Library·S·91

S 91

अन्यच् च श्रोतुम् इच्छामि केन गङ्गावतारिता । रुद्रशीर्षस्थिता पुण्या देवी कथम् इहागता

anyac ca śrotum icchāmi kena gaṅgāvatāritā / rudraśīrṣasthitā puṇyā devī katham ihāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्या देवशिलानाम तस्या माहात्म्यमुत्तमम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादात् पुरुषोत्तम

puṇyā devaśilānāma tasyā māhātmyamuttamam / etadākhyāhi me sarvaṃ prasādāt puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुष्वैकमना भूत्वा यथा गङ्गावतारिता । पुरा देवी महाभाग ब्रह्माद्यैः सकलैः सुरैः

śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā yathā gaṅgāvatāritā / purā devī mahābhāga brahmādyaiḥ sakalaiḥ suraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यर्थयज् जगन्नाथं देवदेवं जगद्गुरुम् । घटमध्ये स्थिता गङ्गा मोचिता च सुभूतले

abhyarthayaj jagannāthaṃ devadevaṃ jagadgurum / ghaṭamadhye sthitā gaṅgā mocitā ca subhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारती च ततो मुक्ता रुद्रेण शिरसो भुवि । नरास्तीर्थे तटे तस्याः स्नानं कुर्वन्ति भक्तितः

bhāratī ca tato muktā rudreṇa śiraso bhuvi / narāstīrthe taṭe tasyāḥ snānaṃ kurvanti bhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबन्ति च जलं नित्यं न ते यान्ति यमालयम् । यत्र सा पतिता कुण्डे शूलभेदे नराधिप

pibanti ca jalaṃ nityaṃ na te yānti yamālayam / yatra sā patitā kuṇḍe śūlabhede narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवनद्याः प्रतीच्यां च यत्र प्राची सरस्वती । याम्यां च शूलभेदाख्यम् अस्ति तीर्थम् अनुत्तमम्

devanadyāḥ pratīcyāṃ ca yatra prācī sarasvatī / yāmyāṃ ca śūlabhedākhyam asti tīrtham anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रदेवशिला रम्या स्वयं देवेन निर्मिता । तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या ब्राह्मणं भोजयेन् नृप

tatradevaśilā ramyā svayaṃ devena nirmitā / tatra snātvā tu yo bhaktyā brāhmaṇaṃ bhojayen nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कानि दानानि शस्तानि देवेश धरणीतले

kāni dānāni śastāni deveśa dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानि दत्त्वा नरो भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । देवशिलाया माहात्म्यं स्नानदानाद्धि यत्फलम्

yāni dattvā naro bhaktyā mucyate sarvakilbiṣaiḥ / devaśilāyā māhātmyaṃ snānadānāddhi yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीत् पुरा महावीर्यश्चेदिनाथो महाबलः

āsīt purā mahāvīryaścedinātho mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरसेन इति ख्यातो मण्डलाधिपतीश्वरः । तस्य राज्ये रिपुर्नास्ति न व्याधिर्न च तस्करः

vīrasena iti khyāto maṇḍalādhipatīśvaraḥ / tasya rājye ripurnāsti na vyādhirna ca taskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाधर्मो ऽभवत् तत्र धर्म एव हि सर्वदा । सदा मुदान्वितो राजा सभार्यो बहुपुत्रकः

na cādharmo 'bhavat tatra dharma eva hi sarvadā / sadā mudānvito rājā sabhāryo bahuputrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका च दुहिता तस्य सुरूपा गिरिजा इव । दृष्टा सा पितृमातृभ्यां बन्धुवर्गजनैः सह

ekā ca duhitā tasya surūpā girijā iva / dṛṣṭā sā pitṛmātṛbhyāṃ bandhuvargajanaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा वैवाहिकं कार्यं काले प्राप्ते यथा विधि । अनन्तरं चेदिपतिर् द्वादशाब्दे महेश्वरः

kṛtvā vaivāhikaṃ kāryaṃ kāle prāpte yathā vidhi / anantaraṃ cedipatir dvādaśābde maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्यास्तु यो भर्ता स मृत्युवशम् आगतः । विधवां तां सुतां दृष्ट्वा राजा शोकसमन्वितः

