Library·Pauskara-Samhita·41

Pauskara-Samhita 41

पूर्वदक्षिणसौम्यानां दिग्भागानां यथाक्रमम् । होमार्थम् ऋग्यजुःसामपाठकान् विनिवेश्य च

pūrvadakṣiṇasaumyānāṃ digbhāgānāṃ yathākramam / homārtham ṛgyajuḥsāmapāṭhakān viniveśya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थलेषु वालकीयेषु कुण्डेषु सुशुभेषु वा । द्वादशाक्षरमन्त्रेण कृतन्यासस्वकेन वा

sthaleṣu vālakīyeṣu kuṇḍeṣu suśubheṣu vā / dvādaśākṣaramantreṇa kṛtanyāsasvakena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्पिण्डम् एकम् आदाय स्वातमध्यात् तु पात्रकम् । कौशेयकुसुमोपेते आसने विनिवेश्य च

mṛtpiṇḍam ekam ādāya svātamadhyāt tu pātrakam / kauśeyakusumopete āsane viniveśya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयपूर्णं तदूर्ध्वे तु कलशं काञ्चनोदरम् । वस्त्रेण वेष्टितं सम्यक् कुङ्कुमाद्यैर् विलेपितम्

toyapūrṇaṃ tadūrdhve tu kalaśaṃ kāñcanodaram / vastreṇa veṣṭitaṃ samyak kuṅkumādyair vilepitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पस्रङ्मञ्जरीदूर्वादर्भबीजफलोदकम् । सितोपवीतम् आशुभ्रं नेत्रम् उष्णीषभृन्न्यसेत्

puṣpasraṅmañjarīdūrvādarbhabījaphalodakam / sitopavītam āśubhraṃ netram uṣṇīṣabhṛnnyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थिवेन च शून्येन जीवयुक्तेन भावयेत् । सबिन्दुनामये(?ले)नाथ सामृतेनाच्युतं विभुम्

pārthivena ca śūnyena jīvayuktena bhāvayet / sabindunāmaye(?le)nātha sāmṛtenācyutaṃ vibhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणं परां मूर्तिम् उत्थितां मधुरध्वनेः । पद्ममन्ते नियोक्तव्यम् अस्य बीजत्रयस्य च

nārāyaṇaṃ parāṃ mūrtim utthitāṃ madhuradhvaneḥ / padmamante niyoktavyam asya bījatrayasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणाय भगवंस्ततो भूतात्मने नमः । स्नानपूर्वं प्रतिष्ठानम् आचर्तव्यं यथाविधि

nārāyaṇāya bhagavaṃstato bhūtātmane namaḥ / snānapūrvaṃ pratiṣṭhānam ācartavyaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाक्षरमन्त्रेण अथवाष्टाक्षरेण तु । षडक्षरेण संपाद्य पूर्णान्ता हवनक्रिया

dvādaśākṣaramantreṇa athavāṣṭākṣareṇa tu / ṣaḍakṣareṇa saṃpādya pūrṇāntā havanakriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चयित्वा यथाशक्ति गुरुपूर्वान् द्विजोत्तमान् । समादायाथ कलशं पूर्णं पल्वलजं हि यत्

arcayitvā yathāśakti gurupūrvān dvijottamān / samādāyātha kalaśaṃ pūrṇaṃ palvalajaṃ hi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्ता विनिक्षिपेत् पूर्वं मृत्पिण्डं पुष्करोदरे । कलशोदकम् उत्कीर्य इमं मन्त्रम् उदीरयेत्

kartā vinikṣipet pūrvaṃ mṛtpiṇḍaṃ puṣkarodare / kalaśodakam utkīrya imaṃ mantram udīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमूर्ते भगवन् नाथ वासुदेवामृतात्मने । आचन्द्रतारकं कालं तिष्ठ त्वं सुप्रतिष्ठितम्

