Library·Pauskara-Samhita·32

Pauskara-Samhita 32

श्रीभगवानुवाच --- फलसाम्यं द्विजश्रेष्ठ भावभक्तिवशात् स्थितम् । दरिद्राणां च भक्तानां फलपुष्पादिना विना

śrībhagavānuvāca --- phalasāmyaṃ dvijaśreṣṭha bhāvabhaktivaśāt sthitam / daridrāṇāṃ ca bhaktānāṃ phalapuṣpādinā vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्फलं तद् द्विजाढ्यानां निरन्नानां तु चार्चनात् । सदाढ्यानां च भक्तानां होमाद्यैर् अर्चनात् फलम्

yatphalaṃ tad dvijāḍhyānāṃ nirannānāṃ tu cārcanāt / sadāḍhyānāṃ ca bhaktānāṃ homādyair arcanāt phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तद् विद्धि दरिद्रणां भक्तानां कुसुमादिकैः । क्षणस्य च समं ज्ञेयं सदा होरात्रलक्षणम्

yat tad viddhi daridraṇāṃ bhaktānāṃ kusumādikaiḥ / kṣaṇasya ca samaṃ jñeyaṃ sadā horātralakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपाणां च दरिद्राणां कालं यत् तत् क्रियश्रितम् । तत्रापि कमलोद्भूत भूतार्थम् अवधारय

nṛpāṇāṃ ca daridrāṇāṃ kālaṃ yat tat kriyaśritam / tatrāpi kamalodbhūta bhūtārtham avadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथालब्धेन शुद्धेन भोगजालेन वै सह । कर्तव्या धारणा ध्यानं मन्त्राणां यत्र पौष्कर

yathālabdhena śuddhena bhogajālena vai saha / kartavyā dhāraṇā dhyānaṃ mantrāṇāṃ yatra pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्राणां च योगस्य विस्तरात् नित्यमेव हि । तद् याजकानां यजनम् अचिराद् भुक्तिमुक्तिदम्

samudrāṇāṃ ca yogasya vistarāt nityameva hi / tad yājakānāṃ yajanam acirād bhuktimuktidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्षिप्तं धारणाद्यैर् यत् तत् कृतम् चाप्यभोगदम् । संभोगैर् धारणाद्यैर् यत् संकटं तत् चिरेण तु

saṃkṣiptaṃ dhāraṇādyair yat tat kṛtam cāpyabhogadam / saṃbhogair dhāraṇādyair yat saṃkaṭaṃ tat cireṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदधाति च भक्तानां भोगहीनं परं पदम् । तस्मात् श्रेयो ऽर्थिनां नित्यं भुक्तिमुक्ति - फलाप्तये

vidadhāti ca bhaktānāṃ bhogahīnaṃ paraṃ padam / tasmāt śreyo 'rthināṃ nityaṃ bhuktimukti - phalāptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्व्याकुधिलया भक्त्या कालांशम् अवलब्म्य वै । विमुक्तमन्यैर् व्यापारैर् विधिवद् घटते यथा

nirvyākudhilayā bhaktyā kālāṃśam avalabmya vai / vimuktamanyair vyāpārair vidhivad ghaṭate yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसंपूर्णं तु यजनं धारणाद्यैः सुविस्तृतैः । भोगैर् यद्यपि संपूर्णैः संपत्तिः सह वै नृणाम्

susaṃpūrṇaṃ tu yajanaṃ dhāraṇādyaiḥ suvistṛtaiḥ / bhogair yadyapi saṃpūrṇaiḥ saṃpattiḥ saha vai nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि कर्मनिष्ठानां आधिक्यं चास्ति पौष्कर । भोगापवर्गहृत् शाठ्यात् तन्निरासात् कृते स्फुटे

tathāpi karmaniṣṭhānāṃ ādhikyaṃ cāsti pauṣkara / bhogāpavargahṛt śāṭhyāt tannirāsāt kṛte sphuṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायेते याजकानां तु नातो (?त्रो )त्साहं परित्यजेत् । द्रव्यसंपद्विना नित्यं मन्त्राराधन - कर्मणि

jāyete yājakānāṃ tu nāto (?tro )tsāhaṃ parityajet / dravyasaṃpadvinā nityaṃ mantrārādhana - karmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं हि यस्य वा भावो भोगवृन्दस्य पौष्कर । भोगाप्ति फलनिष्ठस्य प्रथमं चाकृतात्मनः

