अन्यच् चाख्यानकं वक्ष्ये पुरावृत्तं नराधिप । सकुटुम्बो गतः स्वर्गम् ऋषिर् दीर्घतपा महान्
anyac cākhyānakaṃ vakṣye purāvṛttaṃ narādhipa / sakuṭumbo gataḥ svargam ṛṣir dīrghatapā mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काशिराजेति विख्यातश् चित्रसेनो महाबलः । तस्य पुर्यां स वसते सर्वकामसमन्वितः
kāśirājeti vikhyātaś citraseno mahābalaḥ / tasya puryāṃ sa vasate sarvakāmasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पुरी जनसम्पूर्णा नानारत्नोपशोभिता । वाराणासीति विख्याता गङ्गातीरे समाश्रिता
sā purī janasampūrṇā nānāratnopaśobhitā / vārāṇāsīti vikhyātā gaṅgātīre samāśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रप्रस्थसमप्रख्या गौरीगोकुलसंयुता । बहुद्विजसमाकीर्णा वेदध्वनितनिःस्वना
indraprasthasamaprakhyā gaurīgokulasaṃyutā / bahudvijasamākīrṇā vedadhvanitaniḥsvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिग्जनैर्बहुविधैः क्रयविक्रयसंयुतैः । अट्टाट्टालैः प्रतोलीभिर् उत्सवाद्यैस् तु मण्डिता
vaṇigjanairbahuvidhaiḥ krayavikrayasaṃyutaiḥ / aṭṭāṭṭālaiḥ pratolībhir utsavādyais tu maṇḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतायतनैर् दिव्यैर् आरामैर् उपशोभिता । नानापुष्पफलैर् रम्यैः कदलीषण्डमण्डिता
devatāyatanair divyair ārāmair upaśobhitā / nānāpuṣpaphalair ramyaiḥ kadalīṣaṇḍamaṇḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या उत्तरदिग्भागे आरामश्चोत्तमः शुभः । समन्दारवनं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
tasyā uttaradigbhāge ārāmaścottamaḥ śubhaḥ / samandāravanaṃ nāma triṣu lokeṣu viśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पोपशोभितम् । बहुमन्दारसंयुक्तं तेन मन्दारकं वनम्
nānādrumalatākīrṇaṃ nānāpuṣpopaśobhitam / bahumandārasaṃyuktaṃ tena mandārakaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रो दीर्घतपा नाम सर्वदा तत्र तिष्ठति । तपस् तपति सो ऽत्यर्थं तेन दीर्घतपाः स्मृतः
vipro dīrghatapā nāma sarvadā tatra tiṣṭhati / tapas tapati so 'tyarthaṃ tena dīrghatapāḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तिष्ठते सपत्नी कस् तिष्ठते पुत्रसंयुतः । शुश्रूषयन्ति तं सर्वे सुताः पञ्च समीपगाः
sa tiṣṭhate sapatnī kas tiṣṭhate putrasaṃyutaḥ / śuśrūṣayanti taṃ sarve sutāḥ pañca samīpagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुत्रः कनीयांस् तु ऋष्यशृङ्गो महातपाः । वेदाध्ययनसंयुक्तो ब्रह्मचारी गुणान्वितः
tasya putraḥ kanīyāṃs tu ṛṣyaśṛṅgo mahātapāḥ / vedādhyayanasaṃyukto brahmacārī guṇānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगाभ्यासरतो नित्यं कन्दमूलफलाशनः । तिष्ठते मृगरूपेण मृगमध्ये वसन् सदा
yogābhyāsarato nityaṃ kandamūlaphalāśanaḥ / tiṣṭhate mṛgarūpeṇa mṛgamadhye vasan sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनारम्भे दिनान्ते च मातापित्रग्रतः स्थितः । अभिवादयते नित्यं भाक्तमान् ऋषिपुत्रकः
dinārambhe dinānte ca mātāpitragrataḥ sthitaḥ / abhivādayate nityaṃ bhāktamān ṛṣiputrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्जगाम तत्रैव कानने गिरिगह्वरे । क्रीडन् बालमृगैः सार्धं राजबाणमृतस् तु सः
punarjagāma tatraiva kānane girigahvare / krīḍan bālamṛgaiḥ sārdhaṃ rājabāṇamṛtas tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रमे वसतस् तत्र सुदीर्घतपसस् तदा । सूनुस् तस्य कनीयांस् तु कथं मृत्युवशं गतः
āśrame vasatas tatra sudīrghatapasas tadā / sūnus tasya kanīyāṃs tu kathaṃ mṛtyuvaśaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुष्वैकमना भूत्वा कथां चित्रां महीपते । श्रवणाद् एव तस्या हि सर्वपापैः प्रमुच्यते
śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā kathāṃ citrāṃ mahīpate / śravaṇād eva tasyā hi sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काशिराजो महाराजा महाबलपराक्रमः । चित्रसेन इति ख्यातो वाराणस्यां वसत्य् असौ
kāśirājo mahārājā mahābalaparākramaḥ / citrasena iti khyāto vārāṇasyāṃ vasaty asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वसंस् तत्र राज्ये मन्त्रिणो वाक्यम् अब्रवीत् । मृगया च गमिष्यामि यूयं राज्ये प्रतिष्ठिताः
evaṃ vasaṃs tatra rājye mantriṇo vākyam abravīt / mṛgayā ca gamiṣyāmi yūyaṃ rājye pratiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गम्यतां मन्त्रिभिः प्रोक्तो गतो ऽसौ वसुधाधिपः
gamyatāṃ mantribhiḥ prokto gato 'sau vasudhādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्रैश्छत्राणि दृश्यन्ते गच्छन्तं काननं प्रति । रजस्तत्रोत्थितं भूरि गजवाजिपदाहतम्
chatraiśchatrāṇi dṛśyante gacchantaṃ kānanaṃ prati / rajastatrotthitaṃ bhūri gajavājipadāhatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैवाच्छादितं सर्वं सादित्यं भूमिमण्डलम् । न तत्र दृश्यते सूर्यो न काष्ठा न च चन्द्रमाः
tenaivācchāditaṃ sarvaṃ sādityaṃ bhūmimaṇḍalam / na tatra dṛśyate sūryo na kāṣṭhā na ca candramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादपाश् च न दृश्यन्ते गिरिसातूनि सर्वशः । तत्रापि च महाराज मृगयूथम् अदृश्यत
pādapāś ca na dṛśyante girisātūni sarvaśaḥ / tatrāpi ca mahārāja mṛgayūtham adṛśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधावन् पुरुषाः सर्वे सराजाराजपुत्रकाः । वृन्दलोपो ऽभवत् तेषां शीघ्रं जग्मुर् दिशो दश
adhāvan puruṣāḥ sarve sarājārājaputrakāḥ / vṛndalopo 'bhavat teṣāṃ śīghraṃ jagmur diśo daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकमार्गं गतो राजा चित्रसेनो महीपतिः । एकाकी स गतस् तत्र यत्र यत्र च ते मृगाः
ekamārgaṃ gato rājā citraseno mahīpatiḥ / ekākī sa gatas tatra yatra yatra ca te mṛgāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविष्टस् तु ततो दुर्गे कानने पक्षिवर्जिते । वल्मीगुल्मलताकीर्णे प्रविष्टो नैव दृश्यते
praviṣṭas tu tato durge kānane pakṣivarjite / valmīgulmalatākīrṇe praviṣṭo naiva dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाक्यपश्यदात्मानं न चाश्वं न पदातिकान् । न को ऽपि चात्र जानाति नाहं वेद्मि दिशो दश
ekākyapaśyadātmānaṃ na cāśvaṃ na padātikān / na ko 'pi cātra jānāti nāhaṃ vedmi diśo daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कष्टं गतो राजा चित्रसेनो नराधिपः । छायां समाश्रितस् तत्र विश्रम्य च पुनः पुनः
evaṃ kaṣṭaṃ gato rājā citraseno narādhipaḥ / chāyāṃ samāśritas tatra viśramya ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्तृषार्तो भ्रमन् दुर्गे कानने गिरिगह्वरे । ततो ऽपश्यत् सरो दिव्यं पद्मिनीषण्डमण्डितम्
kṣuttṛṣārto bhraman durge kānane girigahvare / tato 'paśyat saro divyaṃ padminīṣaṇḍamaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपकूजितम् । सरो दृष्ट्वा तु राजेन्द्रः संप्रहृष्टतनूरुहः
haṃsakāraṇḍavākīrṇaṃ cakravākopakūjitam / saro dṛṣṭvā tu rājendraḥ saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमुदानि गृहीत्वा तु तत्र स्नानं समाचरत् । तर्पयित्वा पितॄन् देवान् मनुष्यांश् च यथा विधि
kumudāni gṛhītvā tu tatra snānaṃ samācarat / tarpayitvā pitṝn devān manuṣyāṃś ca yathā vidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपौ पानीयममलं यथावत् समभीप्सितम् । उत्तीर्य स जलात् तीरे दृष्ट्वा वृक्षं समीपतः
