Library·Pāraskara Gṛhya-sūtra·3

Pāraskara Gṛhya-sūtra 3

नित्यानि निवर्तेरन्व्रैतानवर्जम्

nityāni nivarteranvraitānavarjam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालाग्नौ चैके

śālāgnau caike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्य एतानि कुर्युः

anya etāni kuryuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतस्पर्शिनो ग्रामं न प्रविशेयुरानक्षत्रदर्शनात्

pretasparśino grāmaṃ na praviśeyurānakṣatradarśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रौ चेदादित्यस्य

rātrau cedādityasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेशनादि समानमितरैः

praveśanādi samānamitaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षं द्वौ वाऽऽशौचम्

pakṣaṃ dvau vā''śaucam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्ये चैवम्

ācārye caivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातामहयोश्च

mātāmahayośca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणां चाप्रत्तानाम्

strīṇāṃ cāprattānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्तानामितरे कुर्वीरन्

prattānāmitare kurvīran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताश्च तेषाम्

tāśca teṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोषितश्चेत्प्रेयाच्छ्रवणप्रभृति कृतोदकाः कालशेषमासीरन्

proṣitaścetpreyācchravaṇaprabhṛti kṛtodakāḥ kālaśeṣamāsīran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीतश्चेदेकरात्रं त्रिरात्रं वा

atītaścedekarātraṃ trirātraṃ vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कामोदकान्यृत्विक्श्वशुरसखिसंबन्धिमातुलभागिनेयानाम्

atha kāmodakānyṛtvikśvaśurasakhisaṃbandhimātulabhāgineyānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्तानां च

prattānāṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादश्यामयुग्मान्ब्राह्मणान्भोजयित्वा मांसवत्

ekādaśyāmayugmānbrāhmaṇānbhojayitvā māṃsavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतायोद्दिश्य गामप्येके घ्नन्ति

pretāyoddiśya gāmapyeke ghnanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डकरणे प्रथमः पितॄणां प्रेतः स्यात्पुत्रवांश्चेत्

piṇḍakaraṇe prathamaḥ pitṝṇāṃ pretaḥ syātputravāṃścet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवर्तेत चतुर्थः

nivarteta caturthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरं पृथगेके

saṃvatsaraṃ pṛthageke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यायस्तु न चतुर्थः पिण्डो भवतीति श्रुतेः

nyāyastu na caturthaḥ piṇḍo bhavatīti śruteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहरहरन्नमस्मै ब्राह्मणायोदकुम्भं च दद्यात्

aharaharannamasmai brāhmaṇāyodakumbhaṃ ca dadyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डमप्येके निपृणन्ति

piṇḍamapyeke nipṛṇanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशुश्चेदाप्लाव्यागामग्रेणाग्नीन्परीत्य पलाशशाखां निहन्ति

paśuścedāplāvyāgāmagreṇāgnīnparītya palāśaśākhāṃ nihanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिव्ययणोपाकरणनियोजनप्रोक्षणान्यावृता कुर्याद्यच्चान्यत्

parivyayaṇopākaraṇaniyojanaprokṣaṇānyāvṛtā kuryādyaccānyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपशव्ये हुत्वा तूष्णीमपराः पञ्च

paripaśavye hutvā tūṣṇīmaparāḥ pañca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वपोद्धरणम् चाभिघारयेद्देवतां चादिशेत्

vapoddharaṇam cābhighārayeddevatāṃ cādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपाकरणनियोजनप्रोक्षणेषु स्थालीपाके चैवम्

upākaraṇaniyojanaprokṣaṇeṣu sthālīpāke caivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वपां हुत्वाऽवदानान्यवद्यति

vapāṃ hutvā'vadānānyavadyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाणि त्रीणि पञ्च वा

sarvāṇi trīṇi pañca vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थालीपाकमिश्राण्यवदानानि जुहोति

sthālīpākamiśrāṇyavadānāni juhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्वङ्गं दक्षिणा

