अथ चत्वारिंशो ऽध्यायः पौष्कर उवाच --- परिज्ञातं मया देव दोषोपशमनं महत् । शान्तिकं परमं यद् वै व्यत्ययात् सौमनस्यकृत्
atha catvāriṃśo 'dhyāyaḥ pauṣkara uvāca --- parijñātaṃ mayā deva doṣopaśamanaṃ mahat / śāntikaṃ paramaṃ yad vai vyatyayāt saumanasyakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रसंबन्धपर्यन्तं प्रसङ्गात् त्वदनुग्रहात् । नानाधर्मप्रतिष्ठा च भविनां स्वर्गदा च या
śāstrasaṃbandhaparyantaṃ prasaṅgāt tvadanugrahāt / nānādharmapratiṣṭhā ca bhavināṃ svargadā ca yā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं ज्ञातुम् इच्छामि त्वत्तः संक्षेपतस्ततः । सरहस्यं जगद्योनेः प्रतिमालक्षणादिकम्
idānīṃ jñātum icchāmi tvattaḥ saṃkṣepatastataḥ / sarahasyaṃ jagadyoneḥ pratimālakṣaṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संविधानं प्रतिष्ठाख्यम् अशेषं पूर्वचोदितम् । क्षतदोषास्तु येर्ऽचानां मधूच्छिष्टोदिताः क्रियाः
saṃvidhānaṃ pratiṣṭhākhyam aśeṣaṃ pūrvacoditam / kṣatadoṣāstu yer'cānāṃ madhūcchiṣṭoditāḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तास्त्वयोक्ताः पुरा देव मानोन्मानादिकैर्विना । आमूर्धदेशकेशीयं चरणान्तं हि लक्षणम्
tāstvayoktāḥ purā deva mānonmānādikairvinā / āmūrdhadeśakeśīyaṃ caraṇāntaṃ hi lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया यथावन्न ज्ञातं नैपुण्येन जगत्पते । श्रीभगवानुवाच --- नानाधर्मप्रतिष्ठानं पुरा कृत्वा तु पौष्कर । मोक्षार्थम् आचरेच्छुद्धां प्रतिष्ठाम् आच्युतीं पराम्
mayā yathāvanna jñātaṃ naipuṇyena jagatpate / śrībhagavānuvāca --- nānādharmapratiṣṭhānaṃ purā kṛtvā tu pauṣkara / mokṣārtham ācarecchuddhāṃ pratiṣṭhām ācyutīṃ parām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुलक्षणे तु भूभागे गव्यैर् भक्तेन वै पुरा । प्राग्दिक्सिद्धिसमेतं तु वसुधालक्षणं च ते
sulakṣaṇe tu bhūbhāge gavyair bhaktena vai purā / prāgdiksiddhisametaṃ tu vasudhālakṣaṇaṃ ca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुटम् उक्तं प्रतिष्ठार्थं विज्ञातव्यं तद् एव हि । जलाश्रयादिका या भूर्विविधैश्च विभूषिता
sphuṭam uktaṃ pratiṣṭhārthaṃ vijñātavyaṃ tad eva hi / jalāśrayādikā yā bhūrvividhaiśca vibhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनौघवनसंयुक्तैर् ग्रामैः सह पुरादिकैः । प्रतिग्रहं प्रतिष्ठार्थं पूर्ववद् विधिपूर्वकम्
vanaughavanasaṃyuktair grāmaiḥ saha purādikaiḥ / pratigrahaṃ pratiṣṭhārthaṃ pūrvavad vidhipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपाद्य कुसुमारामपर्यन्तं च सुविस्तरम् । उत्तमं वनयात्रान्तं ततः कुर्यात् सदेशिकः
saṃpādya kusumārāmaparyantaṃ ca suvistaram / uttamaṃ vanayātrāntaṃ tataḥ kuryāt sadeśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होराद्येन च लग्नेन मुहूर्तेनार्चितेन च । शकुने गागने भौमे चित्तसौख्यप्रदे शुभे
horādyena ca lagnena muhūrtenārcitena ca / śakune gāgane bhaume cittasaukhyaprade śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चिद् अध्वावशिष्टे तु वस्तव्यं च वनाद् बहिः । शुभे ग्रहे ऽनुकूले च नक्षत्रे वासरे ऽपि च
kiñcid adhvāvaśiṣṭe tu vastavyaṃ ca vanād bahiḥ / śubhe grahe 'nukūle ca nakṣatre vāsare 'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद् वनप्रवेशं च तत्रेष्टा वनदेवताः । आदाय लक्षणोपेतम् उपलं वै सितादिकम्
