Parasara-Smrti (plain text) 1

आचारकाण्डम् चातुर्वर्ण्याचारम् अथातो हिमशैलाग्रे देवदारुवनालये । व्यासम् एकाग्रम् आसीनम् अपृच्छन्न् ऋषयः पुरा (इ,१, प्। ३७)

ācārakāṇḍam cāturvarṇyācāram athāto himaśailāgre devadāruvanālaye / vyāsam ekāgram āsīnam apṛcchann ṛṣayaḥ purā (I,1, p. 37)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुषाणां हितं धर्मं वर्तमाने कलौ युगे । शौचाचारं यथावच् च वद सत्यवतीसुत

mānuṣāṇāṃ hitaṃ dharmaṃ vartamāne kalau yuge / śaucācāraṃ yathāvac ca vada satyavatīsuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा ऋषिवाक्यं तु सशिष्यो ऽग्न्यर्कसंनिभः । प्रत्युवाच महातेजाः श्रुतिस्मृतिविशारदः (इ,१, प्। ६५)

tac chrutvā ṛṣivākyaṃ tu saśiṣyo 'gnyarkasaṃnibhaḥ / pratyuvāca mahātejāḥ śrutismṛtiviśāradaḥ (I,1, p. 65)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाहं सर्वतत्त्वज्ञः कथं धर्मं वदाम्य् अहं । अस्मत्पितैव प्रष्टव्य इति व्यासः सुतो ऽब्रवीत्

na cāhaṃ sarvatattvajñaḥ kathaṃ dharmaṃ vadāmy ahaṃ / asmatpitaiva praṣṭavya iti vyāsaḥ suto 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् त ऋषयः सर्वे धर्मतत्त्वार्थकाङ्क्षिणः । ऋषिं व्यासं पुरस्कृत्य गता बदरिकाश्रमम् (इ,१, प्। ६८)

tatas ta ṛṣayaḥ sarve dharmatattvārthakāṅkṣiṇaḥ / ṛṣiṃ vyāsaṃ puraskṛtya gatā badarikāśramam (I,1, p. 68)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानापुष्पलताकीर्णं फलवृष्कैर् अलंकृतम् । नदीप्रस्रवणोपेतं पुण्यतीर्थोपशोभितं (इ,१, प्। ७०)

nānāpuṣpalatākīrṇaṃ phalavṛṣkair alaṃkṛtam / nadīprasravaṇopetaṃ puṇyatīrthopaśobhitaṃ (I,1, p. 70)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगपक्षिनिनादाढ्यं देवतायतनावृतम् । यक्षगन्धर्वसिद्धैश् च नृत्यगीतैर् अलंकृतम्

mṛgapakṣininādāḍhyaṃ devatāyatanāvṛtam / yakṣagandharvasiddhaiś ca nṛtyagītair alaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् ऋषिसभामध्ये शक्तिपुत्रं पराशरम् । सुखासीनं महातेजा मुनिमुख्यगणावृतम् (इ,१, प्। ७३)

tasminn ṛṣisabhāmadhye śaktiputraṃ parāśaram / sukhāsīnaṃ mahātejā munimukhyagaṇāvṛtam (I,1, p. 73)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा व्यासस् तु ऋषिभिः सह । प्रदक्षिणाभिवादैश् च स्तुतिभिः समपूजयत्

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vyāsas tu ṛṣibhiḥ saha / pradakṣiṇābhivādaiś ca stutibhiḥ samapūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संतुष्टहृदयः पराशरमहामुनिः । आह सुस्वागतं ब्रूहीत्य् आसीनो मुनिपुङ्गवः (इ,१, प्। ७५)

tataḥ saṃtuṣṭahṛdayaḥ parāśaramahāmuniḥ / āha susvāgataṃ brūhīty āsīno munipuṅgavaḥ (I,1, p. 75)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशलं सम्यग् इत्य् उक्त्वा व्यासः पृच्छत्य् अनन्तरम् । यदि जानासि भक्तिं मे स्नेहाद् वा भक्तवत्सल (इ,१, प्। ७७)

