Revakhanda of the Vayupurana 103

तच्छ्रुत्वा रुदितं शब्दं गोविन्दस्त्रस्तमानसः । किमेतदिति चोक्त्वा तु पतितो धरणीतले

tacchrutvā ruditaṃ śabdaṃ govindastrastamānasaḥ / kimetaditi coktvā tu patito dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वावेतौ मुक्तकेशौ तु भूमौ निपतितौ नृप । विलेपाते च राजेन्द्र निःश्वासोच्छ्वासितेन च

dvāvetau muktakeśau tu bhūmau nipatitau nṛpa / vilepāte ca rājendra niḥśvāsocchvāsitena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कं पश्ये प्राङ्गणे पुत्रं दृष्ट्वा क्रीडन्तमातुरम् । संधारयिष्ये हृदयं स्फुटितं तव कारणे

kaṃ paśye prāṅgaṇe putraṃ dṛṣṭvā krīḍantamāturam / saṃdhārayiṣye hṛdayaṃ sphuṭitaṃ tava kāraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वज्जन्मान्तं यशो नित्यम् अक्षयां कुलसन्ततिम् । दृष्ट्वा किम् अनृणीभूतो यास्यामि परमां गतिम्

tvajjanmāntaṃ yaśo nityam akṣayāṃ kulasantatim / dṛṣṭvā kim anṛṇībhūto yāsyāmi paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम वृद्धस्य दीनस्य गतिस्त्वं किल पुत्रक । एते मनोरथाः सर्वे चिन्तिता विफला गताः

mama vṛddhasya dīnasya gatistvaṃ kila putraka / ete manorathāḥ sarve cintitā viphalā gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमां तु विकलां दीनां विहीनां सुतबान्धवैः । रुदन्तीं पतितां पाहि मातरं धरणीतले

imāṃ tu vikalāṃ dīnāṃ vihīnāṃ sutabāndhavaiḥ / rudantīṃ patitāṃ pāhi mātaraṃ dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः । तेन पुत्र इति प्रोक्तः स्वयमेव स्वयम्भुवा

punnāmno narakādyasmāt pitaraṃ trāyate sutaḥ / tena putra iti proktaḥ svayameva svayambhuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्रस्य गृहं शून्यं दिशः शून्या ह्यबान्धवाः । मूर्खस्य हृदयं शून्यं सर्वशून्यं दरिद्रता

aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyā hyabāndhavāḥ / mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyaṃ daridratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृषायं वदते लोकश्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः

mṛṣāyaṃ vadate lokaścandanaṃ kila śītalam / putragātrapariṣvaṅgaścandanādapi śītalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्मश्रुग्रहणक्रीडन्तं धूलिधूसरिताननम् । पुण्यहीना न पश्यन्ति निजोत्सङ्गसमास्थितम्

śmaśrugrahaṇakrīḍantaṃ dhūlidhūsaritānanam / puṇyahīnā na paśyanti nijotsaṅgasamāsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिगम्बरं गतव्रीडं जटिलं धूलिधूसरम् । पुण्यहीना न पश्यन्ति गङ्गाधरमिवात्मजम्

digambaraṃ gatavrīḍaṃ jaṭilaṃ dhūlidhūsaram / puṇyahīnā na paśyanti gaṅgādharamivātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीणावाद्यस्वरो लोके सुस्वरः श्रूयते किल । रुदितं बालकस्यैव तस्माद् आह्लादकारकम्

vīṇāvādyasvaro loke susvaraḥ śrūyate kila / ruditaṃ bālakasyaiva tasmād āhlādakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगपक्षिषु काकेषु पशूनां स्वरयोनिषु । पुत्रं तेषु समस्तेषु वल्लभं ब्रुवते बुधाः

mṛgapakṣiṣu kākeṣu paśūnāṃ svarayoniṣu / putraṃ teṣu samasteṣu vallabhaṃ bruvate budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्स्याश्वप्रकराश्चैव कूर्मग्राहादयो ऽपि वा । पुत्रोत्पत्तौ च हृष्यन्ति विपत्तौ यान्ति दुःखिताम्

