अथ स्वेष्टमन्त्रस्य होमविधानं व्याख्यास्यामः
atha sveṣṭamantrasya homavidhānaṃ vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Parasurama-Kalpasutra·9
अथ स्वेष्टमन्त्रस्य होमविधानं व्याख्यास्यामः
atha sveṣṭamantrasya homavidhānaṃ vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरस्रं कुण्डम् अथवा हस्तायामम् अङ्गुष्ठोन्नतं स्थण्डिलं कृत्वा
caturasraṃ kuṇḍam athavā hastāyāmam aṅguṣṭhonnataṃ sthaṇḍilaṃ kṛtvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यार्घ्यम् उपशोध्य तेनावोक्ष्य
sāmānyārghyam upaśodhya tenāvokṣya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राचीर् उदीचीस् तिस्रस् तिस्रो रेखा लिखित्वा
prācīr udīcīs tisras tisro rekhā likhitvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासु रेखासु ब्रह्मयमसोमरुद्रविष्ण्विन्द्रान्, षट्तारीनमस्सम्पुटितान् अभ्यर्च्य
tāsu rekhāsu brahmayamasomarudraviṣṇvindrān, ṣaṭtārīnamassampuṭitān abhyarcya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रार्चिषे हृदयाय नमः, स्वस्तिपूर्णाय शिरसे स्वाहा, उत्तिष्ठ पुरुषाय शिखायै वषट्, धूमव्यापिने कवचाय हुं, सप्तजिह्वाय नेत्रत्रयाय वौषट्, धनुर्धराय अस्त्राय फट् इति षडङ्गं विधाय तेन षडङ्गेन कुण्डम् अभ्यर्च्य
sahasrārciṣe hṛdayāya namaḥ, svastipūrṇāya śirase svāhā, uttiṣṭha puruṣāya śikhāyai vaṣaṭ, dhūmavyāpine kavacāya huṃ, saptajihvāya netratrayāya vauṣaṭ, dhanurdharāya astrāya phaṭ iti ṣaḍaṅgaṃ vidhāya tena ṣaḍaṅgena kuṇḍam abhyarcya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राष्टकोणषट्कोणत्रिकोणात्मकं अग्निचक्रं विलिख्य पीतायै श्वेतायै अरुणायै कृष्णायै धूम्रायै तीव्रायै स्फुलिङ्गिन्यै रुचिरायै ज्वालिन्यै नम इति त्रिकोणमध्ये वह्नेः पीठशक्तीः सम्पूज्य तं तमसे, रं रजसे, सं सत्त्वाय, आम् आत्मने, अम् अन्तरात्मने, पं परमात्मने, ह्रीं ज्ञानात्मने नमः इति तत्रैवाभ्यर्चयेत्
tatrāṣṭakoṇaṣaṭkoṇatrikoṇātmakaṃ agnicakraṃ vilikhya pītāyai śvetāyai aruṇāyai kṛṣṇāyai dhūmrāyai tīvrāyai sphuliṅginyai rucirāyai jvālinyai nama iti trikoṇamadhye vahneḥ pīṭhaśaktīḥ sampūjya taṃ tamase, raṃ rajase, saṃ sattvāya, ām ātmane, am antarātmane, paṃ paramātmane, hrīṃ jñānātmane namaḥ iti tatraivābhyarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जनिष्यमाणवह्नेः पितरौ वागीश्वरीवगीश्वरौ पीठे ऽभ्यर्च्य तयोर् मिथुनीभावं भावयित्वा ह्रीं वागीश्वरीवागीश्वराभ्यां नमः इति ध्यात्वा
tato janiṣyamāṇavahneḥ pitarau vāgīśvarīvagīśvarau pīṭhe 'bhyarcya tayor mithunībhāvaṃ bhāvayitvā hrīṃ vāgīśvarīvāgīśvarābhyāṃ namaḥ iti dhyātvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरणेः सूर्यकान्तात् द्विजगृहाद् वा वह्निम् उत्पाद्य मृत्पात्रे ताम्रपात्रे वा आग्नेय्याम् ऐशान्यां नैरृत्यां वा निधाय, अग्निशकलं क्राव्यादांशं नैरृत्यां विसार्य निरीक्षणप्रोक्षणताडनावकुण्ठनादिभिः विशोध्य [२४८] ॐ वैश्वानर जातवेद इहावह लोहिताक्ष सर्वकर्माणि साधय स्वाहा इति मूलाधारोद्गतसंविदं ललाटनेत्रद्वारा निर्गमय्य तं बाह्याग्नियुक्तं पातयेत्
araṇeḥ sūryakāntāt dvijagṛhād vā vahnim utpādya mṛtpātre tāmrapātre vā āgneyyām aiśānyāṃ nairṛtyāṃ vā nidhāya, agniśakalaṃ krāvyādāṃśaṃ nairṛtyāṃ visārya nirīkṣaṇaprokṣaṇatāḍanāvakuṇṭhanādibhiḥ viśodhya [248] oṃ vaiśvānara jātaveda ihāvaha lohitākṣa sarvakarmāṇi sādhaya svāhā iti mūlādhārodgatasaṃvidaṃ lalāṭanetradvārā nirgamayya taṃ bāhyāgniyuktaṃ pātayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कवचमन्त्रेण इन्धनैर् आच्छाद्य