tatas tasyāstu yo bhartā sa mṛtyuvaśam āgataḥ / vidhavāṃ tāṃ sutāṃ dṛṣṭvā rājā śokasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच वचनं राजा स्वभार्यां दुःखपीडितः । भद्रे दुःखम् इदं जातं यावज् जीवं सुदुःसहम्

uvāca vacanaṃ rājā svabhāryāṃ duḥkhapīḍitaḥ / bhadre duḥkham idaṃ jātaṃ yāvaj jīvaṃ suduḥsaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैषा रक्षयितुं शक्या रूपयौवनदर्पिता । नोपायो विद्यते भार्य्ये भानुमत्याश् च रक्षणे

naiṣā rakṣayituṃ śakyā rūpayauvanadarpitā / nopāyo vidyate bhāryye bhānumatyāś ca rakṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न व्रीडामि तवाग्रे ऽहं ज्वलन्ती दाहकेनच

na vrīḍāmi tavāgre 'haṃ jvalantī dāhakenaca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं नोत्पद्यते दोषो मदर्थे च नराधिप । अद्य प्रभृत्य् अहं तात न वेषं धारये क्वचित्

satyaṃ notpadyate doṣo madarthe ca narādhipa / adya prabhṛty ahaṃ tāta na veṣaṃ dhāraye kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलवस्त्रैर् निजाङ्गानि परिधास्यामि संयता । चरिष्यामि व्रतान् सर्वान् पुराणविहितान् अपि

sthūlavastrair nijāṅgāni paridhāsyāmi saṃyatā / cariṣyāmi vratān sarvān purāṇavihitān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानं शोषयिष्यामि तोषयन्ती जनार्दनम् । ममैषा वर्तते बुद्धिर् यदि त्वं तात मन्यसे

ātmānaṃ śoṣayiṣyāmi toṣayantī janārdanam / mamaiṣā vartate buddhir yadi tvaṃ tāta manyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भानुमत्या वचः श्रुत्वा राजा स्नेहार्दितो ऽभवत् । तीर्थयात्रां समुद्दिश्य कोशं दत्त्वा च पुष्कलम्

bhānumatyā vacaḥ śrutvā rājā snehārdito 'bhavat / tīrthayātrāṃ samuddiśya kośaṃ dattvā ca puṣkalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसृज्य राजा स्वसुतां वृद्धान् कृत्वा तु रक्षणे । पुरुषं सायुधं चान्यं ब्राह्मणं च पुरोहितम्

visṛjya rājā svasutāṃ vṛddhān kṛtvā tu rakṣaṇe / puruṣaṃ sāyudhaṃ cānyaṃ brāhmaṇaṃ ca purohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवगाह्य तटे ध्यातुं गङ्गायां सा नराधिप । नित्यम् आपूजयद् विप्रान् गन्धमाल्यादिभूषणैः

avagāhya taṭe dhyātuṃ gaṅgāyāṃ sā narādhipa / nityam āpūjayad viprān gandhamālyādibhūṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दासीदासप्रभृतयस् तस्या ये रक्षणे क्षमाः । ततः पितुर्मतेनैव गङ्गातीरे समास्थिताः

dāsīdāsaprabhṛtayas tasyā ye rakṣaṇe kṣamāḥ / tataḥ piturmatenaiva gaṅgātīre samāsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाब्दानि सा तीरे गङ्गायाः समवस्थिता । त्यक्त्वा गङ्गां क्वचिद् राजपुत्री काष्ठां तु दक्षिणाम्

dvādaśābdāni sā tīre gaṅgāyāḥ samavasthitā / tyaktvā gaṅgāṃ kvacid rājaputrī kāṣṭhāṃ tu dakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ता सा सचिवैः सार्द्धं यत्र रेवा महानदी । षण्मासं च स्थिता तत्र ॐकारे ऽमरकण्टके

