अथाभ्रीयं व्याचक्ष्महे
athābhrīyaṃ vyācakṣmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Rasendracintāmaṇi 4
तत्किल निखिलजरामरणपरिहारेण सुधारससध्रीचीनत्वम् अङ्गीकरोति । साधनानामस्य बहुभिर्बहुधोपवर्णितानां रसमङ्गलीयमन्यतमं विलिखामः
tatkila nikhilajarāmaraṇaparihāreṇa sudhārasasadhrīcīnatvam aṅgīkaroti / sādhanānāmasya bahubhirbahudhopavarṇitānāṃ rasamaṅgalīyamanyatamaṃ vilikhāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: वज्र> यदञ्जननिभं क्षिप्तं न वह्नौ विकृतिं व्रजेत् । वज्रसंज्ञं हि तद्योज्यमभ्रं सर्वत्र नेतरत्
<abhra:: vajra> yadañjananibhaṃ kṣiptaṃ na vahnau vikṛtiṃ vrajet / vajrasaṃjñaṃ hi tadyojyamabhraṃ sarvatra netarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सुब्त्य्पेस्> वज्रं भेकवपुः कृष्णमभ्रकं त्रिविधं मतम् । ततः कृष्णं समादाय पाचयेत् काण्डिके रसे
<abhra:: subtypes> vajraṃ bhekavapuḥ kṛṣṇamabhrakaṃ trividhaṃ matam / tataḥ kṛṣṇaṃ samādāya pācayet kāṇḍike rase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सुब्त्य्पेस्:: क़ुअलित्य्> ततः कृष्णं समादायेत्यनेन कृष्णत्वसामान्याद् वज्रकृष्णाभ्रयोर् ग्रहणम् । भेकवपुस्तु हरितपीतादिवर्णं न ग्राह्यमिति
<abhra:: subtypes:: quality> tataḥ kṛṣṇaṃ samādāyetyanena kṛṣṇatvasāmānyād vajrakṛṣṇābhrayor grahaṇam / bhekavapustu haritapītādivarṇaṃ na grāhyamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सत्त्वपातन> चूर्णीकृतं गगनपत्रमथारनाले धृत्वा दिनैकम् अवशोष्य च सूरणस्य । भाव्यं रसैस्तदनु मूलरसैः कदल्याः पादांशटङ्कणयुतं शफरैः समेतम्
<abhra:: sattvapātana> cūrṇīkṛtaṃ gaganapatramathāranāle dhṛtvā dinaikam avaśoṣya ca sūraṇasya / bhāvyaṃ rasaistadanu mūlarasaiḥ kadalyāḥ pādāṃśaṭaṅkaṇayutaṃ śapharaiḥ sametam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डीकृतं तु बहुधा महिषीमलेन संशोष्य कोष्ठगतमाशु धमेद्धठाग्नौ । सत्त्वं पतत्यतिरसायनजारणार्थं योग्यं भवेत् सकललौहगुणाधिकं च
piṇḍīkṛtaṃ tu bahudhā mahiṣīmalena saṃśoṣya koṣṭhagatamāśu dhameddhaṭhāgnau / sattvaṃ patatyatirasāyanajāraṇārthaṃ yogyaṃ bhavet sakalalauhaguṇādhikaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सत्त्व:: एकीकरण> कणशो यद्भवेत्सत्त्वं मूषायां प्रणिधाय तत् । मित्रपञ्चकयुग्ध्मातमेकीभवति घोषवत्
<abhra:: sattva:: ekīkaraṇa> kaṇaśo yadbhavetsattvaṃ mūṣāyāṃ praṇidhāya tat / mitrapañcakayugdhmātamekībhavati ghoṣavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पञ्चमित्र> घृतमधुगुग्गुलुगुञ्जाटङ्कणमिति पञ्चमित्रसंज्ञं च । मेलयति सर्वधातूनङ्गाराग्नौ तु धमनेन
<pañcamitra> ghṛtamadhugugguluguñjāṭaṅkaṇamiti pañcamitrasaṃjñaṃ ca / melayati sarvadhātūnaṅgārāgnau tu dhamanena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समगन्धमभ्रसत्त्वं सटङ्कणं शूकमूषया ध्मातम् । सार्धं तत्सत्त्वरजः सपारदं सकलकार्यकरम्
samagandhamabhrasattvaṃ saṭaṅkaṇaṃ śūkamūṣayā dhmātam / sārdhaṃ tatsattvarajaḥ sapāradaṃ sakalakāryakaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सत्त्व:: शोधन, मारण> अयोधातुवच्छोधनमारणमेतस्य
