अथातः सर्वलोहाध्यायं व्याचक्ष्महे
athātaḥ sarvalohādhyāyaṃ vyācakṣmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Rasendracintāmaṇi 6
रसीभवन्ति लोहानि मृतानि सुरवन्दिते । विनिघ्नन्ति जराव्याधीन् रसयुक्तानि किं पुनः
rasībhavanti lohāni mṛtāni suravandite / vinighnanti jarāvyādhīn rasayuktāni kiṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेतल्स्:: शोधन> स्वर्णतारारताम्रायःपत्राण्य् अग्नौ प्रतापयेत् । निषिञ्चेत्तप्ततैलानि तैले तक्रे गवां जले
<metals:: śodhana> svarṇatārāratāmrāyaḥpatrāṇy agnau pratāpayet / niṣiñcettaptatailāni taile takre gavāṃ jale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्जिके च कुलत्थानां कषाये सप्तधा पृथक् । एवं स्वर्णादिलोहानां विशुद्धिः सम्प्रजायते
kāñjike ca kulatthānāṃ kaṣāye saptadhā pṛthak / evaṃ svarṇādilohānāṃ viśuddhiḥ samprajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेतल्स्:: शोधन> तप्तानि सर्वलोहानि कदलीमूलवारिणि । सप्तधाभिनिषिक्तानि शुद्धिम् आयान्त्यनुत्तमाम्
<metals:: śodhana> taptāni sarvalohāni kadalīmūlavāriṇi / saptadhābhiniṣiktāni śuddhim āyāntyanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<लेअद्, तिन्:: शोधन> नागवङ्गौ प्रतप्तौ च गालितौ तौ निषेचयेत् । सप्तधैव विशुद्धिः स्याद्रविदुग्धे च सप्तधा
<lead, tin:: śodhana> nāgavaṅgau prataptau ca gālitau tau niṣecayet / saptadhaiva viśuddhiḥ syādravidugdhe ca saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: शोधन> वर्णवृत्तिकया लिप्त्वा सप्तधा ध्मापितं वसु । विशुध्यति वरं किंचिद् वर्षवृद्धिश्च जायते
<gold:: śodhana> varṇavṛttikayā liptvā saptadhā dhmāpitaṃ vasu / viśudhyati varaṃ kiṃcid varṣavṛddhiśca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: शोधन> वल्मीकमृत्तिका धूमं गैरिकं चेष्टका पटुः । इत्येता मृत्तिकाः पञ्च जम्बीरैरारनालकैः
<gold:: śodhana> valmīkamṛttikā dhūmaṃ gairikaṃ ceṣṭakā paṭuḥ / ityetā mṛttikāḥ pañca jambīrairāranālakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्ट्वा लेप्यं स्वर्णपत्रं श्रेष्ठं पुटेन शुध्यति । <सिल्वेर्:: शोधन> नागेन टङ्कणेनैव द्रावितं शुद्धिमृच्छति । रजतं दोषनिर्मुक्तं किं वा क्षाराम्लपाचितम्
piṣṭvā lepyaṃ svarṇapatraṃ śreṣṭhaṃ puṭena śudhyati / <silver:: śodhana> nāgena ṭaṅkaṇenaiva drāvitaṃ śuddhimṛcchati / rajataṃ doṣanirmuktaṃ kiṃ vā kṣārāmlapācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ताम्र:: शोधन> स्नुह्यर्कक्षीरलवणकाञ्जिकैस्ताम्रपत्रकम् । लिप्त्वा प्रताप्य निर्गुण्डीरसे सिञ्चेत्पुनः पुनः । वारान् द्वादश तच्छुध्येल्लेपात्तापाच्च सेचनात्
<tāmra:: śodhana> snuhyarkakṣīralavaṇakāñjikaistāmrapatrakam / liptvā pratāpya nirguṇḍīrase siñcetpunaḥ punaḥ / vārān dvādaśa tacchudhyellepāttāpācca secanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: शोधन> गोमूत्रेण पचेद्यामं ताम्रपत्रं दृढाग्निना । साम्लक्षारेण संशुद्धिं ताम्रमाप्नोति सर्वथा
<copper:: śodhana> gomūtreṇa pacedyāmaṃ tāmrapatraṃ dṛḍhāgninā / sāmlakṣāreṇa saṃśuddhiṃ tāmramāpnoti sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<राजरीति, ब्रोन्ज़े:: शोधन, मारण> राजरीतिं तथा घोषं ताम्रवच्छोधयेद् भिषक् । ताम्रवन्मारयेच्चापि ताम्रवच्च तयोर्गुणाः
