जैमिनिरुवाच-
क्रियायोगस्य तत्वं मे ब्रूहि व्यास महामते ।
क्रियायोगमहं ज्ञातुमिच्छामि भवदग्रतः
jaiminiruvāca-
kriyāyogasya tatvaṃ me brūhi vyāsa mahāmate |
kriyāyogamahaṃ jñātumicchāmi bhavadagrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
शरीरं मानुषं विप्र दुर्लभं चात्र भूतले ।
धीरः शरीरमासाद्य मोक्षार्थं योगमभ्यसेत्
vyāsa uvāca-
śarīraṃ mānuṣaṃ vipra durlabhaṃ cātra bhūtale |
dhīraḥ śarīramāsādya mokṣārthaṃ yogamabhyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियायोगध्यानयोगावुभौ योगौ प्रकीर्तितौ ।
तयोराद्यः क्रियायोगः कुर्वतां सर्वकामदः
kriyāyogadhyānayogāvubhau yogau prakīrtitau |
tayorādyaḥ kriyāyogaḥ kurvatāṃ sarvakāmadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गा श्रीर्विष्णुपूजा च दानानि द्विजसत्तम ।
ब्राह्मणानां तथा भक्तिर्भक्तिरेकादशी व्रते
gaṅgā śrīrviṣṇupūjā ca dānāni dvijasattama |
brāhmaṇānāṃ tathā bhaktirbhaktirekādaśī vrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्री तुलस्योर्भक्तिश्च तथा चातिथिपूजनम् ।
क्रियायोगाङ्गभूतानि प्रोक्तानीति समासतः
dhātrī tulasyorbhaktiśca tathā cātithipūjanam |
kriyāyogāṅgabhūtāni proktānīti samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियायोगादृते विप्र ध्यानयोगेन सिद्ध्यति ।
क्रियायोगरतो याति तद्विष्णोः परमं पदम्
kriyāyogādṛte vipra dhyānayogena siddhyati |
kriyāyogarato yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जैमिनिरुवाच-
क्रियायोगाङ्गभूतानि यानि प्रोक्तानि भोः प्रभो ।
तन्माहात्म्यानि कथय यदि भो मय्यनुग्रहः
jaiminiruvāca-
kriyāyogāṅgabhūtāni yāni proktāni bhoḥ prabho |
tanmāhātmyāni kathaya yadi bho mayyanugrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायाः के गुणा ब्रह्मन्विष्णुपूजाफलं च किम् ।
श्रेष्ठानि कानि दानानि का वा भक्तिर्द्विजन्मनाम्
gaṅgāyāḥ ke guṇā brahmanviṣṇupūjāphalaṃ ca kim |
śreṣṭhāni kāni dānāni kā vā bhaktirdvijanmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्याः फलं किंवा धात्रीभक्तिश्च कीदृशी ।
तुलस्याः कीदृशी भक्तिः किं वा चातिथिपूजनम्
ekādaśyāḥ phalaṃ kiṃvā dhātrībhaktiśca kīdṛśī |
tulasyāḥ kīdṛśī bhaktiḥ kiṃ vā cātithipūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्वं मुने ब्रूहि श्रोतुमस्ति ममादरः ।
त्वत्तोऽन्य कथितुं कोऽपि न शक्नोति जगत्त्रये
etatsarvaṃ mune brūhi śrotumasti mamādaraḥ |
tvatto'nya kathituṃ ko'pi na śaknoti jagattraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
साधुसाधु द्विजश्रेष्ठ मनस्ते विमलं ध्रुवम् ।
यतो गुह्यकथामेतां श्रोतुं श्रद्धा च कौतुकम्
vyāsa uvāca-
sādhusādhu dvijaśreṣṭha manaste vimalaṃ dhruvam |
yato guhyakathāmetāṃ śrotuṃ śraddhā ca kautukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागीरथ्या गुणं सम्यक्कथितुं न हि शक्यते ।
तस्मात्समासतो वक्ष्ये श्रूयतामेकचेतसा
bhāgīrathyā guṇaṃ samyakkathituṃ na hi śakyate |