paraṃ hi yasya vā bhāvo bhogavṛndasya pauṣkara / bhogāpti phalaniṣṭhasya prathamaṃ cākṛtātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पुनर्मोक्षनिष्ठस्य कर्मणः शाश्वतस्य च । पुरुषार्थप्रदस्याशु खण्डनं सद्विवेकिनाम्

na punarmokṣaniṣṭhasya karmaṇaḥ śāśvatasya ca / puruṣārthapradasyāśu khaṇḍanaṃ sadvivekinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौष्कर उवाच--- संसारिणां हि भक्तानां नानाकर्मरतात्मनाम् । पुत्रदारादिभरणे नित्यं व्याकुलचेतसाम्

pauṣkara uvāca--- saṃsāriṇāṃ hi bhaktānāṃ nānākarmaratātmanām / putradārādibharaṇe nityaṃ vyākulacetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तरेणार्चने तेषां कथं संपद्यते ऽच्युत । अनर्चनात् त्वयोद्दिष्ट - फलं वैकल्यम् उत्तमम्

vistareṇārcane teṣāṃ kathaṃ saṃpadyate 'cyuta / anarcanāt tvayoddiṣṭa - phalaṃ vaikalyam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच --- क्रमयुक्तं हि यत् कर्म तच्च श्रेयस्करं नृणाम् । तस्मात् तत् न परित्याज्यं संक्षिप्तमथ विस्तृतम्

śrībhagavānuvāca --- kramayuktaṃ hi yat karma tacca śreyaskaraṃ nṛṇām / tasmāt tat na parityājyaṃ saṃkṣiptamatha vistṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यकल्पं हि विस्तारम् अनुकल्पम् अतः परम् । समत्व घटते केन हेतुना कमलोद्भव

mukhyakalpaṃ hi vistāram anukalpam ataḥ param / samatva ghaṭate kena hetunā kamalodbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि चा शठानां च भक्तानां भावितात्मनाम् । विहितं पत्रपुष्पाद्यैः सभोगैः वाग्भिर् अर्चनम्

tatrāpi cā śaṭhānāṃ ca bhaktānāṃ bhāvitātmanām / vihitaṃ patrapuṣpādyaiḥ sabhogaiḥ vāgbhir arcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणाम् अनुसंधानं विना कालान्तरेण तु । क्ष्मा - जलानलवाय्वाख्यं नाभसीयं महामते

karmaṇām anusaṃdhānaṃ vinā kālāntareṇa tu / kṣmā - jalānalavāyvākhyaṃ nābhasīyaṃ mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणापञ्चकात् चैव संक्षिप्तं विहितं द्वयम् । दहनाप्यायनाख्यं यद् आदेहात् सर्वशुद्धये

dhāraṇāpañcakāt caiva saṃkṣiptaṃ vihitaṃ dvayam / dahanāpyāyanākhyaṃ yad ādehāt sarvaśuddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परापर - स्वरूपात् च ध्यानात् एकं परं महत् । हृन्मन्त्रं सर्वमन्त्रयाणाम् उपचारक्रियाविधौ

parāpara - svarūpāt ca dhyānāt ekaṃ paraṃ mahat / hṛnmantraṃ sarvamantrayāṇām upacārakriyāvidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा समनस्कं च प्रणवाद्यं महामते । एका हि आराध्यमुद्रा वै योगमन्त्रस्य सा स्मृता

karmaṇā samanaskaṃ ca praṇavādyaṃ mahāmate / ekā hi ārādhyamudrā vai yogamantrasya sā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणान्नेत्रयोर्मध्ये स्वोच्चारं निष्कलस्य तु । नति - प्रणवगर्भाभिः स्वसंज्ञाभिर्यदर्चनम्

smaraṇānnetrayormadhye svoccāraṃ niṣkalasya tu / nati - praṇavagarbhābhiḥ svasaṃjñābhiryadarcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिवन् मन्त्रमूर्तीनां तत्परं क्षिप्रसंज्ञितम् । बीजैर् विशेषिताभिः तद् द्वितीयं सूक्ष्मलक्षणम्