kuśalaṃ samyag ity uktvā vyāsaḥ pṛcchaty anantaram / yadi jānāsi bhaktiṃ me snehād vā bhaktavatsala (I,1, p. 77)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मं कथय मे तात अनुग्राह्यो ह्य् अहं तव । श्रुता मे मानवा धर्मा वासिष्ठा काश्यपास् तथा (इ,१, प्। ७८)

dharmaṃ kathaya me tāta anugrāhyo hy ahaṃ tava / śrutā me mānavā dharmā vāsiṣṭhā kāśyapās tathā (I,1, p. 78)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्गेया गौतमीयाश् च तथा चोशनसा स्मृताः । अत्रेर् विष्णोश् च संवर्ताद् दक्षाद् अङ्गिरसस् तथा

gargeyā gautamīyāś ca tathā cośanasā smṛtāḥ / atrer viṣṇoś ca saṃvartād dakṣād aṅgirasas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शातातपाच् च हारीताद् याज्ञवल्क्यात् तथैव च । आपस्तम्बकृता धर्मा शङ्खस्य लिखितस्य च

śātātapāc ca hārītād yājñavalkyāt tathaiva ca / āpastambakṛtā dharmā śaṅkhasya likhitasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कात्यायनकृताश् चैव तथा प्राचेतसान् मुनेः । श्रुता ह्य् एते भवत्प्रोक्ताः श्रुत्यर्था मे न विस्मृताः (इ,१, प्। ७९)

kātyāyanakṛtāś caiva tathā prācetasān muneḥ / śrutā hy ete bhavatproktāḥ śrutyarthā me na vismṛtāḥ (I,1, p. 79)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् मन्वन्तरे धर्माः कृतत्रेतादिके युगे । सर्वे धर्माः कृते जाताः सर्वे नष्टाः कलौ युगे (इ,१, प्। ८०)

asmin manvantare dharmāḥ kṛtatretādike yuge / sarve dharmāḥ kṛte jātāḥ sarve naṣṭāḥ kalau yuge (I,1, p. 80)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्वर्ण्यसमाचारं किंचित् साधारणं वद । चतुर्णाम् अपि वर्णानां कर्तव्यं धर्मकोविदैः (इ,१, प्। ८७)

cāturvarṇyasamācāraṃ kiṃcit sādhāraṇaṃ vada / caturṇām api varṇānāṃ kartavyaṃ dharmakovidaiḥ (I,1, p. 87)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रूहि धर्मस्वरूपज्ञ सूक्ष्मं स्थूलं च विस्तरात् । व्यासवाक्यावसाने तु मुनिमुख्यः पराशरः (इ,१, प्। ९२)

brūhi dharmasvarūpajña sūkṣmaṃ sthūlaṃ ca vistarāt / vyāsavākyāvasāne tu munimukhyaḥ parāśaraḥ (I,1, p. 92)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मस्य निर्णयं प्राह सूक्ष्मं स्थूलं च विस्तरात् । शृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वन्तु मुनयस् तथा (इ,१, प्। ९३)

dharmasya nirṇayaṃ prāha sūkṣmaṃ sthūlaṃ ca vistarāt / śṛṇu putra pravakṣyāmi śṛṇvantu munayas tathā (I,1, p. 93)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पे कल्पे क्षयोत्पत्त्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । श्रुतिस्मृतिसदाचार- निर्णेतारश् च सर्वदा

kalpe kalpe kṣayotpattyā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ / śrutismṛtisadācāra- nirṇetāraś ca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कश्चिद् वेदकर्ता च वेदं स्मृत्वा चतुर्मुखः । तथैव धर्मान् स्मरति मनुः कल्पान्तरे ऽन्तरे (इ,१, प्। ११२)

na kaścid vedakartā ca vedaṃ smṛtvā caturmukhaḥ / tathaiva dharmān smarati manuḥ kalpāntare 'ntare (I,1, p. 112)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये कृतयुगे धर्मास् त्रेतायां द्वापरे युगे । अन्ये कलियुगे नॄणां युगरूपानुसारतः (इ,१, प्। ११७)

anye kṛtayuge dharmās tretāyāṃ dvāpare yuge / anye kaliyuge nṝṇāṃ yugarūpānusārataḥ (I,1, p. 117)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानम् उच्यते । द्वापरे यज्ञम् एवाहुः दानम् एव कलौ युगे (इ,१, प्। ११९)

tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānam ucyate / dvāpare yajñam evāhuḥ dānam eva kalau yuge (I,1, p. 119)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते तु मानवा धर्मास् त्रेतायां गौतमाः स्मृताः । द्वापरे शाङ्खलिखिताः कलौ पाराशराः स्मृताः (इ,१, प्। १२२)

kṛte tu mānavā dharmās tretāyāṃ gautamāḥ smṛtāḥ / dvāpare śāṅkhalikhitāḥ kalau pārāśarāḥ smṛtāḥ (I,1, p. 122)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यजेद् देशं कृतयुगे त्रेतायां ग्रामम् उत्सृजेत् । द्वापरे कुलम् एकं तु कर्तारं तु कलौ युगे

tyajed deśaṃ kṛtayuge tretāyāṃ grāmam utsṛjet / dvāpare kulam ekaṃ tu kartāraṃ tu kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते संभाषणाद् एव त्रेतायां स्पर्शनेन च । द्वापरे त्व् अन्नम् आदाय कलौ पतति कर्मणा (इ,१, प्। १२३)

kṛte saṃbhāṣaṇād eva tretāyāṃ sparśanena ca / dvāpare tv annam ādāya kalau patati karmaṇā (I,1, p. 123)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते तात्कालिकः शापस् त्रेतायां दशभिर् दिनैः । द्वापरे चैकमासेन कलौ संवत्सरेण तु

kṛte tātkālikaḥ śāpas tretāyāṃ daśabhir dinaiḥ / dvāpare caikamāsena kalau saṃvatsareṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिगम्य कृते दानं त्रेतास्व् आहूय दीयते । द्वापरे याचमानाय सेवया दीयते कलौ

abhigamya kṛte dānaṃ tretāsv āhūya dīyate / dvāpare yācamānāya sevayā dīyate kalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिगम्योत्तमं दानम् आहूयैव तु मध्यमम् । अधमं याचमानाय सेवादानं तु निष्फलम् (इ,१, प्। १२४)

abhigamyottamaṃ dānam āhūyaiva tu madhyamam / adhamaṃ yācamānāya sevādānaṃ tu niṣphalam (I,1, p. 124)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितो धर्मो ह्य् अधर्मेण सत्यं चैवानृतेन च । जिताश् चोरैश् च राजानः स्त्रीभिश् च पुरुषाः कलौ

jito dharmo hy adharmeṇa satyaṃ caivānṛtena ca / jitāś coraiś ca rājānaḥ strībhiś ca puruṣāḥ kalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीदन्ति चाग्निहोत्राणि गुरुपूजा प्रणश्यति । कुमार्यश् च प्रसूयन्ते अस्मिन् कलियुगे सदा (इ,१, प्। १२५)

sīdanti cāgnihotrāṇi gurupūjā praṇaśyati / kumāryaś ca prasūyante asmin kaliyuge sadā (I,1, p. 125)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते त्व् अस्थिगताः प्राणास् त्रेतायां मांसम् आश्रिताः । द्वापरे रुधिरं चैव कलौ त्व् अन्नादिषु स्थिताः (इ,१, प्। १२६)

kṛte tv asthigatāḥ prāṇās tretāyāṃ māṃsam āśritāḥ / dvāpare rudhiraṃ caiva kalau tv annādiṣu sthitāḥ (I,1, p. 126)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगे युगे च ये धर्मास् तत्र तत्र च ये द्विजाः । तेषां निन्दा न कर्तव्या युगरूपा हि ते द्विजाः (इ,१, प्। १२८)

yuge yuge ca ye dharmās tatra tatra ca ye dvijāḥ / teṣāṃ nindā na kartavyā yugarūpā hi te dvijāḥ (I,1, p. 128)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगे युगे तु सामर्थ्यं शेषं मुनिविभाषितम् । पराशरेण चाप्य् उक्तं प्रायश्चित्तं विधीयते (इ,१, प्। १३१)