tasmātsamāsato vakṣye śrūyatāmekacetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गेत्यक्षरयुग्मं च जपत्यत्यन्तकोमलम् ।
मन्ये व्रजेत्तथाप्येनो महाभूतरसायनम्
gaṅgetyakṣarayugmaṃ ca japatyatyantakomalam |
manye vrajettathāpyeno mahābhūtarasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा ।
गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे
sarvatra sulabhā gaṅgā triṣu sthāneṣu durlabhā |
gaṅgādvāre prayāge ca gaṅgāsāgarasaṅgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवासवाः सुराः सर्वे गङ्गाद्वारं मनोरमम् ।
समागत्य प्रकुर्वन्ति स्नानदानादिकं मुने
savāsavāḥ surāḥ sarve gaṅgādvāraṃ manoramam |
samāgatya prakurvanti snānadānādikaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवयोगान्मुने तत्र ये त्यजंति कलेवरम् ।
मनुष्य पशु कीटाद्या लभंते परमं पदम्
daivayogānmune tatra ye tyajaṃti kalevaram |
manuṣya paśu kīṭādyā labhaṃte paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रेतिहासं विप्रर्षे कथ्यमानं मया शुणु ।
सम्यक्छ्रवणमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते
atretihāsaṃ viprarṣe kathyamānaṃ mayā śuṇu |
samyakchravaṇamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोभद्रो नाम राजा सोमवंश समुद्भवः ।
पूर्वमासीज्जगत्यस्मिन्बलवान्सर्वधर्म्मवित्
manobhadro nāma rājā somavaṃśa samudbhavaḥ |
pūrvamāsījjagatyasminbalavānsarvadharmmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हेमप्रभा नाम महिषी प्रियवादिनी ।
पतिव्रता महाभागा सर्वलक्षणसंयुता
tasya hemaprabhā nāma mahiṣī priyavādinī |
pativratā mahābhāgā sarvalakṣaṇasaṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजा समरे हत्वा सकलानेव शात्रवान् ।
शशास पृथिवीं कृत्स्नां साब्धिद्वीपां महाबलः
sa rājā samare hatvā sakalāneva śātravān |
śaśāsa pṛthivīṃ kṛtsnāṃ sābdhidvīpāṃ mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एकदा महीपालः समाहूय स्वमंत्रिणः ।
उवाचेदं वचः प्रीत्या सभामध्ये महायशाः
sa ekadā mahīpālaḥ samāhūya svamaṃtriṇaḥ |
uvācedaṃ vacaḥ prītyā sabhāmadhye mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोभद्र उवाच-।
अमात्याः पृथिवी सर्वा मयेयं परिपालिता ।
निहता रिपवः सर्वे सपुत्रबलवाहनाः
manobhadra uvāca-|
amātyāḥ pṛthivī sarvā mayeyaṃ paripālitā |
nihatā ripavaḥ sarve saputrabalavāhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालितानि स्वगोत्राणि दानैर्विप्राश्च तोषिताः ।
शिष्टाश्च त्रिदशाः सर्वे सपुत्रबलवाहनाः
pālitāni svagotrāṇi dānairviprāśca toṣitāḥ |
śiṣṭāśca tridaśāḥ sarve saputrabalavāhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालितानि स्वगोत्राणि यज्ञैः सर्वैः सदक्षिणैः ।
एतद्धि जरया सर्वं महत्या मे बलं हृतम्
pālitāni svagotrāṇi yajñaiḥ sarvaiḥ sadakṣiṇaiḥ |
etaddhi jarayā sarvaṃ mahatyā me balaṃ hṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माणि कानिचित्कर्त्तुं न हि शक्नोमि दुर्बलः ।
