Library·Padma Purāṇa·7·7.3

Padma Purāṇa 7.3

जैमिनिरुवाच- क्रियायोगस्य तत्वं मे ब्रूहि व्यास महामते । क्रियायोगमहं ज्ञातुमिच्छामि भवदग्रतः

jaiminiruvāca- kriyāyogasya tatvaṃ me brūhi vyāsa mahāmate | kriyāyogamahaṃ jñātumicchāmi bhavadagrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच- शरीरं मानुषं विप्र दुर्लभं चात्र भूतले । धीरः शरीरमासाद्य मोक्षार्थं योगमभ्यसेत्

vyāsa uvāca- śarīraṃ mānuṣaṃ vipra durlabhaṃ cātra bhūtale | dhīraḥ śarīramāsādya mokṣārthaṃ yogamabhyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियायोगध्यानयोगावुभौ योगौ प्रकीर्तितौ । तयोराद्यः क्रियायोगः कुर्वतां सर्वकामदः

kriyāyogadhyānayogāvubhau yogau prakīrtitau | tayorādyaḥ kriyāyogaḥ kurvatāṃ sarvakāmadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गा श्रीर्विष्णुपूजा च दानानि द्विजसत्तम । ब्राह्मणानां तथा भक्तिर्भक्तिरेकादशी व्रते

gaṅgā śrīrviṣṇupūjā ca dānāni dvijasattama | brāhmaṇānāṃ tathā bhaktirbhaktirekādaśī vrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्री तुलस्योर्भक्तिश्च तथा चातिथिपूजनम् । क्रियायोगाङ्गभूतानि प्रोक्तानीति समासतः

dhātrī tulasyorbhaktiśca tathā cātithipūjanam | kriyāyogāṅgabhūtāni proktānīti samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियायोगादृते विप्र ध्यानयोगेन सिद्ध्यति । क्रियायोगरतो याति तद्विष्णोः परमं पदम्

kriyāyogādṛte vipra dhyānayogena siddhyati | kriyāyogarato yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैमिनिरुवाच- क्रियायोगाङ्गभूतानि यानि प्रोक्तानि भोः प्रभो । तन्माहात्म्यानि कथय यदि भो मय्यनुग्रहः

jaiminiruvāca- kriyāyogāṅgabhūtāni yāni proktāni bhoḥ prabho | tanmāhātmyāni kathaya yadi bho mayyanugrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायाः के गुणा ब्रह्मन्विष्णुपूजाफलं च किम् । श्रेष्ठानि कानि दानानि का वा भक्तिर्द्विजन्मनाम्

gaṅgāyāḥ ke guṇā brahmanviṣṇupūjāphalaṃ ca kim | śreṣṭhāni kāni dānāni kā vā bhaktirdvijanmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश्याः फलं किंवा धात्रीभक्तिश्च कीदृशी । तुलस्याः कीदृशी भक्तिः किं वा चातिथिपूजनम्

ekādaśyāḥ phalaṃ kiṃvā dhātrībhaktiśca kīdṛśī | tulasyāḥ kīdṛśī bhaktiḥ kiṃ vā cātithipūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं मुने ब्रूहि श्रोतुमस्ति ममादरः । त्वत्तोऽन्य कथितुं कोऽपि न शक्नोति जगत्त्रये

etatsarvaṃ mune brūhi śrotumasti mamādaraḥ | tvatto'nya kathituṃ ko'pi na śaknoti jagattraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच- साधुसाधु द्विजश्रेष्ठ मनस्ते विमलं ध्रुवम् । यतो गुह्यकथामेतां श्रोतुं श्रद्धा च कौतुकम्

vyāsa uvāca- sādhusādhu dvijaśreṣṭha manaste vimalaṃ dhruvam | yato guhyakathāmetāṃ śrotuṃ śraddhā ca kautukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागीरथ्या गुणं सम्यक्कथितुं न हि शक्यते । तस्मात्समासतो वक्ष्ये श्रूयतामेकचेतसा

bhāgīrathyā guṇaṃ samyakkathituṃ na hi śakyate | tasmātsamāsato vakṣye śrūyatāmekacetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गेत्यक्षरयुग्मं च जपत्यत्यन्तकोमलम् । मन्ये व्रजेत्तथाप्येनो महाभूतरसायनम्

gaṅgetyakṣarayugmaṃ ca japatyatyantakomalam | manye vrajettathāpyeno mahābhūtarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा । गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे

sarvatra sulabhā gaṅgā triṣu sthāneṣu durlabhā | gaṅgādvāre prayāge ca gaṅgāsāgarasaṅgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवासवाः सुराः सर्वे गङ्गाद्वारं मनोरमम् । समागत्य प्रकुर्वन्ति स्नानदानादिकं मुने

savāsavāḥ surāḥ sarve gaṅgādvāraṃ manoramam | samāgatya prakurvanti snānadānādikaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवयोगान्मुने तत्र ये त्यजंति कलेवरम् । मनुष्य पशु कीटाद्या लभंते परमं पदम्

daivayogānmune tatra ye tyajaṃti kalevaram | manuṣya paśu kīṭādyā labhaṃte paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रेतिहासं विप्रर्षे कथ्यमानं मया शुणु । सम्यक्छ्रवणमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते

atretihāsaṃ viprarṣe kathyamānaṃ mayā śuṇu | samyakchravaṇamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोभद्रो नाम राजा सोमवंश समुद्भवः । पूर्वमासीज्जगत्यस्मिन्बलवान्सर्वधर्म्मवित्

manobhadro nāma rājā somavaṃśa samudbhavaḥ | pūrvamāsījjagatyasminbalavānsarvadharmmavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य हेमप्रभा नाम महिषी प्रियवादिनी । पतिव्रता महाभागा सर्वलक्षणसंयुता

tasya hemaprabhā nāma mahiṣī priyavādinī | pativratā mahābhāgā sarvalakṣaṇasaṃyutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजा समरे हत्वा सकलानेव शात्रवान् । शशास पृथिवीं कृत्स्नां साब्धिद्वीपां महाबलः

sa rājā samare hatvā sakalāneva śātravān | śaśāsa pṛthivīṃ kṛtsnāṃ sābdhidvīpāṃ mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एकदा महीपालः समाहूय स्वमंत्रिणः । उवाचेदं वचः प्रीत्या सभामध्ये महायशाः

sa ekadā mahīpālaḥ samāhūya svamaṃtriṇaḥ | uvācedaṃ vacaḥ prītyā sabhāmadhye mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोभद्र उवाच-। अमात्याः पृथिवी सर्वा मयेयं परिपालिता । निहता रिपवः सर्वे सपुत्रबलवाहनाः

manobhadra uvāca-| amātyāḥ pṛthivī sarvā mayeyaṃ paripālitā | nihatā ripavaḥ sarve saputrabalavāhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालितानि स्वगोत्राणि दानैर्विप्राश्च तोषिताः । शिष्टाश्च त्रिदशाः सर्वे सपुत्रबलवाहनाः

pālitāni svagotrāṇi dānairviprāśca toṣitāḥ | śiṣṭāśca tridaśāḥ sarve saputrabalavāhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालितानि स्वगोत्राणि यज्ञैः सर्वैः सदक्षिणैः । एतद्धि जरया सर्वं महत्या मे बलं हृतम्

pālitāni svagotrāṇi yajñaiḥ sarvaiḥ sadakṣiṇaiḥ | etaddhi jarayā sarvaṃ mahatyā me balaṃ hṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्माणि कानिचित्कर्त्तुं न हि शक्नोमि दुर्बलः । सामर्थ्यहीने पुरुषे राजश्रीर्न हि शोभते

karmāṇi kānicitkarttuṃ na hi śaknomi durbalaḥ | sāmarthyahīne puruṣe rājaśrīrna hi śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभरणसंयुक्ता वृद्धाङ्गा इव कामिनी । तावद्विभ्यति सर्वेऽपि शत्रवः पृथिवीतले

sarvābharaṇasaṃyuktā vṛddhāṅgā iva kāminī | tāvadvibhyati sarve'pi śatravaḥ pṛthivītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्धि गतसामर्थ्यं नेच्छन्ति चारुचक्षुषा । समस्तगुणसम्पन्नामपि तद्गतमानसम्

yāvaddhi gatasāmarthyaṃ necchanti cārucakṣuṣā | samastaguṇasampannāmapi tadgatamānasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वी त्यजेन्नृपं वृद्धं स्वैरिणीपालिता यथा । भक्तिलभ्यागुणाः सर्वे गुणलभ्यं महद्यशः