kavacamantreṇa indhanair ācchādya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निं प्रज्वलितं वन्दे जातवेदं हुताशनम् । सुवर्णवर्णम् अनलं समिद्धं विश्वतोमुखम् ॥ इत्य् उपस्थाय
agniṃ prajvalitaṃ vande jātavedaṃ hutāśanam | suvarṇavarṇam analaṃ samiddhaṃ viśvatomukham || ity upasthāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तिष्ठ हरितपिङ्गल लोहिताक्ष सर्वकर्माणि साधय मे देहि दापय स्वाहा इति वह्निम् उत्थाप्य
uttiṣṭha haritapiṅgala lohitākṣa sarvakarmāṇi sādhaya me dehi dāpaya svāhā iti vahnim utthāpya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्पिङ्गल हन हन दह दह पच पच सर्वज्ञाज्ञापय स्वाहा, इति प्रज्वाल्य
citpiṅgala hana hana daha daha paca paca sarvajñājñāpaya svāhā, iti prajvālya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्तारवाचो नमोमन्त्रेण पुंसवनसीमन्तजातकर्मनामकरणान्नप्राशनचौलोपनयनगोदानविवाहकर्माण्य् अमुकाग्नेर् अमुकं कर्म कल्पयामि नमः इति विधाय
ṣaṭtāravāco namomantreṇa puṃsavanasīmantajātakarmanāmakaraṇānnaprāśanacaulopanayanagodānavivāhakarmāṇy amukāgner amukaṃ karma kalpayāmi namaḥ iti vidhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिषिच्य परिस्तीर्य परिधाय
pariṣicya paristīrya paridhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिणयनम् अरुणाभं बद्धमौलिं सुशुक्लां शुकम् अरुणम् अनेकाकल्पम् अम्भोजसंस्थम् । अभिमतवरशक्तिस्वस्तिकाभीतिहस्तं नमत कनकमालालङ्कृतांसं कृशानुम् ॥ इति ध्यात्वा
triṇayanam aruṇābhaṃ baddhamauliṃ suśuklāṃ śukam aruṇam anekākalpam ambhojasaṃstham | abhimatavaraśaktisvastikābhītihastaṃ namata kanakamālālaṅkṛtāṃsaṃ kṛśānum || iti dhyātvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(१) अष्टकोणे जातवेदसे सप्तजिह्वाय हव्यवाहाय अश्वोदराय वैश्वानराय कौमारतेजसे विश्वमुखाय देवमुखाय नमः इति (२) षट्कोणे षडङ्गं (३) त्रिकोणे अग्निमन्त्रेण अग्निं पूजयित्वा
(1) aṣṭakoṇe jātavedase saptajihvāya havyavāhāya aśvodarāya vaiśvānarāya kaumāratejase viśvamukhāya devamukhāya namaḥ iti (2) ṣaṭkoṇe ṣaḍaṅgaṃ (3) trikoṇe agnimantreṇa agniṃ pūjayitvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यायै कनकायै रक्तायै कृष्णायै सुप्रभायै अतिरक्तायै बहुरूपायै नमः इत्य् अग्नेः सप्तजिह्वासु मूलशुद्धेनाज्येन सप्ताहुतीः कुर्यात्
hiraṇyāyai kanakāyai raktāyai kṛṣṇāyai suprabhāyai atiraktāyai bahurūpāyai namaḥ ity agneḥ saptajihvāsu mūlaśuddhenājyena saptāhutīḥ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्वानरोत्तिष्ठचित्पिङ्गलैर् अग्नेस् त्रिधाहुतिं विधाय
vaiśvānarottiṣṭhacitpiṅgalair agnes tridhāhutiṃ vidhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुरूपजिह्वायाम् इष्टां देवताम् आवाह्य पञ्चोपचारैर् उपचर्य
bahurūpajihvāyām iṣṭāṃ devatām āvāhya pañcopacārair upacarya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वासां चक्रदेवीनाम् एकाहुतिं हुत्वा, नमोऽन्तान् पादुकान्तान् शेषान् मन्त्रान् स्वाहान्तान् विधाय जुहुयात्
sarvāsāṃ cakradevīnām ekāhutiṃ hutvā, namo'ntān pādukāntān śeṣān mantrān svāhāntān vidhāya juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रधानदेवतायै दशाहुतीर् जुहुयात्