सामर्थ्यहीने पुरुषे राजश्रीर्न हि शोभते
karmāṇi kānicitkarttuṃ na hi śaknomi durbalaḥ |
sāmarthyahīne puruṣe rājaśrīrna hi śobhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभरणसंयुक्ता वृद्धाङ्गा इव कामिनी ।
तावद्विभ्यति सर्वेऽपि शत्रवः पृथिवीतले
sarvābharaṇasaṃyuktā vṛddhāṅgā iva kāminī |
tāvadvibhyati sarve'pi śatravaḥ pṛthivītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्धि गतसामर्थ्यं नेच्छन्ति चारुचक्षुषा ।
समस्तगुणसम्पन्नामपि तद्गतमानसम्
yāvaddhi gatasāmarthyaṃ necchanti cārucakṣuṣā |
samastaguṇasampannāmapi tadgatamānasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथ्वी त्यजेन्नृपं वृद्धं स्वैरिणीपालिता यथा ।
भक्तिलभ्यागुणाः सर्वे गुणलभ्यं महद्यशः
pṛthvī tyajennṛpaṃ vṛddhaṃ svairiṇīpālitā yathā |
bhaktilabhyāguṇāḥ sarve guṇalabhyaṃ mahadyaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःश्रेयसं दानलभ्यं बललभ्या तु मेदिनी ।
सामर्थ्यहीनः कृपणो निश्चितो रिपुशासने
niḥśreyasaṃ dānalabhyaṃ balalabhyā tu medinī |
sāmarthyahīnaḥ kṛpaṇo niścito ripuśāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्खमात्रवचो ग्राही स नृपः शत्रुनंदनः ।
ततोऽहं सकलं राज्यं विभज्य वरमंत्रिणः
mūrkhamātravaco grāhī sa nṛpaḥ śatrunaṃdanaḥ |
tato'haṃ sakalaṃ rājyaṃ vibhajya varamaṃtriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दातुमिच्छामि पुत्राभ्यां युष्माभिर्यदि मन्यते ।
मन्त्रिण ऊचुः -
यदेतद्वचनं प्रोक्तं त्वया नीतिविदा नृप
dātumicchāmi putrābhyāṃ yuṣmābhiryadi manyate |
mantriṇa ūcuḥ -
yadetadvacanaṃ proktaṃ tvayā nītividā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव मतमस्माकं संदेहो नात्र विद्यते ।
अथायातौ नृपादेशात्संसदं प्रति सत्तमौ
tadeva matamasmākaṃ saṃdeho nātra vidyate |
athāyātau nṛpādeśātsaṃsadaṃ prati sattamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरभद्र यशोभद्र नामानौ तनयावुभौ ।
तौ च सर्वगुणोपेतौ कुमारौ प्रियवादिनौ
vīrabhadra yaśobhadra nāmānau tanayāvubhau |
tau ca sarvaguṇopetau kumārau priyavādinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृभक्तौ सदा शांतौ बलिनौ धर्मतत्परौ ।
ततः स भूपः सहसा राजनीति विदांवरः
pitṛbhaktau sadā śāṃtau balinau dharmatatparau |
tataḥ sa bhūpaḥ sahasā rājanīti vidāṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभज्य सकलं राज्यं ददौ ताभ्यां कुतूहलात् ।
अत्रांतरे गृध्र एकः स्वकीयस्त्री समन्वितः
vibhajya sakalaṃ rājyaṃ dadau tābhyāṃ kutūhalāt |
atrāṃtare gṛdhra ekaḥ svakīyastrī samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य तत्सभामध्ये उपविष्टो द्विजोत्तमाः ।
तावागतौ समालोक्य पक्षिणावतिहर्षितौ
āgatya tatsabhāmadhye upaviṣṭo dvijottamāḥ |
tāvāgatau samālokya pakṣiṇāvatiharṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजाह युवयोः कस्माच्छुभागमनमुच्यताम् ।
गृध्र उवाच-
गृध्रोऽहं पृथिवीपाल ममेयं स्त्री परंतपः
rājāha yuvayoḥ kasmācchubhāgamanamucyatām |
