व्यास उवाच-
सृष्टेरादौ महाविष्णुः सिसृक्षुः सकलं जगत् ।
स्रष्टा पाता च संहर्ता त्रिमूर्तिरभवत्स्वयम्
vyāsa uvāca-
sṛṣṭerādau mahāviṣṇuḥ sisṛkṣuḥ sakalaṃ jagat |
sraṣṭā pātā ca saṃhartā trimūrtirabhavatsvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्ट्यर्थमस्य जगतः ससर्ज ब्रह्मसंज्ञकम् ।
दक्षिणां गतआत्मानमात्मना श्रेष्ठपूरुषः
sṛṣṭyarthamasya jagataḥ sasarja brahmasaṃjñakam |
dakṣiṇāṃ gataātmānamātmanā śreṣṭhapūruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु पालनार्थाय जगतो जगतीपतिः ।
विष्णुं ससर्ज वामांशान्निजांशं केशवं मुने
tatastu pālanārthāya jagato jagatīpatiḥ |
viṣṇuṃ sasarja vāmāṃśānnijāṃśaṃ keśavaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ संहरणार्थाय जगतो रुद्रमव्ययम् ।
मुने ससर्ज मध्यांगात्कृतपद्मालयः प्रभुः
atha saṃharaṇārthāya jagato rudramavyayam |
mune sasarja madhyāṃgātkṛtapadmālayaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजः सत्वं तमश्चेति पुरुषं त्रिगुणात्मकम् ।
वदंति केचिद्ब्रह्माणं विष्णुं केचिच्च शंकरम्
rajaḥ satvaṃ tamaśceti puruṣaṃ triguṇātmakam |
vadaṃti kecidbrahmāṇaṃ viṣṇuṃ kecicca śaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको विष्णुस्त्रिधा भूत्वा सृजत्यत्ति च पाति च ।
तस्माद्भेदो न कर्त्तव्यस्त्रिषु लोकेषु सत्तमैः
eko viṣṇustridhā bhūtvā sṛjatyatti ca pāti ca |
tasmādbhedo na karttavyastriṣu lokeṣu sattamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्या प्रकृतिरेतस्य महाविष्णोः परात्मनः ।
निदानंभूतविश्वस्य विद्या विद्येति गीयते
ādyā prakṛtiretasya mahāviṣṇoḥ parātmanaḥ |
nidānaṃbhūtaviśvasya vidyā vidyeti gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावाभावस्वरूपा सा जगद्धेतुः सनातनी ।
ब्राह्मी लक्ष्मीरम्बिकेति त्रिमूर्तिः सहसाऽभवत्
bhāvābhāvasvarūpā sā jagaddhetuḥ sanātanī |
brāhmī lakṣmīrambiketi trimūrtiḥ sahasā'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिस्थितिविनाशेषु यां नियोज्य ततो मुने ।
आद्यां चैवाद्यपुरुषस्तत्रैवांतरधीयत
sṛṣṭisthitivināśeṣu yāṃ niyojya tato mune |
ādyāṃ caivādyapuruṣastatraivāṃtaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याज्ञया ततो ब्रह्मा महाभूतान्ससर्ज ह ।
पृथिव्याकाशवाय्वंबु वह्नीन्पञ्चसमाधिना
yasyājñayā tato brahmā mahābhūtānsasarja ha |
pṛthivyākāśavāyvaṃbu vahnīnpañcasamādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूर्भुवः स्वस्तथा चैव महश्चैव जनस्तथा ।
तपश्च सत्यमित्यादीन्सृष्टवान्कमलासनः
bhūrbhuvaḥ svastathā caiva mahaścaiva janastathā |
tapaśca satyamityādīnsṛṣṭavānkamalāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतलं सृष्टवान्ब्रह्मा ततोऽधोवितलं द्विज ।
ततोऽधःसुतलं चैव ततोऽधश्च तलातलम्
atalaṃ sṛṣṭavānbrahmā tato'dhovitalaṃ dvija |
tato'dhaḥsutalaṃ caiva tato'dhaśca talātalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महातलमधस्तस्मात्ततोऽधश्च रसातलम् ।
तस्मादधश्च पातालं लोकानेवं यथाक्रमम्
mahātalamadhastasmāttato'dhaśca rasātalam |
tasmādadhaśca pātālaṃ lokānevaṃ yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतानांनिवासार्थं रत्नसानुं महागिरिम् ।
सृष्टवान्पृथिवीमध्ये जाम्बूनदसमुज्ज्वलम्
devatānāṃnivāsārthaṃ ratnasānuṃ mahāgirim |
sṛṣṭavānpṛthivīmadhye jāmbūnadasamujjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंदरं चरमं चैव त्रिकूटमुदयाचलम् ।
अन्यांश्च पर्वतांश्चैव सृष्टवान्विविधानपि
maṃdaraṃ caramaṃ caiva trikūṭamudayācalam |