matsyāśvaprakarāścaiva kūrmagrāhādayo 'pi vā / putrotpattau ca hṛṣyanti vipattau yānti duḥkhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवगन्धर्वयक्षाश्च हृष्यन्ते पुत्रजन्मनि । पञ्चत्वे ते ऽपि शोचन्ति मन्दभाग्यो ऽस्मि पुत्रक

devagandharvayakṣāśca hṛṣyante putrajanmani / pañcatve te 'pi śocanti mandabhāgyo 'smi putraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिमेलापकं चक्रे पुत्रार्थे राघवो नृप । इन्द्रस्थाने स्थितस्तस्य प्रोक्षते ह्यासनं यतः

ṛṣimelāpakaṃ cakre putrārthe rāghavo nṛpa / indrasthāne sthitastasya prokṣate hyāsanaṃ yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गवासं सुताद्बाह्यं विद्यते न तु पाण्डव । चक्रे दशरथस् तस्मात् पुत्रार्थं यज्ञमुत्तमम्

svargavāsaṃ sutādbāhyaṃ vidyate na tu pāṇḍava / cakre daśarathas tasmāt putrārthaṃ yajñamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामो लक्ष्मणशत्रुघ्नौ भरतस्तत्र सम्भवात् । कार्तवीर्यो जितो येन रामेणामिततेजसा

rāmo lakṣmaṇaśatrughnau bharatastatra sambhavāt / kārtavīryo jito yena rāmeṇāmitatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रामो रामचन्द्रेण अष्टवर्षेण निर्जितः । एकाकिना हतो वाली प्लवगः शत्रुदुर्जयः

sa rāmo rāmacandreṇa aṣṭavarṣeṇa nirjitaḥ / ekākinā hato vālī plavagaḥ śatrudurjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणो ब्रह्मपुत्रो यस्त्रैलोक्यं यस्य शङ्कते । हतः स रामचन्द्रेण सपुत्रः सहबान्धवः

rāvaṇo brahmaputro yastrailokyaṃ yasya śaṅkate / hataḥ sa rāmacandreṇa saputraḥ sahabāndhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं पुत्रं विना सौख्यं मर्त्यलोके न विद्यते । वंशार्थे मैथुनं यस्य स्वर्गार्थे यस्य भारती

evaṃ putraṃ vinā saukhyaṃ martyaloke na vidyate / vaṃśārthe maithunaṃ yasya svargārthe yasya bhāratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृष्टान्नं ब्राह्मणस्यार्थे स्वर्गे वासं तु यान्ति ते । ब्रह्महत्याश्वमेधाभ्यां न परं पापपुण्ययोः

mṛṣṭānnaṃ brāhmaṇasyārthe svarge vāsaṃ tu yānti te / brahmahatyāśvamedhābhyāṃ na paraṃ pāpapuṇyayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रोत्पत्तिविपत्तिभ्यां न परं सुखदुःखयोः । किं ब्रवीमीति भो वत्स न तु सौख्यं सुतं विना

putrotpattivipattibhyāṃ na paraṃ sukhaduḥkhayoḥ / kiṃ bravīmīti bho vatsa na tu saukhyaṃ sutaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं बहुविधं दुःखं प्रलपित्वा पुनःपुनः । जनैश्चाश्वासितो विप्रो बालं गृह्य बहिर्गतः

evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ pralapitvā punaḥpunaḥ / janaiścāśvāsito vipro bālaṃ gṛhya bahirgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संस्कृत्य तं बालं विधिदृष्टेन कर्मणा । समवेतौ तु दुःखार्तावागतौ स्वगृहं पुनः

tataḥ saṃskṛtya taṃ bālaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā / samavetau tu duḥkhārtāvāgatau svagṛhaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं गृहागते विप्रे रात्रिर्जाता युधिष्ठिर । भूमौ प्रसुप्तो गोविन्दः पुत्रशोकेन पीडितः

evaṃ gṛhāgate vipre rātrirjātā yudhiṣṭhira / bhūmau prasupto govindaḥ putraśokena pīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्निरीक्षते भार्या भर्तारं दुःखपीडितम् । कृमिराशिगतं सर्वं गोविन्दं समपश्यत

