Parasara-Smrti (plain text) 3

अतः शुद्धिं प्रवक्ष्यामि जनने मरणे तथा । दिनत्रयेण शुध्यन्ति ब्राह्मणाः प्रेतसूतके (इ,२, प्। २०४)

ataḥ śuddhiṃ pravakṣyāmi janane maraṇe tathā / dinatrayeṇa śudhyanti brāhmaṇāḥ pretasūtake (I,2, p. 204)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रियो द्वादशाहेन वैश्यः पञ्चदशाहकैः । शूद्रः शुध्यति मासेन पराशरवचो यथा

kṣatriyo dvādaśāhena vaiśyaḥ pañcadaśāhakaiḥ / śūdraḥ śudhyati māsena parāśaravaco yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपासने तु विप्राणाम् अङ्गशुद्धिश् च जायते । ब्राह्मणानां प्रसूतौ तु देहस्पर्शो विधीयते (इ,२, प्। २१२)

upāsane tu viprāṇām aṅgaśuddhiś ca jāyate / brāhmaṇānāṃ prasūtau tu dehasparśo vidhīyate (I,2, p. 212)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातौ विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः । वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुध्यति (इ,२, प्। २१३)

jātau vipro daśāhena dvādaśāhena bhūmipaḥ / vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śudhyati (I,2, p. 213)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहाच् छुध्यते विप्रो यो ऽग्निवेदसमन्वितः । त्र्यहात् केवलवेदस् तु द्विहीनो दशभिर् दिनैः (इ,२, प्। २१५)

ekāhāc chudhyate vipro yo 'gnivedasamanvitaḥ / tryahāt kevalavedas tu dvihīno daśabhir dinaiḥ (I,2, p. 215)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मकर्मपरिभ्रष्टः संध्योपासनवर्जितः । नामधारकविप्रस् तु दशाहं सूतकी भवेत् (इ,२, प्। २१७)

janmakarmaparibhraṣṭaḥ saṃdhyopāsanavarjitaḥ / nāmadhārakavipras tu daśāhaṃ sūtakī bhavet (I,2, p. 217)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकपिण्डास् तु दायादाः पृथग्दारनिकेतनाः । जन्मन्य् अपि विपत्तौ च तेषां तत् सूतकं भवेत् (इ,२, प्। २१९)

ekapiṇḍās tu dāyādāḥ pṛthagdāraniketanāḥ / janmany api vipattau ca teṣāṃ tat sūtakaṃ bhavet (I,2, p. 219)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत् तत् सूतकं गोत्रे चतुर्थपुरुषेण तु । दायाद् विच्छेदम् आप्नोति पञ्चमो वात्मवंशजः (इ,२, प्। २२१)

tāvat tat sūtakaṃ gotre caturthapuruṣeṇa tu / dāyād vicchedam āpnoti pañcamo vātmavaṃśajaḥ (I,2, p. 221)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थे दशरात्रं स्यात् षण्णिशाः पुंसि पञ्चमे । षष्ठे चतुरहाच् छुद्धिः सप्तमे तु दिनत्रयात् (इ,२, प्। २२२)

caturthe daśarātraṃ syāt ṣaṇṇiśāḥ puṃsi pañcame / ṣaṣṭhe caturahāc chuddhiḥ saptame tu dinatrayāt (I,2, p. 222)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृग्वग्निमरणे चैव देशान्तरमृते तथा । बाले प्रेते च संन्यस्ते सद्यः शौचं विधीयते (इ,२, प्। २२३)

bhṛgvagnimaraṇe caiva deśāntaramṛte tathā / bāle prete ca saṃnyaste sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate (I,2, p. 223)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशान्तरमृतः कश्चित् सगोत्रः श्रूयते यदि । न त्रिरात्रम् अहोरात्रं सद्यः स्नात्वा शुचिर् भवेत् (इ,२, प्। २३२)

deśāntaramṛtaḥ kaścit sagotraḥ śrūyate yadi / na trirātram ahorātraṃ sadyaḥ snātvā śucir bhavet (I,2, p. 232)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशान्तरगतो विप्रः प्रयासात् कालकारितात् । देहनाशम् अनुप्राप्तस् तिथिर् न ज्ञायते यदि (इ,२, प्। २३६)

deśāntaragato vipraḥ prayāsāt kālakāritāt / dehanāśam anuprāptas tithir na jñāyate yadi (I,2, p. 236)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाष्टमी त्व् अमावास्या कृष्णा चैकादशी च या । उदकं पिण्डदानं च तत्र श्राद्धं च कारयेत्