yuge yuge tu sāmarthyaṃ śeṣaṃ munivibhāṣitam / parāśareṇa cāpy uktaṃ prāyaścittaṃ vidhīyate (I,1, p. 131)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम् अद्यैव तत् सर्वम् अनुस्मृत्य ब्रवीमि वः । चातुर्वर्ण्यसमाचारं शृण्वन्तु ऋषिपुङ्गवाः (इ,१, प्। १४०)

aham adyaiva tat sarvam anusmṛtya bravīmi vaḥ / cāturvarṇyasamācāraṃ śṛṇvantu ṛṣipuṅgavāḥ (I,1, p. 140)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराशरमतं पुण्यं पवित्रं पापनाशनम् । चिन्तितं ब्राह्मणार्थाय धर्मसंस्थापनाय च (इ,१, प्। १४१)

parāśaramataṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam / cintitaṃ brāhmaṇārthāya dharmasaṃsthāpanāya ca (I,1, p. 141)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्णाम् अपि वर्णानाम् आचारो धर्मपालकः । आचारभ्रष्टदेहानां भवेद् धर्मः पराङ्मुखः (इ,१, प्। १४३)

caturṇām api varṇānām ācāro dharmapālakaḥ / ācārabhraṣṭadehānāṃ bhaved dharmaḥ parāṅmukhaḥ (I,1, p. 143)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्कर्माभिरतो नित्यं देवतातिथिपूजकः । हुतशेषं तु भुञ्जानो ब्राह्मणो नावसीदति (इ,१, प्। १४५)

ṣaṭkarmābhirato nityaṃ devatātithipūjakaḥ / hutaśeṣaṃ tu bhuñjāno brāhmaṇo nāvasīdati (I,1, p. 145)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्यास्नानं जपो होमो देवतातिथिपूजनम् । आतिथ्यं वैश्वदेवं च षट्कर्माणि दिने दिने (इ,१, प्। २१८)

saṃdhyāsnānaṃ japo homo devatātithipūjanam / ātithyaṃ vaiśvadevaṃ ca ṣaṭkarmāṇi dine dine (I,1, p. 218)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टो वा यदि वा द्वेष्यो मूर्खः पण्डित एव वा । संप्राप्तो वैश्वदेवान्ते सो ऽतिथिः स्वर्गसंग्रमः (इ,१, प्। ३९५)

iṣṭo vā yadi vā dveṣyo mūrkhaḥ paṇḍita eva vā / saṃprāpto vaiśvadevānte so 'tithiḥ svargasaṃgramaḥ (I,1, p. 395)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूराध्वोपगतं श्रान्तं वैश्वदेव उपस्थितम् । अतिथिं तं विजानीयान् नातिथिः पूर्वम् आगतः (इ,१, प्। ३९६)

dūrādhvopagataṃ śrāntaṃ vaiśvadeva upasthitam / atithiṃ taṃ vijānīyān nātithiḥ pūrvam āgataḥ (I,1, p. 396)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकग्रामीणम् अतिथिं संगृह्णीत कदाचन । अनित्यम् आगतो यस्मात् तस्माद् अतिथिर् उच्यते (इ,१, प्। ३९८)

naikagrāmīṇam atithiṃ saṃgṛhṇīta kadācana / anityam āgato yasmāt tasmād atithir ucyate (I,1, p. 398)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिथिं तत्र संप्राप्तं पूजयेत् स्वागतादिना । अर्घ्यासनप्रदानेन पादप्रक्षालनेन च (इ,१, प्। ३९९)

atithiṃ tatra saṃprāptaṃ pūjayet svāgatādinā / arghyāsanapradānena pādaprakṣālanena ca (I,1, p. 399)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धया चान्नदानेन प्रियप्रश्नोत्तरेण च । गच्छन्तं चानुयानेन प्रीतिम् उत्पादयेद् गृही (इ,१, प्। ४००)

