Library·Rupa Gosvamin: Haribhaktirasamrtasindhu·3·3.1

Rupa Gosvamin: Haribhaktirasamrtasindhu 3.1

शान्ति-भक्ति-रसाख्या प्रथम-लहरी धृत-मुग्ध-रूप-भारो भागवतार्पित-पृथु-प्रेमा । स मयि सनातन-मूर्तिस् तनोतु पुरुषोत्तमस् तुष्टिम्

śānti-bhakti-rasākhyā prathama-laharī dhṛta-mugdha-rūpa-bhāro bhāgavatārpita-pṛthu-premā | sa mayi sanātana-mūrtis tanotu puruṣottamas tuṣṭim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसामृताब्धेर् भागे ऽत्र तृतीये पश्चिमाभिधे । मुख्यो भक्ति-रसः पञ्चविधः शान्तादीर् ईर्यते

rasāmṛtābdher bhāge 'tra tṛtīye paścimābhidhe | mukhyo bhakti-rasaḥ pañcavidhaḥ śāntādīr īryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽत्र पाञ्चविध्येन लहर्यः पञ्च कीर्तिताः । अथामी पञ्च लक्ष्यन्ते रसाः शान्तादयः क्रमात्

ato 'tra pāñcavidhyena laharyaḥ pañca kīrtitāḥ | athāmī pañca lakṣyante rasāḥ śāntādayaḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र शान्त-भक्ति-रसः-- वक्ष्यमाणैर् विभावाद्यैः शमिनां स्वाद्यतां गतः स्थायी शान्ति-रतिर् धीरैः शान्त-भक्ति-रसः स्मृतः

tatra śānta-bhakti-rasaḥ-- vakṣyamāṇair vibhāvādyaiḥ śamināṃ svādyatāṃ gataḥ sthāyī śānti-ratir dhīraiḥ śānta-bhakti-rasaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायः स्व-सुख-जातीयं सुखं स्याद् अत्र योगिनाम् । किन्त्व् आत्म-सौख्यम् अघनं घनं त्व् ईशम् अयं सुखम्

prāyaḥ sva-sukha-jātīyaṃ sukhaṃ syād atra yoginām | kintv ātma-saukhyam aghanaṃ ghanaṃ tv īśam ayaṃ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापीश-स्वरूपानुभवस्यैवोरु-हेतुता । दासादि-वन्-मनो-ज्ञत्व-लीलादेर् न तथा मता

tatrāpīśa-svarūpānubhavasyaivoru-hetutā | dāsādi-van-mano-jñatva-līlāder na tathā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र आलम्बनाः-- चतुर्भुजश् च शान्ताश् च अस्मिन्न् आलम्बना मताः

tatra ālambanāḥ-- caturbhujaś ca śāntāś ca asminn ālambanā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र चतुर्भुजः-- श्यामाकृतिः स्फुरति चारु-चतुर्भुजो ऽयम् आनन्द-राशिर् अखिलात्म-सिन्धु-तरङ्गः । यस्मिन् गते नयनयोः पथि निर्जिहीते प्रत्यक्-पदात् परमहंस-मुनेर् मनो ऽपि

tatra caturbhujaḥ-- śyāmākṛtiḥ sphurati cāru-caturbhujo 'yam ānanda-rāśir akhilātma-sindhu-taraṅgaḥ | yasmin gate nayanayoḥ pathi nirjihīte pratyak-padāt paramahaṃsa-muner mano 'pi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सच्चिदानन्द-सान्द्राङ्ग आत्माराम-शिरोमणिः । परमात्मा परं ब्रह्म शमो दान्तः शुचिर् वशी

saccidānanda-sāndrāṅga ātmārāma-śiromaṇiḥ | paramātmā paraṃ brahma śamo dāntaḥ śucir vaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा स्वरूप-सम्प्राप्तो हतारि-गति-दायकः । विभुर् इत्य् आदि गुणवान् अस्मिन्न् आलम्बनो हरिः

sadā svarūpa-samprāpto hatāri-gati-dāyakaḥ | vibhur ity ādi guṇavān asminn ālambano hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शान्ताः-- शान्ताः स्युः कृष्ण-तत्-प्रेष्ण्ह-कारुण्येन रतिं गताः । आत्मारामास् तदीयाध्व-बद्ध-श्रद्धाश् च तापसाः