kuryād vanapraveśaṃ ca tatreṣṭā vanadevatāḥ / ādāya lakṣaṇopetam upalaṃ vai sitādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्निग्धं सुस्वनं शुद्धं दोषैर्हीनं स्फुटादिकैः । वृक्षं वा लक्षणोपेतम् अक्षतं सरलं दृढम्
susnigdhaṃ susvanaṃ śuddhaṃ doṣairhīnaṃ sphuṭādikaiḥ / vṛkṣaṃ vā lakṣaṇopetam akṣataṃ saralaṃ dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं (?ल) पुष्पप्रदं स्थूलं सक्षीरं वा तदुज्झितम् । नानाजाति च कर्मण्यं यज्ञाङ्गानां गुणावहम्
phalaṃ (?la) puṣpapradaṃ sthūlaṃ sakṣīraṃ vā tadujjhitam / nānājāti ca karmaṇyaṃ yajñāṅgānāṃ guṇāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वाद्यं तद् अधिष्ठातृबलिदानपुरःसरम् । कृत्वा विसर्जनं चैव मध्वाज्याक्तेन देशिकः
sattvādyaṃ tad adhiṣṭhātṛbalidānapuraḥsaram / kṛtvā visarjanaṃ caiva madhvājyāktena deśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्त्रेण प्रहरं दद्याच्छेतव्यं शिल्पिना ततः । चन्दनं स्यन्दनं तत्र तथा सुरभिचन्दनम्
śastreṇa praharaṃ dadyācchetavyaṃ śilpinā tataḥ / candanaṃ syandanaṃ tatra tathā surabhicandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगरु कर्णिकारं च काश्मर्यं रक्तचन्दनम् । बिल्वामलकचूताश्च तालवर्णकसिंहकाः
agaru karṇikāraṃ ca kāśmaryaṃ raktacandanam / bilvāmalakacūtāśca tālavarṇakasiṃhakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपर्णी नालिकेरं च नागमातृकपीनकम् । गव्यं कपित्थं च तथा हिम-तालतमालकम्
śrīparṇī nālikeraṃ ca nāgamātṛkapīnakam / gavyaṃ kapitthaṃ ca tathā hima-tālatamālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बदरं खदिरं फल्गु मधूकं किंशुकद्रुमम् । फालवेतं च खर्जूरं नीपनारङ्गशिशुपम्
badaraṃ khadiraṃ phalgu madhūkaṃ kiṃśukadrumam / phālavetaṃ ca kharjūraṃ nīpanāraṅgaśiśupam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलं वृक्षम् अश्वत्थं पिप्पलीविटपं महत् । सुरदारु हरीतक्यं बकुलं चाप्युदुम्बरम्
pippalaṃ vṛkṣam aśvatthaṃ pippalīviṭapaṃ mahat / suradāru harītakyaṃ bakulaṃ cāpyudumbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाख्यं पुष्पकूलं च वैरं चान्यत् फलद्रुमम् । फालास्यं भूर्जवृक्षं च पलाशं कृतमर्दकम्
kālākhyaṃ puṣpakūlaṃ ca vairaṃ cānyat phaladrumam / phālāsyaṃ bhūrjavṛkṣaṃ ca palāśaṃ kṛtamardakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिन्दुकं बीजसारं च मातुलुङ्गद्रुमं महत् । राजवृक्षं कोहितकं सुनाभिकुटकार्जुनम्
tindukaṃ bījasāraṃ ca mātuluṅgadrumaṃ mahat / rājavṛkṣaṃ kohitakaṃ sunābhikuṭakārjunam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरलं कुटजः शाकः शमीश्रीवेष्टकेतकाः । असनस्पन्दनाख्यं च स्तबछस्तबकेति च
saralaṃ kuṭajaḥ śākaḥ śamīśrīveṣṭaketakāḥ / asanaspandanākhyaṃ ca stabachastabaketi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारवन्तो मखीया ये सुसिद्धा लोकपूजिताः । ग्राह्यास्तरूत्तमाः सर्वे कर्मणि स्थापनादिके
sāravanto makhīyā ye susiddhā lokapūjitāḥ / grāhyāstarūttamāḥ sarve karmaṇi sthāpanādike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकतालवृद्ध्या तु द्वादशान्तकरावधि । द्विरष्टकं तु बिम्बानाम् एवं स्याद् अपरं तु वै
ekaikatālavṛddhyā tu dvādaśāntakarāvadhi / dviraṣṭakaṃ tu bimbānām evaṃ syād aparaṃ tu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोजनवशेनैव तरवो बिम्बकर्मणि । विहिताः क्रमशस्त्वेते स्वल्पानाम् आदिनां महत्
