Parasara-Smrti (plain text) 8

गवां बन्धनयोक्त्रेषु भवेन् मृत्युर् अकामतः । अकामकृतपापस्य प्रायश्चित्तं कथं भवेत् (इइ,१, प्। १९९)

gavāṃ bandhanayoktreṣu bhaven mṛtyur akāmataḥ / akāmakṛtapāpasya prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet (II,1, p. 199)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदवेदाङ्गविदुषां धर्मशास्त्रं विजानताम् । स्वकर्मरतविप्राणां स्वकं पापं निवेदयेत् (इइ,१, प्। २०५)

vedavedāṅgaviduṣāṃ dharmaśāstraṃ vijānatām / svakarmarataviprāṇāṃ svakaṃ pāpaṃ nivedayet (II,1, p. 205)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावित्र्याश् चापि गायत्र्याः संध्योपास्त्यग्निकार्ययोः । अज्ञानात् कृषिकर्तारो ब्राह्मणा नामधारकाः (इइ,१, प्। २०७)

sāvitryāś cāpi gāyatryāḥ saṃdhyopāstyagnikāryayoḥ / ajñānāt kṛṣikartāro brāhmaṇā nāmadhārakāḥ (II,1, p. 207)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्रतानाम् अमन्त्राणां जातिमात्रोपजीविनाम् । सहस्रशः समेतानां परिषत्त्वं न विद्यते (इइ,१, प्। २०९)

avratānām amantrāṇāṃ jātimātropajīvinām / sahasraśaḥ sametānāṃ pariṣattvaṃ na vidyate (II,1, p. 209)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् वदन्ति तमोमूढा मूर्खा धर्मम् अतद्विदः । तत् पापं शतधा भूत्वा तद्वक्तॄन् अधिगच्छति (इइ,१, प्। २१०)

yad vadanti tamomūḍhā mūrkhā dharmam atadvidaḥ / tat pāpaṃ śatadhā bhūtvā tadvaktṝn adhigacchati (II,1, p. 210)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञात्वा धर्मशास्त्राणि प्रायश्चित्तं ददाति यः । प्रायश्चित्ती भवेत् पूतः किल्बिषं पर्षदि व्रजेत्

ajñātvā dharmaśāstrāṇi prāyaścittaṃ dadāti yaḥ / prāyaścittī bhavet pūtaḥ kilbiṣaṃ parṣadi vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारो वा त्रयो वापि यं ब्रूयुर् वेदपारगाः । स धर्मेति विज्ञेयो नेतरैस् तु सहस्रशः (इइ,१, प्। २१२)

catvāro vā trayo vāpi yaṃ brūyur vedapāragāḥ / sa dharmeti vijñeyo netarais tu sahasraśaḥ (II,1, p. 212)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणमार्गं मार्गन्तो ये धर्मं प्रवदन्ति वै । तेषाम् उद्विजते पापं सद्भूतगुणवादिनाम्

pramāṇamārgaṃ mārganto ye dharmaṃ pravadanti vai / teṣām udvijate pāpaṃ sadbhūtaguṇavādinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाश्मनि स्थितं तोयं मारुतार्केण शुध्यति । एवं परिषदादेशान् नाशयेत् तस्य दुष्कृतम् (इइ,१, प्। २१३)

yathāśmani sthitaṃ toyaṃ mārutārkeṇa śudhyati / evaṃ pariṣadādeśān nāśayet tasya duṣkṛtam (II,1, p. 213)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैव गच्छति कर्तारं नैव गच्छति पर्षदम् । मारुतार्कादिसम्योगात् पापं नश्यति तोयवत् (इइ,१, प्। २१४)

naiva gacchati kartāraṃ naiva gacchati parṣadam / mārutārkādisamyogāt pāpaṃ naśyati toyavat (II,1, p. 214)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारो वा त्रयो वापि वेदवन्तो ऽग्निहोत्रिणः । ब्राह्मणानां समर्था ये परिषत् साभिधीयते (इइ,१, प्। २१५)

