Library·Nagarjuna: Pancakrama·5
युगनद्धक्रमः पञ्चमः नमः श्रीवज्रधराय फलहेत्वात्मकं नाथं सर्वद्वन्द्वविवर्जितम् । प्रणम्य लिख्यते सम्यग् युगनद्धक्रमोत्तमः
yuganaddhakramaḥ pañcamaḥ namaḥ śrīvajradharāya phalahetvātmakaṃ nāthaṃ sarvadvandvavivarjitam | praṇamya likhyate samyag yuganaddhakramottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारो निर्वृतिश्चेति कल्पनाद्वयवर्जनात् । एकीभावो भवेद् यत्र युगनद्धं तदुच्यते
saṃsāro nirvṛtiśceti kalpanādvayavarjanāt | ekībhāvo bhaved yatra yuganaddhaṃ taducyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्क्लेशं व्यवदानं च ज्ञात्वा तु परमार्थतः । एकीभावं तु यो वेत्तिं स वेत्ति युगनद्धकम्
saṅkleśaṃ vyavadānaṃ ca jñātvā tu paramārthataḥ | ekībhāvaṃ tu yo vettiṃ sa vetti yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साकारभावसङ्कल्पं निराकारत्वकल्पनाम् । एकीकृत्य चेरद् योगी स वेत्ति युगनद्धकम्
sākārabhāvasaṅkalpaṃ nirākāratvakalpanām | ekīkṛtya cerad yogī sa vetti yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राह्यं च ग्राहकं चैव द्विधा बुद्धिर्न विद्यते । अभिन्नता भवेद् यत्र तदाह युगनद्धकम्
grāhyaṃ ca grāhakaṃ caiva dvidhā buddhirna vidyate | abhinnatā bhaved yatra tadāha yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाश्वतोच्छेदबुद्धी तु यः प्रहाय प्रवर्तते । युगनद्धक्रमाख्यं वै तत्त्वं वेत्ति स पण्डितः
śāśvatocchedabuddhī tu yaḥ prahāya pravartate | yuganaddhakramākhyaṃ vai tattvaṃ vetti sa paṇḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञाकरुणयोरैक्यं ज्ञात्वा यत्र प्रवर्तते । युगनद्ध इति ख्यातः क्रमो ऽयं बुद्धगोचरः
prajñākaruṇayoraikyaṃ jñātvā yatra pravartate | yuganaddha iti khyātaḥ kramo 'yaṃ buddhagocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञोपायसमापत्त्या ज्ञात्वा सर्वं समासतः । यत्र स्थितो महायोगी तद् भवेद् युगनद्धकम्
prajñopāyasamāpattyā jñātvā sarvaṃ samāsataḥ | yatra sthito mahāyogī tad bhaved yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र सोपधिशेषं च तथानुपधिशेषकम् । इत्येवं कल्पना नास्ति तत् तद्धि युगनद्धकम्
yatra sopadhiśeṣaṃ ca tathānupadhiśeṣakam | ityevaṃ kalpanā nāsti tat taddhi yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र पुद्गलनैरात्म्यं धर्मनैरात्म्यमित्यपि । कल्पनाया विविक्तत्वं युगनद्धस्य लक्षणम्
yatra pudgalanairātmyaṃ dharmanairātmyamityapi | kalpanāyā viviktatvaṃ yuganaddhasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा क्रमेण तत्त्वज्ञः स्वाधिष्ठानप्रभास्वरम् । तयोरेव समाजं यद् युगनद्धक्रमो ह्ययम्
jñātvā krameṇa tattvajñaḥ svādhiṣṭhānaprabhāsvaram | tayoreva samājaṃ yad yuganaddhakramo hyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डग्राहनुभेदाभ्यां प्रवेशस्तथतालये । उत्थानं च ततो यत्र समन्ताद् युगनद्धकम्
piṇḍagrāhanubhedābhyāṃ praveśastathatālaye | utthānaṃ ca tato yatra samantād yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवृतिं परमार्थं च पृथग् ज्ञात्वा विभागतः । संमीलनं भवेद् यत्र युगनद्धं तदुच्यते
saṃvṛtiṃ paramārthaṃ ca pṛthag jñātvā vibhāgataḥ | saṃmīlanaṃ bhaved yatra yuganaddhaṃ taducyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथातलम्बनं नैव व्युत्थानं यत्र नैव हि । युगनद्धं भवेत् तच्च योगिनां पदमव्ययम्
tathātalambanaṃ naiva vyutthānaṃ yatra naiva hi | yuganaddhaṃ bhavet tacca yogināṃ padamavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्तः प्रबुद्ध इत्येतदवस्थाद्वयवर्जितम् । युगनद्धं वदेच्छास्ता स्वापबोधविवर्जितम्
suptaḥ prabuddha ityetadavasthādvayavarjitam | yuganaddhaṃ vadecchāstā svāpabodhavivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाधानासमाधानं यस्य नास्त्येव सर्वथा । युगनद्धे स्थितो योगी भावाभावविवर्जितः
samādhānāsamādhānaṃ yasya nāstyeva sarvathā | yuganaddhe sthito yogī bhāvābhāvavivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मृतिस्मृतिनिर्मुक्तः सततोदयलक्षणः । विचरेदिच्छया योगी युगनद्धक्रमे स्थितः
asmṛtismṛtinirmuktaḥ satatodayalakṣaṇaḥ | vicaredicchayā yogī yuganaddhakrame sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागारागविनिर्मुक्तः परमानन्दमूर्तिमान् । आसंसारं स्थितिं कुर्याद् युगनद्धविभावकः
rāgārāgavinirmuktaḥ paramānandamūrtimān | āsaṃsāraṃ sthitiṃ kuryād yuganaddhavibhāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यं च कारणं चैव कृत्वाभिन्नंस्वभावतः । या स्थितिर्योगिनां बुद्धा युगनद्धं वदन्ति तत्