prāptā sā sacivaiḥ sārddhaṃ yatra revā mahānadī / ṣaṇmāsaṃ ca sthitā tatra oṃkāre 'marakaṇṭake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाविधेषु तीर्थेषु तीर्थात् तीर्थं जगाम ह । स्नात्वा स्नात्वा द्विजान् पूज्यभक्तियुक्ता ह्य् अधिष्ठिता

nānāvidheṣu tīrtheṣu tīrthāt tīrthaṃ jagāma ha / snātvā snātvā dvijān pūjyabhaktiyuktā hy adhiṣṭhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणीं च दिशं गत्वा देवनद्याश् च सङ्गमे । ददर्श चाश्रमं पुण्यम् ऋषिसङ्घैर् निषेवितम्

vāruṇīṃ ca diśaṃ gatvā devanadyāś ca saṅgame / dadarśa cāśramaṃ puṇyam ṛṣisaṅghair niṣevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा ऋषिसमूहं सा प्रणिपत्येदम् अब्रवीत् । माहात्म्यं चास्य तीर्थस्य नाम चैवास्य कीर्तय

dṛṣṭvā ṛṣisamūhaṃ sā praṇipatyedam abravīt / māhātmyaṃ cāsya tīrthasya nāma caivāsya kīrtaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रतीर्थं तु विख्यातं चक्रं दत्तं पुरा हरेः । महेश्वरेण तुष्टेन देवदेवेन शूलिना

cakratīrthaṃ tu vikhyātaṃ cakraṃ dattaṃ purā hareḥ / maheśvareṇa tuṣṭena devadevena śūlinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत् पितृदेवताः । अनिवर्तिका गतिस् तस्य भविता नात्र संशयः

atra tīrthe tu yaḥ snātvā tarpayet pitṛdevatāḥ / anivartikā gatis tasya bhavitā nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीये ऽह्नि ततो गच्छेच् छूलभेदं तपस्विनि । रात्रौ जागरणं कृत्वा पठेत् पौराणिकीं कथाम्

dvitīye 'hni tato gacchec chūlabhedaṃ tapasvini / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā paṭhet paurāṇikīṃ kathām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुपूजां प्रकुर्वीत पुष्पदीपनिवेदनैः । प्रभाते भोजयेद् विप्रान् दानं दद्यात् स्वभक्तितः

viṣṇupūjāṃ prakurvīta puṣpadīpanivedanaiḥ / prabhāte bhojayed viprān dānaṃ dadyāt svabhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थे ऽह्णि तथा गच्छेद् यत्र प्राची सरस्वती । ब्रह्मदेवाद् विनिष्क्रान्ता पावनार्थं नराधिप

caturthe 'hṇi tathā gacched yatra prācī sarasvatī / brahmadevād viniṣkrāntā pāvanārthaṃ narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नात्वा नरो गत्वा तर्पयेत् पितृदेवताः । श्राद्धदस् तु वसेत् तत्र यत्र देवः पितामहः

tatra snātvā naro gatvā tarpayet pitṛdevatāḥ / śrāddhadas tu vaset tatra yatra devaḥ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमे ऽह्णि ततो गच्छेल् लिङ्गं मार्कण्डसंज्ञितम् । तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या अर्चयेत् पितृदेवताः

pañcame 'hṇi tato gacchel liṅgaṃ mārkaṇḍasaṃjñitam / tatra snātvā tu yo bhaktyā arcayet pitṛdevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धं कृत्वा यथा न्यायम् अनिन्द्यान् पूजयेद् द्विजान् । पितरस्तस्य तृप्यन्ति द्वादशाब्दं न संशयः

śrāddhaṃ kṛtvā yathā nyāyam anindyān pūjayed dvijān / pitarastasya tṛpyanti dvādaśābdaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदेवमयं स्थानं सर्वतीर्थमनुत्तमम् । कोटितीर्थसमं स्थानं कोटिलिङ्गोत्तमोत्तमम्

sarvadevamayaṃ sthānaṃ sarvatīrthamanuttamam / koṭitīrthasamaṃ sthānaṃ koṭiliṅgottamottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्रं कुरुते यस् तु शुचिः स्नानं जितेन्द्रियः । पक्षं मासं च षण्मासम् अब्दम् एकं कदाचन