anyāṃśca parvatāṃścaiva sṛṣṭavānvividhānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकालोकस्ततश्चैव तन्मध्ये सप्तसागराः ।
सप्तद्वीपाश्च विप्रेन्द्र परमेश स्वयंभुवा
lokālokastataścaiva tanmadhye saptasāgarāḥ |
saptadvīpāśca viprendra parameśa svayaṃbhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बुद्वीपो द्विजश्रेष्ठ द्वीपश्च प्लक्षसंज्ञितः ।
विज्ञेयो द्विगुणस्तस्माच्छाल्मलो द्विगुणस्ततः
jambudvīpo dvijaśreṣṭha dvīpaśca plakṣasaṃjñitaḥ |
vijñeyo dviguṇastasmācchālmalo dviguṇastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च प्लक्षादयो द्वीपाः सर्वभाग समन्विताः ।
समस्तगुणसंयुक्ता देवदेवर्षिमूर्तयः
te ca plakṣādayo dvīpāḥ sarvabhāga samanvitāḥ |
samastaguṇasaṃyuktā devadevarṣimūrtayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपा इमे विप्र सप्तसागरवेष्टिताः ।
तेषां नामानि वक्ष्यामि सागराणां निशामय
saptadvīpā ime vipra saptasāgaraveṣṭitāḥ |
teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi sāgarāṇāṃ niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणेक्षु सुरा सर्पिर्दधिदुग्धजलांतकाः ।
एते समुद्रा देवर्षे पूर्वस्माच्च परः पराः
lavaṇekṣu surā sarpirdadhidugdhajalāṃtakāḥ |
ete samudrā devarṣe pūrvasmācca paraḥ parāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञेया द्विगुणाः सर्व आलोकालोकपर्वताः ।
द्वीपेद्वीपे ततो ब्रह्मा वृक्षगुल्मलतादिकान्
vijñeyā dviguṇāḥ sarva ālokālokaparvatāḥ |
dvīpedvīpe tato brahmā vṛkṣagulmalatādikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यग्योनिगताञ्जन्तून्सृष्टवान्द्विजसत्तम ।
अथ देवान्मनुष्यांश्च नागान्विद्याधरांस्तथा
tiryagyonigatāñjantūnsṛṣṭavāndvijasattama |
atha devānmanuṣyāṃśca nāgānvidyādharāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमात्ससर्ज पुत्रांश्च ततो दक्षादिकान्मुनीन् ।
ब्रह्मक्षत्त्रियविट्शूद्रानन्यांश्चैवांत्यजांस्तथा
kramātsasarja putrāṃśca tato dakṣādikānmunīn |
brahmakṣattriyaviṭśūdrānanyāṃścaivāṃtyajāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च वर्तनादीनि सृष्टवान्स प्रजापतिः ।
हेमाद्रि दक्षिणं यद्वै विंध्याद्रेरुत्तरं तथा
teṣāṃ ca vartanādīni sṛṣṭavānsa prajāpatiḥ |
hemādri dakṣiṇaṃ yadvai viṃdhyādreruttaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहुस्तद्भारतं वर्षं शुभाशुभफलप्रदम् ।
आसाद्य भारते वर्षे ये जन्मनि नरोत्तमाः
āhustadbhārataṃ varṣaṃ śubhāśubhaphalapradam |
āsādya bhārate varṣe ye janmani narottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मकर्माणि कुर्वंति ते सर्वे केशवोपमाः ।
कर्मभूमौ कृतं कर्म शुभं वाशुभमेव वा
dharmakarmāṇi kurvaṃti te sarve keśavopamāḥ |
karmabhūmau kṛtaṃ karma śubhaṃ vāśubhameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं भुंजते लोको भोगभूमिषु सत्तम ।
कर्मभूमिं समागत्य यो धर्मकर्मसूद्यतः
tatphalaṃ bhuṃjate loko bhogabhūmiṣu sattama |
karmabhūmiṃ samāgatya yo dharmakarmasūdyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च तेन समः कोऽपि त्रिषुलोकेषु विद्यते ।
तस्य स्यात्सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्
na ca tena samaḥ ko'pi triṣulokeṣu vidyate |
tasya syātsaphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीनारायणसेवायां मतिर्यस्य न विद्यते ।
जन्मकोट्यर्जितैः पुण्यैः संसारैकाधिनायके
śrīnārāyaṇasevāyāṃ matiryasya na vidyate |
janmakoṭyarjitaiḥ puṇyaiḥ saṃsāraikādhināyake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणे देवदेवे भक्तिः स्यात्सुदृढा नृणाम् ।
