Library·Pauskara-Samhita·27

Pauskara-Samhita 27

मधुलिप्ते कुशाकाण्डे तत्र द्वे सलिले न्यसेत् । स्थगयित्वा परेणैव पात्रेण च कजेन तु

madhulipte kuśākāṇḍe tatra dve salile nyaset / sthagayitvā pareṇaiva pātreṇa ca kajena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यावापृथिव्यौ ते पात्रे बोद्धव्ये द्विज पूरिते । निधाय चार्ययित्वा तु स्वोत्तरोत्तरमूलतः

dyāvāpṛthivyau te pātre boddhavye dvija pūrite / nidhāya cāryayitvā tu svottarottaramūlataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासु सूक्ष्मपितृव्यक्तिं सामान्यचिस्वरूपं तु तारशब्दैकता गतम्

tāsu sūkṣmapitṛvyaktiṃ sāmānyacisvarūpaṃ tu tāraśabdaikatā gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववृत्तिमार्गेणायातां रुद्धां कुर्यात् कुशासने । नत्रोदितक्रमेणैव प्रभावेन विभावयेत्

svavṛttimārgeṇāyātāṃ ruddhāṃ kuryāt kuśāsane / natroditakrameṇaiva prabhāvena vibhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिच्छब्दैकवृत्तौ तु पूर्वलक्षणलक्षिताम् । पङ्क्तीभूतां स्थितिं पैत्रीमनुमूर्ति प्रकाशिताम्

kvacicchabdaikavṛttau tu pūrvalakṣaṇalakṣitām / paṅktībhūtāṃ sthitiṃ paitrīmanumūrti prakāśitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलोदकेन संपूर्य अर्ध्यपात्रात् कराञ्जलिम् । धारां सन्तानवद्दद्यात् क्रमात्तद्वै पठन् द्विज

tilodakena saṃpūrya ardhyapātrāt karāñjalim / dhārāṃ santānavaddadyāt kramāttadvai paṭhan dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाम प्रणवनिष्ठं तु एतत्ते पाद्यमस्त्विति । ततो ऽन्यपात्रमुपाद्य प्राग्वदग्नौ समर्पयेत्

nāma praṇavaniṣṭhaṃ tu etatte pādyamastviti / tato 'nyapātramupādya prāgvadagnau samarpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजातलंकृतेनैव सपवित्रेण पाणिना । व्यापकं चित्स्वरूपं तु धातुसप्रकमूर्तिधृत्

rajātalaṃkṛtenaiva sapavitreṇa pāṇinā / vyāpakaṃ citsvarūpaṃ tu dhātusaprakamūrtidhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मभावनयान्तं निश्चयीकृत्य चेतसा । तीवानामिदमाधारमिदमाप्यायनं परम्

brahmabhāvanayāntaṃ niścayīkṛtya cetasā / tīvānāmidamādhāramidamāpyāyanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभव च लयस्थानं परमान्दलक्षणम् । अतस्तमादौ पात्रस्थमर्ध्यपुष्पानुलेपनैः

saṃbhava ca layasthānaṃ paramāndalakṣaṇam / atastamādau pātrasthamardhyapuṣpānulepanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवेनार्चनीयं च तेनैवापाघ वै ततः । पठंस्तमेव मनसा वर्तयेद्गोलकाकृतिम्

praṇavenārcanīyaṃ ca tenaivāpāgha vai tataḥ / paṭhaṃstameva manasā vartayedgolakākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेशक्त्यात्मकं यस्मात् सन्ति गृह्णन्ति नियता ( ?तां ) मूर्तिं कर्मणां प्रतिपत्तये

sarveśaktyātmakaṃ yasmāt santi gṛhṇanti niyatā ( ?tāṃ ) mūrtiṃ karmaṇāṃ pratipattaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनाभीयाननुग्रह्यानधिकृत्याखिलान् पितॄन् । यथार्ऽध्यपूर्वेर्मन्त्रेशमिष्टं भोगैः सुपुष्कलैः

sanābhīyānanugrahyānadhikṛtyākhilān pitṝn / yathār'dhyapūrvermantreśamiṣṭaṃ bhogaiḥ supuṣkalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथान्नमूर्तिमापन्नांस्तानपि क्रमशो यजेत् । अलकाद्यं हि वै भाण्डं पूरितं गालिताम्भसा

tathānnamūrtimāpannāṃstānapi kramaśo yajet / alakādyaṃ hi vai bhāṇḍaṃ pūritaṃ gālitāmbhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुदर्भतिलोपेतं कृत्वान्नं तत्र वै स्मरेत् । मन्त्रेशं चन्द्रबिम्बस्थममूर्तममितद्युतिम्

madhudarbhatilopetaṃ kṛtvānnaṃ tatra vai smaret / mantreśaṃ candrabimbasthamamūrtamamitadyutim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिः स्वस्मिन्नुल्लसन्तं ध्यायेत्तेनांभसा सह । कुम्भादुत्कीर्यमाणेन निर्मलं शीतशीकरम्

bahiḥ svasminnullasantaṃ dhyāyettenāṃbhasā saha / kumbhādutkīryamāṇena nirmalaṃ śītaśīkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदायाथ कराभ्यां तु प्राक्तिलं मधुसंप्लुतम् । आपूर्यापूर्य चैकस्य श्रद्धया परया द्विज

