीपो द्विजश्रेष्ठ द्वीपश्च प्लक्षसंज्ञितः । विज्ञेयो द्विगुणस्तस्माच्छाल्मलो द्विगुणस्ततः

jambudvīpo dvijaśreṣṭha dvīpaśca plakṣasaṃjñitaḥ | vijñeyo dviguṇastasmācchālmalo dviguṇastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते च प्लक्षादयो द्वीपाः सर्वभाग समन्विताः । समस्तगुणसंयुक्ता देवदेवर्षिमूर्तयः

te ca plakṣādayo dvīpāḥ sarvabhāga samanvitāḥ | samastaguṇasaṃyuktā devadevarṣimūrtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तद्वीपा इमे विप्र सप्तसागरवेष्टिताः । तेषां नामानि वक्ष्यामि सागराणां निशामय

saptadvīpā ime vipra saptasāgaraveṣṭitāḥ | teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi sāgarāṇāṃ niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणेक्षु सुरा सर्पिर्दधिदुग्धजलांतकाः । एते समुद्रा देवर्षे पूर्वस्माच्च परः पराः

lavaṇekṣu surā sarpirdadhidugdhajalāṃtakāḥ | ete samudrā devarṣe pūrvasmācca paraḥ parāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञेया द्विगुणाः सर्व आलोकालोकपर्वताः । द्वीपेद्वीपे ततो ब्रह्मा वृक्षगुल्मलतादिकान्

vijñeyā dviguṇāḥ sarva ālokālokaparvatāḥ | dvīpedvīpe tato brahmā vṛkṣagulmalatādikān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यग्योनिगताञ्जन्तून्सृष्टवान्द्विजसत्तम । अथ देवान्मनुष्यांश्च नागान्विद्याधरांस्तथा

tiryagyonigatāñjantūnsṛṣṭavāndvijasattama | atha devānmanuṣyāṃśca nāgānvidyādharāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमात्ससर्ज पुत्रांश्च ततो दक्षादिकान्मुनीन् । ब्रह्मक्षत्त्रियविट्शूद्रानन्यांश्चैवांत्यजांस्तथा

kramātsasarja putrāṃśca tato dakṣādikānmunīn | brahmakṣattriyaviṭśūdrānanyāṃścaivāṃtyajāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां च वर्तनादीनि सृष्टवान्स प्रजापतिः । हेमाद्रि दक्षिणं यद्वै विंध्याद्रेरुत्तरं तथा

teṣāṃ ca vartanādīni sṛṣṭavānsa prajāpatiḥ | hemādri dakṣiṇaṃ yadvai viṃdhyādreruttaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहुस्तद्भारतं वर्षं शुभाशुभफलप्रदम् । आसाद्य भारते वर्षे ये जन्मनि नरोत्तमाः

āhustadbhārataṃ varṣaṃ śubhāśubhaphalapradam | āsādya bhārate varṣe ye janmani narottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मकर्माणि कुर्वंति ते सर्वे केशवोपमाः । कर्मभूमौ कृतं कर्म शुभं वाशुभमेव वा

dharmakarmāṇi kurvaṃti te sarve keśavopamāḥ | karmabhūmau kṛtaṃ karma śubhaṃ vāśubhameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्फलं भुंजते लोको भोगभूमिषु सत्तम । कर्मभूमिं समागत्य यो धर्मकर्मसूद्यतः

tatphalaṃ bhuṃjate loko bhogabhūmiṣu sattama | karmabhūmiṃ samāgatya yo dharmakarmasūdyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च तेन समः कोऽपि त्रिषुलोकेषु विद्यते । तस्य स्यात्सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्

na ca tena samaḥ ko'pi triṣulokeṣu vidyate | tasya syātsaphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारायणसेवायां मतिर्यस्य न विद्यते । जन्मकोट्यर्जितैः पुण्यैः संसारैकाधिनायके

