Library·S·44

S 44

सुकन्यार्थे मुनिः शप्तश् चन्द्रवत्या महामुने । वल्मीकाच् च कथं मुक्तश् च्यवनः काममोहितः

sukanyārthe muniḥ śaptaś candravatyā mahāmune / valmīkāc ca kathaṃ muktaś cyavanaḥ kāmamohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परलोकं कथं प्राप्तो ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः । कथयस्व महाबाहो परं कौतूहलं हि मे

paralokaṃ kathaṃ prāpto brāhmaṇo brahmavittamaḥ / kathayasva mahābāho paraṃ kautūhalaṃ hi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु त्वं राजशार्दूल कथ्यमानं निबोध मे । निमिः पुत्रं च राज्ये वै सूर्यसेनं निवेश्य च

śṛṇu tvaṃ rājaśārdūla kathyamānaṃ nibodha me / nimiḥ putraṃ ca rājye vai sūryasenaṃ niveśya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिदेशाथ मतिमाञ् ज्येष्ठा वै भगिनी तथा । च्यवनाय प्रदातव्या ब्राह्मणाय न संशयः

ādideśātha matimāñ jyeṣṭhā vai bhaginī tathā / cyavanāya pradātavyā brāhmaṇāya na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्ड्याः सङ्गमे चेष्ट्वा हयमेधं मखोत्तमम् । सर्वयज्ञकृतं पुण्यं ब्राह्मणाय प्रदास्यसि

eraṇḍyāḥ saṅgame ceṣṭvā hayamedhaṃ makhottamam / sarvayajñakṛtaṃ puṇyaṃ brāhmaṇāya pradāsyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्त्वैवं सूर्यसेनं तु स गतः शिवमन्दिरे । एवम् अस्त्विति तं चोक्त्वा सूर्यसेनः प्रतापवान्

uktvaivaṃ sūryasenaṃ tu sa gataḥ śivamandire / evam astviti taṃ coktvā sūryasenaḥ pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संचिन्त्य मनसा सर्वसंभारसंवृतः । स जगाम सुरैः सार्द्धं कन्याम् आदाय भूपतिः

evaṃ saṃcintya manasā sarvasaṃbhārasaṃvṛtaḥ / sa jagāma suraiḥ sārddhaṃ kanyām ādāya bhūpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डपांश् चैव यूपांश् च पञ्चयोजनविस्तरान् । स चकार ततो राजा पितुराज्ञाम् अनुस्मरन्

maṇḍapāṃś caiva yūpāṃś ca pañcayojanavistarān / sa cakāra tato rājā piturājñām anusmaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञस् तेन समारब्धः समाप्तवरदक्षिणः । रममाणा सुकन्या च कन्याभिर् नृपतिस्वसा

yajñas tena samārabdhaḥ samāptavaradakṣiṇaḥ / ramamāṇā sukanyā ca kanyābhir nṛpatisvasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा शब्दं च वल्मीके कर्तुं क्रीडां समाययौ । तत्रापश्यत् मानुषं सा चक्षुर् हीनमधोमुखम्

śrutvā śabdaṃ ca valmīke kartuṃ krīḍāṃ samāyayau / tatrāpaśyat mānuṣaṃ sā cakṣur hīnamadhomukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा सा कण्टकेनैव विव्याध च गृहं गता । हाहाकारो महानासीत् किम् एतद् इति भारत

dṛṣṭvā sā kaṇṭakenaiva vivyādha ca gṛhaṃ gatā / hāhākāro mahānāsīt kim etad iti bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्मनाः सूर्यसेनस् तु ब्राह्मणैः सह सत्वरम् । आजुहाव ततो देवाव् अश्विनौ पाकशासनम्

durmanāḥ sūryasenas tu brāhmaṇaiḥ saha satvaram / ājuhāva tato devāv aśvinau pākaśāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञं निवर्तयामास यथावद् विधिपूर्वकम् । निवर्त्य च ततो यज्ञं राजा परमधार्मिकः

yajñaṃ nivartayāmāsa yathāvad vidhipūrvakam / nivartya ca tato yajñaṃ rājā paramadhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवान् अभ्यर्चयामास च्यवनाय महात्मने । दिव्यं चक्षुर् ददध्वं हि वपुः कान्तं नवं वयः

devān abhyarcayāmāsa cyavanāya mahātmane / divyaṃ cakṣur dadadhvaṃ hi vapuḥ kāntaṃ navaṃ vayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अभ्यर्थितैर् देवैर् दत्तं चक्षुर् युधिष्ठिर । रूपयौ वनसंपन्नं कामदेवसमं वपुः