atha śāntāḥ-- śāntāḥ syuḥ kṛṣṇa-tat-preṣṆha-kāruṇyena ratiṃ gatāḥ | ātmārāmās tadīyādhva-baddha-śraddhāś ca tāpasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ आत्मारामाः-- आत्मारामास् तु सनक-सनन्द-मुखा मताः । प्राधान्यात् सनकादीनां रूपं भक्तिश् च कथ्यते

atha ātmārāmāḥ-- ātmārāmās tu sanaka-sananda-mukhā matāḥ | prādhānyāt sanakādīnāṃ rūpaṃ bhaktiś ca kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रूपम्-- ते पञ्चषाब्द-बालाभाश् चत्वारस् तेजसोज्ज्वलाः । गौराङ्गा वात-वसनाः प्रायेण सहचारिणः

tatra rūpam-- te pañcaṣābda-bālābhāś catvāras tejasojjvalāḥ | gaurāṅgā vāta-vasanāḥ prāyeṇa sahacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र च भक्तिः-- समस्त-गुण-वर्जिते करणतः प्रतीचीनतां गते किम् अपि वस्तुनि स्वयम् अदीपि तावत् सुखम् । न यावद् इयम् अद्भुता नव-तमाल-नील-द्युतेर् मुकुन्द सुख-चिद्-घना तव बभूव साक्षात्-कृतिः

tatra ca bhaktiḥ-- samasta-guṇa-varjite karaṇataḥ pratīcīnatāṃ gate kim api vastuni svayam adīpi tāvat sukham | na yāvad iyam adbhutā nava-tamāla-nīla-dyuter mukunda sukha-cid-ghanā tava babhūva sākṣāt-kṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तापसाः-- भक्तिर् मुक्त्यैव निर्विघ्नेत्य् आत्त-युक्त-विरक्तताः । अनुज्झित-मुमुक्षा ये भजन्ते ते तु तापसाः

atha tāpasāḥ-- bhaktir muktyaiva nirvighnety ātta-yukta-viraktatāḥ | anujjhita-mumukṣā ye bhajante te tu tāpasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा-- कदा शैल-द्रोण्यां पृथुल-विटपि-क्रोड-वसतिर् वसानः कौपीनं रचित-फल-कन्दाशन-रुचिः । हृदि ध्यायं ध्यायं मुहुर् इह मुकुन्दाभिधम् अहं चिदानन्दं ज्योतिः क्षणम् इव विनेष्यामि रजनीः

yathā-- kadā śaila-droṇyāṃ pṛthula-viṭapi-kroḍa-vasatir vasānaḥ kaupīnaṃ racita-phala-kandāśana-ruciḥ | hṛdi dhyāyaṃ dhyāyaṃ muhur iha mukundābhidham ahaṃ cidānandaṃ jyotiḥ kṣaṇam iva vineṣyāmi rajanīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तात्माराम-करुणा प्रपञ्चेनैव तापसाः । शान्ताख्य-भाव-चन्द्रस्य हृद्-आकाशे कलां श्रिताः

bhaktātmārāma-karuṇā prapañcenaiva tāpasāḥ | śāntākhya-bhāva-candrasya hṛd-ākāśe kalāṃ śritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ उद्दीपनाः-- श्रुतिर् महोपनिषदां विविक्त-स्थान-सेवनम् । अन्तर्-वृत्ति-विशेषो ऽस्य स्फूर्तिस् तत्त्व-विवेचनम्

atha uddīpanāḥ-- śrutir mahopaniṣadāṃ vivikta-sthāna-sevanam | antar-vṛtti-viśeṣo 'sya sphūrtis tattva-vivecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याशक्ति-प्रधानत्वं विश्व-रूप-प्रदर्शनम् । ज्ञानि-भक्तेन संसर्गो ब्रह्म-सत्रादयस् तथा । एष्व् असाधारणाः प्रोक्ता बुधैर् उद्दीपना अमी

vidyāśakti-pradhānatvaṃ viśva-rūpa-pradarśanam | jñāni-bhaktena saṃsargo brahma-satrādayas tathā | eṣv asādhāraṇāḥ proktā budhair uddīpanā amī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र महोपनिषच्-छ्रुतिः, यथा-- अक्लेशाः कमल-भुवः प्रविश्य गोष्ठीं कुर्वन्तः श्रुति-शिरसां श्रुतिं श्रुत-ज्ञाः । उत्तुङ्गं यद्-उपरसङ्गमाय रङ्गं योगीन्द्राः पुलक-भृतो नवाप्य् अवापुः