kṛṣṇāṣṭamī tv amāvāsyā kṛṣṇā caikādaśī ca yā / udakaṃ piṇḍadānaṃ ca tatra śrāddhaṃ ca kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातदन्ता ये बाला ये च गर्भाद् विनिःसृताः । न तेषाम् अग्निसंस्कारो नाशौचं नोदकक्रिया (इ,२, प्। २३७)

ajātadantā ye bālā ye ca garbhād viniḥsṛtāḥ / na teṣām agnisaṃskāro nāśaucaṃ nodakakriyā (I,2, p. 237)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि गर्भो विपद्येत स्रवते वापि योषितः । यावन्मासं स्थितो गर्भो दिनं तावत् तु सूतकम् (इ,२, प्। २३८)

yadi garbho vipadyeta sravate vāpi yoṣitaḥ / yāvanmāsaṃ sthito garbho dinaṃ tāvat tu sūtakam (I,2, p. 238)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ चतुर्थाद् भवेत् स्रावः पातः पञ्चमषष्ठयोः । अत ऊर्ध्वं प्रसूतिः स्याद् दशाहं सूतकं भवेत् (इ,२, प्। २४०) दन्तजाते ऽनुजाते च कृतचूडे च संस्थिते । अग्निसंस्करणे तेषां त्रिरात्रम् अशुचिर् भवेत् (इ,२, प्। २४१)

ā caturthād bhavet srāvaḥ pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ / ata ūrdhvaṃ prasūtiḥ syād daśāhaṃ sūtakaṃ bhavet (I,2, p. 240) dantajāte 'nujāte ca kṛtacūḍe ca saṃsthite / agnisaṃskaraṇe teṣāṃ trirātram aśucir bhavet (I,2, p. 241)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ दन्तजन्मनः सद्य आ चूडान् नैषिकी स्मृता । त्रिरात्रम् आ व्रतादेशाद् दशरात्रम् अतः परम् (इ,२, प्। २४३)

ā dantajanmanaḥ sadya ā cūḍān naiṣikī smṛtā / trirātram ā vratādeśād daśarātram ataḥ param (I,2, p. 243)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारी गृहे येषां हूयते च हुताशनः । संपर्कं न च कुर्वन्ति न तेषां सूतकं भवेत् (इ,२, प्। २५३)

brahmacārī gṛhe yeṣāṃ hūyate ca hutāśanaḥ / saṃparkaṃ na ca kurvanti na teṣāṃ sūtakaṃ bhavet (I,2, p. 253)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपर्काद् दुष्यते विप्रो जनने मरणे तथा । संपर्काच् च निवृत्तस्य न प्रेतं नैव सूतकम् (इ,२, प्। २५४)

saṃparkād duṣyate vipro janane maraṇe tathā / saṃparkāc ca nivṛttasya na pretaṃ naiva sūtakam (I,2, p. 254)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिल्पिनः कारुका वैद्या दासीदासाश् च नापिताः । राजानः श्रोत्रियाश् चैव सद्यः शौचाः प्रकीर्तिताः

śilpinaḥ kārukā vaidyā dāsīdāsāś ca nāpitāḥ / rājānaḥ śrotriyāś caiva sadyaḥ śaucāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सव्रतः सत्रपूतश् च आहिताग्निश् च यो द्विजः । राज्ञश् च सूतकं नास्ति यस्य चेच्छति पार्थिवः (इ,२, प्। २५५)

savrataḥ satrapūtaś ca āhitāgniś ca yo dvijaḥ / rājñaś ca sūtakaṃ nāsti yasya cecchati pārthivaḥ (I,2, p. 255)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यतो निधने दाने आर्तो विप्रो निमन्त्रितः । तदैव ऋषिभिर् दृष्टं यथा कालेन शुध्यति

udyato nidhane dāne ārto vipro nimantritaḥ / tadaiva ṛṣibhir dṛṣṭaṃ yathā kālena śudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसवे गृहमेधी तु न कुर्यात् संकरं यदि । दशाहाच् छुध्यते माता त्व् अवगाह्य पिता शुचिः (इ,२, प्। २५९)

prasave gṛhamedhī tu na kuryāt saṃkaraṃ yadi / daśāhāc chudhyate mātā tv avagāhya pitā śuciḥ (I,2, p. 259)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां शावम् आशौचं माता पित्रोस् तु सूतकम् । सूतकं मातुर् एव स्याद् उपस्पृश्य पिता शुचिः