समस्तसुखदश्चापि स श्लाघ्यो निर्भयोऽपि च
nārāyaṇe devadeve bhaktiḥ syātsudṛḍhā nṛṇām |
samastasukhadaścāpi sa ślāghyo nirbhayo'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्याज्यः स देशः सहसा नातिष्ठेद्यत्र वैष्णवः ।
जन्मांतरार्जितं पापं स्वल्पं वा यदि वा बहु
tyājyaḥ sa deśaḥ sahasā nātiṣṭhedyatra vaiṣṇavaḥ |
janmāṃtarārjitaṃ pāpaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणात्क्षयमाप्नोति भगवद्भक्तदर्शनात् ।
वैष्णवांघ्रिजलं यस्तु समस्तपातकापहम्
tatkṣaṇātkṣayamāpnoti bhagavadbhaktadarśanāt |
vaiṣṇavāṃghrijalaṃ yastu samastapātakāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वहेत्स्वशिरसा भक्त्या गङ्गास्नानेन तस्य किम् ।
मुहूर्तमपि यः कुर्यात्सड्गं भागवतैः सह
vahetsvaśirasā bhaktyā gaṅgāsnānena tasya kim |
muhūrtamapi yaḥ kuryātsaḍgaṃ bhāgavataiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मुच्यते सर्वपापैर्ब्रह्महत्यामुखैरपि ।
धर्मकर्माणि विप्रेन्द्र क्रियंते यानि कानि च
sa mucyate sarvapāpairbrahmahatyāmukhairapi |
dharmakarmāṇi viprendra kriyaṃte yāni kāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवद्भक्तपुरतस्तानि स्युरक्षयाणि च ।
मुहूर्त्तं वा मुहूर्तार्द्धं यत्र तिष्ठंति वैष्णवाः
bhagavadbhaktapuratastāni syurakṣayāṇi ca |
muhūrttaṃ vā muhūrtārddhaṃ yatra tiṣṭhaṃti vaiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं तत्तीर्थं तत्तपोवनम् ।
अन्नं वा सलिलं वापि फलं वा वैष्णवाय च
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ tattīrthaṃ tattapovanam |
annaṃ vā salilaṃ vāpi phalaṃ vā vaiṣṇavāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किंचिद्दीयते विप्र तद्दानमक्षयं भवेत् ।
समस्तदेवतारूपो वैष्णवः परिकीर्तितः
yatkiṃciddīyate vipra taddānamakṣayaṃ bhavet |
samastadevatārūpo vaiṣṇavaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चेत्संतोषितो येन तोषिताः सर्वदेवताः ।
संसारेऽस्मिन्महाघोरे नानादुःखसमन्विते
sa cetsaṃtoṣito yena toṣitāḥ sarvadevatāḥ |
saṃsāre'sminmahāghore nānāduḥkhasamanvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवद्भक्तपुरुषः कदाचिन्नावसीदति ।
तस्मात्त्वमपि विप्रेन्द्र क्रियायोगेन केशवम्
bhagavadbhaktapuruṣaḥ kadācinnāvasīdati |
tasmāttvamapi viprendra kriyāyogena keśavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाराध्य सदा भक्त्या व्रज विष्णोः पदं परम् ।
सूत उवाच-
तदेतद्वचनं श्रुत्वा कानीनस्य महात्मनः
samārādhya sadā bhaktyā vraja viṣṇoḥ padaṃ param |
sūta uvāca-
tadetadvacanaṃ śrutvā kānīnasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसांजलिमादाय जैमिनिः पर्यपृच्छत ।
जैमिनिरुवाच-
भगवद्भक्तमाहात्म्यं त्वया प्रोक्तं पुनः पुनः
śirasāṃjalimādāya jaiminiḥ paryapṛcchata |
jaiminiruvāca-
bhagavadbhaktamāhātmyaṃ tvayā proktaṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरो किं लक्षणं तेषां तत्सर्वं ब्रूहि सांप्रतम् ।
कथं वा वैष्णवा लोका ज्ञातव्या मुनिसत्तम
guro kiṃ lakṣaṇaṃ teṣāṃ tatsarvaṃ brūhi sāṃpratam |
kathaṃ vā vaiṣṇavā lokā jñātavyā munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदितो ब्रूहि तत्सर्वं यदि ते मय्यनुग्रहः ।
व्यास उवाच-।
मधुकैटभयोः पूर्वं हतयोर्वेधसा स्वयम्
ādito brūhi tatsarvaṃ yadi te mayyanugrahaḥ |
vyāsa uvāca-|
madhukaiṭabhayoḥ pūrvaṃ hatayorvedhasā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टो यदाह भगवांस्तन्निशामय वेद्म्यहम् ।