atha pradhānadevatāyai daśāhutīr juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि काम्यम् ईप्सेद् अभीष्टदेवतायै विज्ञाप्य सङ्कल्पं कृत्वैतावत्कर्मसिद्ध्यर्थम् एतावदाहुतीः करिष्यामीति
yadi kāmyam īpsed abhīṣṭadevatāyai vijñāpya saṅkalpaṃ kṛtvaitāvatkarmasiddhyartham etāvadāhutīḥ kariṣyāmīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलाज्यैः शान्त्या अन्नेनान्नायामृताय समिच्चूतपल्लवैर् ज्वरशमाय दूर्वाभिर् आयुषे कृतमालैर् धनायोत्पलैर् भागाय बिल्वदलै राज्याय पद्मैः [२५२] साम्राज्याय शुद्धलाजैः कन्यायै नन्द्यावर्तैः कवित्वाय वञ्जुलैः पुष्टयै मल्लिकाजातीपुन्नागैर् भाग्याय बन्धूकजपाकिंशुकबकुलमधुकरैर् ऐश्वर्याय लवणैर् आकर्षणाय कदम्बैः सर्ववश्याय शालितण्डुलैर् धान्याय कुङ्कुमगोरोचनादिसुगन्धैः सौभाग्याय पलाशपुष्पैः कपिलाघृतैर् वा तेजसे धत्तूरकुसुमैर् उन्मादाय विषवृक्षैः निम्बश्लेष्मातकविभीतकसमिद्भिः शत्रुनाशाय निम्बतैलाक्तलवणैर् मारणाय काकोलूकपक्षैर् विद्वेषणाय तिलतैलाक्तमरीचैः कासश्वासनाशाय जुहुयात्
tilājyaiḥ śāntyā annenānnāyāmṛtāya samiccūtapallavair jvaraśamāya dūrvābhir āyuṣe kṛtamālair dhanāyotpalair bhāgāya bilvadalai rājyāya padmaiḥ [252] sāmrājyāya śuddhalājaiḥ kanyāyai nandyāvartaiḥ kavitvāya vañjulaiḥ puṣṭayai mallikājātīpunnāgair bhāgyāya bandhūkajapākiṃśukabakulamadhukarair aiśvaryāya lavaṇair ākarṣaṇāya kadambaiḥ sarvavaśyāya śālitaṇḍulair dhānyāya kuṅkumagorocanādisugandhaiḥ saubhāgyāya palāśapuṣpaiḥ kapilāghṛtair vā tejase dhattūrakusumair unmādāya viṣavṛkṣaiḥ nimbaśleṣmātakavibhītakasamidbhiḥ śatrunāśāya nimbatailāktalavaṇair māraṇāya kākolūkapakṣair vidveṣaṇāya tilatailāktamarīcaiḥ kāsaśvāsanāśāya juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिं प्रदाय
baliṃ pradāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ भूर् अग्नये च पृथिव्यै च महते च स्वाहा । ॐ भुवो वायवे चान्तरिक्षाय च महते च स्वाहा । ॐ सुवर् आदित्याय च दिवे च महते च स्वाहा । ॐ भूर् भुवस् सुवश् चन्द्रमसे च नक्षत्रेभ्यश् च दिग्भ्यश् च महते च स्वाहा । इति चतुर्भिर् मन्त्रैः महाव्याहृतिहोमं कृत्वा
oṃ bhūr agnaye ca pṛthivyai ca mahate ca svāhā | oṃ bhuvo vāyave cāntarikṣāya ca mahate ca svāhā | oṃ suvar ādityāya ca dive ca mahate ca svāhā | oṃ bhūr bhuvas suvaś candramase ca nakṣatrebhyaś ca digbhyaś ca mahate ca svāhā | iti caturbhir mantraiḥ mahāvyāhṛtihomaṃ kṛtvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतः पूर्वं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यवस्थासु मनसा वाचा कर्मणा हस्ताभ्यां पद्भ्याम् उदरेण शिश्ना यत् स्मृतं यद् उक्तं [२५४] यत् कृतं तत् सर्वं ब्रह्मार्पणं भवतु स्वाहा, इति ब्रह्मार्पणाहुतिं कृत्वा
itaḥ pūrvaṃ prāṇabuddhidehadharmādhikārato jāgratsvapnasuṣuptyavasthāsu manasā vācā karmaṇā hastābhyāṃ padbhyām udareṇa śiśnā yat smṛtaṃ yad uktaṃ [254] yat kṛtaṃ tat sarvaṃ brahmārpaṇaṃ bhavatu svāhā, iti brahmārpaṇāhutiṃ kṛtvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिदग्निं देवतां चात्मन्य् उद्वासयामि नमः इत्य् उद्वास्य
cidagniṃ devatāṃ cātmany udvāsayāmi namaḥ ity udvāsya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भस्मतिलकधरो लोकसम्मोहनकारः सुखी विहरेत् । इति शिवम्
tadbhasmatilakadharo lokasammohanakāraḥ sukhī viharet | iti śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.