sarveṣāṃ śāvam āśaucaṃ mātā pitros tu sūtakam / sūtakaṃ mātur eva syād upaspṛśya pitā śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि पत्न्यां प्रसूतायां संपर्कं कुरुते द्विजः । सूतकं तु भवेत् तस्य यदि विप्रः षडङ्गवित् (इ,२, प्। २६०)

yadi patnyāṃ prasūtāyāṃ saṃparkaṃ kurute dvijaḥ / sūtakaṃ tu bhavet tasya yadi vipraḥ ṣaḍaṅgavit (I,2, p. 260)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपर्काज् जायते दोषो नान्यो दोषो ऽस्ति वै द्विजे । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन संपर्कं वर्जयेद् बुधः (इ,२, प्। २६१)

saṃparkāj jāyate doṣo nānyo doṣo 'sti vai dvije / tasmāt sarvaprayatnena saṃparkaṃ varjayed budhaḥ (I,2, p. 261)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवाहोत्सवयज्ञेषु त्व् अन्तरा मृतसूतके । पूर्वसंकल्पितं द्रव्यं दीयमानं न दुष्यति (इ,२, प्। २६२)

vivāhotsavayajñeṣu tv antarā mṛtasūtake / pūrvasaṃkalpitaṃ dravyaṃ dīyamānaṃ na duṣyati (I,2, p. 262)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरा दशाहस्य पुनर् मरणजन्मनी । तावत् स्याद् अशुचिर् विप्रो यावत् तत् स्याद् अनिर्दशम् (इ,२, प्। २६३)

antarā daśāhasya punar maraṇajanmanī / tāvat syād aśucir vipro yāvat tat syād anirdaśam (I,2, p. 263)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणार्थे विपन्नानां बन्दिगोग्रहणे तथा । आहवेषु विपन्नानाम् एकरात्रम् अशौचकम् (इ,२, प्। २६८)

brāhmaṇārthe vipannānāṃ bandigograhaṇe tathā / āhaveṣu vipannānām ekarātram aśaucakam (I,2, p. 268)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाव् इमौ पुरुषौ लोके सूर्यमण्डलभेदिनौ । परिव्राड् योगयुक्तश् च रणे चाभिमुखो हतः

dvāv imau puruṣau loke sūryamaṇḍalabhedinau / parivrāḍ yogayuktaś ca raṇe cābhimukho hataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र हतः शूरः शत्रुभिः परिवेष्टितः । अक्षयांल् लभते लोकान् यदि क्लीबं न भाषते (इ,२, प्। २६९)

yatra yatra hataḥ śūraḥ śatrubhiḥ pariveṣṭitaḥ / akṣayāṃl labhate lokān yadi klībaṃ na bhāṣate (I,2, p. 269)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संन्यस्तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा स्थानाच् चलति भास्करः । एष मे मण्डलं भित्त्वा परं स्थानं प्रयास्यति (इ,२, प्। २७०)

saṃnyastaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā sthānāc calati bhāskaraḥ / eṣa me maṇḍalaṃ bhittvā paraṃ sthānaṃ prayāsyati (I,2, p. 270)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तु भग्नेषु सैन्येषु विद्रवत्सु समन्ततः । परित्राता यदा गच्छेत् स च क्रतुफलं लभेत् (इ,२, प्। २७१)

yas tu bhagneṣu sainyeṣu vidravatsu samantataḥ / paritrātā yadā gacchet sa ca kratuphalaṃ labhet (I,2, p. 271)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य च्छेदक्षतं गात्रं शरमुद्गरयष्टिभिः । देवकन्यास् तु तं वीरं हरन्ति रमयन्ति च

yasya cchedakṣataṃ gātraṃ śaramudgarayaṣṭibhiḥ / devakanyās tu taṃ vīraṃ haranti ramayanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाङ्गनासहस्राणि शूरम् आयोधने हतम् । त्वरमाणाः प्रधावन्ति मम भर्ता ममेति च (इ,२, प्। २७२)

devāṅganāsahasrāṇi śūram āyodhane hatam / tvaramāṇāḥ pradhāvanti mama bhartā mameti ca (I,2, p. 272)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं यज्ञसंघैस् तपसा च विप्राः स्वर्गैषिणो वात्र यथा यान्ति । क्षणेन यान्त्य् एव हि तत्र वीराः प्राणान् सुयुद्धेन परित्यजन्तः