<rājarīti, bronze:: śodhana, māraṇa> rājarītiṃ tathā ghoṣaṃ tāmravacchodhayed bhiṣak / tāmravanmārayeccāpi tāmravacca tayorguṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ब्रोन्ज़े, ब्रस्स्, लेअद्, तिन्:: शोधन> घोषारनागवङ्गानि निषेकैर्मुनितुल्यकैः । निर्गुण्डीरसमध्ये तु शुध्यन्ते नात्र संशयः
<bronze, brass, lead, tin:: śodhana> ghoṣāranāgavaṅgāni niṣekairmunitulyakaiḥ / nirguṇḍīrasamadhye tu śudhyante nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: शोधन:: अद्रि> त्रिफलाष्टगुणे तोये त्रिफलाषोडशं पलम् । तत्क्वाथे पादशेषे तु लोहस्य पलपञ्चकम्
<iron:: śodhana:: adri> triphalāṣṭaguṇe toye triphalāṣoḍaśaṃ palam / tatkvāthe pādaśeṣe tu lohasya palapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा पत्राणि तप्तानि सप्तवारान्निषेचयेत् । एवं प्रलीयते दोषो गिरिजो लोहसम्भवः
kṛtvā patrāṇi taptāni saptavārānniṣecayet / evaṃ pralīyate doṣo girijo lohasambhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: शोधन> तत्तद्व्याध्युपयुक्तानाम् औषधानां जलेऽयसः । प्रक्षेपं प्राह तत्त्वज्ञः सिद्धो नागार्जुनस्ततः
<iron:: śodhana> tattadvyādhyupayuktānām auṣadhānāṃ jale'yasaḥ / prakṣepaṃ prāha tattvajñaḥ siddho nāgārjunastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: शोधन> सर्वाभावे निषेक्तव्यं क्षीरतैलाज्यगोजले । शुद्धस्य शोधनं ह्येतद्गुणाधिक्याय संमतम्
<iron:: śodhana> sarvābhāve niṣektavyaṃ kṣīratailājyagojale / śuddhasya śodhanaṃ hyetadguṇādhikyāya saṃmatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<दिवेर्स् सत्त्वस्:: शोधन> खसत्त्वं लौहवच्छोध्यं ताम्रवत्ताप्यसत्त्वकम् । रसकालशिलातुत्थसत्त्वं क्षाराम्लपाचनैः । दिनैकेनैव शुध्यन्ति भूनागाद्यास्तथाविधैः
<divers sattvas:: śodhana> khasattvaṃ lauhavacchodhyaṃ tāmravattāpyasattvakam / rasakālaśilātutthasattvaṃ kṣārāmlapācanaiḥ / dinaikenaiva śudhyanti bhūnāgādyāstathāvidhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धलक्ष्मीश्वरप्रोक्तप्रक्रियाकुशलो भिषक् । लोहानां सरसं भस्म सर्वोत्कृष्टं प्रकल्पयेत्
siddhalakṣmīśvaraproktaprakriyākuśalo bhiṣak / lohānāṃ sarasaṃ bhasma sarvotkṛṣṭaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सप्तधातु:: मारण> शिलागन्धार्कदुग्धाक्ताः स्वर्णाद्याः सप्तधातवः । म्रियन्ते द्वादशपुटैः सत्यं गुरुवचो यथा
<saptadhātu:: māraṇa> śilāgandhārkadugdhāktāḥ svarṇādyāḥ saptadhātavaḥ / mriyante dvādaśapuṭaiḥ satyaṃ guruvaco yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सप्तधातु:: मारण> रसमिश्राश्चतुर्यामं स्वर्णाद्याः सप्तधातवः । म्रियन्ते सिकतायन्त्रे गन्धकैरमृताधिकाः
<saptadhātu:: māraṇa> rasamiśrāścaturyāmaṃ svarṇādyāḥ saptadhātavaḥ / mriyante sikatāyantre gandhakairamṛtādhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धैर् एकद्वित्रिवारान् पच्यन्ते फलदर्शनात् । षड्गुणादिश्च गन्धोऽत्र गुणाधिक्याय जार्यते
gandhair ekadvitrivārān pacyante phaladarśanāt / ṣaḍguṇādiśca gandho'tra guṇādhikyāya jāryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: मारण> समसूतेन वै पिष्टिं कृत्वाग्नौ नाशयेद्रसम् । स्वर्णं तत्समताप्येन पुटितं भस्म जायते