pṛthvī tyajennṛpaṃ vṛddhaṃ svairiṇīpālitā yathā | bhaktilabhyāguṇāḥ sarve guṇalabhyaṃ mahadyaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःश्रेयसं दानलभ्यं बललभ्या तु मेदिनी । सामर्थ्यहीनः कृपणो निश्चितो रिपुशासने

niḥśreyasaṃ dānalabhyaṃ balalabhyā tu medinī | sāmarthyahīnaḥ kṛpaṇo niścito ripuśāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्खमात्रवचो ग्राही स नृपः शत्रुनंदनः । ततोऽहं सकलं राज्यं विभज्य वरमंत्रिणः

mūrkhamātravaco grāhī sa nṛpaḥ śatrunaṃdanaḥ | tato'haṃ sakalaṃ rājyaṃ vibhajya varamaṃtriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दातुमिच्छामि पुत्राभ्यां युष्माभिर्यदि मन्यते । मन्त्रिण ऊचुः - यदेतद्वचनं प्रोक्तं त्वया नीतिविदा नृप

dātumicchāmi putrābhyāṃ yuṣmābhiryadi manyate | mantriṇa ūcuḥ - yadetadvacanaṃ proktaṃ tvayā nītividā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव मतमस्माकं संदेहो नात्र विद्यते । अथायातौ नृपादेशात्संसदं प्रति सत्तमौ

tadeva matamasmākaṃ saṃdeho nātra vidyate | athāyātau nṛpādeśātsaṃsadaṃ prati sattamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरभद्र यशोभद्र नामानौ तनयावुभौ । तौ च सर्वगुणोपेतौ कुमारौ प्रियवादिनौ

vīrabhadra yaśobhadra nāmānau tanayāvubhau | tau ca sarvaguṇopetau kumārau priyavādinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभक्तौ सदा शांतौ बलिनौ धर्मतत्परौ । ततः स भूपः सहसा राजनीति विदांवरः

pitṛbhaktau sadā śāṃtau balinau dharmatatparau | tataḥ sa bhūpaḥ sahasā rājanīti vidāṃvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभज्य सकलं राज्यं ददौ ताभ्यां कुतूहलात् । अत्रांतरे गृध्र एकः स्वकीयस्त्री समन्वितः

vibhajya sakalaṃ rājyaṃ dadau tābhyāṃ kutūhalāt | atrāṃtare gṛdhra ekaḥ svakīyastrī samanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगत्य तत्सभामध्ये उपविष्टो द्विजोत्तमाः । तावागतौ समालोक्य पक्षिणावतिहर्षितौ

āgatya tatsabhāmadhye upaviṣṭo dvijottamāḥ | tāvāgatau samālokya pakṣiṇāvatiharṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजाह युवयोः कस्माच्छुभागमनमुच्यताम् । गृध्र उवाच- गृध्रोऽहं पृथिवीपाल ममेयं स्त्री परंतपः

rājāha yuvayoḥ kasmācchubhāgamanamucyatām | gṛdhra uvāca- gṛdhro'haṃ pṛthivīpāla mameyaṃ strī paraṃtapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतोऽस्मि मुदा द्रष्टुं संपदं पुत्रयोस्तव । एतयोर्महती दृष्टा विपत्तिः पूर्वजन्मनि

āgato'smi mudā draṣṭuṃ saṃpadaṃ putrayostava | etayormahatī dṛṣṭā vipattiḥ pūrvajanmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह जन्मनि संपत्तिं द्रष्टुमावां समागतौ । तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा गृध्रस्य परमाद्भुतम् । राजोवाच पुनर्विप्र विस्मयाविष्टमानसः

iha janmani saṃpattiṃ draṣṭumāvāṃ samāgatau | tasyaitadvacanaṃ śrutvā gṛdhrasya paramādbhutam | rājovāca punarvipra vismayāviṣṭamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच- अत्यद्भुतं वचो गृध्र त्वत्तः श्रुतमिदं मया । एतयोः पूर्ववृत्तान्तो भवता ज्ञायते कथम्

rājovāca- atyadbhutaṃ vaco gṛdhra tvattaḥ śrutamidaṃ mayā | etayoḥ pūrvavṛttānto bhavatā jñāyate katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि जानासि तत्वेन पूर्ववृत्तांतमेतयोः । ब्रूहि तर्हि खगश्रेष्ठ सर्वमेतदशेषतः