prayojanavaśenaiva taravo bimbakarmaṇi / vihitāḥ kramaśastvete svalpānām ādināṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित् फलवशेनैव विहिताश्च फलार्थिनाम् । निष्कामानां च विहिताः सर्वे सर्वफलप्रदाः
kecit phalavaśenaiva vihitāśca phalārthinām / niṣkāmānāṃ ca vihitāḥ sarve sarvaphalapradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैः पूर्वोदिताः कार्याः सप्ताङ्गैस्तोरणाः शुभाः । अग्निकार्योपयोग्यानि स्रुवादीन्युदितानि वै
etaiḥ pūrvoditāḥ kāryāḥ saptāṅgaistoraṇāḥ śubhāḥ / agnikāryopayogyāni sruvādīnyuditāni vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नाविन्धनकाष्ठानि समित्परिधयस्तथा । आराधनार्थं मन्त्राणां भद्रपीठानि पुष्कर
agnāvindhanakāṣṭhāni samitparidhayastathā / ārādhanārthaṃ mantrāṇāṃ bhadrapīṭhāni puṣkara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रबिम्बान्यशेषाणि तत्पीठानि तथैव च । प्रासादादीनि चित्राणि प्राकारसहितानि च
mantrabimbānyaśeṣāṇi tatpīṭhāni tathaiva ca / prāsādādīni citrāṇi prākārasahitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनान्यासनादीनि देवोपकरणानि च । रथादिरथयात्रार्थं वैष्णवेषूत्सवेषु च
śayanānyāsanādīni devopakaraṇāni ca / rathādirathayātrārthaṃ vaiṣṇaveṣūtsaveṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केतुदण्डानि दीर्घाणि शिखराणां शिरोपरि । आहरेत यथाशास्त्रं छायाशुष्ककृतानि च
ketudaṇḍāni dīrghāṇi śikharāṇāṃ śiropari / āhareta yathāśāstraṃ chāyāśuṣkakṛtāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भङ्गभेदक्रिमिच्छिद्रसिंहऋक्षनखक्षतैः । दोषैर् अशनिपाताद्यैर् नाहरेद् दूषितानि वै
bhaṅgabhedakrimicchidrasiṃhaṛkṣanakhakṣataiḥ / doṣair aśanipātādyair nāhared dūṣitāni vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौष्कर उवाच --- भगवन् भद्रपीठानां प्रतिमानां च लक्षणम् । देवीयपिण्डिकानां च प्रासादानां तथैव च
pauṣkara uvāca --- bhagavan bhadrapīṭhānāṃ pratimānāṃ ca lakṣaṇam / devīyapiṇḍikānāṃ ca prāsādānāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथावद् ज्ञातुम् इच्छामि रथादीनां च संस्थितिम् । प्रमाणं ध्वजदण्डानां मण्डपान् मण्डयन्ति ये
yathāvad jñātum icchāmi rathādīnāṃ ca saṃsthitim / pramāṇaṃ dhvajadaṇḍānāṃ maṇḍapān maṇḍayanti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच --- स्वानुकूलदिने शुद्धे गुरूणां संमतेन च । मानम् आदौ तु सर्वत्र चिन्तयेत् सह शिल्पिना
śrībhagavānuvāca --- svānukūladine śuddhe gurūṇāṃ saṃmatena ca / mānam ādau tu sarvatra cintayet saha śilpinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनिवेशेन सह वै सर्वम् आपादयेत् ततः । यान्युक्तानि पुरा ब्रह्मन् व्यक्तिस्थानानि वै विभोः
suniveśena saha vai sarvam āpādayet tataḥ / yānyuktāni purā brahman vyaktisthānāni vai vibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वयं तेभ्यः शुभतरं भद्रपीठम् अकृत्रिमम् । मानोन्मानप्रमाणाढ्यं दिव्यम् आकारम् अब्जज
dvayaṃ tebhyaḥ śubhataraṃ bhadrapīṭham akṛtrimam / mānonmānapramāṇāḍhyaṃ divyam ākāram abjaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तावत् सुवर्णाद्यैर् लोहैः शुभतरैः स्मृतः । शुभा भगवदाकाराः शैलजाः समनन्तरम्