<gold:: māraṇa> samasūtena vai piṣṭiṃ kṛtvāgnau nāśayedrasam / svarṇaṃ tatsamatāpyena puṭitaṃ bhasma jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: मारण, रेमोवल् ओफ़् नाग> हेमपत्राणि सूक्ष्माणि जम्भाम्भो नागभस्मतः । लेपतः पुटयोगेन त्रिवारं भस्मतां नयेत् । पुनः पुटे त्रिवारं तन्म्लेच्छतो नागहानये
<gold:: māraṇa, removal of nāga> hemapatrāṇi sūkṣmāṇi jambhāmbho nāgabhasmataḥ / lepataḥ puṭayogena trivāraṃ bhasmatāṃ nayet / punaḥ puṭe trivāraṃ tanmlecchato nāgahānaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: मारण> शुद्धसूतसमं स्वर्णं खल्वे कृत्वा तु गोलकम् । ऊर्ध्वाधो गन्धकं दत्त्वा सर्वतुल्यं निरुध्य च
<gold:: māraṇa> śuddhasūtasamaṃ svarṇaṃ khalve kṛtvā tu golakam / ūrdhvādho gandhakaṃ dattvā sarvatulyaṃ nirudhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशद्वनोपलैर्देयाः पुटाश्चैवं चतुर्दश । निरुत्थं जायते भस्म गन्धो देयः पुनः पुनः
triṃśadvanopalairdeyāḥ puṭāścaivaṃ caturdaśa / nirutthaṃ jāyate bhasma gandho deyaḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: मारण> स्वर्णम् आवृत्य तोलैकं माषैकं शुद्धगन्धकम् । क्षिप्त्वा चाम्लेन संचूर्ण्य तत्तुल्यौ गन्धमाक्षिकौ
<gold:: māraṇa> svarṇam āvṛtya tolaikaṃ māṣaikaṃ śuddhagandhakam / kṣiptvā cāmlena saṃcūrṇya tattulyau gandhamākṣikau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लेन मर्दयेद्यामं रुद्ध्वा लघुपुटे पचेत् । गन्धः पुनः पुनर्देयो म्रियते दशभिः पुटैः
amlena mardayedyāmaṃ ruddhvā laghupuṭe pacet / gandhaḥ punaḥ punardeyo mriyate daśabhiḥ puṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सिल्वेर्:: मारण> विधाय पिष्टिं सूतेन रजतस्याथ मेलयेत् । तालं गन्धं समं पश्चान्मर्दयेन्निम्बुकद्रवैः । द्वित्रिपुटैर्भवेद्भस्म योज्यमेवं रसादिषु
<silver:: māraṇa> vidhāya piṣṭiṃ sūtena rajatasyātha melayet / tālaṃ gandhaṃ samaṃ paścānmardayennimbukadravaiḥ / dvitripuṭairbhavedbhasma yojyamevaṃ rasādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतेन समेनेत्यर्थः । अत्र सूतरक्षार्थं गन्धः पुनर् अधिको देयः
sūtena samenetyarthaḥ / atra sūtarakṣārthaṃ gandhaḥ punar adhiko deyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: मारण> गन्धेन ताम्रतुल्येन ह्यम्लपिष्टेन लेपयेत् । कण्टवेध्यं ताम्रपत्रम् अन्धयित्वा पुटे पचेत्
<copper:: māraṇa> gandhena tāmratulyena hyamlapiṣṭena lepayet / kaṇṭavedhyaṃ tāmrapatram andhayitvā puṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य चूर्णयेत्तस्मिन् पादांशं गन्धकं क्षिपेत् । पाच्यं जम्भाम्भसा पिष्टं समो गन्धश्चतुःपुटे
uddhṛtya cūrṇayettasmin pādāṃśaṃ gandhakaṃ kṣipet / pācyaṃ jambhāmbhasā piṣṭaṃ samo gandhaścatuḥpuṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुलुङ्गरसैः पिष्ट्वा पुटमेकं प्रदापयेत् । सितशर्कराप्येवं पुटदाने मृतिर्भवेत्
mātuluṅgarasaiḥ piṣṭvā puṭamekaṃ pradāpayet / sitaśarkarāpyevaṃ puṭadāne mṛtirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: मारण> ताम्रपादांशतः सूतं ताम्रतुल्यं तु गन्धकम् । मर्दयेद्यामयुग्मं तु यावत्कज्जलिका भवेत्