śrīnārāyaṇasevāyāṃ matiryasya na vidyate | janmakoṭyarjitaiḥ puṇyaiḥ saṃsāraikādhināyake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणे देवदेवे भक्तिः स्यात्सुदृढा नृणाम् । समस्तसुखदश्चापि स श्लाघ्यो निर्भयोऽपि च

nārāyaṇe devadeve bhaktiḥ syātsudṛḍhā nṛṇām | samastasukhadaścāpi sa ślāghyo nirbhayo'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्याज्यः स देशः सहसा नातिष्ठेद्यत्र वैष्णवः । जन्मांतरार्जितं पापं स्वल्पं वा यदि वा बहु

tyājyaḥ sa deśaḥ sahasā nātiṣṭhedyatra vaiṣṇavaḥ | janmāṃtarārjitaṃ pāpaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणात्क्षयमाप्नोति भगवद्भक्तदर्शनात् । वैष्णवांघ्रिजलं यस्तु समस्तपातकापहम्

tatkṣaṇātkṣayamāpnoti bhagavadbhaktadarśanāt | vaiṣṇavāṃghrijalaṃ yastu samastapātakāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वहेत्स्वशिरसा भक्त्या गङ्गास्नानेन तस्य किम् । मुहूर्तमपि यः कुर्यात्सड्गं भागवतैः सह

vahetsvaśirasā bhaktyā gaṅgāsnānena tasya kim | muhūrtamapi yaḥ kuryātsaḍgaṃ bhāgavataiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मुच्यते सर्वपापैर्ब्रह्महत्यामुखैरपि । धर्मकर्माणि विप्रेन्द्र क्रियंते यानि कानि च

sa mucyate sarvapāpairbrahmahatyāmukhairapi | dharmakarmāṇi viprendra kriyaṃte yāni kāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवद्भक्तपुरतस्तानि स्युरक्षयाणि च । मुहूर्त्तं वा मुहूर्तार्द्धं यत्र तिष्ठंति वैष्णवाः

bhagavadbhaktapuratastāni syurakṣayāṇi ca | muhūrttaṃ vā muhūrtārddhaṃ yatra tiṣṭhaṃti vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं सत्यं पुनः सत्यं तत्तीर्थं तत्तपोवनम् । अन्नं वा सलिलं वापि फलं वा वैष्णवाय च

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ tattīrthaṃ tattapovanam | annaṃ vā salilaṃ vāpi phalaṃ vā vaiṣṇavāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्किंचिद्दीयते विप्र तद्दानमक्षयं भवेत् । समस्तदेवतारूपो वैष्णवः परिकीर्तितः

yatkiṃciddīyate vipra taddānamakṣayaṃ bhavet | samastadevatārūpo vaiṣṇavaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चेत्संतोषितो येन तोषिताः सर्वदेवताः । संसारेऽस्मिन्महाघोरे नानादुःखसमन्विते

sa cetsaṃtoṣito yena toṣitāḥ sarvadevatāḥ | saṃsāre'sminmahāghore nānāduḥkhasamanvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवद्भक्तपुरुषः कदाचिन्नावसीदति । तस्मात्त्वमपि विप्रेन्द्र क्रियायोगेन केशवम्

bhagavadbhaktapuruṣaḥ kadācinnāvasīdati | tasmāttvamapi viprendra kriyāyogena keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाराध्य सदा भक्त्या व्रज विष्णोः पदं परम् । सूत उवाच- तदेतद्वचनं श्रुत्वा कानीनस्य महात्मनः

samārādhya sadā bhaktyā vraja viṣṇoḥ padaṃ param | sūta uvāca- tadetadvacanaṃ śrutvā kānīnasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरसांजलिमादाय जैमिनिः पर्यपृच्छत । जैमिनिरुवाच- भगवद्भक्तमाहात्म्यं त्वया प्रोक्तं पुनः पुनः

śirasāṃjalimādāya jaiminiḥ paryapṛcchata | jaiminiruvāca- bhagavadbhaktamāhātmyaṃ tvayā proktaṃ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरो किं लक्षणं तेषां तत्सर्वं ब्रूहि सांप्रतम् । कथं वा वैष्णवा लोका ज्ञातव्या मुनिसत्तम

guro kiṃ lakṣaṇaṃ teṣāṃ tatsarvaṃ brūhi sāṃpratam | kathaṃ vā vaiṣṇavā lokā jñātavyā munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदितो ब्रूहि तत्सर्वं यदि ते मय्यनुग्रहः । व्यास उवाच-। मधुकैटभयोः पूर्वं हतयोर्वेधसा स्वयम्