śraddhayā cānnadānena priyapraśnottareṇa ca / gacchantaṃ cānuyānena prītim utpādayed gṛhī (I,1, p. 400)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिथिर् यस्य भग्नाशो गृहात् प्रतिनिवर्तते । पितरस् तस्य नाश्नन्ति दश वर्षाणि पञ्च च (इ,१, प्। ४०१)

atithir yasya bhagnāśo gṛhāt pratinivartate / pitaras tasya nāśnanti daśa varṣāṇi pañca ca (I,1, p. 401)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठभारसहस्रेण घृतकुम्भशतेन च । अतिथिर् यस्य भग्नाशस् तस्य होमो निरर्थकः (इ,१, प्। ४०२)

kāṣṭhabhārasahasreṇa ghṛtakumbhaśatena ca / atithir yasya bhagnāśas tasya homo nirarthakaḥ (I,1, p. 402)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुक्षेत्रे वापयेद् बीजं सुपात्रे निक्षिपेद् धनम् । सुक्षेत्रे च सुपात्रे च ह्य् उप्तं दत्तं न नश्यति (इ,१, प्। ४०३)

sukṣetre vāpayed bījaṃ supātre nikṣiped dhanam / sukṣetre ca supātre ca hy uptaṃ dattaṃ na naśyati (I,1, p. 403)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पृच्छेद् गोत्रचरणे न स्वाध्यायं श्रुतं तथा । हृदये कल्पयेद् देवं सर्वदेवमयो हि सः (इ,१, प्। ४०४)

na pṛcched gotracaraṇe na svādhyāyaṃ śrutaṃ tathā / hṛdaye kalpayed devaṃ sarvadevamayo hi saḥ (I,1, p. 404)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूर्वः सुव्रती विप्रो ह्य् अपूर्वश् चातितिहिर् यथा । वेदाभ्यासरतो नित्यं ताव् अपूर्वौ दिने दिने (इ,१, प्। ४०६)

apūrvaḥ suvratī vipro hy apūrvaś cātitihir yathā / vedābhyāsarato nityaṃ tāv apūrvau dine dine (I,1, p. 406)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वदेवे तु संप्राप्ते भिक्षुके गृहम् आगते । उद्धृत्य वैश्वदेवार्थं भिक्षुकं तु विसर्जयेत् (इ,१, प्। ४०८)

vaiśvadeve tu saṃprāpte bhikṣuke gṛham āgate / uddhṛtya vaiśvadevārthaṃ bhikṣukaṃ tu visarjayet (I,1, p. 408)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतिश् च ब्रह्मचारी च पक्वान्नस्वामिनाव् उभौ । तयोर् अन्नम् अदत्त्वा तु भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत्

yatiś ca brahmacārī ca pakvānnasvāmināv ubhau / tayor annam adattvā tu bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याच् च भिक्षात्रितयं परिव्राड् ब्रह्मचारिणाम् । इच्छया च ततो दद्याद् विभवे सत्यवारितम् (इ,१, प्। ४०९)

dadyāc ca bhikṣātritayaṃ parivrāḍ brahmacāriṇām / icchayā ca tato dadyād vibhave satyavāritam (I,1, p. 409)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतिहस्ते जलं दद्याद् भैक्षं दद्यात् पुनर् जलम् । तद् भैक्ष्यं मेरुणा तुल्यं तज् जलं सागरोपमम्

yatihaste jalaṃ dadyād bhaikṣaṃ dadyāt punar jalam / tad bhaikṣyaṃ meruṇā tulyaṃ taj jalaṃ sāgaropamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य छत्रं हयश् चैव कुञ्जरारोहम् ऋद्धिमत् । ऐन्द्रं स्थानम् उपासीत तस्मात् तं न विचारयेत् (इ,१, प्। ४१०)

yasya chatraṃ hayaś caiva kuñjarāroham ṛddhimat / aindraṃ sthānam upāsīta tasmāt taṃ na vicārayet (I,1, p. 410)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वदेवकृतं पापं शक्तो भिक्षुर् व्यपोहितुम् । न हि भिक्षुकृतान् दोषान् वैश्वदेवो व्यपोहति (इ,१, प्। ४११)

vaiśvadevakṛtaṃ pāpaṃ śakto bhikṣur vyapohitum / na hi bhikṣukṛtān doṣān vaiśvadevo vyapohati (I,1, p. 411)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्वा वैश्वदेवं तु भुञ्जते ये द्विजाधमाः । सर्वे ते निष्फला ज्ञेयाः पतन्ति नरके ऽशुचौ (इ,१, प्। ४१२)