<copper:: māraṇa> tāmrapādāṃśataḥ sūtaṃ tāmratulyaṃ tu gandhakam / mardayedyāmayugmaṃ tu yāvatkajjalikā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां तु कन्यारसैः पिष्ट्वा ताम्रपत्राणि लेपयेत् । संशुष्काणि ततस्तानि शेषकज्जलिकान्तरम्
tāṃ tu kanyārasaiḥ piṣṭvā tāmrapatrāṇi lepayet / saṃśuṣkāṇi tatastāni śeṣakajjalikāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निक्षिप्य हण्डिकामध्ये शरावेण निरोधयेत् । सन्धिरोधं द्वयोः कुर्यादम्बुभस्म विलेपनम्
nikṣipya haṇḍikāmadhye śarāveṇa nirodhayet / sandhirodhaṃ dvayoḥ kuryādambubhasma vilepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हण्डिकां पटुनापूर्य भस्मना वा गलावधि । पिधाय चुल्ल्यामारोप्य वह्निं प्रज्वालयेद् दृढम् । चतुर्यामं ततः स्वाङ्गशीतलं तत्समुद्धरेत्
haṇḍikāṃ paṭunāpūrya bhasmanā vā galāvadhi / pidhāya cullyāmāropya vahniṃ prajvālayed dṛḍham / caturyāmaṃ tataḥ svāṅgaśītalaṃ tatsamuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न रसेन विना लौहं न रसं चाभ्रकं विना । एकत्वेन शरीरस्य बन्धो भवति देहिनः
na rasena vinā lauhaṃ na rasaṃ cābhrakaṃ vinā / ekatvena śarīrasya bandho bhavati dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चपलेन विना लौहं यः करोति पुमानिह । उदरे तस्य किट्टानि जायन्ते नात्र संशयः
capalena vinā lauhaṃ yaḥ karoti pumāniha / udare tasya kiṭṭāni jāyante nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्तुतस्तु प्राशस्त्याय रसयोगो रसाभ्रयोगश्च । अनयोर्मात्रा युक्त्यनुसारिणी ततो म्रियत इति शेषः
vastutastu prāśastyāya rasayogo rasābhrayogaśca / anayormātrā yuktyanusāriṇī tato mriyata iti śeṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रेमेद्य् अगैन्स्त् वोमित्> अम्लपिष्टं मृतं ताम्रं शरणस्थं लिपेन्मृदा । पचेत्पञ्चामृतैर्वापि त्रिधावान्त्यादिशान्तये
<remedy against vomit> amlapiṣṭaṃ mṛtaṃ tāmraṃ śaraṇasthaṃ lipenmṛdā / pacetpañcāmṛtairvāpi tridhāvāntyādiśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूरणपक्षे बृहत्पुटप्रदानम् । <चोप्पेर्:: मारण> जम्भाम्भसा सैन्धवसंयुतेन सगन्धकं स्थापय शुल्वपत्रम् । पङ्कायमानं पुटयेत्सुयुक्त्या वान्त्यादिकं यावदुपैति शान्तिम्
sūraṇapakṣe bṛhatpuṭapradānam / <copper:: māraṇa> jambhāmbhasā saindhavasaṃyutena sagandhakaṃ sthāpaya śulvapatram / paṅkāyamānaṃ puṭayetsuyuktyā vāntyādikaṃ yāvadupaiti śāntim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: मृतोत्थ:: मारण (= रेपेअतेद् मारण)> मृतोत्थशुद्धं संतप्तं ताम्रचक्रं बलिस्थितम् । मृतं स्यात्तत्र सूतेन्द्रं दद्याद्दोषानुसारतः
<copper:: mṛtottha:: māraṇa (= repeated māraṇa)> mṛtotthaśuddhaṃ saṃtaptaṃ tāmracakraṃ balisthitam / mṛtaṃ syāttatra sūtendraṃ dadyāddoṣānusārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: मारण> रसगन्धकयोः कृत्वा कञ्जलीम् अर्धमानयोः । वारा लिम्पेत् कण्टवेध्यं म्रियते ताम्रमातपे
<copper:: māraṇa> rasagandhakayoḥ kṛtvā kañjalīm ardhamānayoḥ / vārā limpet kaṇṭavedhyaṃ mriyate tāmramātape
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: प्रोदुच्तिओन्:: फ़्रोम् चोप्पेर्> आर्कं भस्म स्थालिकायां निधाय ज्वालां दत्त्वा नाशयेत्तत्र गन्धम् । आवर्त्यैतन्मारयेत्सप्तवारानित्थं शुल्बं जायते हेमतुल्यम्