atra mahopaniṣac-chrutiḥ, yathā-- akleśāḥ kamala-bhuvaḥ praviśya goṣṭhīṃ kurvantaḥ śruti-śirasāṃ śrutiṃ śruta-jñāḥ | uttuṅgaṃ yad-uparasaṅgamāya raṅgaṃ yogīndrāḥ pulaka-bhṛto navāpy avāpuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादाब्ज-तुलसी-गन्धः शङ्ख-नादो मुर-द्विषः । पुण्य-शैलः शुभारण्यं सिद्ध-क्षेत्रं स्वरापगा

pādābja-tulasī-gandhaḥ śaṅkha-nādo mura-dviṣaḥ | puṇya-śailaḥ śubhāraṇyaṃ siddha-kṣetraṃ svarāpagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयादि-क्षयिष्णुत्वं कालस्याखिल-हारिता । इत्याद्य् उद्दीपना साधारणास् तेषां किलाश्रितैः

viṣayādi-kṣayiṣṇutvaṃ kālasyākhila-hāritā | ityādy uddīpanā sādhāraṇās teṣāṃ kilāśritaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पादाब्ज-तुलसी-गन्धो, यथा तृतीये (३।१५।४३)-- तस्यारविन्द-नयनस्य पदारविन्द- किञ्जल्क-मिश्र-तुलसी-मकरन्द-वायुः । अन्तर्-गतः स्व-विवरेण चकार तेषां सङ्क्षोभम् अक्षर-जुषाम् अपि चित्त-तन्वोः

atha pādābja-tulasī-gandho, yathā tṛtīye (3.15.43)-- tasyāravinda-nayanasya padāravinda- kiñjalka-miśra-tulasī-makaranda-vāyuḥ | antar-gataḥ sva-vivareṇa cakāra teṣāṃ saṅkṣobham akṣara-juṣām api citta-tanvoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ अनुभावाः-- नासाग्र-न्यस्त-नेत्रत्वम् अवधूत-विचेष्टितम् । युग-मात्रेक्षित-गतिर् ज्ञान-मुद्रा-प्रदर्शनम्

atha anubhāvāḥ-- nāsāgra-nyasta-netratvam avadhūta-viceṣṭitam | yuga-mātrekṣita-gatir jñāna-mudrā-pradarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेर् द्विष्य् अपि न द्वेषो नातिभक्तिः प्रियेष्व् अपि । सिद्धतायास् तथा जीवन्-मुक्तेश् च बहु-मानिता

harer dviṣy api na dveṣo nātibhaktiḥ priyeṣv api | siddhatāyās tathā jīvan-mukteś ca bahu-mānitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैरपेक्ष्यं निर्ममता निरहङ्कारिता कथा । मौनम् इत्य् आदयः शीताः स्युर् असाधारणाः क्रियाः

nairapekṣyaṃ nirmamatā nirahaṅkāritā kathā | maunam ity ādayaḥ śītāḥ syur asādhāraṇāḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नासाग्र-नयनत्वं, यथा-- नासिकाग्र-दृग् अयं पुरो मुनिः स्पन्द-बन्धुर-शिरा विराजते । चित्त-कन्दर-तटीम् अनाकुलाम् अस्य नूनम् अवगाहते हरिः

tatra nāsāgra-nayanatvaṃ, yathā-- nāsikāgra-dṛg ayaṃ puro muniḥ spanda-bandhura-śirā virājate | citta-kandara-taṭīm anākulām asya nūnam avagāhate hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जृम्भाङ्ग-मोटनं भक्तेर् उपदेशो हरेर् नतिः । स्तवादयश् च दासाद्यैः शीताः साधारणाः क्रियाः

jṛmbhāṅga-moṭanaṃ bhakter upadeśo harer natiḥ | stavādayaś ca dāsādyaiḥ śītāḥ sādhāraṇāḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र जृम्भा, यथा-- हृदयाम्बरे ध्रुवं ते भावाम्बर-मणिर् उदेति योगीन्द्र । यद् इदं वदनाम्भोजं जृम्भाम् अवलम्बते भवतः

tatra jṛmbhā, yathā-- hṛdayāmbare dhruvaṃ te bhāvāmbara-maṇir udeti yogīndra | yad idaṃ vadanāmbhojaṃ jṛmbhām avalambate bhavataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सात्त्विकाः-- रोमाञ्च-स्वेद-कम्पाद्याः सात्त्विकाः प्रलयं विना

atha sāttvikāḥ-- romāñca-sveda-kampādyāḥ sāttvikāḥ pralayaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रोमाञ्चो, यथा-- पाञ्चजन्य-जनितो ध्वनिर् अन्तः क्षोभयन् सपदि बिद्ध-समाधिः । योगिनां गिरि-गुहा-निलयानां पुद्गले पुलक-पालिम् अनैषीत्