yāvannirīkṣate bhāryā bhartāraṃ duḥkhapīḍitam / kṛmirāśigataṃ sarvaṃ govindaṃ samapaśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखाद्दुःखतरे मग्ना दृष्ट्वा तं पातकान्वितम् । एवं दुःखनिमग्नायाः शर्वरी विगता तदा

duḥkhādduḥkhatare magnā dṛṣṭvā taṃ pātakānvitam / evaṃ duḥkhanimagnāyāḥ śarvarī vigatā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशुपालस्तु महिषीमुक्त्वारण्ये ऽगमद्गृहात् । अरण्ये महिषीः सर्वा रक्षयित्वा गृहागतः

paśupālastu mahiṣīmuktvāraṇye 'gamadgṛhāt / araṇye mahiṣīḥ sarvā rakṣayitvā gṛhāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञप्तः पशुपालेन गोविन्दो ब्राह्मणोत्तमः । यावद्भोक्ष्याम्यहं स्वामिन्महिषीस्त्वं च रक्षसे

vijñaptaḥ paśupālena govindo brāhmaṇottamaḥ / yāvadbhokṣyāmyahaṃ svāminmahiṣīstvaṃ ca rakṣase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स त्वरितो विप्रो जगाम महिषीः प्रति । न तत्र महिषीः पश्येत् पश्चात् क्षेत्राभिसम्मुखम्

tataḥ sa tvarito vipro jagāma mahiṣīḥ prati / na tatra mahiṣīḥ paśyet paścāt kṣetrābhisammukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धावमानश्च विप्रस्तु एरण्डीसङ्गमे गतः । ततः प्रविष्टस्तु जले रेवैरण्ड्योस्तु सङ्गमे

dhāvamānaśca viprastu eraṇḍīsaṅgame gataḥ / tataḥ praviṣṭastu jale revairaṇḍyostu saṅgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्जलं पीतमात्रं तु त्वरया चातितर्षितः । अकामात् सलिलं पीत्वा प्रक्षाल्य नयने शुभे

tajjalaṃ pītamātraṃ tu tvarayā cātitarṣitaḥ / akāmāt salilaṃ pītvā prakṣālya nayane śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजगाम ततः पश्चाद्भवनं दिवसक्षये । भुक्त्वा दुःखान्वितो रात्रौ गोविन्दः शयनं ययौ

ājagāma tataḥ paścādbhavanaṃ divasakṣaye / bhuktvā duḥkhānvito rātrau govindaḥ śayanaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निद्राभिभूतः शोकेन श्रमेणैव तु खेदितः । पुनस्तच्चार्धरात्रे तु तस्य भार्या युधिष्ठिर

nidrābhibhūtaḥ śokena śrameṇaiva tu kheditaḥ / punastaccārdharātre tu tasya bhāryā yudhiṣṭhira

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमिभिर्वेष्टितं गान्त्रं क्वचित् पश्यत्यवेष्टितम् । पुनः सा विस्मयाविष्टा तस्य भार्या गुणान्विता । उवाच दुष्कृतं तस्य साध्वसाविष्टचेतसा

kṛmibhirveṣṭitaṃ gāntraṃ kvacit paśyatyaveṣṭitam / punaḥ sā vismayāviṣṭā tasya bhāryā guṇānvitā / uvāca duṣkṛtaṃ tasya sādhvasāviṣṭacetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीते पञ्चमे चाह्नि त्विन्धनं क्षिपतस्तु ते । गृहपश्चाद्गतो बालो ह्यज्ञानाद्घातितस्त्वया

atīte pañcame cāhni tvindhanaṃ kṣipatastu te / gṛhapaścādgato bālo hyajñānādghātitastvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया तत्पातकं घोरं रहस्यं न प्रकाशितम् । तेन प्रच्छन्नपापेन दह्यमाना दिवानिशम्

mayā tatpātakaṃ ghoraṃ rahasyaṃ na prakāśitam / tena pracchannapāpena dahyamānā divāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सुखं तव गात्रस्य पश्यामि न हि चात्मनः । निद्रा मम शमं याता रतिश्चैव त्वया सह

na sukhaṃ tava gātrasya paśyāmi na hi cātmanaḥ / nidrā mama śamaṃ yātā ratiścaiva tvayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते मानवे शास्त्रे श्लोको गीतो महर्षिभिः । स्मृत्वा स्मृत्वा तु तं चित्ते परितापो न शाम्यति