āmūrte bhagavan nātha vāsudevāmṛtātmane / ācandratārakaṃ kālaṃ tiṣṭha tvaṃ supratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मामकस्याञ्जसा त्राणं नाथ सानुगसंयुतान् । देवान् पितॄन् ससाध्यांश्च भूतान्याप्यायिता सदा

māmakasyāñjasā trāṇaṃ nātha sānugasaṃyutān / devān pitṝn sasādhyāṃśca bhūtānyāpyāyitā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलेन तु इहोत्थेन यातु प्रीतिं परां भवान् । तृप्तिर्भवतु भूतानां त्रैलोक्योदरवर्तिनाम्

phalena tu ihotthena yātu prītiṃ parāṃ bhavān / tṛptirbhavatu bhūtānāṃ trailokyodaravartinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा पाठयेत् साम ध्रुवाद्यौ ऋङ्मयांस्ततः । प्रतिष्ठासीति वै साम सामज्ञान् ब्राह्मणोत्तमान्

ityuktvā pāṭhayet sāma dhruvādyau ṛṅmayāṃstataḥ / pratiṣṭhāsīti vai sāma sāmajñān brāhmaṇottamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजनैर् विविधैः पश्चात् तदुत्थेन तु साम्भसम् । तर्पयेद् ब्राह्मणान् सर्वान् खातकर्तॄन तथाखिलान्

pūjanair vividhaiḥ paścāt tadutthena tu sāmbhasam / tarpayed brāhmaṇān sarvān khātakartṝna tathākhilān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसाद्य दानपूर्वेण देशिकान् विभवे सति । दीनानाथांस्तथा भृत्याननन्तफलसिद्धये

prasādya dānapūrveṇa deśikān vibhave sati / dīnānāthāṃstathā bhṛtyānanantaphalasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णवसुधादानं यथाशक्त्या समाचरेत् । कन्यादानं वृषोत्सर्गं पितृश्राद्धपुरःसरम्

suvarṇavasudhādānaṃ yathāśaktyā samācaret / kanyādānaṃ vṛṣotsargaṃ pitṛśrāddhapuraḥsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधबन्धोत्थितं दोषं धनदण्डोत्थितं च यत् । विचारणीयं लोकानाम् अर्थयित्वा नरेश्वरम्

vadhabandhotthitaṃ doṣaṃ dhanadaṇḍotthitaṃ ca yat / vicāraṇīyaṃ lokānām arthayitvā nareśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्तु वी (?वि) ध्यन्तरम् इदं विहितं सति संभवे । प्रधानफलवृक्षं तु अश्वत्थविटपं तु वा

kintu vī (?vi) dhyantaram idaṃ vihitaṃ sati saṃbhave / pradhānaphalavṛkṣaṃ tu aśvatthaviṭapaṃ tu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामसंप्रतिष्ठायां संस्कृत्य स्नानकर्मणाम् । समालभ्य स्वलंकृत्य उपवेत्य यथाविधि

ārāmasaṃpratiṣṭhāyāṃ saṃskṛtya snānakarmaṇām / samālabhya svalaṃkṛtya upavetya yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाससा वेष्टितं कृत्वा पुष्पस्रक्परिभूषितम् । होमान्तम् अखिलं प्राग्वत् समन्त्रं तत्समाचरेत्

vāsasā veṣṭitaṃ kṛtvā puṣpasrakparibhūṣitam / homāntam akhilaṃ prāgvat samantraṃ tatsamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन याति परं कर्ता पारं संसारवारिधेः । फलमूलान्नादिप्रतिष्ठा (१४३-२१९) फलमूलान्नप्रतिष्ठां शृणु वक्ष्ये फलार्थिनाम् । नान्नदानात् परं दानं त्रिषु लोकेषु विद्यते

tena yāti paraṃ kartā pāraṃ saṃsāravāridheḥ / phalamūlānnādipratiṣṭhā (143-219) phalamūlānnapratiṣṭhāṃ śṛṇu vakṣye phalārthinām / nānnadānāt paraṃ dānaṃ triṣu lokeṣu vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्यःप्रीतिकरं हृद्यं प्राणदं प्राणिनामपि । उत्पत्तावपि संस्कारे रसम् अन्नस्य कीर्तितम्

sadyaḥprītikaraṃ hṛdyaṃ prāṇadaṃ prāṇināmapi / utpattāvapi saṃskāre rasam annasya kīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नाद् भवन्ति भूतानि तस्मात् सर्वं प्रतिष्ठितम् । तच्च प्रतिष्ठितं येन तेन सर्वं प्रतिष्ठितम्

annād bhavanti bhūtāni tasmāt sarvaṃ pratiṣṭhitam / tacca pratiṣṭhitaṃ yena tena sarvaṃ pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मना सह लोके ऽस्मिन् स्वर्लोके ब्रह्मसंज्ञिते । यावज्जीवं च नीरोगो वसेद् दुःखविवर्जितः