ādāyātha karābhyāṃ tu prāktilaṃ madhusaṃplutam / āpūryāpūrya caikasya śraddhayā parayā dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलान् ---( ?ञ्जलिं )स्तेन भागवनासहितेन च । पितॄणां क्रमशो दद्यात् तृप्तयेंभ (?येंजभ )स्तु मन्त्रितान्

tilān ---( ?ñjaliṃ )stena bhāgavanāsahitena ca / pitṝṇāṃ kramaśo dadyāt tṛptayeṃbha (?yeṃjabha )stu mantritān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्राङ्मुखपूर्वाणां द्विजेन्द्राणां समाचरेत् । पूर्ववत् सविशेषं हि स्वश्राद्धे श्रद्धयान्वितम्

atha prāṅmukhapūrvāṇāṃ dvijendrāṇāṃ samācaret / pūrvavat saviśeṣaṃ hi svaśrāddhe śraddhayānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाङ्गिकं क्रमाद्विप्र आपादान्मस्तकावधि । अर्ध्याम्बुमिश्रितैः पुष्पैश्चन्दनाद्यैर्विलेपनैः

sarvāṅgikaṃ kramādvipra āpādānmastakāvadhi / ardhyāmbumiśritaiḥ puṣpaiścandanādyairvilepanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स (स्तु )पक्षव्यजनैस्तेषामुद्बोध्य मारुतम् । निवेद्य विविधान् पश्चाद्वस्त्रान् धूपाधिवसितान्

tataḥ sa (stu )pakṣavyajanaisteṣāmudbodhya mārutam / nivedya vividhān paścādvastrān dhūpādhivasitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तता ( ?तो )ऽलंकृत्य वै शक्त्या कङ्कणाद्यैर्विभूषितैः । उपवीतान् सोत्तरीयान् दद्यात्तेषामनन्तरम्

tatā ( ?to )'laṃkṛtya vai śaktyā kaṅkaṇādyairvibhūṣitaiḥ / upavītān sottarīyān dadyātteṣāmanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरोमाल्यानि शुभ्राणि ततः कण्ठस्त्रजानि च । दिव्यगन्धं ततः क्षोदं मूर्ध्नि कर्पूरमिश्रितम्

śiromālyāni śubhrāṇi tataḥ kaṇṭhastrajāni ca / divyagandhaṃ tataḥ kṣodaṃ mūrdhni karpūramiśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निवेद्य वै तेषां नयनाञ्जनमुत्तमम् । दर्शयेद्दर्पणं पश्चात् पुरतः कुसुमान् क्षिपेत्

tato nivedya vai teṣāṃ nayanāñjanamuttamam / darśayeddarpaṇaṃ paścāt purataḥ kusumān kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगन्धधूपपूतेन ततस्तान् धूपयेत् क्रमात् । सुप्रकाशेन दीपेन पूजनीया महामते

sugandhadhūpapūtena tatastān dhūpayet kramāt / suprakāśena dīpena pūjanīyā mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपानहौ ॥॥॥।तेषां छत्त्राणि विविधानि च । पादुकाः पादपीठानि आसनानि च तानि च

upānahau .......teṣāṃ chattrāṇi vividhāni ca / pādukāḥ pādapīṭhāni āsanāni ca tāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयनानि विचित्राणि शिबिकाश्वादि चैव हि । कल्पनीयानि सर्वेषां कृत्वा तद्रजतदि च

śayanāni vicitrāṇi śibikāśvādi caiva hi / kalpanīyāni sarveṣāṃ kṛtvā tadrajatadi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मूलमथवा शक्त्या सर्वेषां विनिवेद्य ( स )च । समवायश्च साधारश्चेतसः परितुष्टये

tanmūlamathavā śaktyā sarveṣāṃ vinivedya ( sa )ca / samavāyaśca sādhāraścetasaḥ parituṣṭaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरर्ध्योदकं पाणौ दत्वा मन्त्रं समुच्चरन् । कुर्यात् संपूजनं तेषां भगवद्यागवत् क्रमात्

punarardhyodakaṃ pāṇau datvā mantraṃ samuccaran / kuryāt saṃpūjanaṃ teṣāṃ bhagavadyāgavat kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुपर्केण चान्नेन श्रद्धया विविधेन च । भक्षैः सफलमूलैस्तु पावनैः पानकैस्ततः

madhuparkeṇa cānnena śraddhayā vividhena ca / bhakṣaiḥ saphalamūlaistu pāvanaiḥ pānakaistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसालाभिः सुगन्धाभिः शृतेन पयसा सह । भक्षितश्चाग्रतः सर्वमल्पकेषु पुटेषु वा

rasālābhiḥ sugandhābhiḥ śṛtena payasā saha / bhakṣitaścāgrataḥ sarvamalpakeṣu puṭeṣu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतये ऽखिलविप्राणां समं कृत्वा निवेद्य च । प्राग्वदर्ध्योदकं पाणौ दद्यात् संप्राशनाय च