ādito brūhi tatsarvaṃ yadi te mayyanugrahaḥ | vyāsa uvāca-| madhukaiṭabhayoḥ pūrvaṃ hatayorvedhasā svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्टो यदाह भगवांस्तन्निशामय वेद्म्यहम् । कल्पांते रुद्ररूपेण संहार्य सकलं जगत्

pṛṣṭo yadāha bhagavāṃstanniśāmaya vedmyaham | kalpāṃte rudrarūpeṇa saṃhārya sakalaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमेकश्च भगवान्सुष्वाप योगमायया । सुप्ते तस्मिन्भगवति योगनिद्रा विमोहिते । अभवत्पृथिवी सर्वा सलिलौघ परिप्लुता

svayamekaśca bhagavānsuṣvāpa yogamāyayā | supte tasminbhagavati yoganidrā vimohite | abhavatpṛthivī sarvā salilaugha pariplutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ब्रह्मा जगत्स्रष्टा तन्नाभिकमलोपरि । तमादिपुरुषं ध्यात्वा तस्थौ तद्गतमानसः

ato brahmā jagatsraṣṭā tannābhikamalopari | tamādipuruṣaṃ dhyātvā tasthau tadgatamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्काले महाघोरे विष्णोः कर्णमलाद्द्विज । जातौ महासुरौ घोरौ मधुकैटभसंज्ञितौ

tasminkāle mahāghore viṣṇoḥ karṇamalāddvija | jātau mahāsurau ghorau madhukaiṭabhasaṃjñitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंतरिक्षे भ्रमंतौ तौ दानवावतिदारुणौ । श्रीविष्णोर्नाभिकमले ब्रह्माणं तावपश्यताम्

aṃtarikṣe bhramaṃtau tau dānavāvatidāruṇau | śrīviṣṇornābhikamale brahmāṇaṃ tāvapaśyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं हंतुमथ दैत्यौ तौ महाबलपराक्रमौ । उद्यमं चक्रतुर्विप्र क्रोधसंरक्तलोचनौ

taṃ haṃtumatha daityau tau mahābalaparākramau | udyamaṃ cakraturvipra krodhasaṃraktalocanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ब्रह्मा जगत्स्रष्टा विचिंत्य तद्वधं हृदा । योगनिद्रां भगवतीं तुष्टाव श्लक्ष्णया गिरा ५० 7.2.50। तस्य स्तवं समाकर्ण्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । उवाचेति वचः प्रीत्या किं तेऽभिमतमुच्यताम्

tato brahmā jagatsraṣṭā viciṃtya tadvadhaṃ hṛdā | yoganidrāṃ bhagavatīṃ tuṣṭāva ślakṣṇayā girā 50 7.2.50| tasya stavaṃ samākarṇya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ | uvāceti vacaḥ prītyā kiṃ te'bhimatamucyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच- अत्युग्रदानवावेतौ हंतुं मां कृतनिश्चयौ । मायया मोहय क्षिप्रं त्रातारमच्युतं त्यज

brahmovāca- atyugradānavāvetau haṃtuṃ māṃ kṛtaniścayau | māyayā mohaya kṣipraṃ trātāramacyutaṃ tyaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भागवती निद्रा महाविष्णुं तमत्यजत् । दानवाभ्यां ततस्ताभ्यामंतरिक्षे कृपामयः

tato bhāgavatī nidrā mahāviṣṇuṃ tamatyajat | dānavābhyāṃ tatastābhyāmaṃtarikṣe kṛpāmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युयुधे बाहुयुद्धेन शरणागतवत्सलः । पञ्चवर्षसहस्राणि कृत्वा युद्धं सुदारुणम्

yuyudhe bāhuyuddhena śaraṇāgatavatsalaḥ | pañcavarṣasahasrāṇi kṛtvā yuddhaṃ sudāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयं नागमत्कोऽपि न च कोऽपि पराभवम् । अथ तौ दानवौ तत्र महामायाविमोहितौ

vijayaṃ nāgamatko'pi na ca ko'pi parābhavam | atha tau dānavau tatra mahāmāyāvimohitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं वृण्विति चास्मत्तोऽगदतां केशवं प्रति । ततः प्रहस्य देवेश उवाचेति वचो द्विज

varaṃ vṛṇviti cāsmatto'gadatāṃ keśavaṃ prati | tataḥ prahasya deveśa uvāceti vaco dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि तुष्टौ च वां दैत्यौ मद्वध्यौ भवतं द्रुतौ । ततस्तौ दानवौ घोरौ भगवंतं जनार्दनम्