trirātraṃ kurute yas tu śuciḥ snānaṃ jitendriyaḥ / pakṣaṃ māsaṃ ca ṣaṇmāsam abdam ekaṃ kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य वसतिर् मर्त्ये नाके वासः सदाक्षयः । नियमस्थस् तु मुच्येत त्रिजन्मजनितादघात्

na tasya vasatir martye nāke vāsaḥ sadākṣayaḥ / niyamasthas tu mucyeta trijanmajanitādaghāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना पुमांसं या नारी द्वादशाब्द तु सुव्रता । तिष्ठते साक्षयं कालं रुद्रलोके महीयते

vinā pumāṃsaṃ yā nārī dvādaśābda tu suvratā / tiṣṭhate sākṣayaṃ kālaṃ rudraloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनेश् च वचनं श्रुत्वा मुदां परमिकां ययौ । ततो ऽवगाहते तीर्थमहर्निशमतन्द्रितम्

muneś ca vacanaṃ śrutvā mudāṃ paramikāṃ yayau / tato 'vagāhate tīrthamaharniśamatandritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तीर्थप्रभावं तु राज्ञी वचनम् अब्रवीत् । श्रूयतां वचनं मे ऽद्य ब्राह्मणाः सपुरोहिताः

dṛṣṭvā tīrthaprabhāvaṃ tu rājñī vacanam abravīt / śrūyatāṃ vacanaṃ me 'dya brāhmaṇāḥ sapurohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्यजाम् ईदृशं स्थानं यावज् जीवाम्य् अहर्निशम् । मात्रे पित्रे तथा भ्रात्रे सद्भिर् वाच्यम् इदं वचः

na tyajām īdṛśaṃ sthānaṃ yāvaj jīvāmy aharniśam / mātre pitre tathā bhrātre sadbhir vācyam idaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तते शूलभेदे सा नियता व्रतचारिणी । एकान्तरोपवासेन शनैर् मासमुपोषिता

vartate śūlabhede sā niyatā vratacāriṇī / ekāntaropavāsena śanair māsamupoṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवशिलास्थिता नित्यं ध्यायमाना तु केशवम् । अहर्निशं स्थिता भूमौ दृष्टा राज्ञी शुभानना

devaśilāsthitā nityaṃ dhyāyamānā tu keśavam / aharniśaṃ sthitā bhūmau dṛṣṭā rājñī śubhānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतस्था नियताहारा नाम्ना भानुमती शुभा । गतेषु द्विजमुख्येष्व् आययौ शबरयुग्मकम्

vratasthā niyatāhārā nāmnā bhānumatī śubhā / gateṣu dvijamukhyeṣv āyayau śabarayugmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच वचनं तत्र तां दृष्ट्वा शबराङ्गना । नैवा ऽस्याः सदृशी काचित् त्रिषु लोकेषु विश्रुता

uvāca vacanaṃ tatra tāṃ dṛṣṭvā śabarāṅganā / naivā 'syāḥ sadṛśī kācit triṣu lokeṣu viśrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षाद् असौ देवकन्या ह्यवतीर्णा महीतले । भार्याया वचनं श्रुत्वा शबरस् ताम् उवाच ह

sākṣād asau devakanyā hyavatīrṇā mahītale / bhāryāyā vacanaṃ śrutvā śabaras tām uvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलानि यथा लाभं दत्त्वा त्वं भुङ्क्ष्व सत्वरम् । मम चैवार्चने बुद्धिर् न भोक्तव्यं मया ऽद्य वै

kamalāni yathā lābhaṃ dattvā tvaṃ bhuṅkṣva satvaram / mama caivārcane buddhir na bhoktavyaṃ mayā 'dya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पूर्वं तु मया स्वामिन् भुक्तं तस्मिंस् तु वासरे

na pūrvaṃ tu mayā svāmin bhuktaṃ tasmiṃs tu vāsare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तशेषं मया भुक्तं यावत् कालं स्मराम्य् अहम् । भार्याया निश्चयं ज्ञात्वा स्नानं कर्तुं जगाम ह