<gold:: production:: from copper> ārkaṃ bhasma sthālikāyāṃ nidhāya jvālāṃ dattvā nāśayettatra gandham / āvartyaitanmārayetsaptavārānitthaṃ śulbaṃ jāyate hematulyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<??> शशिहाटकहेलिदलं रसबलितमेकमर्दितं बलिना । इष्टरसपिष्टमतः कृतपर्पटम् अर्पयेत् तदनु
<??> śaśihāṭakahelidalaṃ rasabalitamekamarditaṃ balinā / iṣṭarasapiṣṭamataḥ kṛtaparpaṭam arpayet tadanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<माक्षिक:: सत्त्व:: मारण> माक्षीकरसकादीनां सत्त्वं हन्याच्च ताम्रवत्
<mākṣika:: sattva:: māraṇa> mākṣīkarasakādīnāṃ sattvaṃ hanyācca tāmravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<तिन्:: मारण> वङ्गं खर्परके कृत्वा चुल्ल्यां संस्थापयेत् सुधीः । द्रवीभूते पुनस्तस्मिन् चूर्णान्येतानि दापयेत्
<tin:: māraṇa> vaṅgaṃ kharparake kṛtvā cullyāṃ saṃsthāpayet sudhīḥ / dravībhūte punastasmin cūrṇānyetāni dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे रजनीचूर्णं द्वितीये च यवानिकाम् । तृतीये जीवकं चैव ततश्चिञ्चात्वगुद्भवम्
prathame rajanīcūrṇaṃ dvitīye ca yavānikām / tṛtīye jīvakaṃ caiva tataściñcātvagudbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थवल्कलोत्थं च चूर्णं तत्र विनिक्षिपेत् । एवं विधानतो वङ्गो म्रियते नात्र संशयः
aśvatthavalkalotthaṃ ca cūrṇaṃ tatra vinikṣipet / evaṃ vidhānato vaṅgo mriyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<लेअद्:: मारण> नागं खर्परके निधाय कुनटीचूर्णं ददीत द्रुते निम्बूत्थद्रवगन्धकेन पुटितं भस्मीभवत्याशु तत् । एवं तालकवापतस्तु कुटिलं चूर्णीकृतं तत्पुटेद् गन्धाम्लेन समस्तदोषरहितं योगेषु योज्यं भवेत्
<lead:: māraṇa> nāgaṃ kharparake nidhāya kunaṭīcūrṇaṃ dadīta drute nimbūtthadravagandhakena puṭitaṃ bhasmībhavatyāśu tat / evaṃ tālakavāpatastu kuṭilaṃ cūrṇīkṛtaṃ tatpuṭed gandhāmlena samastadoṣarahitaṃ yogeṣu yojyaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सिन्दूर:: प्रोदुच्तिओन्> भूभुजङ्गमगस्तिं च पिष्ट्वा पात्रं प्रलेपयेत् । तत्र सविद्रुते नागे वासापामार्गसम्भवम्
<sindūra:: production> bhūbhujaṅgamagastiṃ ca piṣṭvā pātraṃ pralepayet / tatra savidrute nāge vāsāpāmārgasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षारं विमिश्रयेत्तत्र चतुर्थांशं गुरूक्तितः । प्रहरं पाचयेच्चुल्ल्यां वासादर्व्या विघट्टयन्
kṣāraṃ vimiśrayettatra caturthāṃśaṃ gurūktitaḥ / praharaṃ pācayeccullyāṃ vāsādarvyā vighaṭṭayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उद्धृत्य तच्चूर्णं वासानीरैर्विमर्दयेत् । पुटेत्पुनः समुद्धृत्य तद्द्रवेण विमर्दयेत् । एवं सप्तपुटैर्नागः सिन्दूरो जायते ध्रुवम्
tata uddhṛtya taccūrṇaṃ vāsānīrairvimardayet / puṭetpunaḥ samuddhṛtya taddraveṇa vimardayet / evaṃ saptapuṭairnāgaḥ sindūro jāyate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: मारणम्> लौहं पत्रसतीवतप्तम् असकृत् क्वाथे क्षिपेत्त्रैफले चूर्णीभूतम् अतः पुनस्त्रिफलजे क्वाथे पचेद् गोजले । मत्स्याक्षीत्रिफला एतेन पुटयेद्यावन्निरुत्थं भवेत् पश्चादाज्यमधुप्लुतं सुपुटितं सिद्धं भवेद् आयसम्