tatra tāvat suvarṇādyair lohaiḥ śubhataraiḥ smṛtaḥ / śubhā bhagavadākārāḥ śailajāḥ samanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठं लेपं तथालेख्यम् इष्टं भूतिव्यपेक्षया । तत्राप्तानां द्विजार्चासु स्थितिर्मोक्षाप्तये स्मृता
kāṣṭhaṃ lepaṃ tathālekhyam iṣṭaṃ bhūtivyapekṣayā / tatrāptānāṃ dvijārcāsu sthitirmokṣāptaye smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवापराणां आप्तानां भूतये ऽमरयाजिनाम् । मखहोमपराणां तु दिवि देवासनाप्तये
sevāparāṇāṃ āptānāṃ bhūtaye 'marayājinām / makhahomaparāṇāṃ tu divi devāsanāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतीनां मुक्तसङ्गानां हृदि सर्वेश्वरे हरौ । एहि (? हीति) श्रेष्ठतरं विप्र अर्चादेशं सुलक्षणम्
yatīnāṃ muktasaṅgānāṃ hṛdi sarveśvare harau / ehi (? hīti) śreṣṭhataraṃ vipra arcādeśaṃ sulakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तप्रसादम् अतुलं यत्राभ्येति समर्चनात् । यत्नेन च समापाद्य मन्त्रैः संस्कृत्य वैदिकैः
cittaprasādam atulaṃ yatrābhyeti samarcanāt / yatnena ca samāpādya mantraiḥ saṃskṛtya vaidikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृद्भूतितीर्थतोयाद्यैर् मूलद्रव्यैः सुपावनैः । संस्मरेच्च मणिस्वर्णतारताम्रमयैर्विना
mṛdbhūtitīrthatoyādyair mūladravyaiḥ supāvanaiḥ / saṃsmarecca maṇisvarṇatāratāmramayairvinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदेहवद् उपादेयैर् नाडीव्यूहैः सवायवैः । धातुभिः सोमसूर्याग्निसहज्ञानादिकैर्गुणैः
svadehavad upādeyair nāḍīvyūhaiḥ savāyavaiḥ / dhātubhiḥ somasūryāgnisahajñānādikairguṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणकारणतः क्ष्मान्तं यद् अन्यत्तत्त्वसंग्रहम् । द्रव्यम् आश्रित्य वै बैम्बं वर्तते यद् इदं महत्
guṇakāraṇataḥ kṣmāntaṃ yad anyattattvasaṃgraham / dravyam āśritya vai baimbaṃ vartate yad idaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र हृत्कमलाकाशे मन्त्ररत्नप्रभोज्ज्वलम् । ब्रह्मभावनया न्यस्तं यच्छति प्रातिमं फलम्
tatra hṛtkamalākāśe mantraratnaprabhojjvalam / brahmabhāvanayā nyastaṃ yacchati prātimaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धापराणां कर्तॄणां फलताभ्येति च स्थिरम् । प्रतिपत्तिं परां ब्राह्मीम् आकारं प्रति सर्वदा
śraddhāparāṇāṃ kartṝṇāṃ phalatābhyeti ca sthiram / pratipattiṃ parāṃ brāhmīm ākāraṃ prati sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्नोति सद्वशाद् अन्ते ज्ञानम् आत्मप्रकाशकम् । प्रतिमानाम् अतो मानं सांप्रतं चावधारय
prāpnoti sadvaśād ante jñānam ātmaprakāśakam / pratimānām ato mānaṃ sāṃprataṃ cāvadhāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालप्रमाणाद् एकैकं ह्रासयेत् अङ्गुलं क्रमात् । चतुरङ्गुलपर्यन्तं यावन्मानं पुनस्ततः
tālapramāṇād ekaikaṃ hrāsayet aṅgulaṃ kramāt / caturaṅgulaparyantaṃ yāvanmānaṃ punastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकं वर्धयेद् विप्र शमपर्यन्तम् अङ्गुलम् । तालद्वयोन्नतिं यावच्चलार्चानाम् अतोर्ध्वतः
ekaikaṃ vardhayed vipra śamaparyantam aṅgulam / tāladvayonnatiṃ yāvaccalārcānām atordhvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचलानां द्विजार्चानां व्द्यङ्गुलं व्द्यङ्गुलं क्रमात् । चतुःशमावधिं यावद् अतोर्ध्वं तु समाचरेत्
acalānāṃ dvijārcānāṃ vdyaṅgulaṃ vdyaṅgulaṃ kramāt / catuḥśamāvadhiṃ yāvad atordhvaṃ tu samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकं तालवृद्धया तु द्वादशान्तकरावधि । वर्धयेद् अत ऊर्ध्वं तु सपादं तालमेव च