ātmanā saha loke 'smin svarloke brahmasaṃjñite / yāvajjīvaṃ ca nīrogo vased duḥkhavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रदारधनैर् अन्नैर् वृद्धिं याति क्षणात् क्षणम् । प्राप्नोति परमां पूजाम् उत्कृष्टेभ्यो महत्तराम्

putradāradhanair annair vṛddhiṃ yāti kṣaṇāt kṣaṇam / prāpnoti paramāṃ pūjām utkṛṣṭebhyo mahattarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवता ऋषयः सिद्धास्तस्य संचिन्तयन्ति च । नित्यम् एव परां वृद्धिमायुषः सह चोन्नताम्

devatā ṛṣayaḥ siddhāstasya saṃcintayanti ca / nityam eva parāṃ vṛddhimāyuṣaḥ saha connatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृष्टः पुष्टस्ततो भूत्वा तृप्तो भवति सर्वदा । भुक्त्वा भोगान् सुविपुलानन्ते नारायणालयम्

hṛṣṭaḥ puṣṭastato bhūtvā tṛpto bhavati sarvadā / bhuktvā bhogān suvipulānante nārāyaṇālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याति चन्द्रप्रतीकाशैर्विमानैर्देवनिर्मितैः । स्वर्गादौ सर्वलोके तु स्थित्वा कल्पशतान् बहून्

yāti candrapratīkāśairvimānairdevanirmitaiḥ / svargādau sarvaloke tu sthitvā kalpaśatān bahūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालात् पुनर् इहायाति देशे सर्वोत्तमे शुभे । सतां कुले समासाद्य जन्म जात्युत्तमं महत्

kālāt punar ihāyāti deśe sarvottame śubhe / satāṃ kule samāsādya janma jātyuttamaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते रूपवान् वाग्मी विद्याज्ञानपरायणः । द्विषताम् अपि सर्वेषां पूज्यः प्रियतरः सदा

jāyate rūpavān vāgmī vidyājñānaparāyaṇaḥ / dviṣatām api sarveṣāṃ pūjyaḥ priyataraḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवाञ् शौर्यसंपन्नो धृत्युत्साहसमन्वितः । द्विजदेवपरो नित्यं दाता भूतहिते रतः

śīlavāñ śauryasaṃpanno dhṛtyutsāhasamanvitaḥ / dvijadevaparo nityaṃ dātā bhūtahite rataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्ती धर्मवेत्ता वै नारायणपरायणः । त्रिवर्गम् अखिलं भुक्त्वा यथाभिमतलक्षणः

ekāntī dharmavettā vai nārāyaṇaparāyaṇaḥ / trivargam akhilaṃ bhuktvā yathābhimatalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्माभ्यस्तं शुभं कर्म कृत्वानन्तगुणं पुनः । ज्ञानम् आसाद्यते येन प्रयाति परमं पदम्

janmābhyastaṃ śubhaṃ karma kṛtvānantaguṇaṃ punaḥ / jñānam āsādyate yena prayāti paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि वै कूपवापीनां सुरभीणां च पूजनम् । दद्याच्छुद्धं हि तादात्म्यं विधानं सर्वम् आचरेत्

na hi vai kūpavāpīnāṃ surabhīṇāṃ ca pūjanam / dadyācchuddhaṃ hi tādātmyaṃ vidhānaṃ sarvam ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीत्वाङ्गभावम् अस्मिंश्च गोगणं भगवद्गृहे । स्नानोपभोगपूर्वाणां विभोर् अनलतर्पणात्

nītvāṅgabhāvam asmiṃśca gogaṇaṃ bhagavadgṛhe / snānopabhogapūrvāṇāṃ vibhor analatarpaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीत्यर्थं सुरभीणां तु प्रतिपाद्यं तु शासनम् । तम् अग्निं गोव्रजोपेतं धृतदीपसमन्वितम्