yaṃ yajñasaṃghais tapasā ca viprāḥ svargaiṣiṇo vātra yathā yānti / kṣaṇena yānty eva hi tatra vīrāḥ prāṇān suyuddhena parityajantaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितेन लभ्यते लक्ष्मीर् मृतेनापि सुराङ्गनाः । क्षणध्वंसिनि काये ऽस्मिन् का चिन्ता मरणे रणे (इ,२, प्। २७३)

jitena labhyate lakṣmīr mṛtenāpi surāṅganāḥ / kṣaṇadhvaṃsini kāye 'smin kā cintā maraṇe raṇe (I,2, p. 273)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटदेशे रुधिरं स्रवच् च यस्याहवे तु प्रविशेच् च वक्त्रम् । तत् सोमपानेन किलास्य तुल्यं संग्रामयज्ञे विधिवच् च दृष्टम्

lalāṭadeśe rudhiraṃ sravac ca yasyāhave tu praviśec ca vaktram / tat somapānena kilāsya tulyaṃ saṃgrāmayajñe vidhivac ca dṛṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाथं ब्राह्मणं प्रेतं ये वहन्ति द्विजातयः । पदे पदे यज्ञफलम् आनुपूर्व्यांल् लभन्ति ते (इ,२, प्। २७४)

anāthaṃ brāhmaṇaṃ pretaṃ ye vahanti dvijātayaḥ / pade pade yajñaphalam ānupūrvyāṃl labhanti te (I,2, p. 274)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तेषाम् अशुभं किंचित् पापं वा शुभकर्मणाम् । जलावगाहनात् तेषां सद्यःशौचं विधीयते

na teṣām aśubhaṃ kiṃcit pāpaṃ vā śubhakarmaṇām / jalāvagāhanāt teṣāṃ sadyaḥśaucaṃ vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असगोत्रम् अबन्धुं च प्रेतीभूतं द्विजोत्तमम् । वहित्वा च दहित्वा च प्राणायामेन शुध्यति (इ,२, प्। २७५)

asagotram abandhuṃ ca pretībhūtaṃ dvijottamam / vahitvā ca dahitvā ca prāṇāyāmena śudhyati (I,2, p. 275)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुगम्येच्छया प्रेतं ज्ञातिम् अज्ञातिम् एव वा । स्नात्वा सचैलं स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति (इ,२, प्। २८०)

anugamyecchayā pretaṃ jñātim ajñātim eva vā / snātvā sacailaṃ spṛṣṭvāgniṃ ghṛtaṃ prāśya viśudhyati (I,2, p. 280)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रियं मृतम् अज्ञानाद् ब्राह्मणो यो ऽनुगच्छति । एकाहम् अशुचिर् भूत्वा पञ्चगव्येन शुध्यति (इ,२, प्। २८१)

kṣatriyaṃ mṛtam ajñānād brāhmaṇo yo 'nugacchati / ekāham aśucir bhūtvā pañcagavyena śudhyati (I,2, p. 281)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शवं च वैश्यम् अज्ञानाद् ब्राह्मणो यो ऽनुगच्छति । कृत्वाशौचं द्विरात्रं च प्राणायामान् षड् आचरेत् (इ,२, प्। २८२)

śavaṃ ca vaiśyam ajñānād brāhmaṇo yo 'nugacchati / kṛtvāśaucaṃ dvirātraṃ ca prāṇāyāmān ṣaḍ ācaret (I,2, p. 282)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतीभूतं तु यः शूद्रं ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः । अनुगच्छेन् नीयमानं त्रिरात्रम् अशुचिर् भवेत्

pretībhūtaṃ tu yaḥ śūdraṃ brāhmaṇo jñānadurbalaḥ / anugacchen nīyamānaṃ trirātram aśucir bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्रे तु ततः पूर्णे नदीं गत्वा समुद्रगाम् । प्राणायामशतं कृत्वा घृतं प्राश्य विशुध्यति

trirātre tu tataḥ pūrṇe nadīṃ gatvā samudragām / prāṇāyāmaśataṃ kṛtvā ghṛtaṃ prāśya viśudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिर्वर्त्य यदा शूद्रा उदकान्तम् उपस्थिताः । द्विजैस् तदानुगन्तव्या एष धर्मः सनातनः (इ,२, प्। २८३)

vinirvartya yadā śūdrā udakāntam upasthitāḥ / dvijais tadānugantavyā eṣa dharmaḥ sanātanaḥ (I,2, p. 283)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.