कल्पांते रुद्ररूपेण संहार्य सकलं जगत्
pṛṣṭo yadāha bhagavāṃstanniśāmaya vedmyaham |
kalpāṃte rudrarūpeṇa saṃhārya sakalaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयमेकश्च भगवान्सुष्वाप योगमायया ।
सुप्ते तस्मिन्भगवति योगनिद्रा विमोहिते ।
अभवत्पृथिवी सर्वा सलिलौघ परिप्लुता
svayamekaśca bhagavānsuṣvāpa yogamāyayā |
supte tasminbhagavati yoganidrā vimohite |
abhavatpṛthivī sarvā salilaugha pariplutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो ब्रह्मा जगत्स्रष्टा तन्नाभिकमलोपरि ।
तमादिपुरुषं ध्यात्वा तस्थौ तद्गतमानसः
ato brahmā jagatsraṣṭā tannābhikamalopari |
tamādipuruṣaṃ dhyātvā tasthau tadgatamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्काले महाघोरे विष्णोः कर्णमलाद्द्विज ।
जातौ महासुरौ घोरौ मधुकैटभसंज्ञितौ
tasminkāle mahāghore viṣṇoḥ karṇamalāddvija |
jātau mahāsurau ghorau madhukaiṭabhasaṃjñitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंतरिक्षे भ्रमंतौ तौ दानवावतिदारुणौ ।
श्रीविष्णोर्नाभिकमले ब्रह्माणं तावपश्यताम्
aṃtarikṣe bhramaṃtau tau dānavāvatidāruṇau |
śrīviṣṇornābhikamale brahmāṇaṃ tāvapaśyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं हंतुमथ दैत्यौ तौ महाबलपराक्रमौ ।
उद्यमं चक्रतुर्विप्र क्रोधसंरक्तलोचनौ
taṃ haṃtumatha daityau tau mahābalaparākramau |
udyamaṃ cakraturvipra krodhasaṃraktalocanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मा जगत्स्रष्टा विचिंत्य तद्वधं हृदा ।
योगनिद्रां भगवतीं तुष्टाव श्लक्ष्णया गिरा ५० 7.2.50।
तस्य स्तवं समाकर्ण्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ।
उवाचेति वचः प्रीत्या किं तेऽभिमतमुच्यताम्
tato brahmā jagatsraṣṭā viciṃtya tadvadhaṃ hṛdā |
yoganidrāṃ bhagavatīṃ tuṣṭāva ślakṣṇayā girā 50 7.2.50|
tasya stavaṃ samākarṇya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ |
uvāceti vacaḥ prītyā kiṃ te'bhimatamucyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
अत्युग्रदानवावेतौ हंतुं मां कृतनिश्चयौ ।
मायया मोहय क्षिप्रं त्रातारमच्युतं त्यज
brahmovāca-
atyugradānavāvetau haṃtuṃ māṃ kṛtaniścayau |
māyayā mohaya kṣipraṃ trātāramacyutaṃ tyaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भागवती निद्रा महाविष्णुं तमत्यजत् ।
दानवाभ्यां ततस्ताभ्यामंतरिक्षे कृपामयः
tato bhāgavatī nidrā mahāviṣṇuṃ tamatyajat |
dānavābhyāṃ tatastābhyāmaṃtarikṣe kṛpāmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युयुधे बाहुयुद्धेन शरणागतवत्सलः ।
पञ्चवर्षसहस्राणि कृत्वा युद्धं सुदारुणम्
yuyudhe bāhuyuddhena śaraṇāgatavatsalaḥ |
pañcavarṣasahasrāṇi kṛtvā yuddhaṃ sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजयं नागमत्कोऽपि न च कोऽपि पराभवम् ।
अथ तौ दानवौ तत्र महामायाविमोहितौ
vijayaṃ nāgamatko'pi na ca ko'pi parābhavam |
atha tau dānavau tatra mahāmāyāvimohitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं वृण्विति चास्मत्तोऽगदतां केशवं प्रति ।
ततः प्रहस्य देवेश उवाचेति वचो द्विज
varaṃ vṛṇviti cāsmatto'gadatāṃ keśavaṃ prati |
tataḥ prahasya deveśa uvāceti vaco dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि तुष्टौ च वां दैत्यौ मद्वध्यौ भवतं द्रुतौ ।
ततस्तौ दानवौ घोरौ भगवंतं जनार्दनम्
yadi tuṣṭau ca vāṃ daityau madvadhyau bhavataṃ drutau |
tatastau dānavau ghorau bhagavaṃtaṃ janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यूचतुर्महामायौ महामायाविमोहितौ ।