catvāro vā trayo vāpi vedavanto 'gnihotriṇaḥ / brāhmaṇānāṃ samarthā ye pariṣat sābhidhīyate (II,1, p. 215)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाहिताग्नयो ये ऽन्ये वेदवेदाङ्गपारगाः । पञ्च त्रयो वा धर्मज्ञाः परिषत् सा प्रकीर्तिता

anāhitāgnayo ye 'nye vedavedāṅgapāragāḥ / pañca trayo vā dharmajñāḥ pariṣat sā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनीनाम् आत्मविद्यानां द्विजानां यज्ञयाजिनाम् । वेदव्रतेषु स्नातानाम् एको ऽपि परिषद् भवेत्

munīnām ātmavidyānāṃ dvijānāṃ yajñayājinām / vedavrateṣu snātānām eko 'pi pariṣad bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च पूर्वं मया प्रोक्तास् तेषां चासंभवे त्रयः । स्ववृत्तिपरितुष्टो ये परिषत् सा प्रकीर्तिता

pañca pūrvaṃ mayā proktās teṣāṃ cāsaṃbhave trayaḥ / svavṛttiparituṣṭo ye pariṣat sā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत ऊर्ध्वं तु ये विप्राः केवलं नामधारकाः । परिषत्त्वं न तेष्व् अस्ति सहस्रगुणितेष्व् अपि (इइ,१, प्। २१८)

ata ūrdhvaṃ tu ye viprāḥ kevalaṃ nāmadhārakāḥ / pariṣattvaṃ na teṣv asti sahasraguṇiteṣv api (II,1, p. 218)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा काष्ठमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः । ब्राह्मणस् त्व् अनधीयानस् त्रयस् ते नामधारकाः

yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ / brāhmaṇas tv anadhīyānas trayas te nāmadhārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामस्थानं यथा शून्यं यथा कूपस् तु निर्जलः । यथा हुतम् अनग्नौ च अमन्त्रो ब्राह्मणस् तथा (इइ,१, प्। २१९)

grāmasthānaṃ yathā śūnyaṃ yathā kūpas tu nirjalaḥ / yathā hutam anagnau ca amantro brāhmaṇas tathā (II,1, p. 219)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा षण्ढो ऽफलः स्त्रीषु यथा गौर् ऊषराफला । यथा चाज्ञे ऽफलं दानं तथा विप्रो ऽनृचो ऽफलः (इइ,१, प्। २२०)

yathā ṣaṇḍho 'phalaḥ strīṣu yathā gaur ūṣarāphalā / yathā cājñe 'phalaṃ dānaṃ tathā vipro 'nṛco 'phalaḥ (II,1, p. 220)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकर्म यथानेकैर् अङ्गैर् उन्मील्यते शनैः । ब्राह्मण्यम् अपि तद्वद् धि संस्कारैर् मन्त्रपुर्वकैः (इइ,१, प्। २२१)

citrakarma yathānekair aṅgair unmīlyate śanaiḥ / brāhmaṇyam api tadvad dhi saṃskārair mantrapurvakaiḥ (II,1, p. 221)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तं प्रयच्छन्ति ये द्विजा नामधारकाः । ते द्विजा पापकर्माणः समेता नरकं ययुः

prāyaścittaṃ prayacchanti ye dvijā nāmadhārakāḥ / te dvijā pāpakarmāṇaḥ sametā narakaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये पठन्ति द्विजा वेदं पञ्चयज्ञरताश् च ये । त्रैलोक्यं तारयन्त्य् एते पञ्चेन्द्रियरता अपि (इइ,१, प्। २२२)

ye paṭhanti dvijā vedaṃ pañcayajñaratāś ca ye / trailokyaṃ tārayanty ete pañcendriyaratā api (II,1, p. 222)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रणीतः श्मशानेषु दीप्तो ऽग्निः सर्वभक्षकः । एवं च वेदविद् विप्रः सर्वभक्षो ऽपि दैवतम् (इइ,१, प्। २२४)