gṛdhra uvāca-
gṛdhro'haṃ pṛthivīpāla mameyaṃ strī paraṃtapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतोऽस्मि मुदा द्रष्टुं संपदं पुत्रयोस्तव ।
एतयोर्महती दृष्टा विपत्तिः पूर्वजन्मनि
āgato'smi mudā draṣṭuṃ saṃpadaṃ putrayostava |
etayormahatī dṛṣṭā vipattiḥ pūrvajanmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह जन्मनि संपत्तिं द्रष्टुमावां समागतौ ।
तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा गृध्रस्य परमाद्भुतम् ।
राजोवाच पुनर्विप्र विस्मयाविष्टमानसः
iha janmani saṃpattiṃ draṣṭumāvāṃ samāgatau |
tasyaitadvacanaṃ śrutvā gṛdhrasya paramādbhutam |
rājovāca punarvipra vismayāviṣṭamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच-
अत्यद्भुतं वचो गृध्र त्वत्तः श्रुतमिदं मया ।
एतयोः पूर्ववृत्तान्तो भवता ज्ञायते कथम्
rājovāca-
atyadbhutaṃ vaco gṛdhra tvattaḥ śrutamidaṃ mayā |
etayoḥ pūrvavṛttānto bhavatā jñāyate katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि जानासि तत्वेन पूर्ववृत्तांतमेतयोः ।
ब्रूहि तर्हि खगश्रेष्ठ सर्वमेतदशेषतः
yadi jānāsi tatvena pūrvavṛttāṃtametayoḥ |
brūhi tarhi khagaśreṣṭha sarvametadaśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्र उवाच-
नृपते वृषलावेतौ युगे द्वापरसंज्ञके ।
गरसंगरनामानौ सत्यघोषसुतौ स्थितौ
gṛdhra uvāca-
nṛpate vṛṣalāvetau yuge dvāparasaṃjñake |
garasaṃgaranāmānau satyaghoṣasutau sthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एककाले च भूपाल मृतौ निज गृहांतरे ।
ततो नेतुमिमौ भूप दंष्ट्रिणो यमकिंकराः
ekakāle ca bhūpāla mṛtau nija gṛhāṃtare |
tato netumimau bhūpa daṃṣṭriṇo yamakiṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाशहस्ताः समायाताः कोटिकोटिसहस्रशः ।
बबंधुश्चर्मपाशेन द्वावेतौ तौ मदोद्धतौ
pāśahastāḥ samāyātāḥ koṭikoṭisahasraśaḥ |
babaṃdhuścarmapāśena dvāvetau tau madoddhatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निन्युश्च निलयं मृत्योरतिदुर्गमवर्त्मना ।
इमौ दृष्ट्वा धर्मराजश्चित्रगुप्तमुवाच ह
ninyuśca nilayaṃ mṛtyoratidurgamavartmanā |
imau dṛṣṭvā dharmarājaścitraguptamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतयोः सकलं वृत्तं चित्रगुप्त विचार्यताम् ।
तस्याज्ञया चित्रगुप्तः सर्वकर्मशुभाशुभम्
etayoḥ sakalaṃ vṛttaṃ citragupta vicāryatām |
tasyājñayā citraguptaḥ sarvakarmaśubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलाद्विचारयामास तत इत्याह चांतकम् ।
चित्रगुप्त उवाच-
सत्यमेतौ महाबाहो पुण्यव्रत महाशयौ
mūlādvicārayāmāsa tata ityāha cāṃtakam |
citragupta uvāca-
satyametau mahābāho puṇyavrata mahāśayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तिचेद्दुष्कृतं किञ्चित्सर्वकर्मविलोकितम् ।
स्वयंदानं समुत्सृज्य न हि दत्तं द्विजातये
asticedduṣkṛtaṃ kiñcitsarvakarmavilokitam |
svayaṃdānaṃ samutsṛjya na hi dattaṃ dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव कर्मणा राजन्निमौ नरकगामिनौ ।