yadi jānāsi tatvena pūrvavṛttāṃtametayoḥ | brūhi tarhi khagaśreṣṭha sarvametadaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृध्र उवाच- नृपते वृषलावेतौ युगे द्वापरसंज्ञके । गरसंगरनामानौ सत्यघोषसुतौ स्थितौ

gṛdhra uvāca- nṛpate vṛṣalāvetau yuge dvāparasaṃjñake | garasaṃgaranāmānau satyaghoṣasutau sthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एककाले च भूपाल मृतौ निज गृहांतरे । ततो नेतुमिमौ भूप दंष्ट्रिणो यमकिंकराः

ekakāle ca bhūpāla mṛtau nija gṛhāṃtare | tato netumimau bhūpa daṃṣṭriṇo yamakiṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशहस्ताः समायाताः कोटिकोटिसहस्रशः । बबंधुश्चर्मपाशेन द्वावेतौ तौ मदोद्धतौ

pāśahastāḥ samāyātāḥ koṭikoṭisahasraśaḥ | babaṃdhuścarmapāśena dvāvetau tau madoddhatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निन्युश्च निलयं मृत्योरतिदुर्गमवर्त्मना । इमौ दृष्ट्वा धर्मराजश्चित्रगुप्तमुवाच ह

ninyuśca nilayaṃ mṛtyoratidurgamavartmanā | imau dṛṣṭvā dharmarājaścitraguptamuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतयोः सकलं वृत्तं चित्रगुप्त विचार्यताम् । तस्याज्ञया चित्रगुप्तः सर्वकर्मशुभाशुभम्

etayoḥ sakalaṃ vṛttaṃ citragupta vicāryatām | tasyājñayā citraguptaḥ sarvakarmaśubhāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलाद्विचारयामास तत इत्याह चांतकम् । चित्रगुप्त उवाच- सत्यमेतौ महाबाहो पुण्यव्रत महाशयौ

mūlādvicārayāmāsa tata ityāha cāṃtakam | citragupta uvāca- satyametau mahābāho puṇyavrata mahāśayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तिचेद्दुष्कृतं किञ्चित्सर्वकर्मविलोकितम् । स्वयंदानं समुत्सृज्य न हि दत्तं द्विजातये

asticedduṣkṛtaṃ kiñcitsarvakarmavilokitam | svayaṃdānaṃ samutsṛjya na hi dattaṃ dvijātaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव कर्मणा राजन्निमौ नरकगामिनौ । दाता दानं समुत्सृज्य यो न दद्याद्दिवजातये

tenaiva karmaṇā rājannimau narakagāminau | dātā dānaṃ samutsṛjya yo na dadyāddivajātaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स याति नरकं घोरं सर्वभूतभयावहम् । दाता हि न स्मरेद्दानं प्रतिग्राही न याचते ५० 7.3.50। उभयोर्नरके वासो यावच्चन्द्र दिवाकरौ । तस्मादिमौ महापापौ ब्रह्मस्वाहारिणौ प्रभो

sa yāti narakaṃ ghoraṃ sarvabhūtabhayāvaham | dātā hi na smareddānaṃ pratigrāhī na yācate 50 7.3.50| ubhayornarake vāso yāvaccandra divākarau | tasmādimau mahāpāpau brahmasvāhāriṇau prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नयंतु किंकराः शीघ्रं नरकं प्रतिदारुणम्

nayaṃtu kiṃkarāḥ śīghraṃ narakaṃ pratidāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमाज्ञया ततो दूताः संदष्टौष्ठपुटाः क्रुधा । चिक्षिपुर्नरके घोरे तावेतौ पृथिवीपते

yamājñayā tato dūtāḥ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭāḥ krudhā | cikṣipurnarake ghore tāvetau pṛthivīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नेव दिने राजन्ननया भार्यया सह । यमदूतैः समागत्य नीतोऽहं यममन्दिरम्

tasminneva dine rājannanayā bhāryayā saha | yamadūtaiḥ samāgatya nīto'haṃ yamamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयापि तत्कृतं कर्म तदाकर्णय भूपते । मूलात्सर्वं प्रवक्ष्यामि शृण्वतां विस्मयप्रदम्

mayāpi tatkṛtaṃ karma tadākarṇaya bhūpate | mūlātsarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇvatāṃ vismayapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरासीत्सर्वगो नाम ब्राह्मणोऽहं महाकुलः । सौराष्ट्रदेशवासी च वेदवेदाङ्गपारगः

