Revakhanda of the Vayupurana 146

अस्माहकं ततो गच्छेत् पितृतीर्थमनुत्तमम् । प्रेतत्वाद्यत्र मुच्यन्ते पिण्डेनैकेन पूर्वजाः

asmāhakaṃ tato gacchet pitṛtīrthamanuttamam / pretatvādyatra mucyante piṇḍenaikena pūrvajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माहकस्य माहात्म्यं कथयस्व ममानघ । स्नानदानेन यत्पुण्यं तथा पिण्डोदकेन च

asmāhakasya māhātmyaṃ kathayasva mamānagha / snānadānena yatpuṇyaṃ tathā piṇḍodakena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा कल्पे नृपश्रेष्ठ ऋषिदेवसमागमे । प्रश्नः पृष्टो मया तात यथा त्वमनुपृच्छसि

purā kalpe nṛpaśreṣṭha ṛṣidevasamāgame / praśnaḥ pṛṣṭo mayā tāta yathā tvamanupṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकत्र सागराः सप्त सप्रयागाः सपुष्कराः । नास्य साम्यं लभन्ते ते नात्र कार्या विचारणा

ekatra sāgarāḥ sapta saprayāgāḥ sapuṣkarāḥ / nāsya sāmyaṃ labhante te nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमनाथं तु विख्यातं यत्सोमेन प्रतिष्ठितम् । तत्र सोमग्रहे पुण्यं तत्पुण्यं लभते नरः

somanāthaṃ tu vikhyātaṃ yatsomena pratiṣṭhitam / tatra somagrahe puṇyaṃ tatpuṇyaṃ labhate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासान्ते पितरो नृणां वीक्षन्ते सन्ततिं स्वकाम् । कश्चिद् अस्मत्कुले ऽस्माकं पिण्डमत्र प्रदास्यति

māsānte pitaro nṛṇāṃ vīkṣante santatiṃ svakām / kaścid asmatkule 'smākaṃ piṇḍamatra pradāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपितामहास्तथादित्याः श्रुतिरेषा सनातनी । एवं ब्रुवन्ति देवाश्च ऋषयः सतपोधनाः

prapitāmahāstathādityāḥ śrutireṣā sanātanī / evaṃ bruvanti devāśca ṛṣayaḥ satapodhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृत्पिण्डोदकेनैव शृणु पार्थिव यत्फलम् । द्वादशाब्दानि राजेन्द्र योगं भुक्त्वा सुशोभनम्

sakṛtpiṇḍodakenaiva śṛṇu pārthiva yatphalam / dvādaśābdāni rājendra yogaṃ bhuktvā suśobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगे युगे महाराज अस्माहके पितामहाः । सर्वदा ह्यवलोकन्त आगच्छन्तं स्वगोत्रजम्

yuge yuge mahārāja asmāhake pitāmahāḥ / sarvadā hyavalokanta āgacchantaṃ svagotrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति किम् अस्माकम् अमावास्याप्यमाहके । स्नानं दानं च ये कुर्युः पित्ःणां तिलतर्पणम्

bhaviṣyati kim asmākam amāvāsyāpyamāhake / snānaṃ dānaṃ ca ye kuryuḥ pitḥṇāṃ tilatarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वपापनिर्मुक्ताः सर्वान्कामांल्लभति वै । जलमध्ये ऽत्र भूपाल अग्नितीर्थं च तिष्ठति

te sarvapāpanirmuktāḥ sarvānkāmāṃllabhati vai / jalamadhye 'tra bhūpāla agnitīrthaṃ ca tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शनात् तस्य तीर्थस्य पापराशिर्विलीयते । स्नानमात्रेण राजेन्द्र ब्रह्महत्यां व्यपोहति

darśanāt tasya tīrthasya pāparāśirvilīyate / snānamātreṇa rājendra brahmahatyāṃ vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लाम्बरधरो नित्यं नियतः स जितेन्द्रियः । एककालं तु भुञ्जानो मासं तीर्थस्य सन्निधौ

