Library·Vasubandhu: Pancaskandhaprakarana·1

Vasubandhu: Pancaskandhaprakarana 1

धर्मायतनं वेदना, संज्ञा, संस्काराः, अविज्ञप्तिः, असंस्कृताश्च

dharmāyatanaṃ vedanā, saṃjñā, saṃskārāḥ, avijñaptiḥ, asaṃskṛtāśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ऽसंस्कृताः सलक्षणप्रभेदाः ॥ असंस्कृता कतमे । आकाशम्, अप्रतिसंख्यानिरोधः, प्रतिसंख्यानिरोधः तथता च

/ 'saṃskṛtāḥ salakṣaṇaprabhedāḥ // asaṃskṛtā katame / ākāśam, apratisaṃkhyānirodhaḥ, pratisaṃkhyānirodhaḥ tathatā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राकाशं कतमत् । रूपावकाशः

tatrākāśaṃ katamat / rūpāvakāśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रतिसंख्यानिरोधः कतमः । यो निरोधो न विसंयोगः

apratisaṃkhyānirodhaḥ katamaḥ / yo nirodho na visaṃyogaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्लेशाप्रतिपक्षेण स्कन्धानामात्यन्तिको निरोधः

sakleśāpratipakṣeṇa skandhānāmātyantiko nirodhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिसंख्यानिरोधः कतमः । यो निरोधो विसंयोगः

pratisaṃkhyānirodhaḥ katamaḥ / yo nirodho visaṃyogaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्लेशप्रतिपक्षेण स्कन्धानामात्यन्तिको निरोधः

sakleśapratipakṣeṇa skandhānāmātyantiko nirodhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथता कतमा । या धर्माणां धर्मता । धर्मनैरात्म्यम्

tathatā katamā / yā dharmāṇāṃ dharmatā / dharmanairātmyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ऽअयतननिर्वचनम् ॥ किमुपादायायतनमिति । विज्ञानोत्पादद्वारतामुपादाय

/ 'ayatananirvacanam // kimupādāyāyatanamiti / vijñānotpādadvāratāmupādāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयतनोद्द्येशनिर्देशको द्वितीयाधिकारः परिनिष्ठितः । तृतीयाधिकारः धातूद्देशनिर्देशकः ॥ धातुनामानि ॥ अष्टदश धातवः । चक्षुर्धातुः, रूपधातुः, चक्षुर्विज्ञानधातु, श्रोत्रधातुः, शब्दधातुः, श्रोत्रविज्ञानधातुः, घ्राणधातुः, गन्धधातुः, घ्राणविज्ञानधातुः, जिह्वाधातुः, रसधातुः, जिह्वाविज्ञानधातुः, कायधातुः, स्प्रष्टव्यधातुः, कायबिज्ञानधातुः, मनोधातुः, धर्मधातुः, मनोविज्ञानधातुश्च

āyatanoddyeśanirdeśako dvitīyādhikāraḥ pariniṣṭhitaḥ / tṛtīyādhikāraḥ dhātūddeśanirdeśakaḥ // dhātunāmāni // aṣṭadaśa dhātavaḥ / cakṣurdhātuḥ, rūpadhātuḥ, cakṣurvijñānadhātu, śrotradhātuḥ, śabdadhātuḥ, śrotravijñānadhātuḥ, ghrāṇadhātuḥ, gandhadhātuḥ, ghrāṇavijñānadhātuḥ, jihvādhātuḥ, rasadhātuḥ, jihvāvijñānadhātuḥ, kāyadhātuḥ, spraṣṭavyadhātuḥ, kāyabijñānadhātuḥ, manodhātuḥ, dharmadhātuḥ, manovijñānadhātuśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ धातुप्रपश्चः ॥ चक्षुरादयो धातवो रूपादयो धातवश्च यथायतनानि

// dhātuprapaścaḥ // cakṣurādayo dhātavo rūpādayo dhātavaśca yathāyatanāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्विज्ञानधातवश्चक्षुराद्द्याश्रया रूपाद्यालम्बनाविज्ञप्तयः

ṣaḍvijñānadhātavaścakṣurāddyāśrayā rūpādyālambanāvijñaptayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोधातुस्तेषामेव समनन्तरनिरुध्यं षड्विज्ञानदेशनाश्रयतामुपादाय

manodhātusteṣāmeva samanantaranirudhyaṃ ṣaḍvijñānadeśanāśrayatāmupādāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ धातुव्यवस्थनम् ॥ एबमष्टादशधातुव्यवस्थानम् । यो रूपस्कन्धस्तानि दशायतनधातवः

// dhātuvyavasthanam // ebamaṣṭādaśadhātuvyavasthānam / yo rūpaskandhastāni daśāyatanadhātavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मायतनं धर्मधात्वेकदेशः

dharmāyatanaṃ dharmadhātvekadeśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो विज्ञानस्कन्धस्तन्मन आयतनम्, सप्तम मनोधातवश्च ॥ १३९ ॥ अन्ये ये त्रयः स्कन्धा रूपधात्वेकदेशश्च, ते ऽसंस्कृतै सहिता धर्मायतनं धर्मधातुश्च

yo vijñānaskandhastanmana āyatanam, saptama manodhātavaśca // 139 // anye ye trayaḥ skandhā rūpadhātvekadeśaśca, te 'saṃskṛtai sahitā dharmāyatanaṃ dharmadhātuśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ धातुनिर्वचनम् ॥ किमुपादाय धातव इति । आकारकात्मलक्षणधारणतामुपादाय