अयमेव वरो दत्तो भवते नात्र संशयः
ityūcaturmahāmāyau mahāmāyāvimohitau |
ayameva varo datto bhavate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारयावां विना वारि मही यत्र जनार्द्दन ।
महासुरौ ततस्तौ तु आनीय जघनं प्रति
mārayāvāṃ vinā vāri mahī yatra janārddana |
mahāsurau tatastau tu ānīya jaghanaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहतौ सहसा विप्र चित्रया चक्रधारया ।
चक्रिणा निहतौ दृष्ट्वा दानवौ मधुकैटभौ ।
तुष्टाव देवदेवेशं ब्रह्मा विगतसाध्वसः
nihatau sahasā vipra citrayā cakradhārayā |
cakriṇā nihatau dṛṣṭvā dānavau madhukaiṭabhau |
tuṣṭāva devadeveśaṃ brahmā vigatasādhvasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
नमो नमस्ते परमेश्वराय प्रपन्नसर्वार्तिविनाशनाय ।
नमो नमस्ते त्रिगुणात्मकाय नारायणायामितविक्रमाय
brahmovāca-
namo namaste parameśvarāya prapannasarvārtivināśanāya |
namo namaste triguṇātmakāya nārāyaṇāyāmitavikramāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पादपाथोजयुगं प्रपन्ना जनाः क्वचिन्नो विपदं मनुष्याः ।
एतन्मया ज्ञातमनंतकीर्ते सद्यो हृतेयं महती ममापत्
tvatpādapāthojayugaṃ prapannā janāḥ kvacinno vipadaṃ manuṣyāḥ |
etanmayā jñātamanaṃtakīrte sadyo hṛteyaṃ mahatī mamāpat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगेश्वरोऽसि सदयोऽसि जगत्त्रयेश त्वं देवदेवशरणागतपालकेश ।
त्वं निर्द्दयोऽरिनिकरस्य विनाशनेषु यद्रक्षितोऽहमसुरौ निहतौ त्वयैतौ
yogeśvaro'si sadayo'si jagattrayeśa tvaṃ devadevaśaraṇāgatapālakeśa |
tvaṃ nirddayo'rinikarasya vināśaneṣu yadrakṣito'hamasurau nihatau tvayaitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यप्यत्यंतकठिनौ मधुकैटभौ तौ मन्ये तथापि स्वजनाविह चेतसाहम् ।
यस्मात्स्वजीवनविनाश वरप्रदानैः संतोषितोऽखिलशुभप्रद ईश्वरस्त्वम्
yadyapyatyaṃtakaṭhinau madhukaiṭabhau tau manye tathāpi svajanāviha cetasāham |
yasmātsvajīvanavināśa varapradānaiḥ saṃtoṣito'khilaśubhaprada īśvarastvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्यं जगत्त्रयमिदं पुरुषस्य तस्य नश्यंति सर्वरिपवः स्वकुलैः समेताः ।
वृद्धिं व्रजंति सुहृदोऽखिलबांधवाश्च यं पश्यसि त्वममरेश दयाभिरत्र
ramyaṃ jagattrayamidaṃ puruṣasya tasya naśyaṃti sarvaripavaḥ svakulaiḥ sametāḥ |
vṛddhiṃ vrajaṃti suhṛdo'khilabāṃdhavāśca yaṃ paśyasi tvamamareśa dayābhiratra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीमुखांबुज मधुव्रत देवदेव संसारलोकभयशोकविनाशकारिन् ।
त्वच्चारुपादकमलद्वयमाश्रयंतं मां पाहि नाथ कृपया सततं नमस्ते
lakṣmīmukhāṃbuja madhuvrata devadeva saṃsāralokabhayaśokavināśakārin |
tvaccārupādakamaladvayamāśrayaṃtaṃ māṃ pāhi nātha kṛpayā satataṃ namaste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद पुण्डरीकाक्ष प्रसीद कमलेश्वर ।
प्रसीद सर्वभूतेश विश्वंभर नमोस्तु ते
prasīda puṇḍarīkākṣa prasīda kamaleśvara |
prasīda sarvabhūteśa viśvaṃbhara namostu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते भक्ततुष्टाय नमस्ते भक्तिदायिने ।
नमस्ते ज्ञानरूपाय शरणं मे भवानघ
namaste bhaktatuṣṭāya namaste bhaktidāyine |
namaste jñānarūpāya śaraṇaṃ me bhavānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमोनमः ।
परित्राहि परित्राहि परित्राहि जगन्मय
namastubhyaṃ namastubhyaṃ namastubhyaṃ namonamaḥ |
paritrāhi paritrāhi paritrāhi jaganmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
एतैरन्यैरपि स्तोत्रैर्ब्रह्मणा लोककारिणा ।
स्तुतः स देवो भगवान्परमां प्रीतिमाययौ