दाता दानं समुत्सृज्य यो न दद्याद्दिवजातये
tenaiva karmaṇā rājannimau narakagāminau |
dātā dānaṃ samutsṛjya yo na dadyāddivajātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स याति नरकं घोरं सर्वभूतभयावहम् ।
दाता हि न स्मरेद्दानं प्रतिग्राही न याचते ५० 7.3.50।
उभयोर्नरके वासो यावच्चन्द्र दिवाकरौ ।
तस्मादिमौ महापापौ ब्रह्मस्वाहारिणौ प्रभो
sa yāti narakaṃ ghoraṃ sarvabhūtabhayāvaham |
dātā hi na smareddānaṃ pratigrāhī na yācate 50 7.3.50|
ubhayornarake vāso yāvaccandra divākarau |
tasmādimau mahāpāpau brahmasvāhāriṇau prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयंतु किंकराः शीघ्रं नरकं प्रतिदारुणम्
nayaṃtu kiṃkarāḥ śīghraṃ narakaṃ pratidāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमाज्ञया ततो दूताः संदष्टौष्ठपुटाः क्रुधा ।
चिक्षिपुर्नरके घोरे तावेतौ पृथिवीपते
yamājñayā tato dūtāḥ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭāḥ krudhā |
cikṣipurnarake ghore tāvetau pṛthivīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नेव दिने राजन्ननया भार्यया सह ।
यमदूतैः समागत्य नीतोऽहं यममन्दिरम्
tasminneva dine rājannanayā bhāryayā saha |
yamadūtaiḥ samāgatya nīto'haṃ yamamandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयापि तत्कृतं कर्म तदाकर्णय भूपते ।
मूलात्सर्वं प्रवक्ष्यामि शृण्वतां विस्मयप्रदम्
mayāpi tatkṛtaṃ karma tadākarṇaya bhūpate |
mūlātsarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇvatāṃ vismayapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरासीत्सर्वगो नाम ब्राह्मणोऽहं महाकुलः ।
सौराष्ट्रदेशवासी च वेदवेदाङ्गपारगः
purāsītsarvago nāma brāhmaṇo'haṃ mahākulaḥ |
saurāṣṭradeśavāsī ca vedavedāṅgapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं मंजूकषा नाम मम पत्नी यशस्विनी ।
पतिव्रता महाभागा पवित्रकुलसंभवा
iyaṃ maṃjūkaṣā nāma mama patnī yaśasvinī |
pativratā mahābhāgā pavitrakulasaṃbhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमत्तोऽहं महाभाग विद्यया वयसाधनैः ।
अवज्ञां मनसा पित्रोश्चकाराहं युवैकदा
pramatto'haṃ mahābhāga vidyayā vayasādhanaiḥ |
avajñāṃ manasā pitroścakārāhaṃ yuvaikadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं भूरि सभाश्लाघ्यो वनस्थः सर्वकर्मकृत् ।
धनवान्सुन्दरो ज्ञानी ज्ञातिपोषणतत्परः
ahaṃ bhūri sabhāślāghyo vanasthaḥ sarvakarmakṛt |
dhanavānsundaro jñānī jñātipoṣaṇatatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममैव पुंसः पितरौ तौ च पापपरायणौ ।
मुखरौ दययाहीनौ पाखंडिसङ्ग लोलुपौ
mamaiva puṃsaḥ pitarau tau ca pāpaparāyaṇau |
mukharau dayayāhīnau pākhaṃḍisaṅga lolupau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषं जीवनं चैव धनं चैव कुलं तथा ।
विद्या कीर्तिश्च सर्वस्वं पितृभ्यां विफलीकृतम्
pauruṣaṃ jīvanaṃ caiva dhanaṃ caiva kulaṃ tathā |
vidyā kīrtiśca sarvasvaṃ pitṛbhyāṃ viphalīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्विचिन्त्य मनसा मया नृप मुहुर्मुहुः ।