purāsītsarvago nāma brāhmaṇo'haṃ mahākulaḥ | saurāṣṭradeśavāsī ca vedavedāṅgapāragaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं मंजूकषा नाम मम पत्नी यशस्विनी । पतिव्रता महाभागा पवित्रकुलसंभवा

iyaṃ maṃjūkaṣā nāma mama patnī yaśasvinī | pativratā mahābhāgā pavitrakulasaṃbhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमत्तोऽहं महाभाग विद्यया वयसाधनैः । अवज्ञां मनसा पित्रोश्चकाराहं युवैकदा

pramatto'haṃ mahābhāga vidyayā vayasādhanaiḥ | avajñāṃ manasā pitroścakārāhaṃ yuvaikadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं भूरि सभाश्लाघ्यो वनस्थः सर्वकर्मकृत् । धनवान्सुन्दरो ज्ञानी ज्ञातिपोषणतत्परः

ahaṃ bhūri sabhāślāghyo vanasthaḥ sarvakarmakṛt | dhanavānsundaro jñānī jñātipoṣaṇatatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममैव पुंसः पितरौ तौ च पापपरायणौ । मुखरौ दययाहीनौ पाखंडिसङ्ग लोलुपौ

mamaiva puṃsaḥ pitarau tau ca pāpaparāyaṇau | mukharau dayayāhīnau pākhaṃḍisaṅga lolupau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषं जीवनं चैव धनं चैव कुलं तथा । विद्या कीर्तिश्च सर्वस्वं पितृभ्यां विफलीकृतम्

pauruṣaṃ jīvanaṃ caiva dhanaṃ caiva kulaṃ tathā | vidyā kīrtiśca sarvasvaṃ pitṛbhyāṃ viphalīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्विचिन्त्य मनसा मया नृप मुहुर्मुहुः । अवज्ञया परित्यक्ता पित्रोः सेवा शुभप्रदा

etadvicintya manasā mayā nṛpa muhurmuhuḥ | avajñayā parityaktā pitroḥ sevā śubhapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन कर्मणा राजन्सदारोऽहं यमाज्ञया । विक्षिप्तो नरके दूतैर्यत्रतौ पापिनांवरौ

anena karmaṇā rājansadāro'haṃ yamājñayā | vikṣipto narake dūtairyatratau pāpināṃvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एताभ्यां सह पापाभ्यां सदारेण मया नृप । स्थितं च नरके घोरे यावत्कालं शृणुष्व तत्

etābhyāṃ saha pāpābhyāṃ sadāreṇa mayā nṛpa | sthitaṃ ca narake ghore yāvatkālaṃ śṛṇuṣva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगकोटिसहस्राणि युगकोटिशतानि च । अनुभूतं महादुःखं नरकस्य नृपोत्तम

yugakoṭisahasrāṇi yugakoṭiśatāni ca | anubhūtaṃ mahāduḥkhaṃ narakasya nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरकांते ततः सोऽहं कांतया सह भूपते । गृध्रपक्षकुलेजातौ मृतमांसाशनौ तथा

narakāṃte tataḥ so'haṃ kāṃtayā saha bhūpate | gṛdhrapakṣakulejātau mṛtamāṃsāśanau tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावपि च तौ राजन्नरकांत गतैषिणौ । जातौ शलभयोर्वंशे भोक्तुं फलं स्वकर्मणः

etāvapi ca tau rājannarakāṃta gataiṣiṇau | jātau śalabhayorvaṃśe bhoktuṃ phalaṃ svakarmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदेताभ्यां कृतं कर्म्म राजञ्छलभजन्मनि । तदाकर्णय वक्ष्यामि श्रोतॄणां विस्मयप्रदम्

yadetābhyāṃ kṛtaṃ karmma rājañchalabhajanmani | tadākarṇaya vakṣyāmi śrotṝṇāṃ vismayapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा सुमहान्वायुः समायातो महीपते । उड्डीय पातितौ तेन गङ्गागर्भे सुनिर्मले

ekadā sumahānvāyuḥ samāyāto mahīpate | uḍḍīya pātitau tena gaṅgāgarbhe sunirmale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपत्य गङ्गासलिले कोमलाङ्गाविमौ तथा । जग्मतुः पंचतां सद्यः समस्तकलुषापहम्