vyāsa uvāca-
etairanyairapi stotrairbrahmaṇā lokakāriṇā |
stutaḥ sa devo bhagavānparamāṃ prītimāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच -
स्तोत्रेणानेन ते भक्त्या तुष्टोऽस्मि कमलासन ।
किमस्त्यभिमतं ब्रूहि तत्ते दास्याम्यहं भुवि
śrībhagavānuvāca -
stotreṇānena te bhaktyā tuṣṭo'smi kamalāsana |
kimastyabhimataṃ brūhi tatte dāsyāmyahaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
यदि तुष्टोऽसि देवेश करुणाब्धे जगन्मय ।
नापदस्तव भक्तानां भवंत्विति वरो मम
brahmovāca-
yadi tuṣṭo'si deveśa karuṇābdhe jaganmaya |
nāpadastava bhaktānāṃ bhavaṃtviti varo mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-
एवमस्तु सुरश्रेष्ठ दत्तोऽयं ते मया वरः ।
मद्भक्तस्य कदाप्यापन्न भवेत्क्षितिमण्डले
śrībhagavānuvāca-
evamastu suraśreṣṭha datto'yaṃ te mayā varaḥ |
madbhaktasya kadāpyāpanna bhavetkṣitimaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवानां शरीरेषु सततं निवसाम्यहम् ।
लभंते नापदस्तस्मात्कदाचिद्वैष्णवा नराः
vaiṣṇavānāṃ śarīreṣu satataṃ nivasāmyaham |
labhaṃte nāpadastasmātkadācidvaiṣṇavā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-।
सर्वमेव जगन्नाथ त्वया दत्तं न संशयः ।
यद्येतौ च महादैत्यौ संग्रामे विनिपातितौ
brahmovāca-|
sarvameva jagannātha tvayā dattaṃ na saṃśayaḥ |
yadyetau ca mahādaityau saṃgrāme vinipātitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कियत्कालं समासाद्य स्तोत्रेणानेन वै प्रभो ।
स्तौति त्वां परया भक्त्या तस्य त्राता भविष्यसि
kiyatkālaṃ samāsādya stotreṇānena vai prabho |
stauti tvāṃ parayā bhaktyā tasya trātā bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो ध्यानैरपि ध्यातुं देवैस्त्वं न हि शक्यसे ।
स त्वं वैष्णवदेहेषु भ्रमसीत्यद्भुतं महत्
aho dhyānairapi dhyātuṃ devaistvaṃ na hi śakyase |
sa tvaṃ vaiṣṇavadeheṣu bhramasītyadbhutaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणमात्रमपि स्वामिंस्त्वयि तुष्टेन किं भवेत् ।
स त्वं वैष्णवसंगेन भ्रमसीत्यद्भुतं महत्
kṣaṇamātramapi svāmiṃstvayi tuṣṭena kiṃ bhavet |
sa tvaṃ vaiṣṇavasaṃgena bhramasītyadbhutaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के वैष्णवाः कैटभारे किं वा तेषां च लक्षणम् ।
कथं ज्ञेयास्तु ते सर्वे तन्मे कथय केशव
ke vaiṣṇavāḥ kaiṭabhāre kiṃ vā teṣāṃ ca lakṣaṇam |
kathaṃ jñeyāstu te sarve tanme kathaya keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-
वैष्णवानां लक्षणानि कल्पकोटिशतैरपि ।
सम्यग्वक्तुं न शक्तोऽस्मि संक्षेपाच्छृणु सत्तम
śrībhagavānuvāca-
vaiṣṇavānāṃ lakṣaṇāni kalpakoṭiśatairapi |
samyagvaktuṃ na śakto'smi saṃkṣepācchṛṇu sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारो वैष्णवाधीनो देवा वैष्णवपालिताः ।
अहं च वैष्णवाधीनस्तस्माच्छ्रेष्ठाश्च वैष्णवाः
saṃsāro vaiṣṇavādhīno devā vaiṣṇavapālitāḥ |
ahaṃ ca vaiṣṇavādhīnastasmācchreṣṭhāśca vaiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणमात्रमपि ब्रह्मन्विहाय वैष्णवं जनम् ।
तिष्ठामि नाहमन्यत्र वैष्णवा मम बांधवाः
kṣaṇamātramapi brahmanvihāya vaiṣṇavaṃ janam |
tiṣṭhāmi nāhamanyatra vaiṣṇavā mama bāṃdhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधविहीना ये हिंसादंभविवर्जिताः ।
लोभमोहविहीनाश्च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
kāmakrodhavihīnā ye hiṃsādaṃbhavivarjitāḥ |
lobhamohavihīnāśca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमत्सरा दयायुक्ताः सर्वभूतहितैषिणः ।