ekaikaṃ tālavṛddhayā tu dvādaśāntakarāvadhi / vardhayed ata ūrdhvaṃ tu sapādaṃ tālameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधिक्येन द्विजार्चानां जायते ऽन्यच्चतुष्टयम् । दद्यात् तदुन्नतेर् भूयो वृद्ध्यर्थं द्वादशाङ्गुलात्
ādhikyena dvijārcānāṃ jāyate 'nyaccatuṣṭayam / dadyāt tadunnater bhūyo vṛddhyarthaṃ dvādaśāṅgulāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयांशं तृतीयांशात् प्रतिमात्रितयस्य च । भूयस्तदुन्नतेर् दद्यात् तालार्धं तालम् एव वा
tṛtīyāṃśaṃ tṛtīyāṃśāt pratimātritayasya ca / bhūyastadunnater dadyāt tālārdhaṃ tālam eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयप्रतिमानां तु उच्छ्रायेण वरं भवेत् । शमम् एकं ततोर्ध्वं तु उन्मानार्थं तु वर्धयेत्
dvitīyapratimānāṃ tu ucchrāyeṇa varaṃ bhavet / śamam ekaṃ tatordhvaṃ tu unmānārthaṃ tu vardhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैवार्चा भवेद् अन्या वर्धयेद् अत ऊर्ध्वतः । क्रमाच्छतावधिं यावत् सांशात् तालाद्विजोत्तम
ekaivārcā bhaved anyā vardhayed ata ūrdhvataḥ / kramācchatāvadhiṃ yāvat sāṃśāt tālādvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाभिमत उच्छ्रायसिद्धये ऽभिमताप्तये । भूयो भूयोन्नतिं कुर्यात् प्रादुर्भावाकृतेर्वशात्
yathābhimata ucchrāyasiddhaye 'bhimatāptaye / bhūyo bhūyonnatiṃ kuryāt prādurbhāvākṛtervaśāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोजनवशाच्चापि महत्त्वं बिम्बकर्मणि । विहितं क्रमशश्चैव स्वस्वमानादिना सह
prayojanavaśāccāpi mahattvaṃ bimbakarmaṇi / vihitaṃ kramaśaścaiva svasvamānādinā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा फलवशाच्चैव विज्ञेयं हि फलार्थिना । निष्कामानां च कथितं सर्वं सर्वफलाप्तये
tathā phalavaśāccaiva vijñeyaṃ hi phalārthinā / niṣkāmānāṃ ca kathitaṃ sarvaṃ sarvaphalāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानतो बहुधा प्रोक्तम् इत्येवं प्रतिमागणम् । धातुमृच्छैलदारूत्थं यथासंपत्तितो द्विज
mānato bahudhā proktam ityevaṃ pratimāgaṇam / dhātumṛcchailadārūtthaṃ yathāsaṃpattito dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिरुध्य स्ववृक्षोत्थभिन्नैर् अवयवस्थितिः । वर्णकैः समवेता(?तै)श्च बद्धैः शस्त्राम्बरादिकैः
adhirudhya svavṛkṣotthabhinnair avayavasthitiḥ / varṇakaiḥ samavetā(?tai)śca baddhaiḥ śastrāmbarādikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिन्नैः स्नाय्वस्थिमांसाद्यैर्जीवानां विग्रहं यथा । मन्त्राणाम् एवम् अब्जोत्थ व्यक्तिर्धात्वादिकी स्मृता
bhinnaiḥ snāyvasthimāṃsādyairjīvānāṃ vigrahaṃ yathā / mantrāṇām evam abjottha vyaktirdhātvādikī smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रबुद्धैः प्रबुद्धैर्या चतुर्वर्गफलाप्तये । पूज्यते विविधैर्भोगैर् अन्तः संपूजनाद् बहिः
aprabuddhaiḥ prabuddhairyā caturvargaphalāptaye / pūjyate vividhairbhogair antaḥ saṃpūjanād bahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रशैलमयीं मुक्त्वा प्रतिमां महतीं च याम् । मृद्धातुदारुजं विप्र घटते कथम् अन्यथा
citraśailamayīṃ muktvā pratimāṃ mahatīṃ ca yām / mṛddhātudārujaṃ vipra ghaṭate katham anyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणपरिशुद्धैस्तु भिन्नैर् अवयवैर् विना । एतावत् प्रतिमां विप्र मानमात्रम् उदाहृतम्