prītyarthaṃ surabhīṇāṃ tu pratipādyaṃ tu śāsanam / tam agniṃ govrajopetaṃ dhṛtadīpasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देववत् पालनीयं च यावद् आचन्द्रतारकम् । अनिशं ज्वलमानं च वसेत् कर्मकरैः सह

devavat pālanīyaṃ ca yāvad ācandratārakam / aniśaṃ jvalamānaṃ ca vaset karmakaraiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडशीतिमुखाद्यं वै कालम् आसाद्य पुण्यदम् । कुण्डं सुलक्षणं कृत्वा दिव्याद्यैर्वेष्णवैर्गृहे

ṣaḍaśītimukhādyaṃ vai kālam āsādya puṇyadam / kuṇḍaṃ sulakṣaṇaṃ kṛtvā divyādyairveṣṇavairgṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं प्रतिष्ठिते वापि धर्मस्कन्धेषु वै पुरा । द्वादशाक्षरमन्त्राद्यैः शुभैः सूक्तैस्तु वैष्णवैः

svayaṃ pratiṣṭhite vāpi dharmaskandheṣu vai purā / dvādaśākṣaramantrādyaiḥ śubhaiḥ sūktaistu vaiṣṇavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋग्यजुःसहसामैस्तु देवदेवप्रशंसकैः । एवं होता शनैश्चापि संपठेच्छान्तिके कृते

ṛgyajuḥsahasāmaistu devadevapraśaṃsakaiḥ / evaṃ hotā śanaiścāpi saṃpaṭhecchāntike kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृताद्यैर् अक्षतैः पीतैः सितकृष्णान्वितैस्तिलैः । संस्कृत्य चानलं कुण्डं प्राजापत्येन कर्मणा

ghṛtādyair akṣataiḥ pītaiḥ sitakṛṣṇānvitaistilaiḥ / saṃskṛtya cānalaṃ kuṇḍaṃ prājāpatyena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहुतीनां तु जुहुयात् सहस्राद् अयुतावधि । शताद्यं च सहस्रान्तं ताम्रजेन स्रुवेण तु

āhutīnāṃ tu juhuyāt sahasrād ayutāvadhi / śatādyaṃ ca sahasrāntaṃ tāmrajena sruveṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालीयेनाष्टमांशेन धृतं तु जुहुयात् ततः । अकामो वा सकामो वा दद्यात् पूर्णाहुतिं ततः

pālīyenāṣṭamāṃśena dhṛtaṃ tu juhuyāt tataḥ / akāmo vā sakāmo vā dadyāt pūrṇāhutiṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणस्तु वेदात्मा सहवेदमुखेन तु । ददात्यभिमतान् कामान् उपायं नैष्ठिकं तु वै

nārāyaṇastu vedātmā sahavedamukhena tu / dadātyabhimatān kāmān upāyaṃ naiṣṭhikaṃ tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृते तु संपाद्याद् बध्नीयाद् धिषणोपरि । सप्ताहं वसुधारां च त्रिरात्रम् अथवा शुभम्

evaṃ kṛte tu saṃpādyād badhnīyād dhiṣaṇopari / saptāhaṃ vasudhārāṃ ca trirātram athavā śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहं वा स्वशक्त्या तु तद् विधानम् अथोच्यते । निर्धूमे वितते कुण्डे दृढैः काष्ठैस्तु याज्ञिकैः

ekāhaṃ vā svaśaktyā tu tad vidhānam athocyate / nirdhūme vitate kuṇḍe dṛḍhaiḥ kāṣṭhaistu yājñikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वाग्निं मेखलाभूमेर् अधिकं शिबिकोपमम् । धनुर्द्वयोच्छ्रिते वाथ तदूर्ध्वे ताम्रजं ततम्

kṛtvāgniṃ mekhalābhūmer adhikaṃ śibikopamam / dhanurdvayocchrite vātha tadūrdhve tāmrajaṃ tatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटाहकं योजनीयं काष्ठजे वलये दृढे । स्थिरवंशचतुष्पादे पदवीसहनक्षमे