सत्योक्तिभाषिणश्चैव विज्ञेयास्ते च वैष्णवाः
amatsarā dayāyuktāḥ sarvabhūtahitaiṣiṇaḥ |
satyoktibhāṣiṇaścaiva vijñeyāste ca vaiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मोपदेशिनश्चैव धर्माचारधरास्तथा ।
गुरुशुश्रूषिणश्चैव विज्ञेयास्ते च वैष्णवाः
dharmopadeśinaścaiva dharmācāradharāstathā |
guruśuśrūṣiṇaścaiva vijñeyāste ca vaiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानं ये च पश्यन्ति त्वां च मां च महेश्वरम् ।
कुर्वन्ति पूजामतिथेर्ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
samānaṃ ye ca paśyanti tvāṃ ca māṃ ca maheśvaram |
kurvanti pūjāmatitherjñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदविद्यानिरुक्ता ये विप्र भक्तिरताः सदा ।
नपुंसकाः परस्त्रीषु ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
vedavidyāniruktā ye vipra bhaktiratāḥ sadā |
napuṃsakāḥ parastrīṣu jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीव्रतं ये च भक्तिभावेन कुर्वते ।
गायंति मम नामानि ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
ekādaśīvrataṃ ye ca bhaktibhāvena kurvate |
gāyaṃti mama nāmāni jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवायतनकर्तारस्तुलसीमाल्यधारकाः ।
पद्माक्षधारिणो ये च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
devāyatanakartārastulasīmālyadhārakāḥ |
padmākṣadhāriṇo ye ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खचक्रगदापद्मैरङ्कितानि ममायुधैः ।
ब्रह्मन्येषां शरीराणि ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
śaṅkhacakragadāpadmairaṅkitāni mamāyudhaiḥ |
brahmanyeṣāṃ śarīrāṇi jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीफलस्रजो येषां गलेषु कमलासन ।
मां पूजयंति तत्पत्रैर्ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
dhātrīphalasrajo yeṣāṃ galeṣu kamalāsana |
māṃ pūjayaṃti tatpatrairjñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीमूलमृद्भिश्च तिलकानि नयंति ये ।
तुलसीकाष्ठपंकैश्च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
tulasīmūlamṛdbhiśca tilakāni nayaṃti ye |
tulasīkāṣṭhapaṃkaiśca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गास्नानरता ये च गङ्गानामपरायणाः ।
गङ्गामाहात्म्यवक्तारो ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
gaṅgāsnānaratā ye ca gaṅgānāmaparāyaṇāḥ |
gaṅgāmāhātmyavaktāro jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिला येषां गृहे वसति सर्वदा ।
शास्त्रं भागवतं चैव ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
śālagrāmaśilā yeṣāṃ gṛhe vasati sarvadā |
śāstraṃ bhāgavataṃ caiva jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमार्जयंति ये नित्यं मम स्थानानि सत्तम ।
दीपं यच्छंति तत्रैव ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
saṃmārjayaṃti ye nityaṃ mama sthānāni sattama |
dīpaṃ yacchaṃti tatraiva jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीर्णं मन्मंदिरं ये च कुर्वन्ति नूतनं पुनः ।
तत्रायतनशोभां च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
śīrṇaṃ manmaṃdiraṃ ye ca kurvanti nūtanaṃ punaḥ |
tatrāyatanaśobhāṃ ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयं ये च यच्छन्ति भीरुभ्यश्चतुरानन ।
विद्यादानं च विप्रेभ्यो ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
abhayaṃ ye ca yacchanti bhīrubhyaścaturānana |
vidyādānaṃ ca viprebhyo jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्पादसलिलैर्येषां सिक्तानि मस्तकानि च ।