<iron:: māraṇam> lauhaṃ patrasatīvataptam asakṛt kvāthe kṣipettraiphale cūrṇībhūtam ataḥ punastriphalaje kvāthe paced gojale / matsyākṣītriphalā etena puṭayedyāvannirutthaṃ bhavet paścādājyamadhuplutaṃ supuṭitaṃ siddhaṃ bhaved āyasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र मत्स्याक्षी मछेछी । प्रकृतत्रिचतुःपुटे मनःशिलां किंचिद् दद्यात्
atra matsyākṣī machechī / prakṛtatricatuḥpuṭe manaḥśilāṃ kiṃcid dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: मारण> परिप्लुतं दाडिमपत्रवारा लौहं रजः स्वल्पकटोरिकायाम् । म्रियेत वस्त्रावृतमर्कभासा योज्यं पुटैः स्यात् त्रिफलादिकानाम्
<iron:: māraṇa> pariplutaṃ dāḍimapatravārā lauhaṃ rajaḥ svalpakaṭorikāyām / mriyeta vastrāvṛtamarkabhāsā yojyaṃ puṭaiḥ syāt triphalādikānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुटबाहुल्यं गुणाधिक्याय शतादिपुटपक्षे मुद्गनिभं कृत्वा पुटान् दद्याद्वस्त्रपूतं च न कुर्यात् । त्रिफलादिर् अमृतसारलौहे वक्ष्यते
puṭabāhulyaṃ guṇādhikyāya śatādipuṭapakṣe mudganibhaṃ kṛtvā puṭān dadyādvastrapūtaṃ ca na kuryāt / triphalādir amṛtasāralauhe vakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: मारण:: वारितर> सूतकाद्द्विगुणं गन्धं दत्त्वा कृत्वा च कज्जलीम् । द्वयोः समं लोहचूर्णं मर्दयेत्कन्यकाद्रवैः
<iron:: māraṇa:: vāritara> sūtakāddviguṇaṃ gandhaṃ dattvā kṛtvā ca kajjalīm / dvayoḥ samaṃ lohacūrṇaṃ mardayetkanyakādravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामयुग्मं ततः पिण्डं कृत्वा ताम्रस्य पात्रके । घर्मे धृत्वोरुवूकस्य पत्रैराच्छादयेद् बुधः
yāmayugmaṃ tataḥ piṇḍaṃ kṛtvā tāmrasya pātrake / gharme dhṛtvoruvūkasya patrairācchādayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामार्धेनोष्णता भूयाद्धान्यराशौ न्यसेत्ततः । दत्त्वोपरि शरावं तु त्रिदिनान्ते समुद्धरेत्
yāmārdhenoṣṇatā bhūyāddhānyarāśau nyasettataḥ / dattvopari śarāvaṃ tu tridinānte samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्ट्वा च गालयेद्वस्त्रादेवं वारितरं भवेत् । एवं सर्वाणि लोहानि स्वर्णादीन्यपि मारयेत्
piṣṭvā ca gālayedvastrādevaṃ vāritaraṃ bhavet / evaṃ sarvāṇi lohāni svarṇādīnyapi mārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: छेच्किन्ग् थे वारितर स्तते> सर्वमेतन्मृतं लौहं ध्मातव्यं मित्रपञ्चकैः । यद्येवं स्यान्निरुत्थानं सेव्यं वारितरं हि तत्
<iron:: checking the vāritara state> sarvametanmṛtaṃ lauhaṃ dhmātavyaṃ mitrapañcakaiḥ / yadyevaṃ syānnirutthānaṃ sevyaṃ vāritaraṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मित्रपञ्चक> मधुसर्पिस्तथा गुञ्जा टङ्कणं गुग्गुलुस्तथा । मित्रपञ्चकमेतत्तु गणितं धातुमेलने
<mitrapañcaka> madhusarpistathā guñjā ṭaṅkaṇaṃ guggulustathā / mitrapañcakametattu gaṇitaṃ dhātumelane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: मृत:: छेच्किन्ग् थे मृत-स्तते> मध्वाज्यं मृतलौहं च सरूप्यं सम्पुटे क्षिपेत् । रुद्ध्वा ध्माते च संग्राह्यं रूप्यं वै पूर्वमानकम् । तदा लौहं मृतं विद्यादन्यथा मारयेत्पुनः