<abhra:: sattva:: śodhana, māraṇa> ayodhātuvacchodhanamāraṇametasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सत्त्व:: सेवन> चूर्णम् अभ्रकसत्त्वस्य कान्तलोहस्य वा ततः । तीक्ष्णस्य महादेवि त्रिफलाक्वाथभावितम्
<abhra:: sattva:: sevana> cūrṇam abhrakasattvasya kāntalohasya vā tataḥ / tīkṣṇasya mahādevi triphalākvāthabhāvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदञ्जनसंकाशं वस्त्रच्छन्नं विशोष्य च । भृङ्गामलकसारेण हरिद्राया रसेन च
yāvadañjanasaṃkāśaṃ vastracchannaṃ viśoṣya ca / bhṛṅgāmalakasāreṇa haridrāyā rasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रितं क्रौञ्चजघृतमधुसंमिश्रितं ततः । लोहसम्पुटमध्यस्थं मासं धान्ये प्रतिष्ठितम्
miśritaṃ krauñcajaghṛtamadhusaṃmiśritaṃ tataḥ / lohasampuṭamadhyasthaṃ māsaṃ dhānye pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतेन मधुना लिह्यात्क्षेत्रीकरणमुत्तमम् । एवं वर्षप्रयोगेन सहस्रायुर्भवेन्नरः
ghṛtena madhunā lihyātkṣetrīkaraṇamuttamam / evaṃ varṣaprayogena sahasrāyurbhavennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: वज्र:: शोधन> वज्राभ्रं च धमेद्वह्नौ ततः क्षीरे विनिक्षिपेत् । भिन्नपत्रं तु तत्कृत्वा तण्डुलीयाम्लयोर्द्रवैः । भावयेदष्टयामं तदेवं शुध्यति चाभ्रकम्
<abhra:: vajra:: śodhana> vajrābhraṃ ca dhamedvahnau tataḥ kṣīre vinikṣipet / bhinnapatraṃ tu tatkṛtvā taṇḍulīyāmlayordravaiḥ / bhāvayedaṣṭayāmaṃ tadevaṃ śudhyati cābhrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्याभ्रभस्मप्रयोगस्यारुणकृष्णभेदेन प्रकारद्वयं विलिख्यते
dhānyābhrabhasmaprayogasyāruṇakṛṣṇabhedena prakāradvayaṃ vilikhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: मारण> कृत्वा धान्याभ्रकं तत्तु शोषयित्वा तु मर्दयेत् । अर्कक्षीरौदनं मर्द्यमर्कमूलद्रवेण वा
<abhra:: māraṇa> kṛtvā dhānyābhrakaṃ tattu śoṣayitvā tu mardayet / arkakṣīraudanaṃ mardyamarkamūladraveṇa vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेष्टयेदर्कपत्रैस्तु सम्यग्गजपुटे पचेत् । पुनर्मर्द्यं पुनः पाच्यं सप्तवारं प्रयत्नतः
veṣṭayedarkapatraistu samyaggajapuṭe pacet / punarmardyaṃ punaḥ pācyaṃ saptavāraṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वटजटाक्वाथैस्तद्वद्देयं पुटत्रयम् । म्रियते नात्र सन्देहः सर्वरोगेषु योजयेत्
tato vaṭajaṭākvāthaistadvaddeyaṃ puṭatrayam / mriyate nātra sandehaḥ sarvarogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: मारण> अभ्रं टङ्कणसम्पिष्टं स्थाल्यां मृदयसोः पचेत् । म्रियते नात्र सन्देहो गुणाधिक्याय वौषधैः
<abhra:: māraṇa> abhraṃ ṭaṅkaṇasampiṣṭaṃ sthālyāṃ mṛdayasoḥ pacet / mriyate nātra sandeho guṇādhikyāya vauṣadhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलीयकबृहतीनागवल्लीतगरपुनर्नवाहिलमोचिकामण्डूकपर्णीतिक्तिकाखुपर्णिकामदनार्कार्द्रकपलाशसूतमातृकादिभिर् मर्दनपुटनैरपि मारणीयम्
taṇḍulīyakabṛhatīnāgavallītagarapunarnavāhilamocikāmaṇḍūkaparṇītiktikākhuparṇikāmadanārkārdrakapalāśasūtamātṛkādibhir mardanapuṭanairapi māraṇīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: मारण (?)> धान्याभ्रकस्य भागैकं द्वौ भागौ टङ्कणस्य च । पिष्ट्वा तदन्धमूषायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना पचेत् । स्वभावशीतलं चूर्णं सर्वयोगेषु योजयेत्