अवज्ञया परित्यक्ता पित्रोः सेवा शुभप्रदा
etadvicintya manasā mayā nṛpa muhurmuhuḥ |
avajñayā parityaktā pitroḥ sevā śubhapradā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन कर्मणा राजन्सदारोऽहं यमाज्ञया ।
विक्षिप्तो नरके दूतैर्यत्रतौ पापिनांवरौ
anena karmaṇā rājansadāro'haṃ yamājñayā |
vikṣipto narake dūtairyatratau pāpināṃvarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताभ्यां सह पापाभ्यां सदारेण मया नृप ।
स्थितं च नरके घोरे यावत्कालं शृणुष्व तत्
etābhyāṃ saha pāpābhyāṃ sadāreṇa mayā nṛpa |
sthitaṃ ca narake ghore yāvatkālaṃ śṛṇuṣva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगकोटिसहस्राणि युगकोटिशतानि च ।
अनुभूतं महादुःखं नरकस्य नृपोत्तम
yugakoṭisahasrāṇi yugakoṭiśatāni ca |
anubhūtaṃ mahāduḥkhaṃ narakasya nṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकांते ततः सोऽहं कांतया सह भूपते ।
गृध्रपक्षकुलेजातौ मृतमांसाशनौ तथा
narakāṃte tataḥ so'haṃ kāṃtayā saha bhūpate |
gṛdhrapakṣakulejātau mṛtamāṃsāśanau tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावपि च तौ राजन्नरकांत गतैषिणौ ।
जातौ शलभयोर्वंशे भोक्तुं फलं स्वकर्मणः
etāvapi ca tau rājannarakāṃta gataiṣiṇau |
jātau śalabhayorvaṃśe bhoktuṃ phalaṃ svakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदेताभ्यां कृतं कर्म्म राजञ्छलभजन्मनि ।
तदाकर्णय वक्ष्यामि श्रोतॄणां विस्मयप्रदम्
yadetābhyāṃ kṛtaṃ karmma rājañchalabhajanmani |
tadākarṇaya vakṣyāmi śrotṝṇāṃ vismayapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा सुमहान्वायुः समायातो महीपते ।
उड्डीय पातितौ तेन गङ्गागर्भे सुनिर्मले
ekadā sumahānvāyuḥ samāyāto mahīpate |
uḍḍīya pātitau tena gaṅgāgarbhe sunirmale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपत्य गङ्गासलिले कोमलाङ्गाविमौ तथा ।
जग्मतुः पंचतां सद्यः समस्तकलुषापहम्
nipatya gaṅgāsalile komalāṅgāvimau tathā |
jagmatuḥ paṃcatāṃ sadyaḥ samastakaluṣāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नेतुमिमौ दूता आयाताश्चारुचक्षुषः ।
आयातानि विमानानि सर्वभोगान्वितानि च
tato netumimau dūtā āyātāścārucakṣuṣaḥ |
āyātāni vimānāni sarvabhogānvitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तौ सर्वपापेभ्यस्तुलसी माल्य शोभितौ ।
दिव्यंविमानमारुह्य गतौ विष्णुपुरं प्रति
vimuktau sarvapāpebhyastulasī mālya śobhitau |
divyaṃvimānamāruhya gatau viṣṇupuraṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्कालं स्थितौ राजन्ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः ।
ब्रह्माज्ञया समायातौ तत इन्द्रपुरं प्रति
tāvatkālaṃ sthitau rājanbrahmaṇo'vyaktajanmanaḥ |
brahmājñayā samāyātau tata indrapuraṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवंतौ सुखं तत्र दुर्ल्लभं यत्सुरैरपि ।
तावत्कालं स्थितौ राजन्भोक्तुं कृच्छ्रां वसुंधराम्
bhuktavaṃtau sukhaṃ tatra durllabhaṃ yatsurairapi |
