Library·Visnusarma: Pancatantra·5·5.21

Visnusarma: Pancatantra 5.21

Panc 5.21

अथ सा कदाचिच् छय्यायां पुत्रं शाययित्वा जल-कुम्भम् आदाय पतिम् उवाच-ब्राह्मण, जलार्थम् अहं तडागे यास्यामि । त्वया पुत्रो ऽयं नकुलाद् रक्षणीयः । अथ तस्यां गतायां, पृष्ठे ब्राह्मणो ऽपि शून्यं गृहं मुक्त्वा भिक्षार्थं क्वचिन् निर्गतः । मातापि तं रुधिर-क्लिन्न-मुखम् आलोक्य शङ्कित-चित्ता नूनम् अनेन दुरात्मना दारको भक्षितः इति निश्चिन्त्य कोपात् तस्योपरि तं जल-कुम्भं चिक्षेप । एवं सा नकुलं व्यापाद्य यावत् प्रलपन्ती गृहे आगच्छति, तावत् सुतस् तथैव सुप्तस् तिष्ठति । समीपे कृष्ण-सर्पं खण्डशः कृतम् अवलोक्य पुत्र-वध-शोकेनात्म-शिरो वक्षः-स्थलं च ताडितुम् आरब्धा । अत्रान्तरे ब्राह्मणो गृहीत-निर्वापः समायातो यावत् पश्यति तावत् पुत्र-शोको ऽभितप्ता ब्राह्मणी प्रलपति-भो भो लोभात्मन् ! लोभाभिभूतेन त्वया न कृतं मद्-वचः । तद् अनुभव साम्प्रतं पुत्र-मृत्यु-दुःख-वृक्ष-फलम् । अथवा साध्व् इदम् उच्यते- अतिलोभो न कर्तव्यः कर्तव्यस् तु प्रमाणतः । अतिलोभज-दोषेण जम्बुको निधनं गतः

atha sā kadācic chayyāyāṃ putraṃ śāyayitvā jala-kumbham ādāya patim uvāca-brāhmaṇa, jalārtham ahaṃ taḍāge yāsyāmi | tvayā putro 'yaṃ nakulād rakṣaṇīyaḥ | atha tasyāṃ gatāyāṃ, pṛṣṭhe brāhmaṇo 'pi śūnyaṃ gṛhaṃ muktvā bhikṣārthaṃ kvacin nirgataḥ | mātāpi taṃ rudhira-klinna-mukham ālokya śaṅkita-cittā nūnam anena durātmanā dārako bhakṣitaḥ iti niścintya kopāt tasyopari taṃ jala-kumbhaṃ cikṣepa | evaṃ sā nakulaṃ vyāpādya yāvat pralapantī gṛhe āgacchati, tāvat sutas tathaiva suptas tiṣṭhati | samīpe kṛṣṇa-sarpaṃ khaṇḍaśaḥ kṛtam avalokya putra-vadha-śokenātma-śiro vakṣaḥ-sthalaṃ ca tāḍitum ārabdhā | atrāntare brāhmaṇo gṛhīta-nirvāpaḥ samāyāto yāvat paśyati tāvat putra-śoko 'bhitaptā brāhmaṇī pralapati-bho bho lobhātman ! lobhābhibhūtena tvayā na kṛtaṃ mad-vacaḥ | tad anubhava sāmprataṃ putra-mṛtyu-duḥkha-vṛkṣa-phalam | athavā sādhv idam ucyate- atilobho na kartavyaḥ kartavyas tu pramāṇataḥ | atilobhaja-doṣeṇa jambuko nidhanaṃ gataḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/5.21

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 5.21, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/5.21), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text