śrūyate mānave śāstre śloko gīto maharṣibhiḥ / smṛtvā smṛtvā tu taṃ citte paritāpo na śāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तनान् नश्यते धर्मो वर्धते ऽसौ निगूहनात् । इह लोके परे चैव पापस्याप्येवमेव च

kīrtanān naśyate dharmo vardhate 'sau nigūhanāt / iha loke pare caiva pāpasyāpyevameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संचित्यमानाहं स्थिता रात्रौ भयातुरा । कृमिराशिगतं त्वां हि कस्याहं कथयामि किम्

evaṃ saṃcityamānāhaṃ sthitā rātrau bhayāturā / kṛmirāśigataṃ tvāṃ hi kasyāhaṃ kathayāmi kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनस्त्वं चाद्य मे दृष्टो भ्रूणहत्याकृमिश्रितः । क्वचिद्भिन्दन्ति ते गात्रं क्वचिन्नष्टाः समन्ततः

punastvaṃ cādya me dṛṣṭo bhrūṇahatyākṛmiśritaḥ / kvacidbhindanti te gātraṃ kvacinnaṣṭāḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्संस्मृत्य संस्मृत्य विमृशामि पुनःपुनः । न जाने कारणं किंचित्पृच्छन्त्याः कथयस्व मे

etatsaṃsmṛtya saṃsmṛtya vimṛśāmi punaḥpunaḥ / na jāne kāraṇaṃ kiṃcitpṛcchantyāḥ kathayasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तडागं वा सरिद्वापि तीर्थं वा देवतार्चनम् । यं गतो ऽसि प्रभावो ऽयं तस्य नान्यस्य मे स्थितम्

taḍāgaṃ vā saridvāpi tīrthaṃ vā devatārcanam / yaṃ gato 'si prabhāvo 'yaṃ tasya nānyasya me sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तस्तु विप्रो ऽसौ कथयामास भारत । भार्याया यद्दिवा वृत्तं शङ्कमानो नृपोत्तम

evamuktastu vipro 'sau kathayāmāsa bhārata / bhāryāyā yaddivā vṛttaṃ śaṅkamāno nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्याहं महिषीसार्थं एरण्डीसङ्गमं गतः । नाभिमात्रे जले गत्वा पीतवान्सलिलं बहु

adyāhaṃ mahiṣīsārthaṃ eraṇḍīsaṅgamaṃ gataḥ / nābhimātre jale gatvā pītavānsalilaṃ bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्यत्तीर्थं विजानामि सरितं सर एव वा । सत्यं सत्यं पुनः सत्यं कथितं तव भामिनि

nānyattīrthaṃ vijānāmi saritaṃ sara eva vā / satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ kathitaṃ tava bhāmini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ज्ञात्वा तु सा सर्वमुपवासकृतक्षणा । सपत्नीको गतस्तत्र सङ्गमे वरवर्णिनि

evaṃ jñātvā tu sā sarvamupavāsakṛtakṣaṇā / sapatnīko gatastatra saṅgame varavarṇini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा तत्र जले रम्ये नत्वा देवं तु भास्करम् । स्नापयामास देवेशं शङ्करं चोमया सह

snātvā tatra jale ramye natvā devaṃ tu bhāskaram / snāpayāmāsa deveśaṃ śaṅkaraṃ comayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चगव्यघृतक्षीरैर् दधिक्षौद्रघृतैर्जलैः । गन्धमाल्यादिधूपैश्च नैवेद्यैश्च सुशोभनैः

pañcagavyaghṛtakṣīrair dadhikṣaudraghṛtairjalaiḥ / gandhamālyādidhūpaiśca naivedyaiśca suśobhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूज्य त्रयीमयं लिङ्गं देवीं कात्यायनीं शुभाम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा पत्यासि पतिव्रता