evam abhyarthitair devair dattaṃ cakṣur yudhiṣṭhira / rūpayau vanasaṃpannaṃ kāmadevasamaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रसादयित्वा ऽसौ च्यवनं वाक्यम् अब्रवीत् । तत्क्षमस्व महाभाग यत्कृतं ते सुकन्यया

tataḥ prasādayitvā 'sau cyavanaṃ vākyam abravīt / tatkṣamasva mahābhāga yatkṛtaṃ te sukanyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाण पाणिमस्यास् त्वं मुने कोपं परित्यज । एवम् अभ्यर्थितो राज्ञा मुनिरोमित्य् उवाच ह

gṛhāṇa pāṇimasyās tvaṃ mune kopaṃ parityaja / evam abhyarthito rājñā muniromity uvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चावभृथे युग्मं चण्डवेगासमागमे । संस्थाप्य विधिवद् राजा तस्मै दत्त्वा क्रतोः फलम्

tataś cāvabhṛthe yugmaṃ caṇḍavegāsamāgame / saṃsthāpya vidhivad rājā tasmai dattvā kratoḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार पाणिग्रहणं सुकन्याया मनोहरम् । दिव्यरूपधरौ तौ तु लक्ष्मीनारायणाव् इव

cakāra pāṇigrahaṇaṃ sukanyāyā manoharam / divyarūpadharau tau tu lakṣmīnārāyaṇāv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संजातौ दम्पती तत्र हर्षेणोत्फुल्ललोचनौ । दत्त्वा कन्यां मुनेस् तत्र सूर्यसेनः पुरं ययौ

saṃjātau dampatī tatra harṣeṇotphullalocanau / dattvā kanyāṃ munes tatra sūryasenaḥ puraṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुभुजे विविधान् भोगान् छक्रतुल्यपराक्रमः । सूर्यसेनं सुकन्यां च च्यवनं शक्रम् अश्विनौ

bubhuje vividhān bhogān chakratulyaparākramaḥ / sūryasenaṃ sukanyāṃ ca cyavanaṃ śakram aśvinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजनान्ते स्मरेद् यस् तु चक्षुस् तस्य न हीयते । एतत् ते कथितं राजंश् चण्डैरण्डकसङ्गमम्

bhojanānte smared yas tu cakṣus tasya na hīyate / etat te kathitaṃ rājaṃś caṇḍairaṇḍakasaṅgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नातो दिवं याति न पुनर्गर्भम् आविशेत् । यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषम् उत्सृजेत्

tatra snāto divaṃ yāti na punargarbham āviśet / yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣam utsṛjet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्यानं कथयिष्यामि यथा दृष्टं यथाश्रुतम् । बभ्राम सर्वतीर्थानि दुर्वासाश् चोग्रतापसः

ākhyānaṃ kathayiṣyāmi yathā dṛṣṭaṃ yathāśrutam / babhrāma sarvatīrthāni durvāsāś cogratāpasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृतीर्थं समागम्य पितॄणां हितकाम्यया । तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं पितामहम्

pitṛtīrthaṃ samāgamya pitṝṇāṃ hitakāmyayā / tatra snātvārcayitvā ca śūlapāṇiṃ pitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलाञ्जलिं कुशतिलां पितृपिण्डमवासृजत् । दत्त्वा पिण्डं मुनीन् प्राह परं विस्मयमागतः

jalāñjaliṃ kuśatilāṃ pitṛpiṇḍamavāsṛjat / dattvā piṇḍaṃ munīn prāha paraṃ vismayamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करे गृह्णन्ति पितरः पिण्डानीह मया श्रुतम् । तद् अद्य भो न पश्यामि तीर्थयात्रा निरर्थिका

kare gṛhṇanti pitaraḥ piṇḍānīha mayā śrutam / tad adya bho na paśyāmi tīrthayātrā nirarthikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उग्रतापसं ज्ञात्वा प्रोचुस्ते मुनयस् तदा । करे गृह्णन्ति पितरः पिण्डं दर्शे प्रकल्पितम्

tam ugratāpasaṃ jñātvā procuste munayas tadā / kare gṛhṇanti pitaraḥ piṇḍaṃ darśe prakalpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यम् एतन् मुनिश्रेष्ठ नान्यथा वेदभाषितम् । तद्दर्शं च प्रतीक्ष त्वं तीर्थान्तरदिदृक्षया

satyam etan muniśreṣṭha nānyathā vedabhāṣitam / taddarśaṃ ca pratīkṣa tvaṃ tīrthāntaradidṛkṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चुकोप वै तदा विप्र ऋषिश् चैवाब्रवीद् वचः । अत्र नो पातये पिण्डं स्नानं दानं करोमि न

cukopa vai tadā vipra ṛṣiś caivābravīd vacaḥ / atra no pātaye piṇḍaṃ snānaṃ dānaṃ karomi na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वासास् तु ततः प्राह एरण्डं मुनिपुङ्गवम् । करे कमण्डलुं कृत्वा जलपूर्णं महामुनिम्

durvāsās tu tataḥ prāha eraṇḍaṃ munipuṅgavam / kare kamaṇḍaluṃ kṛtvā jalapūrṇaṃ mahāmunim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरं क्लिश्यसे कस्मात् तवात्र निष्फलं तपः । ॐकारं कल्पगां गच्छ गृहीत्वैकं कमण्डलुम्