prītaye 'khilaviprāṇāṃ samaṃ kṛtvā nivedya ca / prāgvadardhyodakaṃ pāṇau dadyāt saṃprāśanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्मरन् मनसा मन्त्रं प्रतिपद्य द्विजाम्भसा । जपन् ध्यायंस्तथास्त्रं च आस्ते ऽग्रे नान्यमानसः

saṃsmaran manasā mantraṃ pratipadya dvijāmbhasā / japan dhyāyaṃstathāstraṃ ca āste 'gre nānyamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलां वै तुष्टये तेषां सुखबोधमहाफलम् । तपा ( ?था ) धिकं ?धर्मशास्त्रं मोक्षशास्त्रमथोत्तमम्

kalāṃ vai tuṣṭaye teṣāṃ sukhabodhamahāphalam / tapā ( ?thā ) dhikaṃ ?dharmaśāstraṃ mokṣaśāstramathottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धोषयन् गुणांस्त ( द्य ) -------यस्योपयुज्यते । निवेदनीयं तत्तस्य अथ तृप्ते द्विजे -------

uddhoṣayan guṇāṃsta ( dya ) -------yasyopayujyate / nivedanīyaṃ tattasya atha tṛpte dvije -------

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववच्चानुसन्धाने संपन्ने सति सर्वदा । कुर्यादुदकदानं तु भूयः सन्तर्पयेद् द्विज

pūrvavaccānusandhāne saṃpanne sati sarvadā / kuryādudakadānaṃ tu bhūyaḥ santarpayed dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डदानावशिष्टेन अन्नेन सह वारिणा । मधुपर्कतिलक्षीरैराज्यसव्यञ्जनेन च

piṇḍadānāvaśiṣṭena annena saha vāriṇā / madhuparkatilakṣīrairājyasavyañjanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कराञ्जलिं च संपूर्य क्षिपेत् पिण्डं ततो बहिः । द्विजानामग्रतश्चापि सह चोदकधारया

karāñjaliṃ ca saṃpūrya kṣipet piṇḍaṃ tato bahiḥ / dvijānāmagrataścāpi saha codakadhārayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिपेद् उत्तरदिग्भागान् निनयेद् अन्तकास्पदम् । पवित्रकं ( ?क )परित्यागं कृत्वाथ प्रतिशाटकम्

kṣiped uttaradigbhāgān ninayed antakāspadam / pavitrakaṃ ( ?ka )parityāgaṃ kṛtvātha pratiśāṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वासः परिवर्त्याथ ऊर्ध्वं वा संस्मरन् हृदि । स्वमन्त्रेणाचमेत् पश्चाद् हृन्मन्त्रेणामलात्मना

tadvāsaḥ parivartyātha ūrdhvaṃ vā saṃsmaran hṛdi / svamantreṇācamet paścād hṛnmantreṇāmalātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपन्नमस्तु भोः सर्वं चोदयेद् आसनस्थितान् । द्विजान् संपतचितांस्तु दद्यात् पूर्णाहुतिं ततः

saṃpannamastu bhoḥ sarvaṃ codayed āsanasthitān / dvijān saṃpatacitāṃstu dadyāt pūrṇāhutiṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पूर्ववद् अब्दानाम् आचर्तव्यं यथाक्रमम् । प्राङ्मुखाभ्यां विना सर्वैर् आचर्तव्यम् अतः स्थितैः

atha pūrvavad abdānām ācartavyaṃ yathākramam / prāṅmukhābhyāṃ vinā sarvair ācartavyam ataḥ sthitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्यात् ताभ्यां तदन्ते ऽथ सर्वमुद्धृत्य चोदनम् । पात्रे सफलमूलं च मध्वाज्यतिलभावितम्

dadyāt tābhyāṃ tadante 'tha sarvamuddhṛtya codanam / pātre saphalamūlaṃ ca madhvājyatilabhāvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विज ( ?जा )नां चोदनं कुर्याद् भुक्तशेषस्य सांप्रतम् । उच्यतां विनियोगं भोः प्रब्रूयुस्ते ह्यनाकुलाः

dvija ( ?jā )nāṃ codanaṃ kuryād bhuktaśeṣasya sāṃpratam / ucyatāṃ viniyogaṃ bhoḥ prabrūyuste hyanākulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृतं त्वस्मदीयं वै भाण्डस्थं विभवेच्छया । अथ पैतामहीयं यत् पूजितं चान्नगोलकम्

uddhṛtaṃ tvasmadīyaṃ vai bhāṇḍasthaṃ vibhavecchayā / atha paitāmahīyaṃ yat pūjitaṃ cānnagolakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् किंगेहमानीयं पृथक् कृत्य स्फुलिङ्गवत् । स्वदेहाद्द्रेचकेनैव त्वनुसन्धाय वै ततः

tasmin kiṃgehamānīyaṃ pṛthak kṛtya sphuliṅgavat / svadehāddrecakenaiva tvanusandhāya vai tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यात्वाअमृतपुटान्तस्थम् अमृतांशुसमं हृदा । कृत्वा द्विषट्कजप्तं तु प्रणताया द्विजेच्छया