paśvaṅgaṃ dakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्देवते तद्दैवतं यजेत्तस्मै च भागं कुर्यात्तं च ब्रूयादिममनुप्रापयेति

yaddevate taddaivataṃ yajettasmai ca bhāgaṃ kuryāttaṃ ca brūyādimamanuprāpayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नद्यन्तरे नावं कारयेन्नवा

nadyantare nāvaṃ kārayennavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातोऽवकीर्णिप्रायश्चित्तम्

athāto'vakīrṇiprāyaścittam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमावास्यायां चतुष्पथे गर्दभं पशुमालभते

amāvāsyāyāṃ catuṣpathe gardabhaṃ paśumālabhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरृतिं पाकयज्ञेन यजेत

nirṛtiṃ pākayajñena yajeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्स्ववदानहोमः

apsvavadānahomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमौ पशुपुरोडाशश्रपणम्

bhūmau paśupuroḍāśaśrapaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां छविं परिदधीत

tāṃ chaviṃ paridadhīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वबालामित्येके

ūrdhvabālāmityeke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरं भिक्षाचर्यम् चरेत्स्वकर्म परिकीर्तयन्

saṃvatsaraṃ bhikṣācaryam caretsvakarma parikīrtayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथापरमाज्याहुती जुहोति ॥ कामावकीर्णोऽस्म्यवकीर्णोऽस्मि कामकामाय स्वाहा । कामाभिद्रुग्धोऽस्म्यभिद्रुग्धोस्मिकामकामाय स्वाहेति

athāparamājyāhutī juhoti || kāmāvakīrṇo'smyavakīrṇo'smi kāmakāmāya svāhā | kāmābhidrugdho'smyabhidrugdhosmikāmakāmāya svāheti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपतिष्ठते सं मा सिञ्चन्तु मरुतः समिन्द्रः संबृहस्पतिः । सं मायमग्निः सिञ्चतु प्रजया च धनेन चेति

athopatiṣṭhate saṃ mā siñcantu marutaḥ samindraḥ saṃbṛhaspatiḥ | saṃ māyamagniḥ siñcatu prajayā ca dhanena ceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेव प्रायश्चित्तम्

etadeva prāyaścittam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातः सभाप्रवेशनम्

athātaḥ sabhāpraveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभामभ्येति सभाङ्गिरसि नादिर्नामासि त्विषिर्नामासि तस्यै ते नम इति

sabhāmabhyeti sabhāṅgirasi nādirnāmāsi tviṣirnāmāsi tasyai te nama iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रविशति सभा च मासमितिश्चोभे प्रजापतेर्दुहितरौ सचेतसौ । यो मा न विद्यादुप मा स तिष्ठेत्स चेतनो भवतु शंसथे जन इति

atha praviśati sabhā ca māsamitiścobhe prajāpaterduhitarau sacetasau | yo mā na vidyādupa mā sa tiṣṭhetsa cetano bhavatu śaṃsathe jana iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्षदमेत्य जपेदभिभूरहमागमविराडप्रतिवाश्याः । अस्याः पर्षद ईशानः सहसा सुदुष्टरो जन इति

parṣadametya japedabhibhūrahamāgamavirāḍaprativāśyāḥ | asyāḥ parṣada īśānaḥ sahasā suduṣṭaro jana iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदि मन्येत क्रुद्धोऽयमिति तमभिमन्त्रयते या त एषा रराट्या तनूर्मन्योः क्रोधस्य नाशनी । तान्देवा ब्रह्मचारिणो विनयन्तु सुमेधसः । द्यौरहं पृथिवी चाहं तौ ते क्रोधं नयामसि गर्भमश्वतर्यसहासाविति