bhuktaśeṣaṃ mayā bhuktaṃ yāvat kālaṃ smarāmy aham / bhāryāyā niścayaṃ jñātvā snānaṃ kartuṃ jagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धोत्तरीयवस्त्रेण स्नानं कृत्वा तु भक्तितः । सर्वदेवं नमस्कृत्य गतो देवशिलां प्रति

ardhottarīyavastreṇa snānaṃ kṛtvā tu bhaktitaḥ / sarvadevaṃ namaskṛtya gato devaśilāṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थौ स शङ्कमानो ऽपि ध्यायमानो जनार्दनम् । कुमुदद्वयं शबर्या तु दासीहस्ते निवेदितम्

tasthau sa śaṅkamāno 'pi dhyāyamāno janārdanam / kumudadvayaṃ śabaryā tu dāsīhaste niveditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा राज्ञी तथा पुष्पे दासीं चैव तदाब्रवीत् । त्वेदं पुष्पद्वयं लब्धं कथ्यतां तच् च साम्प्रतम्

dṛṣṭvā rājñī tathā puṣpe dāsīṃ caiva tadābravīt / tvedaṃ puṣpadvayaṃ labdhaṃ kathyatāṃ tac ca sāmpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रं गच्छावगच्छ त्वं पुष्पं चैवानयापरम् । अनेन वसुना चैव कमलानि समानय

śīghraṃ gacchāvagaccha tvaṃ puṣpaṃ caivānayāparam / anena vasunā caiva kamalāni samānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भानुमत्या वचः श्रुत्वा गता सा शबरीं प्रति । श्रीफलानि च पुष्पाणि बहून्य् अन्यानि देहि मे

bhānumatyā vacaḥ śrutvā gatā sā śabarīṃ prati / śrīphalāni ca puṣpāṇi bahūny anyāni dehi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीफलानि च दास्यामि पुष्पाणि च विशेषतः । मूल्येन मे स्पृहा नास्ति गत्वा राज्ञीं निवेदय

śrīphalāni ca dāsyāmi puṣpāṇi ca viśeṣataḥ / mūlyena me spṛhā nāsti gatvā rājñīṃ nivedaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गता दासी निवेद्याथ राज्ञी च स्वयम् आगता । उवाच शबरं राज्ञी पुष्पं मूल्येन देहि मे

gatā dāsī nivedyātha rājñī ca svayam āgatā / uvāca śabaraṃ rājñī puṣpaṃ mūlyena dehi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मूल्यं कामये देवि फलपुष्पसमुद्भवम् । श्रीफलानि च पुष्पाणि यथेष्टं मम गृह्यताम्

na mūlyaṃ kāmaye devi phalapuṣpasamudbhavam / śrīphalāni ca puṣpāṇi yatheṣṭaṃ mama gṛhyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना मूल्यं न गृह्णामि कमलानि तवाधुना

vinā mūlyaṃ na gṛhṇāmi kamalāni tavādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यस्य खण्डिकाम् एकाम् एतां प्रति निगृह्यताम्

dhānyasya khaṇḍikām ekām etāṃ prati nigṛhyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहारं चिन्तयाम्यद्य मुक्त्वा देवं वरानने

nāhāraṃ cintayāmyadya muktvā devaṃ varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्वयान्नं परित्याज्यं सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम्

na tvayānnaṃ parityājyaṃ sarvamanne pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन ममान्नं प्रतिगृह्यताम् । तपस्विनो महाभागा ये चारण्यनिवासिनः

tasmāt sarvaprayatnena mamānnaṃ pratigṛhyatām / tapasvino mahābhāgā ye cāraṇyanivāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषेधो ऽधिकृतः पूर्वं मया सत्यं न संशयः

niṣedho 'dhikṛtaḥ pūrvaṃ mayā satyaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यमूलं जगत् सर्वं सत्ये चैव प्रतिष्ठितम् । सत्येन तपते सूर्यः सत्येन द्योतते शशी

satyamūlaṃ jagat sarvaṃ satye caiva pratiṣṭhitam / satyena tapate sūryaḥ satyena dyotate śaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्येन वायवोवान्ति धरा सत्ये प्रतिष्ठिता । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन सत्यं सत्यं न लोपयेत्

satyena vāyavovānti dharā satye pratiṣṭhitā / tasmāt sarvaprayatnena satyaṃ satyaṃ na lopayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामोपहृतं पुष्पम् आरण्यं पुष्पम् एव च । क्रीतं प्रहिग्रहाल् लब्धं पुष्पम् एवं चतुर्विधम्