vidhivan mantramūrtīnāṃ tatparaṃ kṣiprasaṃjñitam / bījair viśeṣitābhiḥ tad dvitīyaṃ sūkṣmalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यल्लक्षणामृतैः पिण्डैः सह संज्ञाभिर् अब्जज । जपान्तम् अखिलं कर्म मन्त्राणां तद् बृहत् स्मृतम्

yallakṣaṇāmṛtaiḥ piṇḍaiḥ saha saṃjñābhir abjaja / japāntam akhilaṃ karma mantrāṇāṃ tad bṛhat smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्रमाद्यात् च कैवल्यं किंचित् कालान्तरेण तु । द्वितीयाद् अब्जसंभूत बुद्धिपूर्वक्रमेण तु

kṣipramādyāt ca kaivalyaṃ kiṃcit kālāntareṇa tu / dvitīyād abjasaṃbhūta buddhipūrvakrameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानादि गुणषट्कं चे इहैवाद्यं प्रयच्छति । अणिमादि अष्टकं चैव द्वितीयम् अमलेक्षण

jñānādi guṇaṣaṭkaṃ ce ihaivādyaṃ prayacchati / aṇimādi aṣṭakaṃ caiva dvitīyam amalekṣaṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तभुवनैश्वर्यं तृतीयम् अचिरात् तु वै । साम्यं निःश्रेयसावाप्तेः सर्वेषां किन्तु पौष्कर

samastabhuvanaiśvaryaṃ tṛtīyam acirāt tu vai / sāmyaṃ niḥśreyasāvāpteḥ sarveṣāṃ kintu pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्रं लक्षणपूर्वेण कालेन त्रिविधेन तु । महत्तैव हि मन्त्रस्य स्वसंज्ञाख्यस्य यद्यपि

kṣipraṃ lakṣaṇapūrveṇa kālena trividhena tu / mahattaiva hi mantrasya svasaṃjñākhyasya yadyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि कमलोद्भूत क्षिप्रपूर्वादिकेर्ऽचने । बीजं वा पिण्डमन्त्रं च प्रणवाद् अनुसंस्मरेत्

tathāpi kamalodbhūta kṣiprapūrvādiker'cane / bījaṃ vā piṇḍamantraṃ ca praṇavād anusaṃsmaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराध्यं मन्त्रनाथस्य हृदादीनां तथैव च । अन्येषाम् अन्तरङ्गाख्यं मन्त्राणां कमलोद्भव

ārādhyaṃ mantranāthasya hṛdādīnāṃ tathaiva ca / anyeṣām antaraṅgākhyaṃ mantrāṇāṃ kamalodbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानलक्षणानां च कमलासनवर्तिनाम् । न विरोधस्ति अतः अन्येषां बीजैः पिण्डैर्विना अब्जज

pradhānalakṣaṇānāṃ ca kamalāsanavartinām / na virodhasti ataḥ anyeṣāṃ bījaiḥ piṇḍairvinā abjaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रऌआञ्छन लोकेशतदस्त्राधारर्तिनाम् । तथासनाख्य विघ्नेश पूर्वाणां द्वारवासिनाम

vajraḷāñchana lokeśatadastrādhārartinām / tathāsanākhya vighneśa pūrvāṇāṃ dvāravāsināma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारि - गृहस्थस्य स्वतन्त्रस्य यतेरपि । किं पुनस्तु गृहस्थस्य व्यापारनिरतस्य चा

brahmacāri - gṛhasthasya svatantrasya yaterapi / kiṃ punastu gṛhasthasya vyāpāraniratasya cā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् वै नैष्ठिकानां तु तच्चित्तनिरतात्मनाम् । साधकानां सवित्तानां हितम् एकान्तवासिनाम्

etad vai naiṣṭhikānāṃ tu taccittaniratātmanām / sādhakānāṃ savittānāṃ hitam ekāntavāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तिश्रद्धापरः सम्यग्गृहीत्वा यः समाचरेत् । ददाति तत्र मन्यात्मा पूर्वोक्तं द्विविधं फलम्

bhaktiśraddhāparaḥ samyaggṛhītvā yaḥ samācaret / dadāti tatra manyātmā pūrvoktaṃ dvividhaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह साधकसिद्धीभिर निर्विघ्नेन महामते

saha sādhakasiddhībhira nirvighnena mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.