Library·Visnusarma: Pancatantra·5·5.38

Visnusarma: Pancatantra 5.38

Panc 5.38

तद् आगच्छत्व् एषो ऽपीति । तथानुष्ठिते तैर् मार्गाश्रितैर् अटव्यां मृत-सिंहस्यास्थीनि दृष्टानि । ततश् चैकेनाभिहितं-अहो ! अद्य विद्या-प्रत्ययः क्रियते । किञ्चिद् एतत् सत्त्वं मृतं तिष्ठति । तद् विद्या-प्रभावेण जीवन-सहितं कुर्मः । अहम् अस्थि-सञ्चयं करोमि । ततश् च तेनौत्सुक्याद् अस्थि-सञ्चयः कृतः । द्वितीयेन चर्म-मांस-रुधिरं संयोजितम् । तृतीयो ऽपि यावज् जीवनं सञ्चारयति, तावत् सुबुद्धिना निषिद्धः-भोः तिष्ठतु भवान् । एष सिंहो निष्पाद्यते । यद्य् एनं सजीवं करिष्यसि ततः सर्वान् अपि व्यापादयिष्यति । इति तेनाभिहितः स आह-धिङ् मूर्ख ! नाहं विद्याया विफलतां करोमि । ततस् तेनाभिहितं-तर्हि प्रतीक्षस्व क्षणं यावद् अहं वृक्षम् आरोहामि । तथानुष्ठिते, यावत् सजीवः कृतस् तावत् ते त्रयो ऽपि सिंहेनोत्थाय व्यापादिताः । स च पुनर् वृक्षाद् अवतीर्य गृहं गतः । अतो ऽहं ब्रवीमि-वरं बुद्धिर् न सा विद्या इति । अतः परम् उक्तं स सुवर्णसिद्धिना- अपि शास्त्रेषु कुशला लोकाचार-विवर्जिताः । सर्वे ते हास्यतां यान्ति यथा ते मूर्ख-पण्डिताः

tad āgacchatv eṣo 'pīti | tathānuṣṭhite tair mārgāśritair aṭavyāṃ mṛta-siṃhasyāsthīni dṛṣṭāni | tataś caikenābhihitaṃ-aho ! adya vidyā-pratyayaḥ kriyate | kiñcid etat sattvaṃ mṛtaṃ tiṣṭhati | tad vidyā-prabhāveṇa jīvana-sahitaṃ kurmaḥ | aham asthi-sañcayaṃ karomi | tataś ca tenautsukyād asthi-sañcayaḥ kṛtaḥ | dvitīyena carma-māṃsa-rudhiraṃ saṃyojitam | tṛtīyo 'pi yāvaj jīvanaṃ sañcārayati, tāvat subuddhinā niṣiddhaḥ-bhoḥ tiṣṭhatu bhavān | eṣa siṃho niṣpādyate | yady enaṃ sajīvaṃ kariṣyasi tataḥ sarvān api vyāpādayiṣyati | iti tenābhihitaḥ sa āha-dhiṅ mūrkha ! nāhaṃ vidyāyā viphalatāṃ karomi | tatas tenābhihitaṃ-tarhi pratīkṣasva kṣaṇaṃ yāvad ahaṃ vṛkṣam ārohāmi | tathānuṣṭhite, yāvat sajīvaḥ kṛtas tāvat te trayo 'pi siṃhenotthāya vyāpāditāḥ | sa ca punar vṛkṣād avatīrya gṛhaṃ gataḥ | ato 'haṃ bravīmi-varaṃ buddhir na sā vidyā iti | ataḥ param uktaṃ sa suvarṇasiddhinā- api śāstreṣu kuśalā lokācāra-vivarjitāḥ | sarve te hāsyatāṃ yānti yathā te mūrkha-paṇḍitāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/5.38

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 5.38, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/5.38), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text