nipatya gaṅgāsalile komalāṅgāvimau tathā | jagmatuḥ paṃcatāṃ sadyaḥ samastakaluṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नेतुमिमौ दूता आयाताश्चारुचक्षुषः । आयातानि विमानानि सर्वभोगान्वितानि च

tato netumimau dūtā āyātāścārucakṣuṣaḥ | āyātāni vimānāni sarvabhogānvitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तौ सर्वपापेभ्यस्तुलसी माल्य शोभितौ । दिव्यंविमानमारुह्य गतौ विष्णुपुरं प्रति

vimuktau sarvapāpebhyastulasī mālya śobhitau | divyaṃvimānamāruhya gatau viṣṇupuraṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्कालं स्थितौ राजन्ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । ब्रह्माज्ञया समायातौ तत इन्द्रपुरं प्रति

tāvatkālaṃ sthitau rājanbrahmaṇo'vyaktajanmanaḥ | brahmājñayā samāyātau tata indrapuraṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तवंतौ सुखं तत्र दुर्ल्लभं यत्सुरैरपि । तावत्कालं स्थितौ राजन्भोक्तुं कृच्छ्रां वसुंधराम्

bhuktavaṃtau sukhaṃ tatra durllabhaṃ yatsurairapi | tāvatkālaṃ sthitau rājanbhoktuṃ kṛcchrāṃ vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवित्रे भवतो वंशे जातावेतौ महायशौ । गङ्गायां त्यजतो देहं भूयो जन्म न विद्यते

pavitre bhavato vaṃśe jātāvetau mahāyaśau | gaṅgāyāṃ tyajato dehaṃ bhūyo janma na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि वसुधां भोक्तुं जातौ पुण्यतमाविमौ । चिरं भुक्त्वा महीं कृत्स्नां पुत्रपौत्रसमन्वितौ

tathāpi vasudhāṃ bhoktuṃ jātau puṇyatamāvimau | ciraṃ bhuktvā mahīṃ kṛtsnāṃ putrapautrasamanvitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गामरणमासाद्य योगिनामपि दुर्ल्लभम् । नारायणस्य सायुज्यमिमौ भूप गमिष्यतः

gaṅgāmaraṇamāsādya yogināmapi durllabham | nārāyaṇasya sāyujyamimau bhūpa gamiṣyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं मया प्रोक्तं पूर्व वृत्तांतमेतयोः । जातिस्मरप्रभावेन नृपवर्गशिरोमणी

etatsarvaṃ mayā proktaṃ pūrva vṛttāṃtametayoḥ | jātismaraprabhāvena nṛpavargaśiromaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गामरणमासाद्य गतावेतौ दशामिमाम् । आवयोः कः परित्राणं करिष्यति दुरात्मनोः

gaṅgāmaraṇamāsādya gatāvetau daśāmimām | āvayoḥ kaḥ paritrāṇaṃ kariṣyati durātmanoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रावज्ञा मनुष्याणां नरकक्लेशदायिनी । ममैव पृथिवीपाल दृष्टा केवलमेवतत्

mitrāvajñā manuṣyāṇāṃ narakakleśadāyinī | mamaiva pṛthivīpāla dṛṣṭā kevalamevatat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रभक्तिर्द्विजश्रेष्ठ इहामुत्र च दुःखदा । इह संपद्विनाशाय परत्र नरकाय च

pitrabhaktirdvijaśreṣṭha ihāmutra ca duḥkhadā | iha saṃpadvināśāya paratra narakāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं मन्ये महीपाल ब्रह्महत्यादि पातकम् । कदाचिन्निष्कृतिस्तस्मादियं भवति शाश्वती

varaṃ manye mahīpāla brahmahatyādi pātakam | kadācinniṣkṛtistasmādiyaṃ bhavati śāśvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखार्जितं पुण्यवृक्षं सर्वक्लेशविनाशनम् । पित्रवज्ञाकुठारेण च्छिंदंति भुवि मानवाः

duḥkhārjitaṃ puṇyavṛkṣaṃ sarvakleśavināśanam | pitravajñākuṭhāreṇa cchiṃdaṃti bhuvi mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्किञ्चिद्दीयते राजन्पित्र्ये वक्त्रे परंतप । तदश्नाति स्वयं विष्णुः पितृरूपो हरिर्यतः

yatkiñciddīyate rājanpitrye vaktre paraṃtapa | tadaśnāti svayaṃ viṣṇuḥ pitṛrūpo hariryataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षदेवौ पितरौ सेवंते येत्वहर्निशम् । सर्वसिद्धिर्भवेत्तेषां प्रसादाज्जगतीपतेः

