Library·Visnusarma: Pancatantra·5·5.91

Visnusarma: Pancatantra 5.91

Panc 5.91

तस्माद् अस्या दर्शनं परिहरतु देवः । तथा यदि कश्चिद् उद्वाहयति, तद् एनां तस्मै दत्त्वा, देश-त्यागेन स नियोजयितव्यः इति । एवं-कृते लोक-द्वयाविरुद्धता भवति । अथ तेषां तद्-वचनम् आकर्ण्य स राजा पटह-शब्देन सर्वत्र घोषणाम् आज्ञापयामास-अहो ! त्रिस्तनीं राजकन्यां यः कश्चिद् उद्वाहयति स सुवर्ण-लक्षम् आप्नोति देश-त्यागं च । एवं तस्याम् आघोषणायां क्रियमाणायां महान् कालो व्यतीतः । न कश्चित् तां प्रतिगृह्णाति । सापि यौवनोन्मुखी सञ्जाता सुगुप्त-स्थान-स्थिता यत्नेन रक्ष्यमाणा तिष्ठति । अत्र तत्रैव नगरे कश्चिद् अन्धस् तिष्ठति । तस्य च मन्थरक-नामा कुब्जो ऽग्रेसरो यष्टि-ग्राही । ताभ्यां तं पटह-शब्दम् आकर्ण्य, मिथो मन्त्रितं-स्पृश्यतेऽयं पटहः । यदि कथम् अपि दैवात् कन्या लभ्यते । सुवर्ण-प्राप्तिश् च भवति, तथा सुखेन सुवर्ण-प्राप्त्या कालो व्रजति । अथ यदि तस्य दोषतो मृत्युर् भवति । तदा दारिद्र्योपात्तस्यास्य क्लेशस्य पर्यन्तो भवति । उक्तं च- लज्जा स्नेहः स्वर-मधुरता बुद्धयो यौवन-श्रीः कान्तासङ्गः स्वजन-ममता दुःख-हानिर् विलासः । धर्मः शास्त्रं सुर-गुरु-मतिः शौचम् आचार-चिन्ता पूर्णे सर्वे जठर-पिठरे प्राणिनां सम्भवन्ति

tasmād asyā darśanaṃ pariharatu devaḥ | tathā yadi kaścid udvāhayati, tad enāṃ tasmai dattvā, deśa-tyāgena sa niyojayitavyaḥ iti | evaṃ-kṛte loka-dvayāviruddhatā bhavati | atha teṣāṃ tad-vacanam ākarṇya sa rājā paṭaha-śabdena sarvatra ghoṣaṇām ājñāpayāmāsa-aho ! tristanīṃ rājakanyāṃ yaḥ kaścid udvāhayati sa suvarṇa-lakṣam āpnoti deśa-tyāgaṃ ca | evaṃ tasyām āghoṣaṇāyāṃ kriyamāṇāyāṃ mahān kālo vyatītaḥ | na kaścit tāṃ pratigṛhṇāti | sāpi yauvanonmukhī sañjātā sugupta-sthāna-sthitā yatnena rakṣyamāṇā tiṣṭhati | atra tatraiva nagare kaścid andhas tiṣṭhati | tasya ca mantharaka-nāmā kubjo 'gresaro yaṣṭi-grāhī | tābhyāṃ taṃ paṭaha-śabdam ākarṇya, mitho mantritaṃ-spṛśyate'yaṃ paṭahaḥ | yadi katham api daivāt kanyā labhyate | suvarṇa-prāptiś ca bhavati, tathā sukhena suvarṇa-prāptyā kālo vrajati | atha yadi tasya doṣato mṛtyur bhavati | tadā dāridryopāttasyāsya kleśasya paryanto bhavati | uktaṃ ca- lajjā snehaḥ svara-madhuratā buddhayo yauvana-śrīḥ kāntāsaṅgaḥ svajana-mamatā duḥkha-hānir vilāsaḥ | dharmaḥ śāstraṃ sura-guru-matiḥ śaucam ācāra-cintā pūrṇe sarve jaṭhara-piṭhare prāṇināṃ sambhavanti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/5.91

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 5.91, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/5.91), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text