<iron:: mṛta:: checking the mṛta-state> madhvājyaṃ mṛtalauhaṃ ca sarūpyaṃ sampuṭe kṣipet / ruddhvā dhmāte ca saṃgrāhyaṃ rūpyaṃ vai pūrvamānakam / tadā lauhaṃ mṛtaṃ vidyādanyathā mārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: मारण:: निरुत्थान> गन्धकेनोत्थितं लौहं तुल्यं खल्वे विमर्दयेत् । दिनैकं कन्यकाद्रावैः रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । इत्येवं सर्वलौहानां कर्तव्येयं निरुत्थितिः
<iron:: māraṇa:: nirutthāna> gandhakenotthitaṃ lauhaṃ tulyaṃ khalve vimardayet / dinaikaṃ kanyakādrāvaiḥ ruddhvā gajapuṭe pacet / ityevaṃ sarvalauhānāṃ kartavyeyaṃ nirutthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यववृद्ध्या प्रयोक्तव्यं हेम गुञ्जाष्टकं रविः । तारं तद्द्विगुणं लौहमन्यत्तु त्रिगुणाधिकम्
yavavṛddhyā prayoktavyaṃ hema guñjāṣṭakaṃ raviḥ / tāraṃ taddviguṇaṃ lauhamanyattu triguṇādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<किट्ट (रुस्त्!):: अगे => क़ुअलित्य्> शतोर्ध्वम् उत्तमं किट्टं मध्यं चाशीतिवार्षिकम् । अधमं षष्टिवर्षीयं ततो हीनविषोपमम्
<kiṭṭa (rust!):: age => quality> śatordhvam uttamaṃ kiṭṭaṃ madhyaṃ cāśītivārṣikam / adhamaṃ ṣaṣṭivarṣīyaṃ tato hīnaviṣopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मण्डूर:: प्रोदुच्तिओन्> अक्षाङ्गारैर्धमेत्किट्टं लोहजं तद्गवां जलैः । सेचयेत्तप्ततप्तं च सप्तवारं पुनः पुनः
<maṇḍūra:: production> akṣāṅgārairdhametkiṭṭaṃ lohajaṃ tadgavāṃ jalaiḥ / secayettaptataptaṃ ca saptavāraṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णयित्वा ततः क्वाथैर् द्विगुणैस्त्रिफलोद्भवैः । आलोड्य भर्जयेद्वह्नौ मण्डूरं जायते वरम्
cūrṇayitvā tataḥ kvāthair dviguṇaistriphalodbhavaiḥ / āloḍya bharjayedvahnau maṇḍūraṃ jāyate varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्ण, रूप्य> आयुर्लक्ष्मीप्रभाधीस्मृतिकरमखिलव्याधिविध्वंसि पुण्यम् । भूतावेशप्रशान्तिस्मरभवसुखदं सौख्यपुष्टिप्रकाशि । गाङ्गेयं चाथ रूप्यं गदहम् अजराकारि मेहापहारि । क्षीणानां पुष्टिकारि स्फुटम् अतिकरणं कारणं वीर्यवृद्धेः
<svarṇa, rūpya> āyurlakṣmīprabhādhīsmṛtikaramakhilavyādhividhvaṃsi puṇyam / bhūtāveśapraśāntismarabhavasukhadaṃ saukhyapuṣṭiprakāśi / gāṅgeyaṃ cātha rūpyaṃ gadaham ajarākāri mehāpahāri / kṣīṇānāṃ puṣṭikāri sphuṭam atikaraṇaṃ kāraṇaṃ vīryavṛddheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> मधुरं कटुकं पाके सुवर्णं वीर्यशीतलम् । सर्वदोषप्रशमनं विषघ्नं गरनाशनम्
<gold:: medic. properties> madhuraṃ kaṭukaṃ pāke suvarṇaṃ vīryaśītalam / sarvadoṣapraśamanaṃ viṣaghnaṃ garanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलक्ष्मीकलिपापानां प्रयोगस्तस्य नाशनः । आयुर्मेधास्मृतिकरः पुष्टिकान्तिविवर्धनः
alakṣmīkalipāpānāṃ prayogastasya nāśanaḥ / āyurmedhāsmṛtikaraḥ puṣṭikāntivivardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वौषधिप्रयोगैर् ये व्याधयो न विनिर्जिताः । कर्मभिः पञ्चभिश्चापि सुवर्णं तेषु योजयेत्
sarvauṣadhiprayogair ye vyādhayo na vinirjitāḥ / karmabhiḥ pañcabhiścāpi suvarṇaṃ teṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलाजतुप्रयोगैश्च ताप्यसूतकयोस्तथा । अन्यै रसायनैश्चापि प्रयोगो हेम्न उत्तमः
śilājatuprayogaiśca tāpyasūtakayostathā / anyai rasāyanaiścāpi prayogo hemna uttamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताप्यसूतकयोरित्यत्र सामान्यसंस्कृतसूतको ज्ञेयः । विशेषसंस्कृतसूतकस्य तु व्योमगामित्वादिप्रदत्वात्