kaṭāhakaṃ yojanīyaṃ kāṣṭhaje valaye dṛḍhe / sthiravaṃśacatuṣpāde padavīsahanakṣame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलैर् अथ मानीयैश्चतुःसंख्यैस्तु चोन्नतम् । हैमीं सुवर्णमानोत्थां शलाकां सर्वतः समाम्

aṅgulair atha mānīyaiścatuḥsaṃkhyaistu connatam / haimīṃ suvarṇamānotthāṃ śalākāṃ sarvataḥ samām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रमाणसमोपेतं मध्यमे तु कटाहके । वेधं कुर्याच्च लोहेन वस्त्रापूतम् अथाहरेत्

tatpramāṇasamopetaṃ madhyame tu kaṭāhake / vedhaṃ kuryācca lohena vastrāpūtam athāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याजहीनं घृतं हव्यं सुगन्धि शुभलक्षणम् । कटाहके समुत्कीर्य यत्न [पूर्व]परिक्षय(?ष्कृत)म्

vyājahīnaṃ ghṛtaṃ havyaṃ sugandhi śubhalakṣaṇam / kaṭāhake samutkīrya yatna [pūrva]parikṣaya(?ṣkṛta)m

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवहं दिनरात्रीयं कालं यत् त्रिविधं स्मृतम् ? । एतावद् उक्तम् आरभ्य देवम् आत्मानं अक्षमम्

pravahaṃ dinarātrīyaṃ kālaṃ yat trividhaṃ smṛtam ? / etāvad uktam ārabhya devam ātmānaṃ akṣamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्रभाता[न्तम]थवाद्यं वाहरयेत् प्रहरं घृतम् । प्रहरद्वितयं वाथ प्रहरत्रयम् एव वा

āprabhātā[ntama]thavādyaṃ vāharayet praharaṃ ghṛtam / praharadvitayaṃ vātha praharatrayam eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहराणां चतुष्कं वा स्वसामर्थ्याद्यपेक्षया । आदौ षट्प्रस्थमानात् तु चतुःप्रस्थान्तमेव हि

praharāṇāṃ catuṣkaṃ vā svasāmarthyādyapekṣayā / ādau ṣaṭprasthamānāt tu catuḥprasthāntameva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाहम् आहरेच्छक्त्या पालिकं तु घृतस्य वा । अधिभूताधिदेवाढ्यं स्तृत्वाध्यात्मतया घृतम्

pravāham āharecchaktyā pālikaṃ tu ghṛtasya vā / adhibhūtādhidevāḍhyaṃ stṛtvādhyātmatayā ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवित्रम् अमृतं ब्रह्म आज्यम् अध्यात्ममेव हि । अधिदेवं परं वह्निर् अधिभूतं च गोगणम्

pavitram amṛtaṃ brahma ājyam adhyātmameva hi / adhidevaṃ paraṃ vahnir adhibhūtaṃ ca gogaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतम् उक्तं ममैवं हि वसु मत्वा स्वरूपधृक् । तद्वारपरिमाणेन विधित्वेन च वर्तते

smṛtam uktaṃ mamaivaṃ hi vasu matvā svarūpadhṛk / tadvāraparimāṇena vidhitvena ca vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वदरिद्रम् इमं लोकं कृत्स्नं वै यत्प्रभावतः । विततेन तु पात्रेण स्थगयित्वा कटाहकम्

svadaridram imaṃ lokaṃ kṛtsnaṃ vai yatprabhāvataḥ / vitatena tu pātreṇa sthagayitvā kaṭāhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवत्वेनार्चनीयं च भगवान् पुरुषोत्तमः । सांप्रतं चार्घ्यपुष्पाद्यैर् वसुगर्भकटाहके

daivatvenārcanīyaṃ ca bhagavān puruṣottamaḥ / sāṃprataṃ cārghyapuṣpādyair vasugarbhakaṭāhake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुग्रहकरस्त्वास्ते स्वयं श्रद्धावतां नृणाम् । आरम्भाद् एव निष्पत्तिपर्यन्तं शुभकर्मणाम्