<abhra:: māraṇa (?)> dhānyābhrakasya bhāgaikaṃ dvau bhāgau ṭaṅkaṇasya ca / piṣṭvā tadandhamūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā pacet / svabhāvaśītalaṃ cūrṇaṃ sarvayogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: मारण> धान्याभ्रकं समादाय मुस्ताक्वाथैः पुटत्रयम् । तद्वत्पुनर्नवानीरैः कासमर्दरसैस्तथा
<abhra:: māraṇa> dhānyābhrakaṃ samādāya mustākvāthaiḥ puṭatrayam / tadvatpunarnavānīraiḥ kāsamardarasaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागवल्लीरसैः सूर्यक्षीरैर्देयं पृथक् पृथक् । दिनं दिनं मर्दयित्वा क्वाथैर्वटजटोद्भवैः
nāgavallīrasaiḥ sūryakṣīrairdeyaṃ pṛthak pṛthak / dinaṃ dinaṃ mardayitvā kvāthairvaṭajaṭodbhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा पुटत्रयं पश्चात्त्रिः पुटेन्मुसलीरसैः । त्रिर्गोक्षुरकषायेण त्रिःपुटेद्वानरीरसैः
dattvā puṭatrayaṃ paścāttriḥ puṭenmusalīrasaiḥ / trirgokṣurakaṣāyeṇa triḥpuṭedvānarīrasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोचकन्दरसैः पाच्यं त्रिरात्रं कोकिलाक्षकैः । रसैः पुटेच्च लोध्रस्य क्षीरादेकपुटं ततः
mocakandarasaiḥ pācyaṃ trirātraṃ kokilākṣakaiḥ / rasaiḥ puṭecca lodhrasya kṣīrādekapuṭaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्ना घृतेन मधुना स्वच्छया सितया तथा । एकमेकं पुटं दद्यादभ्रस्यैवं मृतिर्भवेत्
dadhnā ghṛtena madhunā svacchayā sitayā tathā / ekamekaṃ puṭaṃ dadyādabhrasyaivaṃ mṛtirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वरोगहरं व्योम जायते योगवाहकम् । कामिनीमददर्पघ्नं शस्तं पुंस्त्वोपघातिनाम्
sarvarogaharaṃ vyoma jāyate yogavāhakam / kāminīmadadarpaghnaṃ śastaṃ puṃstvopaghātinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृष्यमायुष्करं शुक्रवृद्धिसन्तानकारकम् । <अभ्र:: मारण (?)> रम्भाद्भिरभ्रं लवणेन पिष्ट्वा चक्रीकृतं टङ्कणमध्यवर्ति । दग्धेन्धनेषु व्यजनानिलेन स्नुह्यर्कमूलाम्बुपुटं च सिद्ध्यै
vṛṣyamāyuṣkaraṃ śukravṛddhisantānakārakam / <abhra:: māraṇa (?)> rambhādbhirabhraṃ lavaṇena piṣṭvā cakrīkṛtaṃ ṭaṅkaṇamadhyavarti / dagdhendhaneṣu vyajanānilena snuhyarkamūlāmbupuṭaṃ ca siddhyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: भस्मन्:: फ़ोर्मुलतिओन्स्> तुल्यं घृतं मृताभ्रेण लोहपात्रे विपाचयेत् । घृते जीर्णे तदभ्रं तु सर्वकार्येषु योजयेत्
<abhra:: bhasman:: formulations> tulyaṃ ghṛtaṃ mṛtābhreṇa lohapātre vipācayet / ghṛte jīrṇe tadabhraṃ tu sarvakāryeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: भस्मन्:: फ़ोर्मुलतिओन्स्> त्रिफलोत्थकषायस्य पलान्यादाय षोडश । गोघृतस्य पलान्यष्टौ मृताभ्रस्य पलान् दश
<abhra:: bhasman:: formulations> triphalotthakaṣāyasya palānyādāya ṣoḍaśa / goghṛtasya palānyaṣṭau mṛtābhrasya palān daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकीकृत्य लोहपात्रे पाचयेन्मृदुनाग्निना । द्रवे जीर्णे समादाय सर्वरोगेषु योजयेत्