मम नैवेद्यमश्नन्ति ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
matpādasalilairyeṣāṃ siktāni mastakāni ca |
mama naivedyamaśnanti jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्तृट्प्रपीडितेभ्यश्च ये यच्छंत्यन्नमंबु च ।
कुर्युर्ये योगशुश्रूषां ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
kṣuttṛṭprapīḍitebhyaśca ye yacchaṃtyannamaṃbu ca |
kuryurye yogaśuśrūṣāṃ jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरामकारिणो ये च पिप्पलारोहिणोऽपि च ।
गोसेवां ये च कुर्वन्ति ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः १०० 7.2.100।
अत्यन्तभक्ता ये ब्रह्मन्पितृयज्ञं प्रकुर्वते ।
कुर्वन्ति दीनशुश्रूषां ज्ञैयास्ते वैष्णवा जनाः
ārāmakāriṇo ye ca pippalārohiṇo'pi ca |
gosevāṃ ye ca kurvanti jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ 100 7.2.100|
atyantabhaktā ye brahmanpitṛyajñaṃ prakurvate |
kurvanti dīnaśuśrūṣāṃ jñaiyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागग्रामकर्तारः कन्यादानरताश्च ये ।
सेवंते श्वशुरौ ये च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
taḍāgagrāmakartāraḥ kanyādānaratāśca ye |
sevaṃte śvaśurau ye ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवंते ज्येष्ठभगिनीं ज्येष्ठभ्रातरमेव च ।
परनिंदां न कुर्वंति ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
sevaṃte jyeṣṭhabhaginīṃ jyeṣṭhabhrātarameva ca |
paraniṃdāṃ na kurvaṃti jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवेषु गुणाः सर्वे दोषलेशो न विद्यते ।
तस्माच्चतुर्मुख त्वं च वैष्णवो भव सांप्रतम्
vaiṣṇaveṣu guṇāḥ sarve doṣaleśo na vidyate |
tasmāccaturmukha tvaṃ ca vaiṣṇavo bhava sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाराधय मां नित्यं क्रियायोगैः प्रजापते ।
सर्वमेवाशु भद्रं ते भविष्यति न संशयः
samārādhaya māṃ nityaṃ kriyāyogaiḥ prajāpate |
sarvamevāśu bhadraṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्वं ब्राह्मणद्रव्यं परस्वं च चतुर्मुख ।
पश्यन्ति विषवद्ये च ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
devasvaṃ brāhmaṇadravyaṃ parasvaṃ ca caturmukha |
paśyanti viṣavadye ca jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाखंडभक्तिरहिताः शिवभक्तिपरायणाः ।
चतुर्द्दशीव्रतरता ज्ञेयास्ते वैष्णवा जनाः
pākhaṃḍabhaktirahitāḥ śivabhaktiparāyaṇāḥ |
caturddaśīvrataratā jñeyāste vaiṣṇavā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुनात्र किमुक्तेन भाषितेन पुनः पुनः ।
ममार्चां ये च कुर्वंति विज्ञेयास्ते च वैष्णवाः
bahunātra kimuktena bhāṣitena punaḥ punaḥ |
mamārcāṃ ye ca kurvaṃti vijñeyāste ca vaiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयः पूर्वस्थितमिव सृज्यतां सकलं जगत् ।
इत्युक्त्वांतर्द्दधे देवस्तत्रैव परमेश्वरः
bhūyaḥ pūrvasthitamiva sṛjyatāṃ sakalaṃ jagat |
ityuktvāṃtarddadhe devastatraiva parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु पूर्ववद्ब्रह्मा सृष्टवान्सकलं जगत् ।
क्रियायोगैर्हरिं चेष्ट्वा जगाम परमं पदम्
tatastu pūrvavadbrahmā sṛṣṭavānsakalaṃ jagat |
kriyāyogairhariṃ ceṣṭvā jagāma paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये पठंती ममध्यायं भक्त्या नारायणाग्रतः ।
सर्वपापविनिर्मुक्ता अन्ते यान्ति हरेर्गृहम्
ye paṭhaṃtī mamadhyāyaṃ bhaktyā nārāyaṇāgrataḥ |
sarvapāpavinirmuktā ante yānti harergṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.