tāvatkālaṃ sthitau rājanbhoktuṃ kṛcchrāṃ vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रे भवतो वंशे जातावेतौ महायशौ ।
गङ्गायां त्यजतो देहं भूयो जन्म न विद्यते
pavitre bhavato vaṃśe jātāvetau mahāyaśau |
gaṅgāyāṃ tyajato dehaṃ bhūyo janma na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि वसुधां भोक्तुं जातौ पुण्यतमाविमौ ।
चिरं भुक्त्वा महीं कृत्स्नां पुत्रपौत्रसमन्वितौ
tathāpi vasudhāṃ bhoktuṃ jātau puṇyatamāvimau |
ciraṃ bhuktvā mahīṃ kṛtsnāṃ putrapautrasamanvitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गामरणमासाद्य योगिनामपि दुर्ल्लभम् ।
नारायणस्य सायुज्यमिमौ भूप गमिष्यतः
gaṅgāmaraṇamāsādya yogināmapi durllabham |
nārāyaṇasya sāyujyamimau bhūpa gamiṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्वं मया प्रोक्तं पूर्व वृत्तांतमेतयोः ।
जातिस्मरप्रभावेन नृपवर्गशिरोमणी
etatsarvaṃ mayā proktaṃ pūrva vṛttāṃtametayoḥ |
jātismaraprabhāvena nṛpavargaśiromaṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गामरणमासाद्य गतावेतौ दशामिमाम् ।
आवयोः कः परित्राणं करिष्यति दुरात्मनोः
gaṅgāmaraṇamāsādya gatāvetau daśāmimām |
āvayoḥ kaḥ paritrāṇaṃ kariṣyati durātmanoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रावज्ञा मनुष्याणां नरकक्लेशदायिनी ।
ममैव पृथिवीपाल दृष्टा केवलमेवतत्
mitrāvajñā manuṣyāṇāṃ narakakleśadāyinī |
mamaiva pṛthivīpāla dṛṣṭā kevalamevatat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रभक्तिर्द्विजश्रेष्ठ इहामुत्र च दुःखदा ।
इह संपद्विनाशाय परत्र नरकाय च
pitrabhaktirdvijaśreṣṭha ihāmutra ca duḥkhadā |
iha saṃpadvināśāya paratra narakāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं मन्ये महीपाल ब्रह्महत्यादि पातकम् ।
कदाचिन्निष्कृतिस्तस्मादियं भवति शाश्वती
varaṃ manye mahīpāla brahmahatyādi pātakam |
kadācinniṣkṛtistasmādiyaṃ bhavati śāśvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखार्जितं पुण्यवृक्षं सर्वक्लेशविनाशनम् ।
पित्रवज्ञाकुठारेण च्छिंदंति भुवि मानवाः
duḥkhārjitaṃ puṇyavṛkṣaṃ sarvakleśavināśanam |
pitravajñākuṭhāreṇa cchiṃdaṃti bhuvi mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किञ्चिद्दीयते राजन्पित्र्ये वक्त्रे परंतप ।
तदश्नाति स्वयं विष्णुः पितृरूपो हरिर्यतः
yatkiñciddīyate rājanpitrye vaktre paraṃtapa |
tadaśnāti svayaṃ viṣṇuḥ pitṛrūpo hariryataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यक्षदेवौ पितरौ सेवंते येत्वहर्निशम् ।
सर्वसिद्धिर्भवेत्तेषां प्रसादाज्जगतीपतेः
pratyakṣadevau pitarau sevaṃte yetvaharniśam |
sarvasiddhirbhavetteṣāṃ prasādājjagatīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृभक्तिविहीना ये दिनं तिष्ठंति मानवाः ।
तावत्कल्पसहस्रं तु तिष्ठंति नरके जनाः
pitṛbhaktivihīnā ye dinaṃ tiṣṭhaṃti mānavāḥ |
tāvatkalpasahasraṃ tu tiṣṭhaṃti narake janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादिदं महादुःखं बभूव मम सांप्रतम् ।