saṃpraṇītaḥ śmaśāneṣu dīpto 'gniḥ sarvabhakṣakaḥ / evaṃ ca vedavid vipraḥ sarvabhakṣo 'pi daivatam (II,1, p. 224)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमेध्यानि तु सर्वाणि प्रक्षिप्यन्ते यथोदके । तथैव किल्बिषं सर्वं प्रक्षिपेच् च द्विजानले (इइ,१, प्। २२७)

amedhyāni tu sarvāṇi prakṣipyante yathodake / tathaiva kilbiṣaṃ sarvaṃ prakṣipec ca dvijānale (II,1, p. 227)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रीरहितो विप्रः शूद्राद् अप्य् अशुचिर् भवेत् । गायत्रीब्रह्मतत्त्वज्ञाः संपूज्यन्ते जनैर् द्विजाः

gāyatrīrahito vipraḥ śūdrād apy aśucir bhavet / gāyatrībrahmatattvajñāḥ saṃpūjyante janair dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःशीलो ऽपि द्विजः पूज्यो न तु शूद्रो जितेन्द्रियः । कः परित्यज्य गां दुष्टां दुहेच् छीलवतीं खरीम् (इइ,१, प्। २२८)

duḥśīlo 'pi dvijaḥ pūjyo na tu śūdro jitendriyaḥ / kaḥ parityajya gāṃ duṣṭāṃ duhec chīlavatīṃ kharīm (II,1, p. 228)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मशास्त्ररथारूढा वेदखड्गधरा द्विजाः । क्रीडार्थम् अपि यद् ब्रूयुः स धर्मः परमः स्मृतः (इइ,१, प्। २२९)

dharmaśāstrarathārūḍhā vedakhaḍgadharā dvijāḥ / krīḍārtham api yad brūyuḥ sa dharmaḥ paramaḥ smṛtaḥ (II,1, p. 229)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्वेद्यो विकल्पी च अङ्गविद् धर्मपाठकः । त्रयश् च आश्रमो मुख्याः पर्षद् एषा दशावरा (इइ,१, प्। २३०)

cāturvedyo vikalpī ca aṅgavid dharmapāṭhakaḥ / trayaś ca āśramo mukhyāḥ parṣad eṣā daśāvarā (II,1, p. 230)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञश् चानुमते स्थित्वा प्रायश्चित्तम् विनिर्दिशेत् । स्वयम् एव न कर्तव्यं कर्तव्या स्वल्पनिष्कृतिः (इइ,१, प्। २३२)

rājñaś cānumate sthitvā prāyaścittam vinirdiśet / svayam eva na kartavyaṃ kartavyā svalpaniṣkṛtiḥ (II,1, p. 232)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणांस् तान् अतिक्रम्य राजा कर्तुं यद् इच्छति । तत् पापं शतधा भूत्वा राजानम् अनुगच्छति (इइ,१, प्। २३३)

brāhmaṇāṃs tān atikramya rājā kartuṃ yad icchati / tat pāpaṃ śatadhā bhūtvā rājānam anugacchati (II,1, p. 233)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तं सदा दद्याद् देवतायतनाग्रतः । आत्मकृच्छ्रं ततः कृत्वा जपेद् वै वेदमातरम्

prāyaścittaṃ sadā dadyād devatāyatanāgrataḥ / ātmakṛcchraṃ tataḥ kṛtvā japed vai vedamātaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशिखं वपनं कृत्वा त्रिसंध्यम् अवगाहनम् । गवां मध्ये वसेद् रात्रौ दिवा गाश् चाप्य् अनुव्रजेत् (इइ,१, प्। २३७)