pramāṇapariśuddhaistu bhinnair avayavair vinā / etāvat pratimāṃ vipra mānamātram udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिश्रद्धापराणां च पूजार्थं हि चलाचलम् । तत्रायतनतीर्थानां यात्रायां गमने चला
bhaktiśraddhāparāṇāṃ ca pūjārthaṃ hi calācalam / tatrāyatanatīrthānāṃ yātrāyāṃ gamane calā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिमाप्रयतानां च दद्याद् दोषदिकं विना । पूजितामुष्मिकीं सिद्धिम् ऐहिकीं च प्रयच्छति
pratimāprayatānāṃ ca dadyād doṣadikaṃ vinā / pūjitāmuṣmikīṃ siddhim aihikīṃ ca prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो भिन्नासनारूढा स्वाश्रमे स्वाश्रमान्तरे । तस्माच्चलानाम् अर्चानां भिन्नं पीठं शुभप्रदम्
ato bhinnāsanārūḍhā svāśrame svāśramāntare / tasmāccalānām arcānāṃ bhinnaṃ pīṭhaṃ śubhapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलस्थिरविभागेन विहितं सर्वम् एव हि । मृण्मया लेशतः प्रोक्ताः प्रान्तपीठास्तु केवलाः
calasthiravibhāgena vihitaṃ sarvam eva hi / mṛṇmayā leśataḥ proktāḥ prāntapīṭhāstu kevalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं सविशेषेण वक्ष्ये भङ्गासनात्तु वै । सांप्रतं भद्रपीठानां दारुजानां च लक्षणम्
idānīṃ saviśeṣeṇa vakṣye bhaṅgāsanāttu vai / sāṃprataṃ bhadrapīṭhānāṃ dārujānāṃ ca lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यापकं हि यद् अन्येषां शैलहेमादिकात्मनाम् । द्विषट्काङ्गुलमानाच्च द्विहस्तान्तं महामते
vyāpakaṃ hi yad anyeṣāṃ śailahemādikātmanām / dviṣaṭkāṅgulamānācca dvihastāntaṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद् अङ्गुलवृद्ध्या तु भद्रपीठगणं शुभम् । त्रिविधैर् अङ्गुलैः प्राग्वद् यथाभिमतलक्षणैः
kuryād aṅgulavṛddhyā tu bhadrapīṭhagaṇaṃ śubham / trividhair aṅgulaiḥ prāgvad yathābhimatalakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विदशाङ्गुलपर्यन्ताः सर्वे संक्षिप्तलक्षणाः । सर्वैकहस्तनिष्ठास्तु मध्यमानाः प्रकीर्तिताः
dvidaśāṅgulaparyantāḥ sarve saṃkṣiptalakṣaṇāḥ / sarvaikahastaniṣṭhāstu madhyamānāḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत ऊर्ध्वं द्विहस्तान्ता मानतो वितताः स्मृताः । आद्यार्चा क्रमशो विद्धि प्राधान्यं चोत्तरोत्तरम्
ata ūrdhvaṃ dvihastāntā mānato vitatāḥ smṛtāḥ / ādyārcā kramaśo viddhi prādhānyaṃ cottarottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलाधिक्येन सह वै अर्घ्यपुष्पादिनार्चनात् । सप्रणालाश्चतुष्पादाः सर्वे सद्रचनान्विताः
phalādhikyena saha vai arghyapuṣpādinārcanāt / sapraṇālāścatuṣpādāḥ sarve sadracanānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकपादाम्बरस्था ये बोद्धव्याः पार्थिवैर्विना । प्रनालरहितास्ते वै पादगात्रविभूषिताः
ekapādāmbarasthā ye boddhavyāḥ pārthivairvinā / pranālarahitāste vai pādagātravibhūṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्पणोदरवत् कार्याः परिशिष्टा महामते । मुक्तामालासमोपेतैर् अर्धचन्द्रैः सदर्पणैः
darpaṇodaravat kāryāḥ pariśiṣṭā mahāmate / muktāmālāsamopetair ardhacandraiḥ sadarpaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकाविततोपेतैः कर्णिकाकमलच्छदैः । हंसैर्विद्याधरैश्चापि संयुक्तैर् अन्तरान्तरा
karṇikāvitatopetaiḥ karṇikākamalacchadaiḥ / haṃsairvidyādharaiścāpi saṃyuktair antarāntarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा शोभानुरूपेण एवं संपाद्य सांप्रतम् । बाहुल्यं भद्रपीठीयं प्रणालेनोपशोभितम्