kāryaṃ ca kāraṇaṃ caiva kṛtvābhinnaṃsvabhāvataḥ | yā sthitiryogināṃ buddhā yuganaddhaṃ vadanti tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पत्तिक्रम एको ऽयम् उत्पन्नक्रम इत्यपि । एकत्वं तु द्वयोर्यत्र युगनद्धस्तदुच्यते
utpattikrama eko 'yam utpannakrama ityapi | ekatvaṃ tu dvayoryatra yuganaddhastaducyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवता परिशुद्धेयम् अशुद्धेयं भवेदिति । इति या कल्पनाभिन्ना यत्र तद् युगनद्धकम्
devatā pariśuddheyam aśuddheyaṃ bhavediti | iti yā kalpanābhinnā yatra tad yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपीति चाप्यरूपीति कल्पनाद्वयवर्जनात् । यःशान्तिं वेत्ति योगीन्द्रः स प्राप्तो युगनद्धकम्
rūpīti cāpyarūpīti kalpanādvayavarjanāt | yaḥśāntiṃ vetti yogīndraḥ sa prāpto yuganaddhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वै यः स्थितो योगी युगनद्धक्रमे स्थितः । उच्यते स हि सर्वज्ञः तत्त्वदर्शी च विश्वधृक्
evaṃ vai yaḥ sthito yogī yuganaddhakrame sthitaḥ | ucyate sa hi sarvajñaḥ tattvadarśī ca viśvadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायाजालाभिसम्बुद्धः संसारार्णवपारगः । कृतकृत्यो महायोगी सत्यद्वयनये स्थितः
māyājālābhisambuddhaḥ saṃsārārṇavapāragaḥ | kṛtakṛtyo mahāyogī satyadvayanaye sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदेवाद्वयं ज्ञानम् अप्रतिष्ठितनिर्वृतिः । बुद्धत्वं वज्रसत्त्वत्वं सर्वैश्वर्यं तथैव च
etadevādvayaṃ jñānam apratiṣṭhitanirvṛtiḥ | buddhatvaṃ vajrasattvatvaṃ sarvaiśvaryaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रोपमसमाधिस्तु निष्पन्नक्रम एव च । वज्रोपमसमाधिश्चाप्यद्वयं तच्च कथ्यते
vajropamasamādhistu niṣpannakrama eva ca | vajropamasamādhiścāpyadvayaṃ tacca kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुत्पादादयः शब्दा अद्वयज्ञानसूचकाः । अस्यैव वाचकाः सर्वे नान्यत् तत्राभिधीयते
anutpādādayaḥ śabdā advayajñānasūcakāḥ | asyaiva vācakāḥ sarve nānyat tatrābhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामुद्रात्मिकां सिद्धिं सदसत्पक्षवर्जिताम् । अनेनैव गता बुद्धा गङ्गायाः सिकतोपमाः
mahāmudrātmikāṃ siddhiṃ sadasatpakṣavarjitām | anenaiva gatā buddhā gaṅgāyāḥ sikatopamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटमानो महायोगी युगनद्धपदे स्थितः । भावयेद् युगनद्धं तु चर्यां चापि तदन्वयाम्
ghaṭamāno mahāyogī yuganaddhapade sthitaḥ | bhāvayed yuganaddhaṃ tu caryāṃ cāpi tadanvayām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथात्मनि तथा शत्रौ यथा भार्या तथात्मजा । यथा माता तथा वैश्या यथा डोम्बी तथा द्विजा
yathātmani tathā śatrau yathā bhāryā tathātmajā | yathā mātā tathā vaiśyā yathā ḍombī tathā dvijā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा वस्त्रं तथा चर्म यथा रत्नं तथा तुषम् । यथा मूत्रं तथा मद्यं यथा भक्तं तथा शकृत्
yathā vastraṃ tathā carma yathā ratnaṃ tathā tuṣam | yathā mūtraṃ tathā madyaṃ yathā bhaktaṃ tathā śakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा सुगन्धि कर्पूरं तथा गन्धममेध्यजम् । यथा स्तुतिकरं वाक्यं तथा वाक्यं जुगुप्सितम्
yathā sugandhi karpūraṃ tathā gandhamamedhyajam | yathā stutikaraṃ vākyaṃ tathā vākyaṃ jugupsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा रुद्रस्तथा वज्री यथा रात्रीस्तथा दिवा । यथा स्वप्नं तथा दृष्टं यथा नष्टं तथा स्थितम्
yathā rudrastathā vajrī yathā rātrīstathā divā | yathā svapnaṃ tathā dṛṣṭaṃ yathā naṣṭaṃ tathā sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा सौख्यं तथा दुःखं यथा दुष्टस्तथा सुतः । यथावीचिस्तथा स्वर्गस्तथा पुण्यं तु पापकम्
yathā saukhyaṃ tathā duḥkhaṃ yathā duṣṭastathā sutaḥ | yathāvīcistathā svargastathā puṇyaṃ tu pāpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञात्वा चरेद् ज्ञानी निर्विशङ्कस्तु सर्वकृत् । प्रच्छन्नव्रतमासाद्य सिध्यन्ते सर्वसम्पदः
evaṃ jñātvā cared jñānī nirviśaṅkastu sarvakṛt | pracchannavratamāsādya sidhyante sarvasampadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाश्य पुण्यं यत् प्राप्तं पञ्चक्रममनुत्तरम् । अनेन क्रीडतां लोको युगनद्धसमाधिना ॥ इति
prakāśya puṇyaṃ yat prāptaṃ pañcakramamanuttaram | anena krīḍatāṃ loko yuganaddhasamādhinā || iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.