tāpyasūtakayorityatra sāmānyasaṃskṛtasūtako jñeyaḥ / viśeṣasaṃskṛtasūtakasya tu vyomagāmitvādipradatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्वामलकचूर्णं तु सुवर्णं चेति तत्त्रयम् । प्राश्यारिष्टगृहीतोऽपि मुच्यते प्राणसंशयात्
madhvāmalakacūrṇaṃ tu suvarṇaṃ ceti tattrayam / prāśyāriṣṭagṛhīto'pi mucyate prāṇasaṃśayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाकामस्तु वचया श्रीकामः पद्मकेशरैः । शङ्खपुष्प्या वयोऽर्थी च विदार्या च प्रजार्थकः
medhākāmastu vacayā śrīkāmaḥ padmakeśaraiḥ / śaṅkhapuṣpyā vayo'rthī ca vidāryā ca prajārthakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> गुल्मपाण्डुपरिणामशूलहृल्लेखनं कृमिहरं विशोधनम् । प्लीहकुष्ठजठरामशूलजिच्छ्लेष्मवातहरणं रविनाम
<copper:: medic. properties> gulmapāṇḍupariṇāmaśūlahṛllekhanaṃ kṛmiharaṃ viśodhanam / plīhakuṣṭhajaṭharāmaśūlajicchleṣmavātaharaṇaṃ ravināma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पित्तल, कांस्य> रीतिका श्लेष्मपित्तघ्नी कांस्यमुष्णं च लेखनम्
<pittala, kāṃsya> rītikā śleṣmapittaghnī kāṃsyamuṣṇaṃ ca lekhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<तिन्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> वङ्गो दाहहरः पाण्डुजन्तुमेहविनाशनः
<tin:: medic. properties> vaṅgo dāhaharaḥ pāṇḍujantumehavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<लेअद्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> दशनागबलं धत्ते वीर्यायुःकान्तिवर्धनः । रोगान् हन्ति मृतो नागः सेव्यो रङ्गोऽपि तद्गुणः
<lead:: medic. properties> daśanāgabalaṃ dhatte vīryāyuḥkāntivardhanaḥ / rogān hanti mṛto nāgaḥ sevyo raṅgo'pi tadguṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णामशोथशूलार्शःकुष्ठपाण्डुत्वमेहजित् । वयस्यो गुरुचक्षुष्यः सरो मेदोऽनिलापहः । तारस्य रञ्जको नागो वातपित्तकफापहः
tṛṣṇāmaśothaśūlārśaḥkuṣṭhapāṇḍutvamehajit / vayasyo gurucakṣuṣyaḥ saro medo'nilāpahaḥ / tārasya rañjako nāgo vātapittakaphāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> आयुःप्रदाता बलवीर्यकर्ता रोगापहर्ता कदनस्य कर्ता । अयःसमानं नहि किंचिदस्ति रसायनं श्रेष्ठतमं नराणाम्
<iron:: medic. properties> āyuḥpradātā balavīryakartā rogāpahartā kadanasya kartā / ayaḥsamānaṃ nahi kiṃcidasti rasāyanaṃ śreṣṭhatamaṃ narāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इरोन्:: रेइहेन्फ़ोल्गे देर् ग्ंते> सामान्याद् द्विगुणं क्रौञ्चं कलिङ्गोऽष्टगुणस्ततः । कलेर्दशगुणं भद्रं भद्राद्वज्रं सहस्रधा
<iron:: Reihenfolge der Gṃte> sāmānyād dviguṇaṃ krauñcaṃ kaliṅgo'ṣṭaguṇastataḥ / kalerdaśaguṇaṃ bhadraṃ bhadrādvajraṃ sahasradhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्राच्छतगुणं पाण्डिर् निरङ्गं दशभिर्गुणैः । तस्मात् सहस्रगुणितम् अयः कान्तं महाबलम्
vajrācchataguṇaṃ pāṇḍir niraṅgaṃ daśabhirguṇaiḥ / tasmāt sahasraguṇitam ayaḥ kāntaṃ mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यल्लोहं यद्गुणं प्रोक्तं तत्किट्टं चापि तद्गुणम्
yallohaṃ yadguṇaṃ proktaṃ tatkiṭṭaṃ cāpi tadguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.