sa yadi manyeta kruddho'yamiti tamabhimantrayate yā ta eṣā rarāṭyā tanūrmanyoḥ krodhasya nāśanī | tāndevā brahmacāriṇo vinayantu sumedhasaḥ | dyaurahaṃ pṛthivī cāhaṃ tau te krodhaṃ nayāmasi garbhamaśvataryasahāsāviti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदि मन्येत द्रुग्धोऽयमिति तमभिमन्त्रयते तां ते वाचमास्य आदत्ते हृदय आदधे यत्र यत्र निहिता वाक्तां ततस्तत आददे यदहं ब्रवीमि तत्सत्यमधरो मत्तांद्यस्वेति

atha yadi manyeta drugdho'yamiti tamabhimantrayate tāṃ te vācamāsya ādatte hṛdaya ādadhe yatra yatra nihitā vāktāṃ tatastata ādade yadahaṃ bravīmi tatsatyamadharo mattāṃdyasveti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेव वशीकरणम्

etadeva vaśīkaraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातो रथारोहणम्

athāto rathārohaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युङ्क्तेति रथं संप्रेष्य युक्त इति प्रोक्ते साविराडित्येत्य चक्रे अभिमृशति

yuṅkteti rathaṃ saṃpreṣya yukta iti prokte sāvirāḍityetya cakre abhimṛśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथन्तरमसीति दक्षिणम्

rathantaramasīti dakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहदसीत्युत्तरम्

bṛhadasītyuttaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामदेव्यमसीति कूबरीम्

vāmadevyamasīti kūbarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तेनोपस्थमभिमृशति अङ्कौ न्यङ्कावभितो रथं यौ ध्वान्तं वाताग्रमनुसंचरन्तम् । दूरेहेतिरिन्द्रियवान्पतत्रि ते नोऽग्नयः पप्रयः पारयन्त्विति

hastenopasthamabhimṛśati aṅkau nyaṅkāvabhito rathaṃ yau dhvāntaṃ vātāgramanusaṃcarantam | dūrehetirindriyavānpatatri te no'gnayaḥ paprayaḥ pārayantviti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो माणिचरायेति दक्षिणं धुर्यं प्राजति

namo māṇicarāyeti dakṣiṇaṃ dhuryaṃ prājati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राप्य देवताः प्रत्यवरोहेत्संप्रति ब्राह्मणान्मध्ये गा अभिक्रम्य पितॄन्

aprāpya devatāḥ pratyavarohetsaṃprati brāhmaṇānmadhye gā abhikramya pitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्त्रीब्रह्मचारिणौ सारथी स्याताम्

na strībrahmacāriṇau sārathī syātām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहूर्तमतीयाय जपेदिहरतिरिहरमध्वम्

muhūrtamatīyāya japediharatiriharamadhvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एके मास्त्विहरतिरिति च

eke māstviharatiriti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदि दुर्बलो रथः स्यात्तमास्थाय जपेदयं वामश्विना रथो मा दुर्गे मास्तरोरिषदिति

sa yadi durbalo rathaḥ syāttamāsthāya japedayaṃ vāmaśvinā ratho mā durge māstaroriṣaditi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदि भ्रभ्यात्स्तम्भमुपस्पृश्य भूमिं वा जपेदेष वामश्विना रथो मा दुर्गे मास्तरोरिषदिति

sa yadi bhrabhyātstambhamupaspṛśya bhūmiṃ vā japedeṣa vāmaśvinā ratho mā durge māstaroriṣaditi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य न काचनार्त्तिर्न रिष्टिर्भवति

tasya na kācanārttirna riṣṭirbhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात्वाऽध्वानं विमुच्य रथं यवसोदके दापयेदेष उ ह वाहनस्यापन्हव इति श्रुतेः

yātvā'dhvānaṃ vimucya rathaṃ yavasodake dāpayedeṣa u ha vāhanasyāpanhava iti śruteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातो हस्त्यारोहणम्

athāto hastyārohaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एत्य हस्तिनमभिमृशति हस्तियशसमसि हस्तिवर्चसमसीति

etya hastinamabhimṛśati hastiyaśasamasi hastivarcasamasīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथारोहतीन्द्रस्य त्वा वज्रेणाभितिष्ठामि स्वस्ति मा संपारयेति