atha romāñco, yathā-- pāñcajanya-janito dhvanir antaḥ kṣobhayan sapadi biddha-samādhiḥ | yogināṃ giri-guhā-nilayānāṃ pudgale pulaka-pālim anaiṣīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषां निरभिमानानां शरीरादिषु योगिनाम् । सात्त्विकास् तु ज्वलन्त्य् एव न तु दीप्ता भवन्त्य् अमी

eṣāṃ nirabhimānānāṃ śarīrādiṣu yoginām | sāttvikās tu jvalanty eva na tu dīptā bhavanty amī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सञ्चारिणः-- सञ्चारिनो ऽत्र निर्वेदो धृतिर् हर्षो मतिः स्मृतिः । विषादोत्सुकतावेग-वितर्काद्याः प्रकीर्तिताः

atha sañcāriṇaḥ-- sañcārino 'tra nirvedo dhṛtir harṣo matiḥ smṛtiḥ | viṣādotsukatāvega-vitarkādyāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र निर्वेदो, यथा-- अस्मिन् सुख-घन-मूर्तौ परमात्मनि वृष्णि-पत्तने स्फुरति आत्मारामतया मे वृथा गतो बत चिरं कालः

tatra nirvedo, yathā-- asmin sukha-ghana-mūrtau paramātmani vṛṣṇi-pattane sphurati ātmārāmatayā me vṛthā gato bata ciraṃ kālaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्थायी-- अत्र शान्ति-रतिः स्थायी समा सान्द्रा च सा द्विधा

atha sthāyī-- atra śānti-ratiḥ sthāyī samā sāndrā ca sā dvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र आद्या, यथा-- समाधौ योगिनस् तस्मिन्न् असम्प्रज्ञात-नामनि । लीलया मयि लब्धे ऽस्य बभूवोत्कम्पिनी तनुः

tatra ādyā, yathā-- samādhau yoginas tasminn asamprajñāta-nāmani | līlayā mayi labdhe 'sya babhūvotkampinī tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सान्द्रा, यथा-- सर्वाविद्या-ध्वंसतो यः समस्ताद् आविर्भूतो निर्विकल्पे समाधौ । जाते साक्षाद् यादवेन्द्रे स विन्दन् मय्य् आनन्दः सान्द्रतां कोटिधासीत्

sāndrā, yathā-- sarvāvidyā-dhvaṃsato yaḥ samastād āvirbhūto nirvikalpe samādhau | jāte sākṣād yādavendre sa vindan mayy ānandaḥ sāndratāṃ koṭidhāsīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तो द्विधैष पारोक्ष्य-साक्षात्कार-विभेदतः

śānto dvidhaiṣa pārokṣya-sākṣātkāra-vibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ परोक्ष्यं, यथा-- प्रयास्यति महत्-तपः सफलतां किम् अष्टाङ्गिका मुनीश्वर पुरातनी परम-योगचर्याप्य् असौ । नराकृति-नवाम्बुद-द्युति-धरं परं ब्रह्म मे विलोचन-चमत्कृतिं कथय किं नु निर्मास्यति

atha parokṣyaṃ, yathā-- prayāsyati mahat-tapaḥ saphalatāṃ kim aṣṭāṅgikā munīśvara purātanī parama-yogacaryāpy asau | narākṛti-navāmbuda-dyuti-dharaṃ paraṃ brahma me vilocana-camatkṛtiṃ kathaya kiṃ nu nirmāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वा-- क्षेत्रे कुरोः किम् अपि चण्डकरोपरागे सान्द्रं महः पथि विलोचनयोर् यदासीत् । तन् नीरद-द्युति-जयि स्मरद् उत्सुकं मे न प्रत्यग्-आत्मनि मनो रमते पुरेव

yathā vā-- kṣetre kuroḥ kim api caṇḍakaroparāge sāndraṃ mahaḥ pathi vilocanayor yadāsīt | tan nīrada-dyuti-jayi smarad utsukaṃ me na pratyag-ātmani mano ramate pureva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षात्कारो, यथा-- परमात्मतयातिमेदुराद् बत साक्षात्-करण-प्रमोदतः । भगवन्न् अधिकं प्रयोजनं कतरद् ब्रह्म-विदो ऽपि विद्यते