papau pānīyamamalaṃ yathāvat samabhīpsitam / uttīrya sa jalāt tīre dṛṣṭvā vṛkṣaṃ samīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तया ऽनुपविष्टो ऽसौ किं तु कर्म करोम्य् अहम् । ततश् छायाश्रितान् पश्यन् वनोद्देशे मृगान् बहून्
cintayā 'nupaviṣṭo 'sau kiṃ tu karma karomy aham / tataś chāyāśritān paśyan vanoddeśe mṛgān bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित् पूर्वमुखास् तत्र अपरे दक्षिणामुखा । वारुण्यभिमुखाः केचित् केचित् कौबेरम् आश्रिताः
kecit pūrvamukhās tatra apare dakṣiṇāmukhā / vāruṇyabhimukhāḥ kecit kecit kauberam āśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिन् निद्रां प्रकुर्वन्ति ऊर्ध्वकर्णाः स्थिताः परे । मृगमध्ये स्थितो योगी ऋष्यशृङ्गो महातपाः
kecin nidrāṃ prakurvanti ūrdhvakarṇāḥ sthitāḥ pare / mṛgamadhye sthito yogī ṛṣyaśṛṅgo mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगान् दृष्ट्वा ततो राजा प्रहारार्थम् अचिन्तयत् । वधित्वा च मृगं चैकं भक्षयामि यदृच्छया
mṛgān dṛṣṭvā tato rājā prahārārtham acintayat / vadhitvā ca mṛgaṃ caikaṃ bhakṣayāmi yadṛcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्थावस्थो भविष्यामि मृगमांसस्य भक्षणात् । काशीं प्रति गमिष्यामि मार्गम् अन्वेषयंस् ततः
svasthāvastho bhaviṣyāmi mṛgamāṃsasya bhakṣaṇāt / kāśīṃ prati gamiṣyāmi mārgam anveṣayaṃs tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचिन्त्यैवं ततो राजा वृक्षमूलं समाश्रितः । चापं धृत्वा कराग्रेण प्राक्षिपत् तच् छरं विभुः
vicintyaivaṃ tato rājā vṛkṣamūlaṃ samāśritaḥ / cāpaṃ dhṛtvā karāgreṇa prākṣipat tac charaṃ vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तमात्रे शरे तस्मिन् सर्वे नष्टा मृगास् ततः । तेषां मध्ये स चैवेक ऋष्यशृङ्गो महातपाः
kṣiptamātre śare tasmin sarve naṣṭā mṛgās tataḥ / teṣāṃ madhye sa caiveka ṛṣyaśṛṅgo mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरेण विद्धः पतितः कृष्ण कृष्णेति चाब्रवीत् । हाहा शब्दं कृतं तेन केनाहं पातितो ऽधुना
śareṇa viddhaḥ patitaḥ kṛṣṇa kṛṣṇeti cābravīt / hāhā śabdaṃ kṛtaṃ tena kenāhaṃ pātito 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यैषा दुर्मतिर्जाता यया बुद्धिर् ममोपरि । मृगमध्ये स्थितश्चाहं न किंचदपराद्धवान्
kasyaiṣā durmatirjātā yayā buddhir mamopari / mṛgamadhye sthitaścāhaṃ na kiṃcadaparāddhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचां तां मानुषीं श्रुत्वा स राजा विस्मयान्वितः । शीघ्रं गत्वा ततो ऽपश्यद् ब्राह्मणं ब्रह्मवर्चसम्
vācāṃ tāṃ mānuṣīṃ śrutvā sa rājā vismayānvitaḥ / śīghraṃ gatvā tato 'paśyad brāhmaṇaṃ brahmavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ते सिद्धिर् भवेत् किंचिन् मयि पञ्चत्वम् आगते
na te siddhir bhavet kiṃcin mayi pañcatvam āgate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवैव विहिता हत्या मयि पञ्चत्वम् आगते । जननी मे पिता वृद्धौ भ्रातरो हि तपस्विनः
tavaiva vihitā hatyā mayi pañcatvam āgate / jananī me pitā vṛddhau bhrātaro hi tapasvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृजाया मरिष्यन्ति मयि पञ्चत्वम् आगते । एता हत्या भविष्यन्ति तव शुद्धिः कथं भवेत्
bhrātṛjāyā mariṣyanti mayi pañcatvam āgate / etā hatyā bhaviṣyanti tava śuddhiḥ kathaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायं कथयिष्यामि कर्तुं त्वं यदि मन्यसे
upāyaṃ kathayiṣyāmi kartuṃ tvaṃ yadi manyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायः कथ्यतां मे ऽद्य यस् ते मनसि वर्तते । करिष्ये तदहं सर्वं प्रयत्नेन महामुने