yadi tuṣṭau ca vāṃ daityau madvadhyau bhavataṃ drutau | tatastau dānavau ghorau bhagavaṃtaṃ janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यूचतुर्महामायौ महामायाविमोहितौ । अयमेव वरो दत्तो भवते नात्र संशयः

ityūcaturmahāmāyau mahāmāyāvimohitau | ayameva varo datto bhavate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मारयावां विना वारि मही यत्र जनार्द्दन । महासुरौ ततस्तौ तु आनीय जघनं प्रति

mārayāvāṃ vinā vāri mahī yatra janārddana | mahāsurau tatastau tu ānīya jaghanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहतौ सहसा विप्र चित्रया चक्रधारया । चक्रिणा निहतौ दृष्ट्वा दानवौ मधुकैटभौ । तुष्टाव देवदेवेशं ब्रह्मा विगतसाध्वसः

nihatau sahasā vipra citrayā cakradhārayā | cakriṇā nihatau dṛṣṭvā dānavau madhukaiṭabhau | tuṣṭāva devadeveśaṃ brahmā vigatasādhvasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच- नमो नमस्ते परमेश्वराय प्रपन्नसर्वार्तिविनाशनाय । नमो नमस्ते त्रिगुणात्मकाय नारायणायामितविक्रमाय

brahmovāca- namo namaste parameśvarāya prapannasarvārtivināśanāya | namo namaste triguṇātmakāya nārāyaṇāyāmitavikramāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्पादपाथोजयुगं प्रपन्ना जनाः क्वचिन्नो विपदं मनुष्याः । एतन्मया ज्ञातमनंतकीर्ते सद्यो हृतेयं महती ममापत्

tvatpādapāthojayugaṃ prapannā janāḥ kvacinno vipadaṃ manuṣyāḥ | etanmayā jñātamanaṃtakīrte sadyo hṛteyaṃ mahatī mamāpat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगेश्वरोऽसि सदयोऽसि जगत्त्रयेश त्वं देवदेवशरणागतपालकेश । त्वं निर्द्दयोऽरिनिकरस्य विनाशनेषु यद्रक्षितोऽहमसुरौ निहतौ त्वयैतौ

yogeśvaro'si sadayo'si jagattrayeśa tvaṃ devadevaśaraṇāgatapālakeśa | tvaṃ nirddayo'rinikarasya vināśaneṣu yadrakṣito'hamasurau nihatau tvayaitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्यत्यंतकठिनौ मधुकैटभौ तौ मन्ये तथापि स्वजनाविह चेतसाहम् । यस्मात्स्वजीवनविनाश वरप्रदानैः संतोषितोऽखिलशुभप्रद ईश्वरस्त्वम्

yadyapyatyaṃtakaṭhinau madhukaiṭabhau tau manye tathāpi svajanāviha cetasāham | yasmātsvajīvanavināśa varapradānaiḥ saṃtoṣito'khilaśubhaprada īśvarastvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्यं जगत्त्रयमिदं पुरुषस्य तस्य नश्यंति सर्वरिपवः स्वकुलैः समेताः । वृद्धिं व्रजंति सुहृदोऽखिलबांधवाश्च यं पश्यसि त्वममरेश दयाभिरत्र

ramyaṃ jagattrayamidaṃ puruṣasya tasya naśyaṃti sarvaripavaḥ svakulaiḥ sametāḥ | vṛddhiṃ vrajaṃti suhṛdo'khilabāṃdhavāśca yaṃ paśyasi tvamamareśa dayābhiratra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीमुखांबुज मधुव्रत देवदेव संसारलोकभयशोकविनाशकारिन् । त्वच्चारुपादकमलद्वयमाश्रयंतं मां पाहि नाथ कृपया सततं नमस्ते

lakṣmīmukhāṃbuja madhuvrata devadeva saṃsāralokabhayaśokavināśakārin | tvaccārupādakamaladvayamāśrayaṃtaṃ māṃ pāhi nātha kṛpayā satataṃ namaste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसीद पुण्डरीकाक्ष प्रसीद कमलेश्वर । प्रसीद सर्वभूतेश विश्वंभर नमोस्तु ते