dhyātvāamṛtapuṭāntastham amṛtāṃśusamaṃ hṛdā / kṛtvā dviṣaṭkajaptaṃ tu praṇatāyā dvijecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपाद्य स्वजायायाः शेषं ब्राह्मणकाम्यया । विनियुज्योपसंहृत्य गोष्वापस्वा ( ?पः सु )द्विजानले

pratipādya svajāyāyāḥ śeṣaṃ brāhmaṇakāmyayā / viniyujyopasaṃhṛtya goṣvāpasvā ( ?paḥ su )dvijānale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंषट् ( ?उच्छिष्ट )भोजनपात्राणां कृत्वा प्राग्ज्वलनं ततः । तत्र वा भगवत्यग्रे सतिलं चोदकाल ( ?त्म )कम्

aṃṣaṭ ( ?ucchiṣṭa )bhojanapātrāṇāṃ kṛtvā prāgjvalanaṃ tataḥ / tatra vā bhagavatyagre satilaṃ codakāla ( ?tma )kam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहिरण्यं क्रमाद् दद्यात् पितृभ्यः प्रीणनाय च । रक्षयेच्च सृगालेभ्यः सांप्रतं कमलोद्भव

sahiraṇyaṃ kramād dadyāt pitṛbhyaḥ prīṇanāya ca / rakṣayecca sṛgālebhyaḥ sāṃprataṃ kamalodbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृकर्मणि मा ( ?पा ) त्रे ऽसिमन् सम्यक् स्थान क्रियात्मके । क्रियान्नैः प्रापणीपैण्डी निर्वर्त्या भोजनाद् अनु

pitṛkarmaṇi mā ( ?pā ) tre 'siman samyak sthāna kriyātmake / kriyānnaiḥ prāpaṇīpaiṇḍī nirvartyā bhojanād anu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाक्षय्यां वाचयेत् प्रीतिम् उद्दिष्टे ऽप्युदकक्रियाम् । न पूर्णाहुतिदानं च न चोदक् परिवर्तनम्

nākṣayyāṃ vācayet prītim uddiṣṭe 'pyudakakriyām / na pūrṇāhutidānaṃ ca na codak parivartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैत्र्यं पात्रम् अथोद्धाट्य स्वमन्त्रं हृत्कुशेशयात् । विरेच्य देवायान्नेन कल्पान्तार्कानलद्युति

paitryaṃ pātram athoddhāṭya svamantraṃ hṛtkuśeśayāt / virecya devāyānnena kalpāntārkānaladyuti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पात्रं गगनोद्देशे तद् दूरे ( च )द्विषडङ्गुलात् । द्वादशान्तं हि तत्पित्र्यं पात्राद् ऐक्यं यथाक्रमम्

tatpātraṃ gaganoddeśe tad dūre ( ca )dviṣaḍaṅgulāt / dvādaśāntaṃ hi tatpitryaṃ pātrād aikyaṃ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपश्येतांश्च मन्त्रेशान् ध्यायेद् ध्यानधिया पितॄन् । पातं ( ?त्रं ) हि साब ( ?न ) लं तद्वन्निशि दीप्तानलाचलं

saṃpaśyetāṃśca mantreśān dhyāyed dhyānadhiyā pitṝn / pātaṃ ( ?traṃ ) hi sāba ( ?na ) laṃ tadvanniśi dīptānalācalaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एकत्वम् आपन्नाः सह मन्त्रेण तेन ते ( ताः ) । शशाङ्कशतसङ्काशम् अथ मन्त्रेश्वरं हरिम्

evam ekatvam āpannāḥ saha mantreṇa tena te ( tāḥ ) / śaśāṅkaśatasaṅkāśam atha mantreśvaraṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरस्तावयवं ध्यात्वा शक्तयस्ततत्र वैष्टराः । पितृव्यूहवद् आलीनं कृत्वा तदनु मन्त्रराट्

nirastāvayavaṃ dhyātvā śaktayastatatra vaiṣṭarāḥ / pitṛvyūhavad ālīnaṃ kṛtvā tadanu mantrarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मसात् पितृमार्गेण तत्र तेनोदकेन च । विसृ ( ?मृ ) ज्य नयने भूयः सपत्नीको दृशाब्जज

ātmasāt pitṛmārgeṇa tatra tenodakena ca / visṛ ( ?mṛ ) jya nayane bhūyaḥ sapatnīko dṛśābjaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलायैव च निक्षिप्य प्राग्दत्तं सह वारिणा । क्षा ( ? शा ) न्तानलगतं देवं समासाद्यार्चनालयम्

jalāyaiva ca nikṣipya prāgdattaṃ saha vāriṇā / kṣā ( ? śā ) ntānalagataṃ devaṃ samāsādyārcanālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रेशम् अर्चयित्वा च पूर्ववत् प्रीणयेद् द्विज । ततस्तदुपहार ( ?रं ) कृत्वा भोजनम् आचरेत्

mantreśam arcayitvā ca pūrvavat prīṇayed dvija / tatastadupahāra ( ?raṃ ) kṛtvā bhojanam ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बान्धवैः सह मन्त्रेशं ध्यायन् हृत्पुष्करोदरे । यतवाग् अमृतप्रख्यैर्ग्रासैः तदनु पौष्कर