upāyaḥ kathyatāṃ me 'dya yas te manasi vartate / kariṣye tadahaṃ sarvaṃ prayatnena mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृच्छामि त्वां कुतः को वा कथं त्वम् इह चागतः । ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये ऽन्त्यजः शूद्रो ऽथवा पुनः
pṛcchāmi tvāṃ kutaḥ ko vā kathaṃ tvam iha cāgataḥ / brahmakṣatraviśāṃ madhye 'ntyajaḥ śūdro 'thavā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां गृहीत्वाश्रमं पुण्यं यत्र तौ पितरौ मम
māṃ gṛhītvāśramaṃ puṇyaṃ yatra tau pitarau mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवेदयस्व दयस्व चात्मानं पुत्रपापिनम् आगतम् । तौ दृष्ट्वा मां करिष्येते कारुण्यं च तवोपरि
āvedayasva dayasva cātmānaṃ putrapāpinam āgatam / tau dṛṣṭvā māṃ kariṣyete kāruṇyaṃ ca tavopari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायं वा करिष्येते येन शान्तिर् भविष्यति । तस्य तद् वचनं श्रुत्वा चित्रसेनो नृपोत्तमः
upāyaṃ vā kariṣyete yena śāntir bhaviṣyati / tasya tad vacanaṃ śrutvā citraseno nṛpottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्धे कृत्वा च तं विप्रं जगामाश्रमकं प्रति । न शक्नोति च तं वोढुं विश्रम्य च पुनः पुनः
skandhe kṛtvā ca taṃ vipraṃ jagāmāśramakaṃ prati / na śaknoti ca taṃ voḍhuṃ viśramya ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् पश्यति तं विप्रं मूर्छितं विकलेन्द्रियम् । मुमोच चित्रसेनस् तु छायां न्यग्रोधकस्य च
tāvat paśyati taṃ vipraṃ mūrchitaṃ vikalendriyam / mumoca citrasenas tu chāyāṃ nyagrodhakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामं च ततः कृत्वा वाचं कुर्वन् मुहुर् मुहुः । पश्यतस् तस्य राजेन्द्र ऋष्यशृङ्गो महातपाः
viśrāmaṃ ca tataḥ kṛtvā vācaṃ kurvan muhur muhuḥ / paśyatas tasya rājendra ṛṣyaśṛṅgo mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चत्वम् अगमच् छीघ्रं ध्यानयोगेन योगवित् । दाहयामास तं विप्रं विधिदृष्टेन कर्मणा
pañcatvam agamac chīghraṃ dhyānayogena yogavit / dāhayāmāsa taṃ vipraṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानं कृत्वा तु शोकार्तो रुरोद च मुमोह च । ततश् चानन्तरं राजा उद्वेगं परमं गतः
snānaṃ kṛtvā tu śokārto ruroda ca mumoha ca / tataś cānantaraṃ rājā udvegaṃ paramaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं यास्ये गृहान् अद्य वाराणस्यां हतो ह्य् अहम् । ब्रह्महत्या समाविष्टो जुहोम्य् अग्नौ कलेवरम्
kathaṃ yāsye gṛhān adya vārāṇasyāṃ hato hy aham / brahmahatyā samāviṣṭo juhomy agnau kalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा ऋषिवाक्येन गच्छाम्य् एवाश्रमं प्रति । कथयामि यथावृत्तं गत्वा तस्य महा ऋषेः
athavā ṛṣivākyena gacchāmy evāśramaṃ prati / kathayāmi yathāvṛttaṃ gatvā tasya mahā ṛṣeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विचिन्त्य राजासौ जगामाश्रमसन्निधौ । ऋष्यशृङ्गस्य चास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः
evaṃ vicintya rājāsau jagāmāśramasannidhau / ṛṣyaśṛṅgasya cāsthīni gṛhītvā sa nṛpottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगच्छ स्वागतं ते ऽद्य आसने उपविश्यताम्
āgaccha svāgataṃ te 'dya āsane upaviśyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घस्यैव न योग्यो ऽहं महर्षेर् भावितात्मनः
arghasyaiva na yogyo 'haṃ maharṣer bhāvitātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगमध्ये स्थितो विप्र तव पुत्रो मया हतः । पुत्रघ्नं शाधि मां विप्र तीव्रदण्डेन दण्डय
mṛgamadhye sthito vipra tava putro mayā hataḥ / putraghnaṃ śādhi māṃ vipra tīvradaṇḍena daṇḍaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगभ्रान्त्या हतो विप्र ऋष्यशृङ्गो महातपाः । इति ज्ञात्वा च मां विप्र कुरुष्व च यथोचितम्