śarīraṃ kliśyase kasmāt tavātra niṣphalaṃ tapaḥ / oṃkāraṃ kalpagāṃ gaccha gṛhītvaikaṃ kamaṇḍalum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकः पितामहः पूज्यो गयायां प्रभुर् अव्ययः । उक्त्वैवम् ऋषिभिः सार्द्धं गिरिं त्व् अमरकण्टकम्

ekaḥ pitāmahaḥ pūjyo gayāyāṃ prabhur avyayaḥ / uktvaivam ṛṣibhiḥ sārddhaṃ giriṃ tv amarakaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजगाम महातेजा गत्वा तत्र च भारत । ॐकारस्यार्चनं कृत्वा स्तोत्रम् एतद् उदाहरत्

ājagāma mahātejā gatvā tatra ca bhārata / oṃkārasyārcanaṃ kṛtvā stotram etad udāharat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः कालाय देवाय त्रिदेवाय त्रिमूर्तये । अव्यक्ताव्यक्तरूपाय अनन्तानन्तगामिने

namaḥ kālāya devāya tridevāya trimūrtaye / avyaktāvyaktarūpāya anantānantagāmine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋग्यजुः सामरूपाय सर्वज्ञाय नमो ऽस्तु ते । भवोद्भव जगन्नाथ उमाकान्त नमो ऽस्तु ते

ṛgyajuḥ sāmarūpāya sarvajñāya namo 'stu te / bhavodbhava jagannātha umākānta namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुरघ्नाय देवाय त्रिपुरघ्नाय ते नमः । सद्योजातस् तथा घोरः पुरुषेशाय ते नमः

asuraghnāya devāya tripuraghnāya te namaḥ / sadyojātas tathā ghoraḥ puruṣeśāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयकालाग्निरुद्राय संवर्ताय नमो नमः । हृषीकेश्वररुद्राय पुरुषेशाय ते नमः

jayakālāgnirudrāya saṃvartāya namo namaḥ / hṛṣīkeśvararudrāya puruṣeśāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः शम्भवाय मयोभवाय शङ्कराय नमो ऽस्तु ते । ब्रह्मविष्ण्विन्द्रवरद त्रिनेत्राय नमो ऽस्तु ते

namaḥ śambhavāya mayobhavāya śaṅkarāya namo 'stu te / brahmaviṣṇvindravarada trinetrāya namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकण्ठनीलकण्ठाय नमः सोमार्धधारिणे । कपालमालिने तुभ्यं नमः खट्वाङ्गधारिणे

śrīkaṇṭhanīlakaṇṭhāya namaḥ somārdhadhāriṇe / kapālamāline tubhyaṃ namaḥ khaṭvāṅgadhāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः त्रिशूलहस्ताय नागाभरणभूषिणे । नमः पिनाकिने तुभ्यं महानाथ नमो ऽस्तु ते

namaḥ triśūlahastāya nāgābharaṇabhūṣiṇe / namaḥ pinākine tubhyaṃ mahānātha namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्वाय सर्वरूपाय चराचर नमो ऽस्तु ते । जिह्वाचापल्यभावेन खेदितो ऽसि मया प्रभो

śarvāya sarvarūpāya carācara namo 'stu te / jihvācāpalyabhāvena khedito 'si mayā prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षमस्व मे सुरेशान इह लोके परत्र च । त्वत्समो नास्ति देवेश कश्चिद् अन्य उमापते

kṣamasva me sureśāna iha loke paratra ca / tvatsamo nāsti deveśa kaścid anya umāpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा स्तोत्रम् इदं दिव्यं शिव ॐकाररूपधृक् । वरं वृणु महाभाग इति वाक्यम् उवाच ह