bāndhavaiḥ saha mantreśaṃ dhyāyan hṛtpuṣkarodare / yatavāg amṛtaprakhyairgrāsaiḥ tadanu pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुच्छिष्टे तु भूभागे कृते संक्षालने ततः । सो ( ?सौ )दनं व्यञ्जनीयं यद्दुःखा-------(?यद् दर्भापूतं च पाणिना )

nirucchiṣṭe tu bhūbhāge kṛte saṃkṣālane tataḥ / so ( ?sau )danaṃ vyañjanīyaṃ yadduḥkhā-------(?yad darbhāpūtaṃ ca pāṇinā )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमाहृत्यापरस्मिन् वै पात्रे दर्भतिलान्विते । क्षिपेद् दीपद्वितीयं तद्बहिर्वै दक्षिणेन च

tamāhṛtyāparasmin vai pātre darbhatilānvite / kṣiped dīpadvitīyaṃ tadbahirvai dakṣiṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरन्मन्त्रं शुचौ देशे दत्वा दर्भास्तरं ततः । नयेद् धर्मकथाभिस्तु योग्य ( ? गाभ्यासेन वानिशाम् )

smaranmantraṃ śucau deśe datvā darbhāstaraṃ tataḥ / nayed dharmakathābhistu yogya ( ? gābhyāsena vāniśām )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं विधिनां श्राद्धं पितॄणां विहितं द्विज । संसारदुःखशमनम् अचिराद् अपवर्गदम्

ityevaṃ vidhināṃ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ vihitaṃ dvija / saṃsāraduḥkhaśamanam acirād apavargadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतम् एकप्रकारं च श्रद्धया चोभयात्मकम् । दत्वा ज्ञानक्रियानत ? ( ?यां )याचोपयुज्यते

kṛtam ekaprakāraṃ ca śraddhayā cobhayātmakam / datvā jñānakriyānata ? ( ?yāṃ )yācopayujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकधर्मस्थिता सा संपूरणे याति वासनाम् । तस्माच्चित्रप्रसादं वै जायते येन कर्मणा

lokadharmasthitā sā saṃpūraṇe yāti vāsanām / tasmāccitraprasādaṃ vai jāyate yena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचर्तव्यं प्रयत्नेन मन्त्रजैर्वितताप्तये । अथ-------मन[सः]संस्कारं संपन्नानां समाचरेत्

ācartavyaṃ prayatnena mantrajairvitatāptaye / atha-------mana[saḥ]saṃskāraṃ saṃpannānāṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

और्ध्वदेहिकसंज्ञं तु व्यापारं समनन्तरम् । पूर्वोक्तफलसिद्धयर्थं तन्मे निगदतः शृणु

aurdhvadehikasaṃjñaṃ tu vyāpāraṃ samanantaram / pūrvoktaphalasiddhayarthaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चापि द्विगुणं विद्धि द्विविधं (प्रथमं ) कमलोद्भव । सा ( ःसु )दीक्षितानां सर्वेषां मुक्तानाममृतादिकै

taccāpi dviguṇaṃ viddhi dvividhaṃ (prathamaṃ ) kamalodbhava / sā ( ḥsu )dīkṣitānāṃ sarveṣāṃ muktānāmamṛtādikai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तादिवृत्तिस्थानेषु हितं नित्यं तमेव हि । प्राग्वद् आराधिते मन्त्रे श्रद्धया संप्रदत्तवत्

vyaktādivṛttisthāneṣu hitaṃ nityaṃ tameva hi / prāgvad ārādhite mantre śraddhayā saṃpradattavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतृप्तेः भगवत्प्रीतिपर्यन्तम् अमलेक्षण । द्वितीयम् अमलाग्रे तु मन्त्रेशे सन्निधीकृते

ātṛpteḥ bhagavatprītiparyantam amalekṣaṇa / dvitīyam amalāgre tu mantreśe sannidhīkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओदनेनात्मकेनैव भोजनं क्रिययोज्झितम् । आहृष्टेर् अल्पसत्वानां सर्वेषां सर्वदा हितम्

odanenātmakenaiva bhojanaṃ kriyayojjhitam / āhṛṣṭer alpasatvānāṃ sarveṣāṃ sarvadā hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वलदव्यक्तबीजान्तं निविष्ठं वर्तते ततः । सौम्यवृत्ति ससूक्ष्मंश्च प्राणशक्तिपरंश्च सन्

jvaladavyaktabījāntaṃ niviṣṭhaṃ vartate tataḥ / saumyavṛtti sasūkṣmaṃśca prāṇaśaktiparaṃśca san

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् दशांशं हि वै कालं बाह्यं च दिनलक्षणम् । समाश्रित्य क्रमेणैव कर्ता तदनुकल्पवान्

tad daśāṃśaṃ hi vai kālaṃ bāhyaṃ ca dinalakṣaṇam / samāśritya krameṇaiva kartā tadanukalpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्राणांशानुविद्धा ( ?द्धं च ) ---व्यक्तम् इन्द्रियलक्षणम् । आपादयति चाव्यक्ताद् अन्नमूर्तिच्छलेन तु

tatprāṇāṃśānuviddhā ( ?ddhaṃ ca ) ---vyaktam indriyalakṣaṇam / āpādayati cāvyaktād annamūrticchalena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रोत्रेन्द्रियादिकाश्चैव उपस्थेन्द्रियपश्चिमाः । यमाश्रित्य लभेताशु समतीते दशाहिके