prasīda puṇḍarīkākṣa prasīda kamaleśvara | prasīda sarvabhūteśa viśvaṃbhara namostu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते भक्ततुष्टाय नमस्ते भक्तिदायिने । नमस्ते ज्ञानरूपाय शरणं मे भवानघ

namaste bhaktatuṣṭāya namaste bhaktidāyine | namaste jñānarūpāya śaraṇaṃ me bhavānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमोनमः । परित्राहि परित्राहि परित्राहि जगन्मय

namastubhyaṃ namastubhyaṃ namastubhyaṃ namonamaḥ | paritrāhi paritrāhi paritrāhi jaganmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच- एतैरन्यैरपि स्तोत्रैर्ब्रह्मणा लोककारिणा । स्तुतः स देवो भगवान्परमां प्रीतिमाययौ

vyāsa uvāca- etairanyairapi stotrairbrahmaṇā lokakāriṇā | stutaḥ sa devo bhagavānparamāṃ prītimāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच - स्तोत्रेणानेन ते भक्त्या तुष्टोऽस्मि कमलासन । किमस्त्यभिमतं ब्रूहि तत्ते दास्याम्यहं भुवि

śrībhagavānuvāca - stotreṇānena te bhaktyā tuṣṭo'smi kamalāsana | kimastyabhimataṃ brūhi tatte dāsyāmyahaṃ bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच- यदि तुष्टोऽसि देवेश करुणाब्धे जगन्मय । नापदस्तव भक्तानां भवंत्विति वरो मम

brahmovāca- yadi tuṣṭo'si deveśa karuṇābdhe jaganmaya | nāpadastava bhaktānāṃ bhavaṃtviti varo mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच- एवमस्तु सुरश्रेष्ठ दत्तोऽयं ते मया वरः । मद्भक्तस्य कदाप्यापन्न भवेत्क्षितिमण्डले

śrībhagavānuvāca- evamastu suraśreṣṭha datto'yaṃ te mayā varaḥ | madbhaktasya kadāpyāpanna bhavetkṣitimaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवानां शरीरेषु सततं निवसाम्यहम् । लभंते नापदस्तस्मात्कदाचिद्वैष्णवा नराः

vaiṣṇavānāṃ śarīreṣu satataṃ nivasāmyaham | labhaṃte nāpadastasmātkadācidvaiṣṇavā narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच-। सर्वमेव जगन्नाथ त्वया दत्तं न संशयः । यद्येतौ च महादैत्यौ संग्रामे विनिपातितौ

brahmovāca-| sarvameva jagannātha tvayā dattaṃ na saṃśayaḥ | yadyetau ca mahādaityau saṃgrāme vinipātitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कियत्कालं समासाद्य स्तोत्रेणानेन वै प्रभो । स्तौति त्वां परया भक्त्या तस्य त्राता भविष्यसि

kiyatkālaṃ samāsādya stotreṇānena vai prabho | stauti tvāṃ parayā bhaktyā tasya trātā bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो ध्यानैरपि ध्यातुं देवैस्त्वं न हि शक्यसे । स त्वं वैष्णवदेहेषु भ्रमसीत्यद्भुतं महत्

aho dhyānairapi dhyātuṃ devaistvaṃ na hi śakyase | sa tvaṃ vaiṣṇavadeheṣu bhramasītyadbhutaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणमात्रमपि स्वामिंस्त्वयि तुष्टेन किं भवेत् । स त्वं वैष्णवसंगेन भ्रमसीत्यद्भुतं महत्

kṣaṇamātramapi svāmiṃstvayi tuṣṭena kiṃ bhavet | sa tvaṃ vaiṣṇavasaṃgena bhramasītyadbhutaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

के वैष्णवाः कैटभारे किं वा तेषां च लक्षणम् । कथं ज्ञेयास्तु ते सर्वे तन्मे कथय केशव

ke vaiṣṇavāḥ kaiṭabhāre kiṃ vā teṣāṃ ca lakṣaṇam | kathaṃ jñeyāstu te sarve tanme kathaya keśava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच- वैष्णवानां लक्षणानि कल्पकोटिशतैरपि । सम्यग्वक्तुं न शक्तोऽस्मि संक्षेपाच्छृणु सत्तम