pūjya trayīmayaṃ liṅgaṃ devīṃ kātyāyanīṃ śubhām / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā patyāsi pativratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते विमले द्विजान्सम्पूज्य यत्नतः । गोदानेन हिरण्येन वस्त्रेणान्नेन भारत

tataḥ prabhāte vimale dvijānsampūjya yatnataḥ / godānena hiraṇyena vastreṇānnena bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविन्दः पूजयामास स्वशक्त्या ब्राह्मणाञ्छुभान् । मुक्तपापो गृहायातः स्वभार्यासहितो नृप

govindaḥ pūjayāmāsa svaśaktyā brāhmaṇāñchubhān / muktapāpo gṛhāyātaḥ svabhāryāsahito nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यः शृणुते भक्त्या गोविन्दाख्यानमुत्तमम् । पठते परया भक्त्या भ्रूणहत्या प्रणश्यति

evaṃ yaḥ śṛṇute bhaktyā govindākhyānamuttamam / paṭhate parayā bhaktyā bhrūṇahatyā praṇaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडते शांकरे लोके यावदाभूतसम्प्लवम् । यश्चैवाश्वयुजे मासि चैत्रे वा नृपसत्तम

krīḍate śāṃkare loke yāvadābhūtasamplavam / yaścaivāśvayuje māsi caitre vā nṛpasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तम्यां च सिते पक्षे सोपवासो जितेन्द्रियः । सात्त्विकीं वासनां कृत्वा यो वसेच्छिवमन्दिरे

saptamyāṃ ca site pakṣe sopavāso jitendriyaḥ / sāttvikīṃ vāsanāṃ kṛtvā yo vasecchivamandire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायमानो विरूपाक्षं त्रिशूलकरसंस्थितम् । कंसासुरनिहन्तारं शङ्खचक्रगदाधरम्

dhyāyamāno virūpākṣaṃ triśūlakarasaṃsthitam / kaṃsāsuranihantāraṃ śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षिराजसमारूढं त्रैलोक्यवरदायकम् । पितामहं ततो ध्यायेद्धंसस्थं चतुराननम्

pakṣirājasamārūḍhaṃ trailokyavaradāyakam / pitāmahaṃ tato dhyāyeddhaṃsasthaṃ caturānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गप्रदं समस्तस्य कमलाकरशोभितम् । यो ह्येवं वसते तत्र त्रियमे स्थान उत्तमे

sargapradaṃ samastasya kamalākaraśobhitam / yo hyevaṃ vasate tatra triyame sthāna uttame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते विमले ह्यष्टम्यां च नराधिप । ब्राह्मणान् पूजयेद् भक्त्या सर्वदोषविवर्जितान्

tataḥ prabhāte vimale hyaṣṭamyāṃ ca narādhipa / brāhmaṇān pūjayed bhaktyā sarvadoṣavivarjitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसम्पूर्णान्सर्वशास्त्रविशारदान् । वेदाभ्यासरतान्नित्यं स्वदारनिरतान्सदा

sarvāvayavasampūrṇānsarvaśāstraviśāradān / vedābhyāsaratānnityaṃ svadāraniratānsadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धे दाने व्रते योग्यान् ब्राह्मणान् पाण्डुनन्दन । प्रेतानां पूजनं तत्र देवपूर्वं समारभेत्

śrāddhe dāne vrate yogyān brāhmaṇān pāṇḍunandana / pretānāṃ pūjanaṃ tatra devapūrvaṃ samārabhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतत्वान् मुच्यते शीघ्रमेरण्ड्यां पिण्डतर्पणैः । दानानि तत्र देयानि ह्यन्नमुख्यानि सर्वदा

pretatvān mucyate śīghrameraṇḍyāṃ piṇḍatarpaṇaiḥ / dānāni tatra deyāni hyannamukhyāni sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यभूमिकन्याश्च धूर्वाहौ शुभलक्षणौ । सीरेण सहितौ पार्थ धान्यं द्रोणकसंख्यया