anugrahakarastvāste svayaṃ śraddhāvatāṃ nṛṇām / ārambhād eva niṣpattiparyantaṃ śubhakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चयित्वा नमस्कृत्य द्वादशार्णेन चाच्युतम् । ततो ऽनुलेपनं दद्यात् पुष्पस्रग्धूपम् एव हि

arcayitvā namaskṛtya dvādaśārṇena cācyutam / tato 'nulepanaṃ dadyāt puṣpasragdhūpam eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवेद्यं मधुपर्काद्यं सभक्ष्यं सफलं महत् । अथ सर्वेश्वरं भक्त्या विभुम् आयतनस्थितम्

naivedyaṃ madhuparkādyaṃ sabhakṣyaṃ saphalaṃ mahat / atha sarveśvaraṃ bhaktyā vibhum āyatanasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महता विभवेनैव स्नानपूर्वेण कर्मणा । पूजयित्वा यथान्यायं सत्सूक्तैः सम्यगुत्तमैः

mahatā vibhavenaiva snānapūrveṇa karmaṇā / pūjayitvā yathānyāyaṃ satsūktaiḥ samyaguttamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रहस्यमन्त्रपूवैस्तु साष्टार्णद्वादशाक्षरैः । जानुभ्याम् अवनिं कृत्वा नतमूर्धाग्रतो भवेत्

rahasyamantrapūvaistu sāṣṭārṇadvādaśākṣaraiḥ / jānubhyām avaniṃ kṛtvā natamūrdhāgrato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेकक्षेम पूर्वं तु विनिवेश्य इदं पठेत् । परं वसु घृता ऋक्त्वं सर्वं संपूरितं त्वया

tadekakṣema pūrvaṃ tu viniveśya idaṃ paṭhet / paraṃ vasu ghṛtā ṛktvaṃ sarvaṃ saṃpūritaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारेयं परमा शक्तिस्वमिया(?स्वामित्वा)देव पूजितः(?ता) । वासाद्याननम् आग्नेयतुल्यं यज्ञस्य वै फलम्

tāreyaṃ paramā śaktisvamiyā(?svāmitvā)deva pūjitaḥ(?tā) / vāsādyānanam āgneyatulyaṃ yajñasya vai phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा नोच्छिद्यते चैव कीर्तिधर्मपरं महत् । नृपेणैतत् तथा कार्यं यशोधर्मविवृद्धये

yathā nocchidyate caiva kīrtidharmaparaṃ mahat / nṛpeṇaitat tathā kāryaṃ yaśodharmavivṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्काद् यद् अधिकं चैव सशुभं कीर्तितं त्रयम् । गोष्ठम् अग्निं च दीपं च अङ्गम् आयतनेषु तत्

ṣaṭkād yad adhikaṃ caiva saśubhaṃ kīrtitaṃ trayam / goṣṭham agniṃ ca dīpaṃ ca aṅgam āyataneṣu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मज्ञैः पालनीयं च विच्छेदो न भवेद् यथा । यस्माद् वह्निमुखेनैव त्रयस्त्रिंशत्तु कोटयः

dharmajñaiḥ pālanīyaṃ ca vicchedo na bhaved yathā / yasmād vahnimukhenaiva trayastriṃśattu koṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यहं तृप्तिम् अतुलां विबुधानां प्रयान्ति च । दधिक्षीराज्यपूर्वैस्तु विविधैर्गोसमुत्थितैः

pratyahaṃ tṛptim atulāṃ vibudhānāṃ prayānti ca / dadhikṣīrājyapūrvaistu vividhairgosamutthitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतिम् अभ्येति भगवान् उपहारैस्तु सात्त्विकैः । परमादित्यवत् सर्वम् आभासयति तेजसा

prītim abhyeti bhagavān upahāraistu sāttvikaiḥ / paramādityavat sarvam ābhāsayati tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभावाच्चैव दीपस्य नित्यं सन्निहितस्य च । यो ऽधिकृत्य जगन्नाथं षडशीतिमुखासु च

prabhāvāccaiva dīpasya nityaṃ sannihitasya ca / yo 'dhikṛtya jagannāthaṃ ṣaḍaśītimukhāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिथिष्वर्च्यस्तु भगवान् कलशे मण्डने ऽनले । सोपवासः शुचिः स्नातः कृतकौतुकमङ्गलः