śrotrendriyādikāścaiva upasthendriyapaścimāḥ / yamāśritya labhetāśu samatīte daśāhike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे ऽह्नि विप्रेन्द्र अस्मिन् शक्तित्वमेव हि । त्रयास्त्रिंशाहिकेनैव ब्रह्मन् व्यक्तरेण तु

ekādaśe 'hni viprendra asmin śaktitvameva hi / trayāstriṃśāhikenaiva brahman vyaktareṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनाडि सत्यपूर्वेण तत्प्राणांशेन वै पुनः । द्विषट्कलक्षणेनैव शेषं तत्त्वगणं द्विज

vināḍi satyapūrveṇa tatprāṇāṃśena vai punaḥ / dviṣaṭkalakṣaṇenaiva śeṣaṃ tattvagaṇaṃ dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धितत्वान्धकारं तु व्यञ्जनीयं यथाक्रमम् । प्राक् संवत्सरे बुद्धि द्वितीयेन ततो द्विज

buddhitatvāndhakāraṃ tu vyañjanīyaṃ yathākramam / prāk saṃvatsare buddhi dvitīyena tato dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वाशब्दतन्मात्रात् पञ्चभिः पञ्चकं तु वै । तन्मात्राणां व्यञ्जनीयमाकाशाद्यम् अतः परम्

tatastvāśabdatanmātrāt pañcabhiḥ pañcakaṃ tu vai / tanmātrāṇāṃ vyañjanīyamākāśādyam ataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासानां पञ्चकेनैव क्ष्मान्तं वै भूतपञ्चकम् । ततः सचेले संपन्ने स्था ( ? स्ना )भुक्तोज्झितं तथा

māsānāṃ pañcakenaiva kṣmāntaṃ vai bhūtapañcakam / tataḥ sacele saṃpanne sthā ( ? snā )bhuktojjhitaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तकाष्ठे हृदा पीते पञ्चगव्येन ते पुनः । मन्त्रे तु विधिवत् स्थाने प्रावृते चाम्बरे तथा

dantakāṣṭhe hṛdā pīte pañcagavyena te punaḥ / mantre tu vidhivat sthāne prāvṛte cāmbare tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाचम्य हृदा न्यस्य मूलं पाणितले ततः । आमूर्धयाथ ( ?मूर्ध्नो ऽथ ) तेनैव सकपलीकृत्य विग्रहम्

samācamya hṛdā nyasya mūlaṃ pāṇitale tataḥ / āmūrdhayātha ( ?mūrdhno 'tha ) tenaiva sakapalīkṛtya vigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्षेपेण निरङ्गेण ततो हृन्मन्त्रमन्त्रिताः । सगोत्रविहितं विप्र प्रेतानुग्रहकाम्यया

saṃkṣepeṇa niraṅgeṇa tato hṛnmantramantritāḥ / sagotravihitaṃ vipra pretānugrahakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयाञ्जलिंत्रयं दद्यात् तन्नाम्ना सतिलं द्विज । दर्भा राजतसम्मिश्रम् अमुना तस्य वै ततः

toyāñjaliṃtrayaṃ dadyāt tannāmnā satilaṃ dvija / darbhā rājatasammiśram amunā tasya vai tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धये शुभशान्त्यर्थं जपेद् अष्टाधिकं शतम् । स्वमन्त्राद् अस्त्रमन्त्रं वा सामान्यं द्वादशाक्षरम्

śuddhaye śubhaśāntyarthaṃ japed aṣṭādhikaṃ śatam / svamantrād astramantraṃ vā sāmānyaṃ dvādaśākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवात्मबीजसङ्घातम् एकं वा भावनावशात् । प्रवर्तेताथ विधिवत् पूर्वोद्दिष्टे तु कर्मणि

navātmabījasaṅghātam ekaṃ vā bhāvanāvaśāt / pravartetātha vidhivat pūrvoddiṣṭe tu karmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थोद्देशे नदीतरे गृहे बाऽयतने शभे । अतीव श्रेयसं द्वाभ्यां प्रेतश्राद्धं यते ( ?जे ) त् द्विज

tīrthoddeśe nadītare gṛhe bā'yatane śabhe / atīva śreyasaṃ dvābhyāṃ pretaśrāddhaṃ yate ( ?je ) t dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विघ्नव्यूहतमोरूपं समासाद्या ?स्फुरादिकम् । व्यवसायविघातं च न्यूनं कुर्याच्च कर्मणाम्

vighnavyūhatamorūpaṃ samāsādyā ?sphurādikam / vyavasāyavighātaṃ ca nyūnaṃ kuryācca karmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् संरक्षणीयं च ब्रह्ममन्ब्र ( ?न्त्र ) बलेन तु । भास्वरेण तमोरूपम् आमूलाद् वै स्वकं बलम्