śrībhagavānuvāca- vaiṣṇavānāṃ lakṣaṇāni kalpakoṭiśatairapi | samyagvaktuṃ na śakto'smi saṃkṣepācchṛṇu sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारो वैष्णवाधीनो देवा वैष्णवपालिताः । अहं च वैष्णवाधीनस्तस्माच्छ्रेष्ठाश्च वैष्णवाः

saṃsāro vaiṣṇavādhīno devā vaiṣṇavapālitāḥ | ahaṃ ca vaiṣṇavādhīnastasmācchreṣṭhāśca vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणमात्रमपि ब्रह्मन्विहाय वैष्णवं जनम् । तिष्ठामि नाहमन्यत्र वैष्णवा मम बांधवाः

kṣaṇamātramapi brahmanvihāya vaiṣṇavaṃ janam | tiṣṭhāmi nāhamanyatra vaiṣṇavā mama bāṃdhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामक्रोधविहीना ये हिंसादंभविवर्जिताः । लोभमोहविहीनाश्च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

kāmakrodhavihīnā ye hiṃsādaṃbhavivarjitāḥ | lobhamohavihīnāśca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमत्सरा दयायुक्ताः सर्वभूतहितैषिणः । सत्योक्तिभाषिणश्चैव विज्ञेयास्ते च वैष्णवाः

amatsarā dayāyuktāḥ sarvabhūtahitaiṣiṇaḥ | satyoktibhāṣiṇaścaiva vijñeyāste ca vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मोपदेशिनश्चैव धर्माचारधरास्तथा । गुरुशुश्रूषिणश्चैव विज्ञेयास्ते च वैष्णवाः

dharmopadeśinaścaiva dharmācāradharāstathā | guruśuśrūṣiṇaścaiva vijñeyāste ca vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानं ये च पश्यन्ति त्वां च मां च महेश्वरम् । कुर्वन्ति पूजामतिथेर्ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

samānaṃ ye ca paśyanti tvāṃ ca māṃ ca maheśvaram | kurvanti pūjāmatitherjñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदविद्यानिरुक्ता ये विप्र भक्तिरताः सदा । नपुंसकाः परस्त्रीषु ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

vedavidyāniruktā ye vipra bhaktiratāḥ sadā | napuṃsakāḥ parastrīṣu jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशीव्रतं ये च भक्तिभावेन कुर्वते । गायंति मम नामानि ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

ekādaśīvrataṃ ye ca bhaktibhāvena kurvate | gāyaṃti mama nāmāni jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवायतनकर्तारस्तुलसीमाल्यधारकाः । पद्माक्षधारिणो ये च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

devāyatanakartārastulasīmālyadhārakāḥ | padmākṣadhāriṇo ye ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापद्मैरङ्कितानि ममायुधैः । ब्रह्मन्येषां शरीराणि ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

śaṅkhacakragadāpadmairaṅkitāni mamāyudhaiḥ | brahmanyeṣāṃ śarīrāṇi jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीफलस्रजो येषां गलेषु कमलासन । मां पूजयंति तत्पत्रैर्ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

dhātrīphalasrajo yeṣāṃ galeṣu kamalāsana | māṃ pūjayaṃti tatpatrairjñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलसीमूलमृद्भिश्च तिलकानि नयंति ये । तुलसीकाष्ठपंकैश्च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

tulasīmūlamṛdbhiśca tilakāni nayaṃti ye | tulasīkāṣṭhapaṃkaiśca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गास्नानरता ये च गङ्गानामपरायणाः । गङ्गामाहात्म्यवक्तारो ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

gaṅgāsnānaratā ye ca gaṅgānāmaparāyaṇāḥ | gaṅgāmāhātmyavaktāro jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामशिला येषां गृहे वसति सर्वदा । शास्त्रं भागवतं चैव ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

śālagrāmaśilā yeṣāṃ gṛhe vasati sarvadā | śāstraṃ bhāgavataṃ caiva jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमार्जयंति ये नित्यं मम स्थानानि सत्तम । दीपं यच्छंति तत्रैव ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

saṃmārjayaṃti ye nityaṃ mama sthānāni sattama | dīpaṃ yacchaṃti tatraiva jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीर्णं मन्मंदिरं ये च कुर्वन्ति नूतनं पुनः । तत्रायतनशोभां च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