tithiṣvarcyastu bhagavān kalaśe maṇḍane 'nale / sopavāsaḥ śuciḥ snātaḥ kṛtakautukamaṅgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवादिनमोन्तेन मन्त्रेणानेन भक्तितः । प्रीयतां मम देवेशो धर्माध्यक्षो वृषाकपिः

praṇavādinamontena mantreṇānena bhaktitaḥ / prīyatāṃ mama deveśo dharmādhyakṣo vṛṣākapiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोहितो गोपतिर्गोप्ता सर्वमावृत्य च स्थितः । ततो ऽनुलिप्ते भूभागे कुतपः केवलं तु वा

gohito gopatirgoptā sarvamāvṛtya ca sthitaḥ / tato 'nulipte bhūbhāge kutapaḥ kevalaṃ tu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभुक्तमहतं शुद्धं प्रस्तीर्यं सतिलाक्षतम् । समस्तबीजं सकुशं सिद्धार्थकसमन्वितम्

abhuktamahataṃ śuddhaṃ prastīryaṃ satilākṣatam / samastabījaṃ sakuśaṃ siddhārthakasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् बहिस्तेजसं दद्यात् पूर्णं प्रागादितः क्रमात् । पात्राष्टकं पयः शालिदध्यक्षतरसैस्तिलैः

tad bahistejasaṃ dadyāt pūrṇaṃ prāgāditaḥ kramāt / pātrāṣṭakaṃ payaḥ śālidadhyakṣatarasaistilaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेन सर्वबीजैस्तु वस्त्रैर्यवनिका बहिः । इषुभिः सह सूत्रैस्तु बर्हिपक्षैः सुविष्टरैः

ghṛtena sarvabījaistu vastrairyavanikā bahiḥ / iṣubhiḥ saha sūtraistu barhipakṣaiḥ suviṣṭaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातबीजशरावाश्च पूर्णकुम्भमुखस्थिताः । पूर्णशाखासमेताश्च तरुशाखाभ्यलंकृताः

jātabījaśarāvāśca pūrṇakumbhamukhasthitāḥ / pūrṇaśākhāsametāśca taruśākhābhyalaṃkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्षु प्रज्वलितैर् दीपैः सह न्यस्य ऋगादिकैः । ततो ऽवतार्य तन्मध्ये सुरभिं कृतमण्डनाम्

dikṣu prajvalitair dīpaiḥ saha nyasya ṛgādikaiḥ / tato 'vatārya tanmadhye surabhiṃ kṛtamaṇḍanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सालंकृतां सवस्त्रां च घण्टाचामरभूषिताम् । सरत्नहेमकुमुदां तच्छृङ्गपरिभूषिताम्

sālaṃkṛtāṃ savastrāṃ ca ghaṇṭācāmarabhūṣitām / saratnahemakumudāṃ tacchṛṅgaparibhūṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताप्रवाललाङ्गूलां रजताङ्घ्रिम् अभिप्रियाम् । ललाटदर्पणां श्रीमत्स्रगुष्णीषबलां महत्

muktāpravālalāṅgūlāṃ rajatāṅghrim abhipriyām / lalāṭadarpaṇāṃ śrīmatsraguṣṇīṣabalāṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एवाथ वीर्यध्वं सुरभिं कृतमण्डनाम् । यौवनस्थामधृष्टां च वामभागे वृषस्य च

evam evātha vīryadhvaṃ surabhiṃ kṛtamaṇḍanām / yauvanasthāmadhṛṣṭāṃ ca vāmabhāge vṛṣasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांस्योपदोहसंयुक्तां पूर्वेद्युर् अधिवासिताम् । नन्दासुनन्दासुरभिशीतलाख्यपदान्विताम्

kāṃsyopadohasaṃyuktāṃ pūrvedyur adhivāsitām / nandāsunandāsurabhiśītalākhyapadānvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारो धेनवः स्थाप्याः प्रागादौ तत्र संमुखम् । सुशक्तिविभवोपेता दुग्धदोहप्रदक्षमाः