mṛgabhrāntyā hato vipra ṛṣyaśṛṅgo mahātapāḥ / iti jñātvā ca māṃ vipra kuruṣva ca yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता तस्य वचः श्रुत्वा गृहान् निर्गत्य विह्वला । हा हतास्मीत्य् उवाचाथ पतिता च महीतले
mātā tasya vacaḥ śrutvā gṛhān nirgatya vihvalā / hā hatāsmīty uvācātha patitā ca mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विललाप सुदुःखार्ता पुत्रशोकेन पीडिता । हा पुत्र पुत्रेति वदन् करुणं कुररी यथा
vilalāpa suduḥkhārtā putraśokena pīḍitā / hā putra putreti vadan karuṇaṃ kurarī yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्यध्ययनसम्पूर्णो जपहोमपरायणः । आगतं त्वां गृहद्वारे कदा पृच्छामि पुत्रक
śrutyadhyayanasampūrṇo japahomaparāyaṇaḥ / āgataṃ tvāṃ gṛhadvāre kadā pṛcchāmi putraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिलोक्याम् अपि श्रूयते चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगातपरिष्वङ्गश् चन्दनाद् अपि शीतलः
trilokyām api śrūyate candanaṃ kila śītalam / putragātapariṣvaṅgaś candanād api śītalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिष्वजितुम् इच्छामि त्वाम् अहं पुत्रसुप्रियम् । पञ्चत्वं च गमिष्यामि त्वद् विहीना सुदुःखिता
pariṣvajitum icchāmi tvām ahaṃ putrasupriyam / pañcatvaṃ ca gamiṣyāmi tvad vihīnā suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विलपती दीना पुत्रशोकेन पीडिता । मूर्छिता विह्वला दीना निपपात महीतले
evaṃ vilapatī dīnā putraśokena pīḍitā / mūrchitā vihvalā dīnā nipapāta mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यां च पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकेन पीडितः । चुकोप मुनिश्रेष्ठश् चित्रसेनं नृपं तदा
bhāryāṃ ca patitāṃ dṛṣṭvā putraśokena pīḍitaḥ / cukopa muniśreṣṭhaś citrasenaṃ nṛpaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे । किं त्वया घातितो विप्र ह्य् अकामाच् च सुतो मम
yāhi yāhi mahāpāpa mā mukhaṃ darśayasva me / kiṃ tvayā ghātito vipra hy akāmāc ca suto mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्या भविष्यन्ति बहवस् ते नराधिप । सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युर् एवम् उपागतः
brahmahatyā bhaviṣyanti bahavas te narādhipa / sakuṭumbasya me tvaṃ hi mṛtyur evam upāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनः पुनः । क्रोधं परित्यज्य ततो मुनिमार्गं जगाम ह
evam uktvā tato vipro vicintya ca punaḥ punaḥ / krodhaṃ parityajya tato munimārgaṃ jagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वेगं त्यज भो राजन् दुरुक्तं गदितं मया । पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखमाप्तेन मानद
udvegaṃ tyaja bho rājan duruktaṃ gaditaṃ mayā / putraśokābhibhūtena duḥkhamāptena mānada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं करोति नरः प्राज्ञः प्रेर्यमाणः स्वकर्मभिः । प्रायेण हि मनुष्याणां बुद्धिः कर्मानुसारिणी
kiṃ karoti naraḥ prājñaḥ preryamāṇaḥ svakarmabhiḥ / prāyeṇa hi manuṣyāṇāṃ buddhiḥ karmānusāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव प्रकारेण यत् त्वया लिखितं मम । परं तव भविष्यन्ति विप्रहत्या न संशयः
anenaiva prakāreṇa yat tvayā likhitaṃ mama / paraṃ tava bhaviṣyanti viprahatyā na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रो वा चान्त्यजादिषु । कस्त्वं कथय सत्यं मे कस्माच् च निहतः सुतः
brahmakṣatraviśāṃ madhye śūdro vā cāntyajādiṣu / kastvaṃ kathaya satyaṃ me kasmāc ca nihataḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञापयामि विप्रर्षे क्षन्तव्यं च ममोपरि । नाहं विप्रो ऽस्मि भो तात न शूद्रो नैव वैश्यजः