saśikhaṃ vapanaṃ kṛtvā trisaṃdhyam avagāhanam / gavāṃ madhye vased rātrau divā gāś cāpy anuvrajet (II,1, p. 237)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णे वर्षति शीते वा मारुते वाति वा भृशम् । न कुर्वीतात्मनस् त्राणं गोर् अकृत्वा तु शक्तितः (इइ,१, प्। २३८)

uṣṇe varṣati śīte vā mārute vāti vā bhṛśam / na kurvītātmanas trāṇaṃ gor akṛtvā tu śaktitaḥ (II,1, p. 238)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनो यदि वान्येषां गृहे क्षेत्रे खले ऽथ वा । भक्षयन्तीं न कथयेत् पिबन्तं चैव वत्सकम्

ātmano yadi vānyeṣāṃ gṛhe kṣetre khale 'tha vā / bhakṣayantīṃ na kathayet pibantaṃ caiva vatsakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबन्तीषु पिबेत् तोयं संविशन्तीषु संविशेत् । पतितां पङ्कमग्नां वा सर्वप्राणैः समुद्धरेत् (इइ,१, प्। २३९)

pibantīṣu pibet toyaṃ saṃviśantīṣu saṃviśet / patitāṃ paṅkamagnāṃ vā sarvaprāṇaiḥ samuddharet (II,1, p. 239)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा यस् तु प्राणान् परित्यजेत् । मुच्यते ब्रह्महत्याया गोप्ता गोर् ब्राह्मणस्य च

brāhmaṇārthe gavārthe vā yas tu prāṇān parityajet / mucyate brahmahatyāyā goptā gor brāhmaṇasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवधस्यानुरूपेण प्राजापत्यं विनिर्दिशेत् । प्राजापत्यं ततः कृच्छ्रं विभजेत् तच् चतुर्विधम् (इइ,१, प्। २४०)

govadhasyānurūpeṇa prājāpatyaṃ vinirdiśet / prājāpatyaṃ tataḥ kṛcchraṃ vibhajet tac caturvidham (II,1, p. 240)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहम् एकभक्ताशी एकाहं नक्तभोजनः । अयाचिताश्य् एकम् अहर् एकाहं मारुताशनः

ekāham ekabhaktāśī ekāhaṃ naktabhojanaḥ / ayācitāśy ekam ahar ekāhaṃ mārutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनद्वयं चैकभक्तो द्विदिनं चैकभोजनः । दिनद्वयम् अयाची स्याद् द्विदिनं मारुताशनः

dinadvayaṃ caikabhakto dvidinaṃ caikabhojanaḥ / dinadvayam ayācī syād dvidinaṃ mārutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदिनं चैकभक्ताशी त्रिदिनं नक्तभोजनः । दिनत्रयम् अयाची स्यात् त्रिदिनं मारुताशनः

tridinaṃ caikabhaktāśī tridinaṃ naktabhojanaḥ / dinatrayam ayācī syāt tridinaṃ mārutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरहं चैकभक्ताशी चतुरहं नक्तभोजनः । चतुर्दिनम् अयाची स्याच् चतुरहं मारुताशनः (इइ,१, प्। २४१)

caturahaṃ caikabhaktāśī caturahaṃ naktabhojanaḥ / caturdinam ayācī syāc caturahaṃ mārutāśanaḥ (II,1, p. 241)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्ते ततश् चीर्णे कुर्याद् ब्राह्मणभोजनम् । विप्राणां दक्षिणां दद्यात् पवित्राणि जपेद् द्विजः ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु गोघ्नः शुद्धो न संशयः

prāyaścitte tataś cīrṇe kuryād brāhmaṇabhojanam / viprāṇāṃ dakṣiṇāṃ dadyāt pavitrāṇi japed dvijaḥ brāhmaṇān bhojayitvā tu goghnaḥ śuddho na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

।ब्राह्मणान्भोजयित्वातुगोघ्नःशुद्धोनसंशयः।।ए

.brāhmaṇān.bhojayitvā.tu.goghnaḥ.śuddho.na.saṃśayaḥ./E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.