catvāro dhenavaḥ sthāpyāḥ prāgādau tatra saṃmukham / suśaktivibhavopetā dugdhadohapradakṣamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सगर्भाश्च सवत्साश्च प्रसूताश्च सकृत् सकृत् । इष्टदेवम् अथोद्दिश्य दिग्भागान् सांप्रतं तु वै

sagarbhāśca savatsāśca prasūtāśca sakṛt sakṛt / iṣṭadevam athoddiśya digbhāgān sāṃprataṃ tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतिना च तदीयेन चन्दनेनात्वचोत्सृजेत् । वृष्णिक्षेत्रसमेतं च तस्य चासंभवात् तु वै

hetinā ca tadīyena candanenātvacotsṛjet / vṛṣṇikṣetrasametaṃ ca tasya cāsaṃbhavāt tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनुगुण्यं यथाशक्त्या तन्मूल्यं तु न कल्प्य च । चतुर्णाम् अग्निहोत्राणां बहिःस्थाः प्रतिपाद्य च

ānuguṇyaṃ yathāśaktyā tanmūlyaṃ tu na kalpya ca / caturṇām agnihotrāṇāṃ bahiḥsthāḥ pratipādya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रालंकरणोपेतं मूल्यं च सुरभीयकम् । वसुधां वसुधार्थं वा वृषोपकरणं हि यत्

vastrālaṃkaraṇopetaṃ mūlyaṃ ca surabhīyakam / vasudhāṃ vasudhārthaṃ vā vṛṣopakaraṇaṃ hi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिपाद्य गुरोर्भक्त्या वृषभं सुरभिं त्यजेत् । दक्षिणे स्कन्धदेशे च हेतिनाभिमतेन च

praṇipādya gurorbhaktyā vṛṣabhaṃ surabhiṃ tyajet / dakṣiṇe skandhadeśe ca hetinābhimatena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहेनानलतप्तेन मुद्रणीयं क्षणेन च । एवं कृत्वा वृषत्यागं तदुद्देशेन वै पुनः

lohenānalataptena mudraṇīyaṃ kṣaṇena ca / evaṃ kṛtvā vṛṣatyāgaṃ taduddeśena vai punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभूतम् अन्नदानं च दद्याच्चैव सदक्षिणम् । समन्त्रनाथम् उद्दिश्य ह्यात्मनोर्ऽथे परस्य वा

prabhūtam annadānaṃ ca dadyāccaiva sadakṣiṇam / samantranātham uddiśya hyātmanor'the parasya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषोत्सर्गं हि यः कुर्याद् ब्रह्मलोकं व्रजत्यसौ । वृषो हि भगवान् धर्मो लोके कामार्थबन्धतः

vṛṣotsargaṃ hi yaḥ kuryād brahmalokaṃ vrajatyasau / vṛṣo hi bhagavān dharmo loke kāmārthabandhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन त्यक्तेन संत्यक्तं जन्मदुःखं हि शाश्वतम् । प्रकृत्या सह वै शश्वत् सुरभी सविनश्वरा

tena tyaktena saṃtyaktaṃ janmaduḥkhaṃ hi śāśvatam / prakṛtyā saha vai śaśvat surabhī savinaśvarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् विशेषाच्च तिस्रो याः शक्तयो मदनात्मिकाः । बुद्धिर् अस्मीति पूर्वा च पञ्चेन्द्रियम् अथापरा

tad viśeṣācca tisro yāḥ śaktayo madanātmikāḥ / buddhir asmīti pūrvā ca pañcendriyam athāparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिवर्तन्ति सर्वास्ता गोत्वमाश्रित्य ये स्थिताः । नानाधर्मप्रतिष्ठानं वृषोत्सर्गेण वै सह

vinivartanti sarvāstā gotvamāśritya ye sthitāḥ / nānādharmapratiṣṭhānaṃ vṛṣotsargeṇa vai saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तम् अब्जसमुद्भूत इदानीम् अवधारय । अपवर्गप्रदं दिव्यं सूचितं यत् पुनः पुनः

uktam abjasamudbhūta idānīm avadhāraya / apavargapradaṃ divyaṃ sūcitaṃ yat punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.