vijñāpayāmi viprarṣe kṣantavyaṃ ca mamopari / nāhaṃ vipro 'smi bho tāta na śūdro naiva vaiśyajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नचापि चान्त्यजातीयः क्षत्रियो ऽहं द्विजोत्तम । काशिराजो मृगान् हन्तुम् आगतो वनम् उत्तमम्
nacāpi cāntyajātīyaḥ kṣatriyo 'haṃ dvijottama / kāśirājo mṛgān hantum āgato vanam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमता पातितस् तत्र मृगरूपधरो मुनिः । किं कर्तव्यं मया विप्र उपायं कथयस्व मे
bhramatā pātitas tatra mṛgarūpadharo muniḥ / kiṃ kartavyaṃ mayā vipra upāyaṃ kathayasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्या न शक्येत एकेन तरितुं विभो । देशे काले यथाशक्त्या तच्छृणुष्व नराधिप
brahmahatyā na śakyeta ekena tarituṃ vibho / deśe kāle yathāśaktyā tacchṛṇuṣva narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारो मे सुता राजन् सभार्या मातृपूर्वकाः । मया सह न जीवन्ति ऋष्यशृङ्गस्य कारणे
catvāro me sutā rājan sabhāryā mātṛpūrvakāḥ / mayā saha na jīvanti ṛṣyaśṛṅgasya kāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायं शोभनं तात कथयामि शृणुष्व भोः । शक्यते यदि चेत् कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर
upāyaṃ śobhanaṃ tāta kathayāmi śṛṇuṣva bhoḥ / śakyate yadi cet kartuṃ sukhopāyaṃ nareśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकुटुम्बसमस्तान् नो दाहयस्वानले नृप । अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिपेः
sakuṭumbasamastān no dāhayasvānale nṛpa / asthīni narmadātoye śūlabhede vinikṣipeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदेति विश्रुतम् । सर्वपापहरं तीर्थं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम्
narmadādakṣiṇe kūle śūlabhedeti viśrutam / sarvapāpaharaṃ tīrthaṃ sarvatīrthottamottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिर् भूत्वा ममास्थीनि क्षिप त्वं शूलभेदके । मुच्यते सर्वपापेभ्यो मम वाक्यात् न संशयः
śucir bhūtvā mamāsthīni kṣipa tvaṃ śūlabhedake / mucyate sarvapāpebhyo mama vākyāt na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः । सर्वस्वम् अपि यत् किंचिद् राज्यं कोशः स्त्रियः सुताः
ādeśo dīyatāṃ tāta kariṣyāmi na saṃśayaḥ / sarvasvam api yat kiṃcid rājyaṃ kośaḥ striyaḥ sutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव दानं प्रयच्छामि विप्र मां त्वं प्रसीद च । परस्परं विवदतोर् मुनिराज्ञोस् तदा नृप
tava dānaṃ prayacchāmi vipra māṃ tvaṃ prasīda ca / parasparaṃ vivadator munirājños tadā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मुनेर् भार्या मृता तदा । पुत्रशोकसमाक्रान्ता निर्जीवा पतिता क्षितौ
sphuṭitvā hṛdayaṃ śīghraṃ muner bhāryā mṛtā tadā / putraśokasamākrāntā nirjīvā patitā kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्राश् च मातृशोकेन सर्वे पञ्चत्वम् आगताः । स्नुषाश् चैव तु ताः सर्वा मृताश् च सह भर्तृभिः
putrāś ca mātṛśokena sarve pañcatvam āgatāḥ / snuṣāś caiva tu tāḥ sarvā mṛtāś ca saha bhartṛbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चत्वं तु गतान् सर्वान् मुनिमुख्यान् निरीक्ष्य तान् । विप्राश् चाह्वानितास् तेन ते तत्राश्रमवासिनः
pañcatvaṃ tu gatān sarvān munimukhyān nirīkṣya tān / viprāś cāhvānitās tena te tatrāśramavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यो निवेदयामास यथा वृत्तं नरोत्तमः । संहतैस् तैर् अनुज्ञातः कथंचिद् दह्य यत्नतः