// dhātunirvacanam // kimupādāya dhātava iti / ākārakātmalakṣaṇadhāraṇatāmupādāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ स्कन्धायतनधातुक्रमेण धर्मदेशनायाः प्रयोजनम् ॥ किमर्थ स्कन्धादिक्रमेण देशना । त्रिविधात्मग्राहप्रतिपक्षेणायं क्रमः

// skandhāyatanadhātukrameṇa dharmadeśanāyāḥ prayojanam // kimartha skandhādikrameṇa deśanā / trividhātmagrāhapratipakṣeṇāyaṃ kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मग्राहस्त्रिविधः एकात्मग्राहः, वेदकात्मग्राहः, कारकात्मग्राहश्च

ātmagrāhastrividhaḥ ekātmagrāhaḥ, vedakātmagrāhaḥ, kārakātmagrāhaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ ऽष्टादशधातुविकल्पाः ॥ अष्टादशधातुषु कति रूपिणः । ये रूपस्कन्धस्वभावाः

// 'ṣṭādaśadhātuvikalpāḥ // aṣṭādaśadhātuṣu kati rūpiṇaḥ / ye rūpaskandhasvabhāvāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यरूपिणः । शिष्टाः

katyarūpiṇaḥ / śiṣṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति सनिदर्शनाः । रूपधातुरेकः सनिदर्शनविषयः

kati sanidarśanāḥ / rūpadhāturekaḥ sanidarśanaviṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यनिदर्शनाः । शिष्टाः

katyanidarśanāḥ / śiṣṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति सप्रतिधाः । दश रूपिणः । यत्र यत्प्रतिधातस्तत्र तत् सप्रतिघम्

kati sapratidhāḥ / daśa rūpiṇaḥ / yatra yatpratidhātastatra tat sapratigham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यप्रतिघाः । शिष्टाः

katyapratighāḥ / śiṣṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति सास्रवाः । पञ्चदश पश्चिमानां त्रयाणामेकदेशश्च । ते क्लेशोत्पादप्रत्यक्षचर्याविषयतामुपादायं

kati sāsravāḥ / pañcadaśa paścimānāṃ trayāṇāmekadeśaśca / te kleśotpādapratyakṣacaryāviṣayatāmupādāyaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्ययनास्त्रवाः । पश्चिमानां त्रयाणामेकदेशः

katyayanāstravāḥ / paścimānāṃ trayāṇāmekadeśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति कामप्रतिसंयुक्ताः । सर्व

kati kāmapratisaṃyuktāḥ / sarva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति रूपप्रतिसंयुक्ताः । चतुर्दश स्थापयित्वा गन्धरसघ्राणजिह्वाविज्ञानधातून्

kati rūpapratisaṃyuktāḥ / caturdaśa sthāpayitvā gandharasaghrāṇajihvāvijñānadhātūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यारूप्यसंप्रयुक्ताः । पश्चिमाश्रयः

katyārūpyasaṃprayuktāḥ / paścimāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यप्रतिसंयुक्ताः । त्रयाणामेकदेशः

katyapratisaṃyuktāḥ / trayāṇāmekadeśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति स्कन्धसंग्रहीताः । असंस्कृतान् स्थापयित्वा

kati skandhasaṃgrahītāḥ / asaṃskṛtān sthāpayitvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्युपादानस्कन्धसंगृहीताः ये सास्रवाः

katyupādānaskandhasaṃgṛhītāḥ ye sāsravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति कुशलाकुशलाव्याकृताः । दश त्रिविधाः । सप्त मनोधातवः, रूपशब्दधर्मधातवश्च । शिष्टा अव्याकृताः

kati kuśalākuśalāvyākṛtāḥ / daśa trividhāḥ / sapta manodhātavaḥ, rūpaśabdadharmadhātavaśca / śiṣṭā avyākṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्याध्यात्मिकाः । द्वादश । स्थापयित्वा रूपशब्द गन्धरसस्प्रष्टाव्यधर्मधातून्

katyādhyātmikāḥ / dvādaśa / sthāpayitvā rūpaśabda gandharasaspraṣṭāvyadharmadhātūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति बाह्याः । षट् । ये स्थापिताः

kati bāhyāḥ / ṣaṭ / ye sthāpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति सालम्बनाः । सप्तचित्तधातवः धर्मधात्वेकदेशो ऽपि यश्चैत्तः

kati sālambanāḥ / saptacittadhātavaḥ dharmadhātvekadeśo 'pi yaścaittaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यनालम्बनाः । शिष्टा दश धर्मधात्वेकदेशश्च

katyanālambanāḥ / śiṣṭā daśa dharmadhātvekadeśaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति सवितर्काः । मनोधातुः मनोविज्ञानधातुः धर्मधात्वेकदेशश्च

kati savitarkāḥ / manodhātuḥ manovijñānadhātuḥ dharmadhātvekadeśaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति निष्पन्नाः । पञ्चाध्यात्मिकाः । चतुर्णामेकदेशः

kati niṣpannāḥ / pañcādhyātmikāḥ / caturṇāmekadeśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्यनिष्पन्नाः शिष्टा दश, चतुर्णामेकदेशश्च

katyaniṣpannāḥ śiṣṭā daśa, caturṇāmekadeśaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति सभागाः । आध्यात्मिकाः पञ्च रूपिणः । स्वविज्ञानसहितविषयसदृशतामुपादाय

kati sabhāgāḥ / ādhyātmikāḥ pañca rūpiṇaḥ / svavijñānasahitaviṣayasadṛśatāmupādāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कति तत्सभागाः । त एव स्वविज्ञानविरहितस्वान्वयसदृशतामुपादाय

kati tatsabhāgāḥ / ta eva svavijñānavirahitasvānvayasadṛśatāmupādāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.