tasmāt saṃrakṣaṇīyaṃ ca brahmamanbra ( ?ntra ) balena tu / bhāsvareṇa tamorūpam āmūlād vai svakaṃ balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलदर्भादिकं सर्वं मन्त्रेणाराध्य वै पुरा । एतन्निरस्यान्यः ?का ( ?स्यान्यकार्यं ) प्राङ्मुखश्चोत्थितस्ततः

tiladarbhādikaṃ sarvaṃ mantreṇārādhya vai purā / etannirasyānyaḥ ?kā ( ?syānyakāryaṃ ) prāṅmukhaścotthitastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांप्रतं सर्वसामान्यं कुर्यात् स्थानपरिग्रहम् । ब्रह्मभावनया मूलमन्त्रं सर्वगतं स्मरेत्

sāṃprataṃ sarvasāmānyaṃ kuryāt sthānaparigraham / brahmabhāvanayā mūlamantraṃ sarvagataṃ smaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुधागगनाभ्यां तु अष्टदिक्ष्वन्तरे स्मरेत् । प्रभाकरवद् आभासा मूर्तिर्द्दृन्मन्त्रमब्जज

vasudhāgaganābhyāṃ tu aṣṭadikṣvantare smaret / prabhākaravad ābhāsā mūrtirddṛnmantramabjaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायेद्गगनमान्त्रातम् अखिलं शिरसा ततः । स्तम्भभूतं शिवं मध्ये मध्ये संसारमार्गवत्

dhyāyedgaganamāntrātam akhilaṃ śirasā tataḥ / stambhabhūtaṃ śivaṃ madhye madhye saṃsāramārgavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मनाडीस्वरूपं तु ध्यातव्यम् अमलं महत् । कल्पनालक्षणे बाह्ये वर्त्म सद्वस्तु विन्यसेत्

brahmanāḍīsvarūpaṃ tu dhyātavyam amalaṃ mahat / kalpanālakṣaṇe bāhye vartma sadvastu vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संशान्तकर्मब्रह्मभ्याम् अन्योन्यस्य तु वेदने (नम् ) । गवाक्षवत् स्मरेत् तत्र द्वारभूतं तु लोचनम्

saṃśāntakarmabrahmabhyām anyonyasya tu vedane (nam ) / gavākṣavat smaret tatra dvārabhūtaṃ tu locanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमद् वह्नि स्फुल्लिङ्गो (र्मि ) सहस्त्रपरिराजितम् । राजहंसपदान्तं च ततो ध्यायेत् सुविघ्नहम्

bhramad vahni sphulliṅgo (rmi ) sahastraparirājitam / rājahaṃsapadāntaṃ ca tato dhyāyet suvighnaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् आयतनं मन्त्रमूर्तिमन्त्रं मयोदितम् । आधारासनपूर्वाणां मन्त्राणां सर्वकर्मणाम्

evam āyatanaṃ mantramūrtimantraṃ mayoditam / ādhārāsanapūrvāṇāṃ mantrāṇāṃ sarvakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसोपरमनिष्ठानां सिद्धये भावितात्मनाम् । न तत्रान्तं स्थितिं ? ( ?न्त संस्थितं ) कुर्यान्मन्त्रन्यासं यथाविधि

haṃsoparamaniṣṭhānāṃ siddhaye bhāvitātmanām / na tatrāntaṃ sthitiṃ ? ( ?nta saṃsthitaṃ ) kuryānmantranyāsaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपविश्यासने दार्भे प्रणवव्याप्तिभाविते । मूलमन्त्रेण निष्पाद्य प्राणायामं त्रिलक्षणम्

upaviśyāsane dārbhe praṇavavyāptibhāvite / mūlamantreṇa niṣpādya prāṇāyāmaṃ trilakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणाद्वितयेनाथ देहसंस्कारम् आचरेत् । मन्त्रन्यासं ततः कुर्यात् पूर्ववत् करदेहयोः

dhāraṇādvitayenātha dehasaṃskāram ācaret / mantranyāsaṃ tataḥ kuryāt pūrvavat karadehayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्घ्यं पाद्यं समासाद्य प्रोक्षयेत् च तदम्भसा । सर्वमन्त्रेण सन्ताय दर्भकाण्डगतेन च

arghyaṃ pādyaṃ samāsādya prokṣayet ca tadambhasā / sarvamantreṇa santāya darbhakāṇḍagatena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरीक्ष्य प्रोच्चरेस्तत्र दग्धं तत्तेजसा स्मरेत् । मूलेन रविभाकान्तिम् आपन्नम् अथ भावयेत्

nirīkṣya proccarestatra dagdhaṃ tattejasā smaret / mūlena ravibhākāntim āpannam atha bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सानलां सेन्धनां चुल्लीं प्रोक्षयेद् अस्त्रवारिणा । ज्वालयेन् नेत्रमन्त्रेण ततश्चोद्बोध्य वर्मणा

sānalāṃ sendhanāṃ cullīṃ prokṣayed astravāriṇā / jvālayen netramantreṇa tataścodbodhya varmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षाल्यास्त्राम्भसा स्थालीं ताडयेत् तदनन्तरम् । कृत्वाम्बुदर्भमूलेन स्थगयेद् अथ वर्मणा