akṛtvā vaiśvadevaṃ tu bhuñjate ye dvijādhamāḥ / sarve te niṣphalā jñeyāḥ patanti narake 'śucau (I,1, p. 412)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वदेवविहीना ये आतिथ्येन बहिष्कृताः । सर्वे ते नरकं यान्ति काकयोनिं व्रजन्ति च

vaiśvadevavihīnā ye ātithyena bahiṣkṛtāḥ / sarve te narakaṃ yānti kākayoniṃ vrajanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापो वा यदि चण्डालो विप्रघ्नः पितृघातकः । वैश्वदेवे तु संप्राप्तः सो ऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः

pāpo vā yadi caṇḍālo vipraghnaḥ pitṛghātakaḥ / vaiśvadeve tu saṃprāptaḥ so 'tithiḥ svargasaṃkramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वेष्टितशिरा भुङ्क्ते यो भुङ्क्ते दक्षिणामुखः । वामपादे करं न्यस्य तद् वै रक्षांसि भुञ्जते (इ,१, प्। ४१३)

yo veṣṭitaśirā bhuṅkte yo bhuṅkte dakṣiṇāmukhaḥ / vāmapāde karaṃ nyasya tad vai rakṣāṃsi bhuñjate (I,1, p. 413)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्रता ह्य् अनधीयाना यत्र भैक्षचरा द्विजाः । तं ग्रामं दण्डयेद् राजा चोरभक्तप्रदो हि सः (इ,१, प्। ४४५)

avratā hy anadhīyānā yatra bhaikṣacarā dvijāḥ / taṃ grāmaṃ daṇḍayed rājā corabhaktaprado hi saḥ (I,1, p. 445)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रियो हि प्रजा रक्षञ् शस्त्रपाणिः प्रदण्डवान् । निर्जित्य परसैन्यानि क्षितिं धर्मेण पालयेत्

kṣatriyo hi prajā rakṣañ śastrapāṇiḥ pradaṇḍavān / nirjitya parasainyāni kṣitiṃ dharmeṇa pālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पं पुष्पं विचिनुयान् मूलच्छेदं न कारयेत् । मालाकार इवारामे न यथाङ्गारकारकः

puṣpaṃ puṣpaṃ vicinuyān mūlacchedaṃ na kārayet / mālākāra ivārāme na yathāṅgārakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाभकर्म तथा रत्नं गवां च परिपालनम् । कृषिकर्म च वाणिज्यं वैश्यवृत्तिर् उदाहृता (इ,१, प्। ४७६)

lābhakarma tathā ratnaṃ gavāṃ ca paripālanam / kṛṣikarma ca vāṇijyaṃ vaiśyavṛttir udāhṛtā (I,1, p. 476)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा परमो धर्म उच्यते । अन्यथा कुरुते किंचित् तद् भवेत् तस्य निष्फलम् (इ,१, प्। ४८०)

śūdrasya dvijaśuśrūṣā paramo dharma ucyate / anyathā kurute kiṃcit tad bhavet tasya niṣphalam (I,1, p. 480)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणं मधुतैलं च दधितक्रं घृतं पयः । न दुष्येच् छूद्रजातीनां कुर्यात् सर्वेषु विक्रयम् (इ,१, प्। ४८४)

lavaṇaṃ madhutailaṃ ca dadhitakraṃ ghṛtaṃ payaḥ / na duṣyec chūdrajātīnāṃ kuryāt sarveṣu vikrayam (I,1, p. 484)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रीणन् मध्यमांसानि ह्य् अभक्षस्य च भक्षणम् । कुर्वन्न् अगम्या गमनं शूद्रः पतति तत्क्षणात् (इ,१, प्। ४८६)

vikrīṇan madhyamāṃsāni hy abhakṣasya ca bhakṣaṇam / kurvann agamyā gamanaṃ śūdraḥ patati tatkṣaṇāt (I,1, p. 486)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलाक्षीरपानेन ब्राह्मणीगमनेन च । वेदाक्षरविचारेण शूद्रश् चाण्डालतां व्रजेत्

kapilākṣīrapānena brāhmaṇīgamanena ca / vedākṣaravicāreṇa śūdraś cāṇḍālatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.