ārāmopahṛtaṃ puṣpam āraṇyaṃ puṣpam eva ca / krītaṃ prahigrahāl labdhaṃ puṣpam evaṃ caturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तमं फलमारण्यं गृहीत्वा स्वयम् एव हि । मध्यमं फलमाराम्यमधमं क्रीतम् एव च

uttamaṃ phalamāraṇyaṃ gṛhītvā svayam eva hi / madhyamaṃ phalamārāmyamadhamaṃ krītam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाण राज्ञि पुष्पाणि पूजां कुरु जनार्दने

gṛhāṇa rājñi puṣpāṇi pūjāṃ kuru janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपकारं प्रकुर्वन्ती पूजां चक्रे यथाविधि । रात्रौ जागरणं कृत्वा कथा पौराणिकी श्रुता

upakāraṃ prakurvantī pūjāṃ cakre yathāvidhi / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā kathā paurāṇikī śrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शबरस् तु ततो भार्याम् इदं वचनम् अब्रवीत् । दीपार्थं गृह्यतां स्नेहो यथालाभेन सुन्दरि

śabaras tu tato bhāryām idaṃ vacanam abravīt / dīpārthaṃ gṛhyatāṃ sneho yathālābhena sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्त्वा दीपं ततः कृत्वा धूपं पूजां जनार्दने । कृत्वा जागरणं रात्रौ ध्यायमानस् तु केशवम्

dattvā dīpaṃ tataḥ kṛtvā dhūpaṃ pūjāṃ janārdane / kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrau dhyāyamānas tu keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभातसमये दृष्ट्वा स्नानोत्सुकंजनम् । केचिच् च शूलभेदे तु देवनद्यां तथैव च

tataḥ prabhātasamaye dṛṣṭvā snānotsukaṃjanam / kecic ca śūlabhede tu devanadyāṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरस्वत्यां तथा केचिन्मार्कण्डेये तथा ह्रदे । चक्रतीर्थे तथा केचित् स्नानं कुर्वन्ति भक्तितः

sarasvatyāṃ tathā kecinmārkaṇḍeye tathā hrade / cakratīrthe tathā kecit snānaṃ kurvanti bhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिभूतास् तु ते सर्वे जना देवशिलोपरि । श्राद्धं कुर्वन्ति वै तत्र प्रयत्नेन द्विजर्षभाः

śucibhūtās tu te sarve janā devaśilopari / śrāddhaṃ kurvanti vai tatra prayatnena dvijarṣabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् दृष्ट्वा शबरो बिल्वैः पिण्डं निर्वर्तयेत् ततः । भानुमत्या तथा सक्तुपिण्डनिर्वपणं कृतम्

tān dṛṣṭvā śabaro bilvaiḥ piṇḍaṃ nirvartayet tataḥ / bhānumatyā tathā saktupiṇḍanirvapaṇaṃ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिन्द्य भोजयेद् विप्रं दम्भदोषविवर्जितम् । हविष्येण तथा दध्ना शर्करामधुसर्पिषा

anindya bhojayed vipraṃ dambhadoṣavivarjitam / haviṣyeṇa tathā dadhnā śarkarāmadhusarpiṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पायसेन च गव्येन कृशरेण विशेषतः । भोजयित्वा तथा राज्ञी दानं दत्त्वा यथाविधि

pāyasena ca gavyena kṛśareṇa viśeṣataḥ / bhojayitvā tathā rājñī dānaṃ dattvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादुकोपानहौ छत्रं शय्या गोवृषम् एव च । विविधानि च दानानि हेमरत्नमयानि च

pādukopānahau chatraṃ śayyā govṛṣam eva ca / vividhāni ca dānāni hemaratnamayāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे महाराज कपिलां यः प्रयच्छति । तेन दत्ता मही राजन् सशैलवनकानना