athārohatīndrasya tvā vajreṇābhitiṣṭhāmi svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेनैवाश्वारोहणं व्याख्यातम्

etenaivāśvārohaṇaṃ vyākhyātam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रमारोक्ष्यन्नभिमन्त्रयते त्वाष्ट्रोऽसि त्वष्टृदैवत्यः स्वस्ति मा संपारयेति

uṣṭramārokṣyannabhimantrayate tvāṣṭro'si tvaṣṭṛdaivatyaḥ svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रासभमारोक्ष्यन्नभिमन्त्रयते शूद्रोऽसि शूद्रजन्माग्नेयो वै द्विरेताः स्वस्ति मा संपारयेति

rāsabhamārokṣyannabhimantrayate śūdro'si śūdrajanmāgneyo vai dviretāḥ svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्पथमभिमन्त्रयते नमो रुद्राय पथिषदे स्वस्ति मा संपारयेति

catuṣpathamabhimantrayate namo rudrāya pathiṣade svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीमुत्तरिष्यन्नभिमन्त्रयते नमो रुद्रायाप्सुषदे स्वस्ति मा संपारयेति

nadīmuttariṣyannabhimantrayate namo rudrāyāpsuṣade svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावमारोक्ष्यन्नभिमन्त्रयते सुनावमिति

nāvamārokṣyannabhimantrayate sunāvamiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरिष्यन्नभिमन्त्रयते सुत्रामाणमिति

uttariṣyannabhimantrayate sutrāmāṇamiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनमभिमन्त्रयते नमो रुद्राय वनसदे स्वस्ति मा संपारयेति

vanamabhimantrayate namo rudrāya vanasade svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिमभिमन्त्रयते नमो रुद्राय गिरि षदेस्वस्ति मा संपारयेति

girimabhimantrayate namo rudrāya giri ṣadesvasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्मशानमभिमन्त्रयते नमो रुद्रायं पितृषदे स्वस्ति मा संपारयेति

śmaśānamabhimantrayate namo rudrāyaṃ pitṛṣade svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोष्ठमभिमन्त्रयते मनो रुद्राय शकृत्पिण्डसदे स्वस्ति मा संपारयेति

goṣṭhamabhimantrayate mano rudrāya śakṛtpiṇḍasade svasti mā saṃpārayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र चान्यत्रापि नमो रुद्रायेत्येव ब्रूयाद्रुद्रो ह्येवेदं सर्वमिति श्रुतेः

yatra cānyatrāpi namo rudrāyetyeva brūyādrudro hyevedaṃ sarvamiti śruteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिचाऽवधूतोऽभिमन्त्रयते सिगसि न वज्रोऽसि नमस्तेऽअस्तु मा माहिंसीरिति

sicā'vadhūto'bhimantrayate sigasi na vajro'si namaste'astu mā māhiṃsīriti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तनयित्नुमभिमन्त्रयते शिवा नो वर्षाः सन्तु शिवा नः सन्तु हेतयः । शिवा नस्ताः सन्तु यास्त्वं सृजसि वृत्रहन्निति

stanayitnumabhimantrayate śivā no varṣāḥ santu śivā naḥ santu hetayaḥ | śivā nastāḥ santu yāstvaṃ sṛjasi vṛtrahanniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवां वाश्यमानामभिमन्त्रयते शिवो नामेति

śivāṃ vāśyamānāmabhimantrayate śivo nāmeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकुनिं वाश्यमानमभिमन्त्रयते हिरण्यपर्ण शकुने देवानां प्रहितंगम । यमदूत नमस्तेऽस्तु किंत्वाकार्क्कारिणो ब्रवीदिति