ekīkṛtya lohapātre pācayenmṛdunāgninā / drave jīrṇe samādāya sarvarogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<??> अरुणस्य पुनर् अमृतीकरणेन गुणवृद्धिवर्णहानस्तः
<??> aruṇasya punar amṛtīkaraṇena guṇavṛddhivarṇahānastaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रसङ्गाद्द्रुतयो लिख्यन्ते
atha prasaṅgāddrutayo likhyante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: द्रुति> अगस्तिपुष्पनिर्यासैर्मर्दितः सूरणोदरे । गोष्ठभूस्थो घनो मासं जायते जलसंनिभः
<abhra:: druti> agastipuṣpaniryāsairmarditaḥ sūraṇodare / goṣṭhabhūstho ghano māsaṃ jāyate jalasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: द्रुति> स्वरसेन वज्रवल्ल्याः पिष्टं सौवर्चलान्वितं गगनम् । पक्वं च शरावपुटे बहुवारं भवति रसरूपम्
<abhra:: druti> svarasena vajravallyāḥ piṣṭaṃ sauvarcalānvitaṃ gaganam / pakvaṃ ca śarāvapuṭe bahuvāraṃ bhavati rasarūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: द्रुति> निजरसबहुपरिभावितसुरदालीचूर्णवापेन । द्रवति पुनः संस्थानं भजते गगनं न कालेऽपि
<abhra:: druti> nijarasabahuparibhāvitasuradālīcūrṇavāpena / dravati punaḥ saṃsthānaṃ bhajate gaganaṃ na kāle'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र:: सत्त्व:: द्रुति> निजरसशतपरिभावितकञ्चुकिकन्दोत्थपरिवापात् । द्रुतमास्तेऽभ्रकसत्त्वं तथैव सर्वाणि लोहानि
<abhra:: sattva:: druti> nijarasaśataparibhāvitakañcukikandotthaparivāpāt / drutamāste'bhrakasattvaṃ tathaiva sarvāṇi lohāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<द्रुति:: मेलापन> कृष्णागुरुणा मिलितै रसोनसितरामठैरिमा द्रुतयः । सोष्णे मिलन्ति मर्द्याः स्त्रीकुसुमपलाशबीजरसैः
<druti:: melāpana> kṛṣṇāguruṇā militai rasonasitarāmaṭhairimā drutayaḥ / soṣṇe milanti mardyāḥ strīkusumapalāśabījarasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<जेwएल्स्:: द्रुति> मुक्ताफलानि सप्ताहं वेतसाम्लेन भावयेत् । जम्बीरोदरमध्ये तु धान्यराशौ निधापयेत्
<jewels:: druti> muktāphalāni saptāhaṃ vetasāmlena bhāvayet / jambīrodaramadhye tu dhānyarāśau nidhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुटपाकेन तच्चूर्णं द्रवते सलिलं यथा । कुरुते योगराजोऽयं रत्नानां द्रावणं प्रिये
puṭapākena taccūrṇaṃ dravate salilaṃ yathā / kurute yogarājo'yaṃ ratnānāṃ drāvaṇaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्र (?):: सत्त्व:: पातन> गुडः पुरस्तथा लाक्षा पिण्याकं टङ्कणं तथा । ऊर्णा सर्जरसश्चैव क्षुद्रमीनसमन्वितम्
<abhra (?):: sattva:: pātana> guḍaḥ purastathā lākṣā piṇyākaṃ ṭaṅkaṇaṃ tathā / ūrṇā sarjarasaścaiva kṣudramīnasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्वं तु संचूर्ण्य छागदुग्धेन पिण्डिकाः । कृता ध्माताः खराङ्गारैः सत्त्वं मुञ्चन्ति नान्यथा
etatsarvaṃ tu saṃcūrṇya chāgadugdhena piṇḍikāḥ / kṛtā dhmātāḥ kharāṅgāraiḥ sattvaṃ muñcanti nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणमृत्तिकादीनि सर्वलोहानि वा पृथक् । अन्यानि यान्यसाध्यानि व्योमसत्त्वस्य का कथा
pāṣāṇamṛttikādīni sarvalohāni vā pṛthak / anyāni yānyasādhyāni vyomasattvasya kā kathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.