śīrṇaṃ manmaṃdiraṃ ye ca kurvanti nūtanaṃ punaḥ | tatrāyatanaśobhāṃ ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभयं ये च यच्छन्ति भीरुभ्यश्चतुरानन । विद्यादानं च विप्रेभ्यो ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

abhayaṃ ye ca yacchanti bhīrubhyaścaturānana | vidyādānaṃ ca viprebhyo jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्पादसलिलैर्येषां सिक्तानि मस्तकानि च । मम नैवेद्यमश्नन्ति ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

matpādasalilairyeṣāṃ siktāni mastakāni ca | mama naivedyamaśnanti jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्तृट्प्रपीडितेभ्यश्च ये यच्छंत्यन्नमंबु च । कुर्युर्ये योगशुश्रूषां ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

kṣuttṛṭprapīḍitebhyaśca ye yacchaṃtyannamaṃbu ca | kuryurye yogaśuśrūṣāṃ jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामकारिणो ये च पिप्पलारोहिणोऽपि च । गोसेवां ये च कुर्वन्ति ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः १०० 7.2.100। अत्यन्तभक्ता ये ब्रह्मन्पितृयज्ञं प्रकुर्वते । कुर्वन्ति दीनशुश्रूषां ज्ञैयास्ते वैष्णवा जनाः

ārāmakāriṇo ye ca pippalārohiṇo'pi ca | gosevāṃ ye ca kurvanti jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ 100 7.2.100| atyantabhaktā ye brahmanpitṛyajñaṃ prakurvate | kurvanti dīnaśuśrūṣāṃ jñaiyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तडागग्रामकर्तारः कन्यादानरताश्च ये । सेवंते श्वशुरौ ये च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

taḍāgagrāmakartāraḥ kanyādānaratāśca ye | sevaṃte śvaśurau ye ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवंते ज्येष्ठभगिनीं ज्येष्ठभ्रातरमेव च । परनिंदां न कुर्वंति ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

sevaṃte jyeṣṭhabhaginīṃ jyeṣṭhabhrātarameva ca | paraniṃdāṃ na kurvaṃti jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवेषु गुणाः सर्वे दोषलेशो न विद्यते । तस्माच्चतुर्मुख त्वं च वैष्णवो भव सांप्रतम्

vaiṣṇaveṣu guṇāḥ sarve doṣaleśo na vidyate | tasmāccaturmukha tvaṃ ca vaiṣṇavo bhava sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाराधय मां नित्यं क्रियायोगैः प्रजापते । सर्वमेवाशु भद्रं ते भविष्यति न संशयः

samārādhaya māṃ nityaṃ kriyāyogaiḥ prajāpate | sarvamevāśu bhadraṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्वं ब्राह्मणद्रव्यं परस्वं च चतुर्मुख । पश्यन्ति विषवद्ये च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

devasvaṃ brāhmaṇadravyaṃ parasvaṃ ca caturmukha | paśyanti viṣavadye ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाखंडभक्तिरहिताः शिवभक्तिपरायणाः । चतुर्द्दशीव्रतरता ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः

pākhaṃḍabhaktirahitāḥ śivabhaktiparāyaṇāḥ | caturddaśīvrataratā jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुनात्र किमुक्तेन भाषितेन पुनः पुनः । ममार्चां ये च कुर्वंति विज्ञेयास्ते च वैष्णवाः

bahunātra kimuktena bhāṣitena punaḥ punaḥ | mamārcāṃ ye ca kurvaṃti vijñeyāste ca vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयः पूर्वस्थितमिव सृज्यतां सकलं जगत् । इत्युक्त्वांतर्द्दधे देवस्तत्रैव परमेश्वरः

bhūyaḥ pūrvasthitamiva sṛjyatāṃ sakalaṃ jagat | ityuktvāṃtarddadhe devastatraiva parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु पूर्ववद्ब्रह्मा सृष्टवान्सकलं जगत् । क्रियायोगैर्हरिं चेष्ट्वा जगाम परमं पदम्

tatastu pūrvavadbrahmā sṛṣṭavānsakalaṃ jagat | kriyāyogairhariṃ ceṣṭvā jagāma paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये पठंती ममध्यायं भक्त्या नारायणाग्रतः । सर्वपापविनिर्मुक्ता अन्ते यान्ति हरेर्गृहम्

ye paṭhaṃtī mamadhyāyaṃ bhaktyā nārāyaṇāgrataḥ | sarvapāpavinirmuktā ante yānti harergṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.