tatra tīrthe mahārāja kapilāṃ yaḥ prayacchati / tena dattā mahī rājan saśailavanakānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलप्रदः प्रजा इष्टा दीपदश्चक्षुरुत्तमम् । भूमिदः स्वर्गम् आप्नोति दीर्घायुश् च हिरण्यदः

tilapradaḥ prajā iṣṭā dīpadaścakṣuruttamam / bhūmidaḥ svargam āpnoti dīrghāyuś ca hiraṇyadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहदो रोगरहितो रौप्यदो रूपमुत्तमम् । वासोदश् चन्द्रलोकं तु अश्वदः सूर्यलोकभाक्

gṛhado rogarahito raupyado rūpamuttamam / vāsodaś candralokaṃ tu aśvadaḥ sūryalokabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषदस् तु श्रियं पुण्यां गोदानात् तु त्रिविष्टपम् । शय्यादानं च यो दद्यात् स स्वर्गमभयप्रदः

vṛṣadas tu śriyaṃ puṇyāṃ godānāt tu triviṣṭapam / śayyādānaṃ ca yo dadyāt sa svargamabhayapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्म शाश्वतम् । सर्वेषाम् एव दानानां ब्रह्मदानं विशिष्यते

dhānyadaḥ śāśvataṃ saukhyaṃ brahmado brahma śāśvatam / sarveṣām eva dānānāṃ brahmadānaṃ viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्याम् अश्वं महीं वासस् तिलकां च न सर्पिषम् । ये नयेन हि भावेन दानं विप्राय यच्छति

bhāryām aśvaṃ mahīṃ vāsas tilakāṃ ca na sarpiṣam / ye nayena hi bhāvena dānaṃ viprāya yacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन तेन हि भावेन प्राप्नोति पदपूजितम् । दृष्ट्वा दानानि सर्वाणि राज्ञ्या दत्तानि यानि च

tena tena hi bhāvena prāpnoti padapūjitam / dṛṣṭvā dānāni sarvāṇi rājñyā dattāni yāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणं पठितं भद्रे ब्राह्मणैर् वेदपारगैः

purāṇaṃ paṭhitaṃ bhadre brāhmaṇair vedapāragaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतं च तन् मया सर्वं दानधर्मपरं शुभम् । पूर्वजन्मार्जितं पापं स्नानदानव्रतेन च

śrutaṃ ca tan mayā sarvaṃ dānadharmaparaṃ śubham / pūrvajanmārjitaṃ pāpaṃ snānadānavratena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सर्वं च क्षयं जातं मदीयेन प्रिये शृणु । अत्र दत्तं हुतं तप्तं सर्वं भवति चाक्षयम्

tatsarvaṃ ca kṣayaṃ jātaṃ madīyena priye śṛṇu / atra dattaṃ hutaṃ taptaṃ sarvaṃ bhavati cākṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते द्विजा भानुमत्या च शूलभेदं गतास् ततः । ददृशुः शबरं कुण्डे शबर्या सह संस्थितम्

te dvijā bhānumatyā ca śūlabhedaṃ gatās tataḥ / dadṛśuḥ śabaraṃ kuṇḍe śabaryā saha saṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशान्यां च ततो गत्वा भृगुपर्वतमूर्धनि । मर्तुकामस् तथारूढो भार्यया सह पार्थिव

īśānyāṃ ca tato gatvā bhṛguparvatamūrdhani / martukāmas tathārūḍho bhāryayā saha pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठ तिष्ठ महासत्त्व शृणुष्व वचनं मम । किमर्थं त्यजसि प्राणानद्यापि च युवा भवान्

tiṣṭha tiṣṭha mahāsattva śṛṇuṣva vacanaṃ mama / kimarthaṃ tyajasi prāṇānadyāpi ca yuvā bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं सन्तापः समुद्वेगः किं दुःखं व्याधिर् एव च । शिशुश् च दृश्यते ऽद्यापि कारणं कथयस्व मे