yathā śobhānurūpeṇa evaṃ saṃpādya sāṃpratam / bāhulyaṃ bhadrapīṭhīyaṃ praṇālenopaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाराध्यस्य वै कुर्याद् उत्तरेण तु सर्वदा । स्वात्मनो दक्षिणे भागे तल्लक्षणम् अथोच्यते
tadārādhyasya vai kuryād uttareṇa tu sarvadā / svātmano dakṣiṇe bhāge tallakṣaṇam athocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तृते भद्रपीठस्य तृतीयांशेन मध्यतः । पूर्वोद्दिष्टेन दैर्घ्येण श्लक्ष्णं वा रचनान्वितम्
vistṛte bhadrapīṭhasya tṛtīyāṃśena madhyataḥ / pūrvoddiṣṭena dairghyeṇa ślakṣṇaṃ vā racanānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोल्लसन्तं यथा भाति स्नानाभं (?म्भः) निखनेत् ततः । समांशेनाग्रतो भागैर्विभज्य सुसमैस्त्रिभिः
prollasantaṃ yathā bhāti snānābhaṃ (?mbhaḥ) nikhanet tataḥ / samāṃśenāgrato bhāgairvibhajya susamaistribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलतः कण्ठदेशाद् द्वौ भागौ बाह्याद् विशोध्य च । त्रिधाग्रं मूलतः कृत्वा मध्यमं व्रजनिर्गतम्
mūlataḥ kaṇṭhadeśād dvau bhāgau bāhyād viśodhya ca / tridhāgraṃ mūlataḥ kṛtvā madhyamaṃ vrajanirgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलोपभोगकान्तो ऽपि विद्धि भागद्वयोपरि । रचनोपर्युदुद्दिष्टा कार्या कर्माणिनी ? च सा
jalopabhogakānto 'pi viddhi bhāgadvayopari / racanoparyududdiṣṭā kāryā karmāṇinī ? ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मकराननरूपा सा त्याज्या कापिललक्षणा । तृतीयांशेन विस्ताराद् भूगतः साङ्घ्रिसन्ततिः
makarānanarūpā sā tyājyā kāpilalakṣaṇā / tṛtīyāṃśena vistārād bhūgataḥ sāṅghrisantatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्गता न वै कुर्याद् बाहुल्यरचनान्विता । सर्वतो भद्रबिम्बैव मध्यतो गात्रकान्विता
samudgatā na vai kuryād bāhulyaracanānvitā / sarvato bhadrabimbaiva madhyato gātrakānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यात् तदुत्तरे पद्मं सचक्रं केवलं तु वा । आनतं तं बहिः कुर्याद् आभोगं वाननं महत्
kuryāt taduttare padmaṃ sacakraṃ kevalaṃ tu vā / ānataṃ taṃ bahiḥ kuryād ābhogaṃ vānanaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाननं तथेशान्ये भागान्तेन सुसंयुतम् । विधेयं च तथाभोगं दक्षिणावर्तलक्षणम्
tadānanaṃ tatheśānye bhāgāntena susaṃyutam / vidheyaṃ ca tathābhogaṃ dakṣiṇāvartalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संनिवेशम (?न) तःस्वाङ्गं गात्र[मध्यान्तटगैः सह । न च प्रासादभद्रं च एकाग्रम् अवधारय
saṃniveśama (?na) taḥsvāṅgaṃ gātra[madhyāntaṭagaiḥ saha / na ca prāsādabhadraṃ ca ekāgram avadhāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धेनार्ध्याच्च पीठात् तु विस्तीर्णं पृष्ठदेशतः । विधेयं चतुरश्रं तु सुवृत्तं वामभागतः
ardhenārdhyācca pīṭhāt tu vistīrṇaṃ pṛṣṭhadeśataḥ / vidheyaṃ caturaśraṃ tu suvṛttaṃ vāmabhāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुल्यवन्तं बाहुल्यात् तस्मिं[श्चैव] शिरो न्यसेत् । स्तम्भं सुवृत्तं विहितं श्लक्ष्णं वा चतुरश्रकम्
bāhulyavantaṃ bāhulyāt tasmiṃ[ścaiva] śiro nyaset / stambhaṃ suvṛttaṃ vihitaṃ ślakṣṇaṃ vā caturaśrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाश्रम् अथवा रम्यरचनारचितं तु वा । बाहुल्यात् त्रिगुणाद् दीर्घं विहितं स्तम्भवेष्टनम्