tebhyo nivedayāmāsa yathā vṛttaṃ narottamaḥ / saṃhatais tair anujñātaḥ kathaṃcid dahya yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहं स्वं पावनं कृत्वास्थीनि प्रगृह्य यत्नतः । याम्यां हि प्रस्थितो राजा पादचारी महीपतिः
dehaṃ svaṃ pāvanaṃ kṛtvāsthīni pragṛhya yatnataḥ / yāmyāṃ hi prasthito rājā pādacārī mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शक्नोति यदा गन्तुं छायामाश्रित्य तिष्ठति । विश्रम्य च पुनर् गच्छन् विश्रम्य च पुनः पुनः
na śaknoti yadā gantuṃ chāyāmāśritya tiṣṭhati / viśramya ca punar gacchan viśramya ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचैलं कुरुते स्नानमस्थीन् वोढा पदे पदे । विना जलं निराहारः सो ऽगच्छद् दक्षिणामुखः
sacailaṃ kurute snānamasthīn voḍhā pade pade / vinā jalaṃ nirāhāraḥ so 'gacchad dakṣiṇāmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिरेणैव कालेन स गतो नर्मदातटे । आश्रमस्थान् द्विजान् सर्वान् पप्रच्छ राजसत्तमः
acireṇaiva kālena sa gato narmadātaṭe / āśramasthān dvijān sarvān papraccha rājasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथ्यतां मे द्विजश्रेष्ठाः शूलभेदस्य मार्गकः
kathyatāṃ me dvijaśreṣṭhāḥ śūlabhedasya mārgakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नर्मदादक्षिणे कूले गतो द्रक्ष्यसि नान्यथा
narmadādakṣiṇe kūle gato drakṣyasi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिवाक्येन वै राजा गतो ऽथ हि नरेश्वरः । स ददर्श ततस् तीर्थं बहुद्विजसमाकुलम्
ṛṣivākyena vai rājā gato 'tha hi nareśvaraḥ / sa dadarśa tatas tīrthaṃ bahudvijasamākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम् । बहुमूलफलोपेतं बहुश्वापदशोभितम्
bahudrumalatākīrṇaṃ bahupuṣpopaśobhitam / bahumūlaphalopetaṃ bahuśvāpadaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिसङ्घैः समाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः । एकपादस्थिताः केचिद् अपरे सूर्यवर्चसः
ṛṣisaṅghaiḥ samākīrṇaṃ nānāvratadharaiḥ śubhaiḥ / ekapādasthitāḥ kecid apare sūryavarcasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदृष्टिस्थिताः केचिद् ऊर्ध्वबाहुस्थिताः परे । चान्द्रायणपरा केचित् केचित् पक्षोपवासिनः
ekadṛṣṭisthitāḥ kecid ūrdhvabāhusthitāḥ pare / cāndrāyaṇaparā kecit kecit pakṣopavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासोपवासिनः केचित् केचिद् ऋतुमुपोषिताः । शीर्णपर्णाशिनः केचित् केचिन् मारुतभोजनाः
māsopavāsinaḥ kecit kecid ṛtumupoṣitāḥ / śīrṇaparṇāśinaḥ kecit kecin mārutabhojanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगाभ्यासरताः केचिद् ध्यायन्तः परमं पदम् । गार्हस्थम् आस्थिताः केचित् केचिच् चैवाग्निहोत्रिणः
yogābhyāsaratāḥ kecid dhyāyantaḥ paramaṃ padam / gārhastham āsthitāḥ kecit kecic caivāgnihotriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विधान् द्विजान् दृष्ट्वा जानुभ्याम् अवनीं गतः । प्रणम्य शिरसा राजन् राजा वचनम् अब्रवीत्
evaṃ vidhān dvijān dṛṣṭvā jānubhyām avanīṃ gataḥ / praṇamya śirasā rājan rājā vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मिन् देशे तु तत् तीर्थं कथयध्वं द्विजोत्तमाः । सर्वेषां वाञ्छितां सिद्धिं दद्याच् च फलम् ईप्सितम्
kasmin deśe tu tat tīrthaṃ kathayadhvaṃ dvijottamāḥ / sarveṣāṃ vāñchitāṃ siddhiṃ dadyāc ca phalam īpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्वन्तरशतं गच्छ भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि । कुण्डं द्रक्ष्यसि विस्तीर्णं तोयपूर्णं सुशोभनम्
dhanvantaraśataṃ gaccha bhṛgutuṅgasya mūrdhani / kuṇḍaṃ drakṣyasi vistīrṇaṃ toyapūrṇaṃ suśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा गतः कुण्डस्य मूर्धनि । दृष्ट्वा हि चैव तत्तीर्थं भ्रान्तिर् जाता नृपस्य हि