मोक्षं कदा गमिष्यामि सदारोऽहं न वेद्मि तत्
tasmādidaṃ mahāduḥkhaṃ babhūva mama sāṃpratam |
mokṣaṃ kadā gamiṣyāmi sadāro'haṃ na vedmi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासउवाच-
एतत्तस्य वचः श्रुत्वा प्रगृह्य द्विजसत्तम ।
बभूव हर्षितो राजा विस्मितश्च पुनः पुनः
vyāsauvāca-
etattasya vacaḥ śrutvā pragṛhya dvijasattama |
babhūva harṣito rājā vismitaśca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच-
आश्चर्यं हि वचो गृध्र श्रुतमेतन्मुखात्तव ।
मम चैषां च हृदये प्रतीतिर्न हि जायते
rājovāca-
āścaryaṃ hi vaco gṛdhra śrutametanmukhāttava |
mama caiṣāṃ ca hṛdaye pratītirna hi jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथांतरिक्षे वागुच्चैरिति जाता नृपोत्तम ।
सत्यं सत्यं सत्यमिदं संदेहोनात्र विद्यते
athāṃtarikṣe vāguccairiti jātā nṛpottama |
satyaṃ satyaṃ satyamidaṃ saṃdehonātra vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स पक्षी विप्रर्षे सहसा भार्यया सह ।
गङ्गा माहात्म्यकथनात्पूर्वस्थित इवाभवत्
tataḥ sa pakṣī viprarṣe sahasā bhāryayā saha |
gaṅgā māhātmyakathanātpūrvasthita ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवि दुंदुभयो नेदुर्जगुर्गन्धर्वसत्तमाः ।
ननृतुश्चाप्सरोवर्गा ह्यपतत्पुष्पवर्षणम्
divi duṃdubhayo nedurjagurgandharvasattamāḥ |
nanṛtuścāpsarovargā hyapatatpuṣpavarṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानमागतं दिव्यं सर्वभोगसमन्वितम् ।
समायाता दूतगणाः प्रेषिताः कैटभद्विषा
vimānamāgataṃ divyaṃ sarvabhogasamanvitam |
samāyātā dūtagaṇāḥ preṣitāḥ kaiṭabhadviṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथासौ सर्वगो विप्र प्रियया सह भार्यया ।
सद्यो विमानमारुह्य जगाम भवनं हरेः
athāsau sarvago vipra priyayā saha bhāryayā |
sadyo vimānamāruhya jagāma bhavanaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वाद्भुतं कर्म स राजा द्विजसत्तम ।
सपुत्रदारः सेवायां गङ्गायास्तत्परोऽभवत्
etacchrutvādbhutaṃ karma sa rājā dvijasattama |
saputradāraḥ sevāyāṃ gaṅgāyāstatparo'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागीरथ्या समं तीर्थं नास्ति वै भुवनत्रये ।
यन्नामोच्चारणादेव सर्वगो मोक्षमाप्नुयात्
bhāgīrathyā samaṃ tīrthaṃ nāsti vai bhuvanatraye |
yannāmoccāraṇādeva sarvago mokṣamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गाद्वारस्य माहात्म्यं कथितं ते द्विजोत्तम ।
समस्तपापविध्वंसि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
gaṅgādvārasya māhātmyaṃ kathitaṃ te dvijottama |
samastapāpavidhvaṃsi kimanyacchrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्यायमेतत्परमादरेण पठंति ये देवगृहे मनुष्याः ।
शृण्वंति ये च द्विजवर्गभक्ता नश्यंति तेषां दुरितानि सद्यः
adhyāyametatparamādareṇa paṭhaṃti ye devagṛhe manuṣyāḥ |
śṛṇvaṃti ye ca dvijavargabhaktā naśyaṃti teṣāṃ duritāni sadyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.