śakuniṃ vāśyamānamabhimantrayate hiraṇyaparṇa śakune devānāṃ prahitaṃgama | yamadūta namaste'stu kiṃtvākārkkāriṇo bravīditi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षण्यं वृक्षमभिमन्त्रयते मा त्वाऽशनिर्मा परशुर्मा वातो मा राजप्रेषितो दण्डः । अङ्कुरास्ते प्ररोहन्तु निवाते त्वाऽभिवर्षतु । अग्निष्टेमूलं माहिंसीत्स्वस्ति तेऽस्तु वनस्पते स्वस्तिमेऽस्तु वनस्पत इति

lakṣaṇyaṃ vṛkṣamabhimantrayate mā tvā'śanirmā paraśurmā vāto mā rājapreṣito daṇḍaḥ | aṅkurāste prarohantu nivāte tvā'bhivarṣatu | agniṣṭemūlaṃ māhiṃsītsvasti te'stu vanaspate svastime'stu vanaspata iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदि किंचिल्लभेत तत्प्रतिगृह्णाति द्यौस्त्वा ददातु पृथिवी त्वा प्रतिगृह्णात्विति साऽस्य न ददतः क्षीयते भूयसी च प्रतिगृहीता भवति । अथ यद्योदनं लभेत तत्प्रतिगृह्य द्यौस्त्वेति तस्य द्विः प्राश्नाति ब्रह्मा त्वाऽश्नातु ब्रह्मा त्वा प्राश्नात्विति

sa yadi kiṃcillabheta tatpratigṛhṇāti dyaustvā dadātu pṛthivī tvā pratigṛhṇātviti sā'sya na dadataḥ kṣīyate bhūyasī ca pratigṛhītā bhavati | atha yadyodanaṃ labheta tatpratigṛhya dyaustveti tasya dviḥ prāśnāti brahmā tvā'śnātu brahmā tvā prāśnātviti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदि मन्थं लभेत तं प्रतिगृह्य द्यौस्त्वेति तस्य त्रिः प्राश्नाति ब्रह्मा त्वाऽश्नातु ब्रह्मा त्वा प्राश्नातु ब्रह्मा त्वा पिबत्विति

atha yadi manthaṃ labheta taṃ pratigṛhya dyaustveti tasya triḥ prāśnāti brahmā tvā'śnātu brahmā tvā prāśnātu brahmā tvā pibatviti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातोऽधीत्याधीत्यानिराकरणं प्रतीकं मे विचक्षण जिह्वा मे मधु यद्वचः । कर्णाभ्यां भूरिशुश्रुवे मा त्वं हार्षीः श्रुतं मयि । ब्रह्मणः प्रवचनमसि ब्रह्मणः प्रतिष्ठानमसि ब्रह्मकोशोसि सनिरसि शान्तिरस्यनिराकरणमसि ब्रह्मकोशं मे विश । वाचा त्वा पिदधामि वाचा त्वा पिदधामीति स्वरकरणकण्ठ्यौरसदन्त्यौष्ठ्यग्रहणधारणोच्चारणशक्तिर्मयि भवतु आप्यायन्तु मेऽङ्गानि वाक् प्राणश्चक्षुः श्रोत्रं यशो बलम् । यन्मे श्रुतमधीतं तन्मे मनसि तिष्ठतु तिष्ठतु

athāto'dhītyādhītyānirākaraṇaṃ pratīkaṃ me vicakṣaṇa jihvā me madhu yadvacaḥ | karṇābhyāṃ bhūriśuśruve mā tvaṃ hārṣīḥ śrutaṃ mayi | brahmaṇaḥ pravacanamasi brahmaṇaḥ pratiṣṭhānamasi brahmakośosi sanirasi śāntirasyanirākaraṇamasi brahmakośaṃ me viśa | vācā tvā pidadhāmi vācā tvā pidadhāmīti svarakaraṇakaṇṭhyaurasadantyauṣṭhyagrahaṇadhāraṇoccāraṇaśaktirmayi bhavatu āpyāyantu me'ṅgāni vāk prāṇaścakṣuḥ śrotraṃ yaśo balam | yanme śrutamadhītaṃ tanme manasi tiṣṭhatu tiṣṭhatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.