pratyakṣadevau pitarau sevaṃte yetvaharniśam | sarvasiddhirbhavetteṣāṃ prasādājjagatīpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभक्तिविहीना ये दिनं तिष्ठंति मानवाः । तावत्कल्पसहस्रं तु तिष्ठंति नरके जनाः

pitṛbhaktivihīnā ye dinaṃ tiṣṭhaṃti mānavāḥ | tāvatkalpasahasraṃ tu tiṣṭhaṃti narake janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादिदं महादुःखं बभूव मम सांप्रतम् । मोक्षं कदा गमिष्यामि सदारोऽहं न वेद्मि तत्

tasmādidaṃ mahāduḥkhaṃ babhūva mama sāṃpratam | mokṣaṃ kadā gamiṣyāmi sadāro'haṃ na vedmi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासउवाच- एतत्तस्य वचः श्रुत्वा प्रगृह्य द्विजसत्तम । बभूव हर्षितो राजा विस्मितश्च पुनः पुनः

vyāsauvāca- etattasya vacaḥ śrutvā pragṛhya dvijasattama | babhūva harṣito rājā vismitaśca punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच- आश्चर्यं हि वचो गृध्र श्रुतमेतन्मुखात्तव । मम चैषां च हृदये प्रतीतिर्न हि जायते

rājovāca- āścaryaṃ hi vaco gṛdhra śrutametanmukhāttava | mama caiṣāṃ ca hṛdaye pratītirna hi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथांतरिक्षे वागुच्चैरिति जाता नृपोत्तम । सत्यं सत्यं सत्यमिदं संदेहोनात्र विद्यते

athāṃtarikṣe vāguccairiti jātā nṛpottama | satyaṃ satyaṃ satyamidaṃ saṃdehonātra vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स पक्षी विप्रर्षे सहसा भार्यया सह । गङ्गा माहात्म्यकथनात्पूर्वस्थित इवाभवत्

tataḥ sa pakṣī viprarṣe sahasā bhāryayā saha | gaṅgā māhātmyakathanātpūrvasthita ivābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवि दुंदुभयो नेदुर्जगुर्गन्धर्वसत्तमाः । ननृतुश्चाप्सरोवर्गा ह्यपतत्पुष्पवर्षणम्

divi duṃdubhayo nedurjagurgandharvasattamāḥ | nanṛtuścāpsarovargā hyapatatpuṣpavarṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानमागतं दिव्यं सर्वभोगसमन्वितम् । समायाता दूतगणाः प्रेषिताः कैटभद्विषा

vimānamāgataṃ divyaṃ sarvabhogasamanvitam | samāyātā dūtagaṇāḥ preṣitāḥ kaiṭabhadviṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथासौ सर्वगो विप्र प्रियया सह भार्यया । सद्यो विमानमारुह्य जगाम भवनं हरेः

athāsau sarvago vipra priyayā saha bhāryayā | sadyo vimānamāruhya jagāma bhavanaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्छ्रुत्वाद्भुतं कर्म स राजा द्विजसत्तम । सपुत्रदारः सेवायां गङ्गायास्तत्परोऽभवत्

etacchrutvādbhutaṃ karma sa rājā dvijasattama | saputradāraḥ sevāyāṃ gaṅgāyāstatparo'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागीरथ्या समं तीर्थं नास्ति वै भुवनत्रये । यन्नामोच्चारणादेव सर्वगो मोक्षमाप्नुयात्

bhāgīrathyā samaṃ tīrthaṃ nāsti vai bhuvanatraye | yannāmoccāraṇādeva sarvago mokṣamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गाद्वारस्य माहात्म्यं कथितं ते द्विजोत्तम । समस्तपापविध्वंसि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

gaṅgādvārasya māhātmyaṃ kathitaṃ te dvijottama | samastapāpavidhvaṃsi kimanyacchrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यायमेतत्परमादरेण पठंति ये देवगृहे मनुष्याः । शृण्वंति ये च द्विजवर्गभक्ता नश्यंति तेषां दुरितानि सद्यः

adhyāyametatparamādareṇa paṭhaṃti ye devagṛhe manuṣyāḥ | śṛṇvaṃti ye ca dvijavargabhaktā naśyaṃti teṣāṃ duritāni sadyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.