sākṣātkāro, yathā-- paramātmatayātimedurād bata sākṣāt-karaṇa-pramodataḥ | bhagavann adhikaṃ prayojanaṃ katarad brahma-vido 'pi vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वा-- हृष्टः कम्बु-पति-स्वनैर् भुवि लुठच्-चीराञ्चलः सञ्चलन् मूर्ध्ना रुद्ध-दृग्-अश्रुभिः पुलकितो द्राग् एष लीन-व्रतः । अक्ष्णोर् अङ्गनम् अञ्जन-त्विषि पर-ब्रह्मण्य् अवाप्ते मुदा मुद्राभिः प्रकटीकरोत्य् अवमतिं योगी स्वरूप-स्थितौ

yathā vā-- hṛṣṭaḥ kambu-pati-svanair bhuvi luṭhac-cīrāñcalaḥ sañcalan mūrdhnā ruddha-dṛg-aśrubhiḥ pulakito drāg eṣa līna-vrataḥ | akṣṇor aṅganam añjana-tviṣi para-brahmaṇy avāpte mudā mudrābhiḥ prakaṭīkaroty avamatiṃ yogī svarūpa-sthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेत् कदाचित् कुत्रापि नन्द-सूनोः कृपा-भरः । प्रथमं ज्ञान-निष्ठो ऽपि सो ऽत्रैव रतिम् उद्वहेत्

bhavet kadācit kutrāpi nanda-sūnoḥ kṛpā-bharaḥ | prathamaṃ jñāna-niṣṭho 'pi so 'traiva ratim udvahet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा बिल्वमङ्गलोक्तिः-- अद्वैत-वीथी-पथिकैर् उपास्याः स्वानन्द-सिंहासन-लब्ध-दीक्षाः । शठेन केनापि वयं हठेन दासी-कृता गोप-वधू-विटेन

yathā bilvamaṅgaloktiḥ-- advaita-vīthī-pathikair upāsyāḥ svānanda-siṃhāsana-labdha-dīkṣāḥ | śaṭhena kenāpi vayaṃ haṭhena dāsī-kṛtā gopa-vadhū-viṭena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-कारुण्य-श्लथीभूत-ज्ञान-संस्कार-सन्ततिः । एष भक्ति-रसानन्द-निपुणः स्याद् यथा शुकः

tat-kāruṇya-ślathībhūta-jñāna-saṃskāra-santatiḥ | eṣa bhakti-rasānanda-nipuṇaḥ syād yathā śukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमस्य निर्विकारत्वान् नाट्यज्ञैर् नैष मन्यते । शान्त्य्-आख्याया रतेर् अत्र स्वीकारान् न विरुध्यते

śamasya nirvikāratvān nāṭyajñair naiṣa manyate | śānty-ākhyāyā rater atra svīkārān na virudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमो मन्-निष्ठता बुद्धेर् इति श्री-भगवद्-वचः* । तन्-निष्ठा दुर्घटा बुद्धेर् एतां शान्त-रतिं विना

śamo man-niṣṭhatā buddher iti śrī-bhagavad-vacaḥ* | tan-niṣṭhā durghaṭā buddher etāṃ śānta-ratiṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*११।१९।३६ केवल-शान्तो ऽपि, श्री-विष्णु-धर्मोत्तरे यथा-- नास्ति यत्र सुखं दुःखं न द्वेषो न च मत्सरः । समः सर्वेषु भूतेषु स शान्तः प्रथितो रसः

*11.19.36 kevala-śānto 'pi, śrī-viṣṇu-dharmottare yathā-- nāsti yatra sukhaṃ duḥkhaṃ na dveṣo na ca matsaraḥ | samaḥ sarveṣu bhūteṣu sa śāntaḥ prathito rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथैवम् अहङ्कार-रहितत्वं व्रजन्ति चेत् । अत्रान्तर्भावम् अर्हन्ति धर्म-वीरादयस् तदा

sarvathaivam ahaṅkāra-rahitatvaṃ vrajanti cet | atrāntarbhāvam arhanti dharma-vīrādayas tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थायिनम् एके तु निर्वेद-स्थायिनं परे । शान्तम् एव रसं पूर्वे प्राहुर् एकम् अनेकधा

sthāyinam eke tu nirveda-sthāyinaṃ pare | śāntam eva rasaṃ pūrve prāhur ekam anekadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वेदो विषये स्थायि तत्त्व-ज्ञानोद्भवः स चेत् । इष्टानिष्ट-वियोगाप्ति-कृतस् तु व्यभिचार्य् असौ

nirvedo viṣaye sthāyi tattva-jñānodbhavaḥ sa cet | iṣṭāniṣṭa-viyogāpti-kṛtas tu vyabhicāry asau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.