kiṃ santāpaḥ samudvegaḥ kiṃ duḥkhaṃ vyādhir eva ca / śiśuś ca dṛśyate 'dyāpi kāraṇaṃ kathayasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारणं नास्ति मे किंचिन् न दुःखं किंचिद् एव हि । संसारसारभूतत्वे नान्या बुद्धिः प्रवर्तते

kāraṇaṃ nāsti me kiṃcin na duḥkhaṃ kiṃcid eva hi / saṃsārasārabhūtatve nānyā buddhiḥ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखेन लभते यस्मान् मनुष्यत्वं वरानने । मानुष्यं जन्म चासाद्य यो न धर्मं समाचरेत्

duḥkhena labhate yasmān manuṣyatvaṃ varānane / mānuṣyaṃ janma cāsādya yo na dharmaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गच्छेन् नरकं घोरम् अल्पदोषेण सुन्दरि । तस्मात् पतितुम् इच्छामि अस्मिंस् तीर्थे तपस्विनि

sa gacchen narakaṃ ghoram alpadoṣeṇa sundari / tasmāt patitum icchāmi asmiṃs tīrthe tapasvini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यापि वर्तते कालः स्वधर्मा विविधाः क्रियाः । कृत्वा प्रकृतधर्माणि तत्र दानेन शुद्ध्यति

adyāpi vartate kālaḥ svadharmā vividhāḥ kriyāḥ / kṛtvā prakṛtadharmāṇi tatra dānena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं दास्यामि ते धान्यं वासांसि द्रविणानि च । नित्यं त्वमाचरेर्धर्मं ध्यायमानो जनार्दनम्

ahaṃ dāsyāmi te dhānyaṃ vāsāṃsi draviṇāni ca / nityaṃ tvamācarerdharmaṃ dhyāyamāno janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाहं कामये देवि धान्यं वस्त्राणि चैव हि । यः परस्यान्नम् अश्नाति स नरो ऽश्नाति किल्बिषम्

na cāhaṃ kāmaye devi dhānyaṃ vastrāṇi caiva hi / yaḥ parasyānnam aśnāti sa naro 'śnāti kilbiṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्दमूलफलाहारो भुक्त्वा वै भक्ष्यमुत्तमम् । अवगाह्य च तीर्थानि सर्वपापैः प्रमुच्यसे

kandamūlaphalāhāro bhuktvā vai bhakṣyamuttamam / avagāhya ca tīrthāni sarvapāpaiḥ pramucyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विमुक्तपापस् तु यः कश्चित् पुरुषः शुचिः । कर्मणा तेन चैव त्वं गतिं सम्प्राप्स्यसे शुभाम्

tato vimuktapāpas tu yaḥ kaścit puruṣaḥ śuciḥ / karmaṇā tena caiva tvaṃ gatiṃ samprāpsyase śubhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र मध्ये मया त्यक्ताः प्राणा दृष्ट्वा हितं च यत् । सत्यन्न लोपये देवि इति मे निश्चिता मतिः

atra madhye mayā tyaktāḥ prāṇā dṛṣṭvā hitaṃ ca yat / satyanna lopaye devi iti me niścitā matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसादः क्रियतां देवि क्षमस्व त्वं जनैः सह । बद्धोत्तरीयवस्त्रेण आत्मानं च प्रयत्नतः

prasādaḥ kriyatāṃ devi kṣamasva tvaṃ janaiḥ saha / baddhottarīyavastreṇa ātmānaṃ ca prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्यया सहितस् तत्र हरिं ध्यात्वा पपात ह । नगार्धं पतितो यावद् गतजीवो नराधिप

bhāryayā sahitas tatra hariṃ dhyātvā papāta ha / nagārdhaṃ patito yāvad gatajīvo narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णीं भूतं तु तं दृष्ट्वा कुण्डस्योपरि भूमिप । त्रिमूर्तिगर्ते तत्काले शबरो भार्यया सह

tūṣṇīṃ bhūtaṃ tu taṃ dṛṣṭvā kuṇḍasyopari bhūmipa / trimūrtigarte tatkāle śabaro bhāryayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं विमानम् आरूढो गतश् च गतिमुत्तमाम्

divyaṃ vimānam ārūḍho gataś ca gatimuttamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.