prakṣālyāstrāmbhasā sthālīṃ tāḍayet tadanantaram / kṛtvāmbudarbhamūlena sthagayed atha varmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तण्डुलान् अस्त्रमन्त्रेण क्षालयित्वा पुनः पुनः । मध्वाज्यतिलगोक्षीरयुक्तं मूलेन निक्षिपेत्

taṇḍulān astramantreṇa kṣālayitvā punaḥ punaḥ / madhvājyatilagokṣīrayuktaṃ mūlena nikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्व्यारस्त्रमन्त्रन्यस्ताया श्रपयेद् हृदयेन तु । सिद्धम् उत्तारयेत् पश्चान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित्

darvyārastramantranyastāyā śrapayed hṛdayena tu / siddham uttārayet paścānmūlamantreṇa mantravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षाल्यालिप्य नेत्रेण शिखामन्त्रेण वै ततः । दिक्षूर्ध्वपुण्ड्रीकृत्य प्राक् कवचेनावकुण्ठ्य च

prakṣālyālipya netreṇa śikhāmantreṇa vai tataḥ / dikṣūrdhvapuṇḍrīkṛtya prāk kavacenāvakuṇṭhya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवाधिष्ठिते कुर्यात् संस्थितं च कुशास्तरे । सूपलिप्ते तु भूभागे तिलाक्षतसमन्विते

praṇavādhiṣṭhite kuryāt saṃsthitaṃ ca kuśāstare / sūpalipte tu bhūbhāge tilākṣatasamanvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिधाय च अस्त्रमन्त्रेण त्वेवं निष्पाद्य वै चरुम् । तं सुसाधनकाले तु ब्रह्मास्तरणकर्मणाम्

pidhāya ca astramantreṇa tvevaṃ niṣpādya vai carum / taṃ susādhanakāle tu brahmāstaraṇakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृन्मन्त्रं संप्रयोक्तव्यं मन्त्रमार्गे जपन् धिया । प्रेतकार्यं ततः कुर्यात् ? ---वा तेन ( ?त्रिधा व्याप्तेन ) लौकिकम्

hṛnmantraṃ saṃprayoktavyaṃ mantramārge japan dhiyā / pretakāryaṃ tataḥ kuryāt ? ---vā tena ( ?tridhā vyāptena ) laukikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दिव्ये पुरा मन्त्रं पूर्ववत् संप्रपूज्य च । विधिवत् प्रेतमुद्दिश्य भोगैः पूर्वोक्तलक्षणैः

tatra divye purā mantraṃ pūrvavat saṃprapūjya ca / vidhivat pretamuddiśya bhogaiḥ pūrvoktalakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषाशनमात्रेण पात्रसा ( त् ? ) चक्रजं हि यत् । सर्वान्नेन समापूर्य अभ्यक्ताद्येन वै हृदा

puruṣāśanamātreṇa pātrasā ( t ? ) cakrajaṃ hi yat / sarvānnena samāpūrya abhyaktādyena vai hṛdā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृशाग्निना तु संस्पृश्य कृत्वा सव्यञ्जनं तु वै । विनिवेद्य विभोः प्रोक्तं तदनुग्रहकाम्यया

dṛśāgninā tu saṃspṛśya kṛtvā savyañjanaṃ tu vai / vinivedya vibhoḥ proktaṃ tadanugrahakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वशब्दमूर्तिं सुव्यक्तामोङ्कारेणाथवाम्बरात् । प्रेतं स्वनाम्ना त्वाहृत्य कृत्वा हृद्वयोम्नि तंतु ?तत्

svaśabdamūrtiṃ suvyaktāmoṅkāreṇāthavāmbarāt / pretaṃ svanāmnā tvāhṛtya kṛtvā hṛdvayomni taṃtu ?tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषन् निर्वाणशेषाग्निकणभूतं विचिन्त्य च । किञ्चित्प्राणकलायुक्तं कर्माणिर् ( ?मणा )च वशीकृतम्

īṣan nirvāṇaśeṣāgnikaṇabhūtaṃ vicintya ca / kiñcitprāṇakalāyuktaṃ karmāṇir ( ?maṇā )ca vaśīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषसत्तामात्रं च शनैश्चानलवर्त्मना । बहिर्निवेद्य स्वस्थाने मन्त्रदृक् विषये स्थिते

viśeṣasattāmātraṃ ca śanaiścānalavartmanā / bahirnivedya svasthāne mantradṛk viṣaye sthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयेत् प्रणवेनाथ तत्त्वशक्तिगणान्वितम् । अन्नवीर्याश्रितं ब्रह्मन् प्राणाख्यम् अविनश्वरम्

bhāvayet praṇavenātha tattvaśaktigaṇānvitam / annavīryāśritaṃ brahman prāṇākhyam avinaśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तदूष्ममार्गेण हृन्मन्त्रेण तु संस्मरन् । प्रेतं श्रोत्रेन्द्रियच्छन्नप्राणवत्त्वाद् विनिर्गतम्

tatastadūṣmamārgeṇa hṛnmantreṇa tu saṃsmaran / pretaṃ śrotrendriyacchannaprāṇavattvād vinirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.