Library·Visnusarma: Pancatantra·5·5.50

Visnusarma: Pancatantra 5.50

Panc 5.50

चक्रधर आह-कथम् एतत् ? सो ऽब्रवीत्- कथा ६ रासभ-शृगाल-कथा कस्मिंश्च्द् अधिष्ठाने उद्धतो नाम गर्दभः प्रतिवसति स्म । स सदैव रजक-गृहे भारोद्वहनं कृत्वा रात्रौ स्वेच्छया पर्यटति । ततः प्रत्यूषे बन्धन-भयात् स्वयम् एव रजक-गृहम् आयाति । रजको ऽपि ततस् तं बन्धनेन नियुनक्ति । अथ तस्य रात्रौ क्षेत्राणि पर्यटतः कदाचिच् छृगालेन सह मैत्री सञ्जाता स च पीवरत्वाद् वृत्ति-भङ्गं कृत्वा कर्कटिका-क्षेत्रे शृगाल-सहितः प्रविशति । एवं तौ यदृच्छया चिर्भटिका-भक्षणं कृत्वा, प्रत्यहं प्रत्यूषे स्व-स्थानं व्रजतः । अथ कदाचित् तेन मदोद्धतेन रासभेन क्षेत्र-मध्य-स्थितेन शृगाओ ऽभिहितः-भोः भगिनी-सूत ! पश्य पश्य । अतीव निर्मला रजनी । तद् अहं गीतं करिष्यामि । तत् कथय कतमेन रागेण करोमि । स आह-माम ! किम् अनेन वृथानर्थ-प्रचालनेन ? यतश् चौरकर्म-प्रवृत्ताव् आवाम् । निभृतैश् च चौर-जारैर् अत्र स्थातव्यम् । उक्तं च- कांसी विवर्जयेच् चौर्यं निद्रालुश् चेत् स पुंश्चलीम् । जिह्वा-लौल्यं च रुजाक्रान्तो जीवितं यो ऽत्र वाञ्छति

cakradhara āha-katham etat ? so 'bravīt- kathā 6 rāsabha-śṛgāla-kathā kasmiṃścd adhiṣṭhāne uddhato nāma gardabhaḥ prativasati sma | sa sadaiva rajaka-gṛhe bhārodvahanaṃ kṛtvā rātrau svecchayā paryaṭati | tataḥ pratyūṣe bandhana-bhayāt svayam eva rajaka-gṛham āyāti | rajako 'pi tatas taṃ bandhanena niyunakti | atha tasya rātrau kṣetrāṇi paryaṭataḥ kadācic chṛgālena saha maitrī sañjātā sa ca pīvaratvād vṛtti-bhaṅgaṃ kṛtvā karkaṭikā-kṣetre śṛgāla-sahitaḥ praviśati | evaṃ tau yadṛcchayā cirbhaṭikā-bhakṣaṇaṃ kṛtvā, pratyahaṃ pratyūṣe sva-sthānaṃ vrajataḥ | atha kadācit tena madoddhatena rāsabhena kṣetra-madhya-sthitena śṛgāo 'bhihitaḥ-bhoḥ bhaginī-sūta ! paśya paśya | atīva nirmalā rajanī | tad ahaṃ gītaṃ kariṣyāmi | tat kathaya katamena rāgeṇa karomi | sa āha-māma ! kim anena vṛthānartha-pracālanena ? yataś caurakarma-pravṛttāv āvām | nibhṛtaiś ca caura-jārair atra sthātavyam | uktaṃ ca- kāṃsī vivarjayec cauryaṃ nidrāluś cet sa puṃścalīm | jihvā-laulyaṃ ca rujākrānto jīvitaṃ yo 'tra vāñchati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/5.50

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 5.50, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/5.50), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text