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā gataḥ kuṇḍasya mūrdhani / dṛṣṭvā hi caiva tattīrthaṃ bhrāntir jātā nṛpasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीक्ष्य कुण्डं महाभागं गङ्गां चैव विशेषतः । प्राचीं सरस्वतीं दृष्ट्वा भ्रान्तिर्जाता नृपस्य हि
vīkṣya kuṇḍaṃ mahābhāgaṃ gaṅgāṃ caiva viśeṣataḥ / prācīṃ sarasvatīṃ dṛṣṭvā bhrāntirjātā nṛpasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विस्मयमापन्नश् चिन्तयानो मुहुर्मुहुः । आकाशसंस्थितं दृष्ट्वा सामिषं कुररं तथा
tato vismayamāpannaś cintayāno muhurmuhuḥ / ākāśasaṃsthitaṃ dṛṣṭvā sāmiṣaṃ kuraraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रममाणं गृहीत्वा तं वध्यमानं निरामिषैः । परस्परं हि युध्यन्ते सर्वे चामिषभक्षकाः
bhramamāṇaṃ gṛhītvā taṃ vadhyamānaṃ nirāmiṣaiḥ / parasparaṃ hi yudhyante sarve cāmiṣabhakṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतश् चञ्चुप्रहारैस् तु कुररः पतितो ऽम्भसि । शूलेन शूलिना यत्र भूभागं भेदितं पुरा
hataś cañcuprahārais tu kuraraḥ patito 'mbhasi / śūlena śūlinā yatra bhūbhāgaṃ bheditaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तीर्थस्य प्रभावेण स सद्यः पुरुषो ऽभवत् । विमानस्थं तु तं दृष्ट्वा क्रौंच वै दिव्यरूपिणम्
tat tīrthasya prabhāveṇa sa sadyaḥ puruṣo 'bhavat / vimānasthaṃ tu taṃ dṛṣṭvā krauṃca vai divyarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्सरोभिर् गीयमानं नृपस् तत् तीर्थम् आगतः । अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथा विधि
apsarobhir gīyamānaṃ nṛpas tat tīrtham āgataḥ / asthīni bhūmau nikṣipya snānaṃ kṛtvā yathā vidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलमिश्रेण तोयेन तर्पयित्वेष्टदेवताः । धृत्वास्थीनि ततो राजा निक्षिप्यान्तर्जले तथा
tilamiśreṇa toyena tarpayitveṣṭadevatāḥ / dhṛtvāsthīni tato rājā nikṣipyāntarjale tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणम् एकं ततो वीक्ष्य राजा ऊर्ध्वमुखः स्थितः । तां ददर्श ततः सर्वान् देवमूर्तिधरान् शुभान्
kṣaṇam ekaṃ tato vīkṣya rājā ūrdhvamukhaḥ sthitaḥ / tāṃ dadarśa tataḥ sarvān devamūrtidharān śubhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यवस्त्रैश् च संवीतान् दिव्याभरणभूषितान् । विमानैः काञ्चनैर् दिव्यैर् अप्सरोगणसेवितैः
divyavastraiś ca saṃvītān divyābharaṇabhūṣitān / vimānaiḥ kāñcanair divyair apsarogaṇasevitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथग्भूताश् च तान् सर्वान् विमानेषु व्यवस्थितान् । उत्पततः समालोक्य स राजा हर्षितो ऽभवत्
pṛthagbhūtāś ca tān sarvān vimāneṣu vyavasthitān / utpatataḥ samālokya sa rājā harṣito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिर् विमानम् आरूढश् चित्रसेनम् अथाब्रवीत् । भो भोः साधु महाराज चित्रसेन महामते
ṛṣir vimānam ārūḍhaś citrasenam athābravīt / bho bhoḥ sādhu mahārāja citrasena mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसादान् नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममाद्य वै । इदं च यत्त्वया किंचित् कृतं परमदुष्करम्
tvatprasādān nṛpaśreṣṭha gatirdivyā mamādya vai / idaṃ ca yattvayā kiṃcit kṛtaṃ paramaduṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसुतो ऽपि न शक्नोति पितॄणां कर्तुम् ईदृशम् । मदीयवचनाद् राजन् निष्पापस् त्वं भविष्यसि
svasuto 'pi na śaknoti pitṝṇāṃ kartum īdṛśam / madīyavacanād rājan niṣpāpas tvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.