śrutvā stotram idaṃ divyaṃ śiva oṃkārarūpadhṛk / varaṃ vṛṇu mahābhāga iti vākyam uvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि तुष्टो ऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । पितृतीर्थसमं तीर्थम् एतद् अस्त्व् इति देहि मे

yadi tuṣṭo 'si deveśa yadi deyo varo mama / pitṛtīrthasamaṃ tīrtham etad astv iti dehi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् सर्वं भवत्वद्य मत्प्रसादात् तपोधन । असाध्यम् अपि साध्यं ते त्रैलोक्ये सचराचरे

etat sarvaṃ bhavatvadya matprasādāt tapodhana / asādhyam api sādhyaṃ te trailokye sacarācare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं लब्ध्वा वरं विप्रो गिरेर् वै पूर्वभागतः । उवास मुनिभिः सार्द्धं दुर्वासा उग्र तापसः

evaṃ labdhvā varaṃ vipro girer vai pūrvabhāgataḥ / uvāsa munibhiḥ sārddhaṃ durvāsā ugra tāpasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे नृपश्रेष्ठ ब्रह्माणं प्राह नारदः । पितृतीर्थं गया नष्टा दुर्वाससः कोपतस् ततः

atrāntare nṛpaśreṣṭha brahmāṇaṃ prāha nāradaḥ / pitṛtīrthaṃ gayā naṣṭā durvāsasaḥ kopatas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्ते स नर्मदातीरे ॐकारे ऽमरकण्टके । नारदस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मा लोकानुकम्पया

āste sa narmadātīre oṃkāre 'marakaṇṭake / nāradasya vacaḥ śrutvā brahmā lokānukampayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसयानं समारूढो देवैः सह नृपोत्तम । आजगामाश्रमं तत्र दुर्वासा यत्र संस्थितः

haṃsayānaṃ samārūḍho devaiḥ saha nṛpottama / ājagāmāśramaṃ tatra durvāsā yatra saṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा पितामहं देवमेरण्डो मुनिपुंगवः । कमण्डलुं समादाय पादमूले तु ब्रह्मणः

dṛṣṭvā pitāmahaṃ devameraṇḍo munipuṃgavaḥ / kamaṇḍaluṃ samādāya pādamūle tu brahmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिक्षिप्य यथा न्यायम् अर्घं दत्त्वा च तस्थिवान् । कमण्डलुजलोद्भूतः प्रवाहो नर्मदां गतः

vinikṣipya yathā nyāyam arghaṃ dattvā ca tasthivān / kamaṇḍalujalodbhūtaḥ pravāho narmadāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्भवेद् यदि ते तीर्थममासोमसमागमे

udbhaved yadi te tīrthamamāsomasamāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं पितृतीर्थं तु जनैर् नेहोपदृश्यते । अनिवर्त्यस् तु शापस्ते तत्पूर्णं कुरु सांप्रतम्

idānīṃ pitṛtīrthaṃ tu janair nehopadṛśyate / anivartyas tu śāpaste tatpūrṇaṃ kuru sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया निवर्तितः शापो वचनात् ते पितामह । पितॄणां दर्शनं तत्र गयापितृविसर्जिनी

mayā nivartitaḥ śāpo vacanāt te pitāmaha / pitṝṇāṃ darśanaṃ tatra gayāpitṛvisarjinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति प्रसादात् ते तस्मिंस् तीर्थे पितामह । एवम् अस्त्व् इति तं चोक्त्वा दिवं ब्रह्मा ययौ नृप

bhaviṣyati prasādāt te tasmiṃs tīrthe pitāmaha / evam astv iti taṃ coktvā divaṃ brahmā yayau nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्कृत्य महेशानं सुरासुरनमस्कृतम् । हर्षेण महताविष्टः पूज्यमानो द्विजोत्तमैः

namaskṛtya maheśānaṃ surāsuranamaskṛtam / harṣeṇa mahatāviṣṭaḥ pūjyamāno dvijottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वासास् तु मुनिश्रेष्ठस् तत्रैवान्तरधीयत । तेन पुण्यतमं लोके तत्रैरण्डी समागता

durvāsās tu muniśreṣṭhas tatraivāntaradhīyata / tena puṇyatamaṃ loke tatrairaṇḍī samāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्डीश्वरलिङ्गं तु सुरासुरनमस्कृतम् । पुण्यकर्मानुपश्येद् अमासोमसमागमे

eraṇḍīśvaraliṅgaṃ tu surāsuranamaskṛtam / puṇyakarmānupaśyed amāsomasamāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तत्परमं लिङ्गं यमलोकं न पश्यति । एतत् तु कथितं राजन् मया त्वां प्रति भारत

dṛṣṭvā tatparamaṃ liṅgaṃ yamalokaṃ na paśyati / etat tu kathitaṃ rājan mayā tvāṃ prati bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रवणात् कीर्तनाद् अस्य गच्छेत् माहेश्वरं पुरम्

śravaṇāt kīrtanād asya gacchet māheśvaraṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.