aṣṭāśram athavā ramyaracanāracitaṃ tu vā / bāhulyāt triguṇād dīrghaṃ vihitaṃ stambhaveṣṭanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लतावितानपत्राढ्यैर् वनैर् उपवनैः सह । ध्यानासक्तैर्मुनीन्द्रैस्तु वेदाध्ययनतत्परैः
latāvitānapatrāḍhyair vanair upavanaiḥ saha / dhyānāsaktairmunīndraistu vedādhyayanatatparaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खचक्रगदापद्ममूर्तामूर्तैर्महामते । साक्षसूत्रकरैर्वापि सिद्धेस्तु भगवन्मयैः
śaṅkhacakragadāpadmamūrtāmūrtairmahāmate / sākṣasūtrakarairvāpi siddhestu bhagavanmayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येषां रचनां कुर्याद् अपरां वाब्जसंभव । प्रफुल्लपद्मैरापूरात् कर्णिकाकेसरान्वितैः
ityeṣāṃ racanāṃ kuryād aparāṃ vābjasaṃbhava / praphullapadmairāpūrāt karṇikākesarānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपर्युपरि संमूढैः कर्मभिस्त्वेवमेव वा । स्रग्दण्डवद् विधेयं वा नालं भद्रासनीयकम्
uparyupari saṃmūḍhaiḥ karmabhistvevameva vā / sragdaṇḍavad vidheyaṃ vā nālaṃ bhadrāsanīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठदेशे तु यद् भक्तं वृत्ताद्यं परिकल्पितम् । चक्राधारस्वभावेन ऊर्ध्ववक्त्राम्बुजात्मना
pṛṣṭhadeśe tu yad bhaktaṃ vṛttādyaṃ parikalpitam / cakrādhārasvabhāvena ūrdhvavaktrāmbujātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीत्वा तद् बाह्यतः कुर्याच्चक्रं सर्वाङ्गचिह्नितम् । चतुर्भिः कूर्मवत् कुर्यात् स्तंम्भम् आधारम् उत्तमम्
nītvā tad bāhyataḥ kuryāccakraṃ sarvāṅgacihnitam / caturbhiḥ kūrmavat kuryāt staṃmbham ādhāram uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समत्वेनासनीयस्य विस्तारस्य महामते । विस्तारं तस्य तेनैव सार्धेन विहितस्तु वै
samatvenāsanīyasya vistārasya mahāmate / vistāraṃ tasya tenaiva sārdhena vihitastu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहेन्द्रमण्डलाकारं वृत्तं वा वसुधावने । समं वा मस्तकोद्देशाद् अनुपातेन संकटम्
māhendramaṇḍalākāraṃ vṛttaṃ vā vasudhāvane / samaṃ vā mastakoddeśād anupātena saṃkaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभागं समतुल्यं वा बुध्नदेशाच्च विस्तृतेः । समापाद्यैव संस्कृत्य प्राग्वद् वै भवनान्वितम्
tribhāgaṃ samatulyaṃ vā budhnadeśācca vistṛteḥ / samāpādyaiva saṃskṛtya prāgvad vai bhavanānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संनिधीकृत्य मन्त्रेशं मन्त्रं मोक्षाप्तये तु वै । यष्टव्यं परया भक्त्या स्वशक्त्या वा फलाप्तये
saṃnidhīkṛtya mantreśaṃ mantraṃ mokṣāptaye tu vai / yaṣṭavyaṃ parayā bhaktyā svaśaktyā vā phalāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महता विभवेनैव साधकैः स्वगृहस्थितैः । एते भेदास्य विहिता अष्टाश्राः कमलोद्भव
mahatā vibhavenaiva sādhakaiḥ svagṛhasthitaiḥ / ete bhedāsya vihitā aṣṭāśrāḥ kamalodbhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडश्रा वर्तुलाश्चापि चतुरस्रा अथापि वा । स्वदलेन समोपेतं चतुरश्रस्य कल्पयेत्
ṣaḍaśrā vartulāścāpi caturasrā athāpi vā / svadalena samopetaṃ caturaśrasya kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदास्य सत्त्वसिद्ध्यर्थं सर्वदैवं महामते । विभवानुगुणेनैव प्रोक्तमानात् तु साधितम्
tadāsya sattvasiddhyarthaṃ sarvadaivaṃ mahāmate / vibhavānuguṇenaiva proktamānāt tu sādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.