hiraṇyabhūmikanyāśca dhūrvāhau śubhalakṣaṇau / sīreṇa sahitau pārtha dhānyaṃ droṇakasaṃkhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकृतां सवत्सां च क्षीरिणीं तरुणीं सिताम् । रक्तां वा कृष्णवर्णां वा पाटलां कपिलां तथा

alaṃkṛtāṃ savatsāṃ ca kṣīriṇīṃ taruṇīṃ sitām / raktāṃ vā kṛṣṇavarṇāṃ vā pāṭalāṃ kapilāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांस्यदोहनसंयुक्तां रुक्मखुरविभूषणाम् । स्वर्णशृङ्गीं सवत्सां च ब्राह्मणायोपपादयेत्

kāṃsyadohanasaṃyuktāṃ rukmakhuravibhūṣaṇām / svarṇaśṛṅgīṃ savatsāṃ ca brāhmaṇāyopapādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीयतां मे जगन्नाथा हरकृष्णपितामहाः । संसाररक्षणी देवी सुरभी मां समुद्धरेत्

prīyatāṃ me jagannāthā harakṛṣṇapitāmahāḥ / saṃsārarakṣaṇī devī surabhī māṃ samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रार्थं याः स्त्रियः पार्थ ह्येरण्डीसङ्गमे नृप । स्नाप्यन्ते रुद्रसूक्तैश्च चतुर्वेदोद्भवैस्तथा

putrārthaṃ yāḥ striyaḥ pārtha hyeraṇḍīsaṅgame nṛpa / snāpyante rudrasūktaiśca caturvedodbhavaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भिर्ब्राह्मणैः शस्तं द्वाभ्यां योग्यैश्च कारयेत् । एकेन सार्द्रकुम्भेन दाम्पत्यमभिषेचयेत्

caturbhirbrāhmaṇaiḥ śastaṃ dvābhyāṃ yogyaiśca kārayet / ekena sārdrakumbhena dāmpatyamabhiṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवज्ञेनैव चैकेन अथवा सामगेन वा । पञ्चरत्नसमायुक्तं कुम्भे तत्रैव कारयेत्

daivajñenaiva caikena athavā sāmagena vā / pañcaratnasamāyuktaṃ kumbhe tatraiva kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धतोयसमायुक्तं सर्वौषधिविमिश्रितम् । आम्रपल्लवसंयुक्तम् अश्वत्थमधुकं तथा

gandhatoyasamāyuktaṃ sarvauṣadhivimiśritam / āmrapallavasaṃyuktam aśvatthamadhukaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुण्ठितं सितवस्त्रेण सितचन्दनचर्चितम् । सितपुष्पैस्तु संछन्नं सिद्धार्थकृतमध्यमम्

guṇṭhitaṃ sitavastreṇa sitacandanacarcitam / sitapuṣpaistu saṃchannaṃ siddhārthakṛtamadhyamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांस्यपात्रे तु संस्थाप्य पुत्रार्थी देशिकोत्तमः । अङ्गलग्नं तु यद्वस्त्रं कटकाभरणं तथा

kāṃsyapātre tu saṃsthāpya putrārthī deśikottamaḥ / aṅgalagnaṃ tu yadvastraṃ kaṭakābharaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सर्वं मण्डले त्याज्यं सिद्ध्यर्थं चात्मनस्तदा । प्रणम्य भास्करं पश्चादाचार्यं रुद्ररूपिणम्

tatsarvaṃ maṇḍale tyājyaṃ siddhyarthaṃ cātmanastadā / praṇamya bhāskaraṃ paścādācāryaṃ rudrarūpiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरं च ततो ऽश्नीयाद् देव्या भुवन उत्तमे । फलदानं च विप्राय छत्रं ताम्बूलमेव च

madhuraṃ ca tato 'śnīyād devyā bhuvana uttame / phaladānaṃ ca viprāya chatraṃ tāmbūlameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपानहौ च यानं च स भवेद् दुःखवर्जितः । भास्करे क्रीडते लोके यावद् आभूतसम्प्लवम्

upānahau ca yānaṃ ca sa bhaved duḥkhavarjitaḥ / bhāskare krīḍate loke yāvad ābhūtasamplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानं कोटिगुणं सर्वं शुभं वा यदि वाशुभम् । यथा नदीनदाः सर्वे सागरे यान्ति संक्षयम्

dānaṃ koṭiguṇaṃ sarvaṃ śubhaṃ vā yadi vāśubham / yathā nadīnadāḥ sarve sāgare yānti saṃkṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं पापानि नश्यन्ति ह्येरण्डीसङ्गमे नृणाम् । समन्ताच्छस्त्रपातेन ह्येरण्डीसङ्गमे नृप

evaṃ pāpāni naśyanti hyeraṇḍīsaṅgame nṛṇām / samantācchastrapātena hyeraṇḍīsaṅgame nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रूणहत्यासमं पापं नश्यते शङ्करो ऽब्रवीत् । प्राणत्यागं च यो भक्त्या जातवेदसि कारयेत्

bhrūṇahatyāsamaṃ pāpaṃ naśyate śaṅkaro 'bravīt / prāṇatyāgaṃ ca yo bhaktyā jātavedasi kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाशकं नृपश्रेष्ठ जले वा तदनन्तरम् । पञ्चसाहस्रिकं मानं वर्षाणां जातवेदसि

anāśakaṃ nṛpaśreṣṭha jale vā tadanantaram / pañcasāhasrikaṃ mānaṃ varṣāṇāṃ jātavedasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जले त्रीणि सहस्राण्यनाशके षष्टिं भुञ्जते । काका बकाः कपोताश्च ह्युलूकाः पशवस् तथा

jale trīṇi sahasrāṇyanāśake ṣaṣṭiṃ bhuñjate / kākā bakāḥ kapotāśca hyulūkāḥ paśavas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संगमोदकसंस्पृष्टास् ते यान्ति परमां गतिम् । वृक्षाश्च तत्पदं ज्ञात्वा यां गतिं यान्ति योगिनः

saṃgamodakasaṃspṛṣṭās te yānti paramāṃ gatim / vṛkṣāśca tatpadaṃ jñātvā yāṃ gatiṃ yānti yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्डिका मया देवी दृष्टो मे मन्मथेश्वरः । किं समर्थो यमो रुष्टो भद्रो भद्राणि पश्यति

eraṇḍikā mayā devī dṛṣṭo me manmatheśvaraḥ / kiṃ samartho yamo ruṣṭo bhadro bhadrāṇi paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्तिकां सङ्गमोद्भूतां ये च गुण्ठन्ति नित्यशः । भ्रूणहत्यादिपापानि नश्यन्ते नात्र संशयः

mṛttikāṃ saṅgamodbhūtāṃ ye ca guṇṭhanti nityaśaḥ / bhrūṇahatyādipāpāni naśyante nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्डीसङ्गमे मर्त्यो लुण्ठ्यमानो नराधिप । सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम्

eraṇḍīsaṅgame martyo luṇṭhyamāno narādhipa / sarvapāpairvinirmuktaḥ padaṃ gacchatyanāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्ड्याः सङ्गमं मर्त्याः कीर्तयन्त्याश्रमस्थिताः । विमुक्तपापा जायन्ते सत्यं शङ्करभाषितम्

eraṇḍyāḥ saṅgamaṃ martyāḥ kīrtayantyāśramasthitāḥ / vimuktapāpā jāyante satyaṃ śaṅkarabhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्डीपादपाग्रैस्तु दृष्टैः पापं व्यपोहति

eraṇḍīpādapāgraistu dṛṣṭaiḥ pāpaṃ vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थाख्यानमिदं पुण्यं ये पठिष्यन्ति मानवाः । शृण्वन्ति चापरे भक्त्या मुक्तपापा भवन्ति ते

tīrthākhyānamidaṃ puṇyaṃ ye paṭhiṣyanti mānavāḥ / śṛṇvanti cāpare bhaktyā muktapāpā bhavanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते सर्वमाख्यातम् एरण्डीसङ्गमं नृप । भूयश्चान्यत् प्रवक्ष्यामि सर्वपापक्षयंकरम्

etatte sarvamākhyātam eraṇḍīsaṅgamaṃ nṛpa / bhūyaścānyat pravakṣyāmi sarvapāpakṣayaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.