śuklāmbaradharo nityaṃ niyataḥ sa jitendriyaḥ / ekakālaṃ tu bhuñjāno māsaṃ tīrthasya sannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णालंकृतानां तु कन्यानां शतदानजम् । फलमाप्नोति सम्पूर्णं पितृलोके महीयते

suvarṇālaṃkṛtānāṃ tu kanyānāṃ śatadānajam / phalamāpnoti sampūrṇaṃ pitṛloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्याम् आसमुद्रायां महाभोगपतिर्भवेत् । धनधान्यसमायुक्तो दाता भवति धार्मिकः

pṛthivyām āsamudrāyāṃ mahābhogapatirbhavet / dhanadhānyasamāyukto dātā bhavati dhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवासी शुचिर्भूत्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् । अस्माहकं समासाद्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत्

upavāsī śucirbhūtvā brahmalokamavāpnuyāt / asmāhakaṃ samāsādya yastu prāṇān parityajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटिवर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः

koṭivarṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate / tataḥ svargāt paribhraṣṭaḥ kṣīṇakarmā divaścyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले जायेत रूपवान् । कृत्वाभिषेकविधिना हयमेधफलं लभेत्

suvarṇamaṇimuktāḍhye kule jāyeta rūpavān / kṛtvābhiṣekavidhinā hayamedhaphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनाढ्यो रूपवान्दक्षो दाता भवति धार्मिकः । चतुर्वेदेषु यत्पुण्यं सत्यवादिषु यत्फलम्

dhanāḍhyo rūpavāndakṣo dātā bhavati dhārmikaḥ / caturvedeṣu yatpuṇyaṃ satyavādiṣu yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्फलं लभते नूनं तत्र तीर्थे ऽभिषेचनात् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं शम्भुना पुरा

tatphalaṃ labhate nūnaṃ tatra tīrthe 'bhiṣecanāt / tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ nirmitaṃ śambhunā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयेशः स्वयं विष्णुर् जपेद्देवं महेश्वरम् । गन्धर्वाप्सरसश्चैव मरुतो मारुतास्तथा

hṛdayeśaḥ svayaṃ viṣṇur japeddevaṃ maheśvaram / gandharvāpsarasaścaiva maruto mārutāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वेदेवाश्च पितरः सचन्द्राः सदिवाकराः । मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

viśvedevāśca pitaraḥ sacandrāḥ sadivākarāḥ / marīciratryaṅgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचेताश्च वसिष्ठश्च भृगुर्नारद एव च । च्यवनो गालवश्चैव वामदेवो महामुनिः

pracetāśca vasiṣṭhaśca bhṛgurnārada eva ca / cyavano gālavaścaiva vāmadevo mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालखिल्याश्च गन्धारास्तृणबिन्दुश्च जाजलिः । उद्दालकश्चर्ष्यशृङ्गो वसिष्ठश्च सनन्दनः

vālakhilyāśca gandhārāstṛṇabinduśca jājaliḥ / uddālakaścarṣyaśṛṅgo vasiṣṭhaśca sanandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रश्चैव भरद्वाजो वात्स्यो वात्स्यायनस्तथा । अगस्तिर्मित्रावरुणौ विश्वामित्रो मुनीश्वरः

śukraścaiva bharadvājo vātsyo vātsyāyanastathā / agastirmitrāvaruṇau viśvāmitro munīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौतमश्च पुलस्त्यश्च पौलस्त्यः पुलहः क्रतुः । सनातनस्तु कपिलो वाह्निः पञ्चशिखस्तथा

gautamaśca pulastyaśca paulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ / sanātanastu kapilo vāhniḥ pañcaśikhastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये ऽपि बहवस्तत्र मुनयः शंसितव्रताः । क्रीडन्ति देवताः सर्व ऋषयः सतपोधनाः

anye 'pi bahavastatra munayaḥ śaṃsitavratāḥ / krīḍanti devatāḥ sarva ṛṣayaḥ satapodhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्याश्चैव योगीन्द्राः पितरः सपितामहाः । अस्माहके ऽत्र तिष्ठन्ति सर्व एव न संशयः

manuṣyāścaiva yogīndrāḥ pitaraḥ sapitāmahāḥ / asmāhake 'tra tiṣṭhanti sarva eva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः । येषां दत्तमुपस्थायि सुकृतं वापि दुष्कृतम्

pitaraḥ pitāmahāścaiva tathaiva prapitāmahāḥ / yeṣāṃ dattamupasthāyi sukṛtaṃ vāpi duṣkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयं तत्र तत्सर्वं यत्कृतं योधनीपुरे । मातरं पितरं त्यक्त्वा सर्वबन्धुसुहृज्जनान्

akṣayaṃ tatra tatsarvaṃ yatkṛtaṃ yodhanīpure / mātaraṃ pitaraṃ tyaktvā sarvabandhusuhṛjjanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनं धान्यं प्रियान्पुत्रांस् तथा देहं नृपोत्तम । गच्छते वायुभूतस्तु शुभाशुभसमन्वितः

dhanaṃ dhānyaṃ priyānputrāṃs tathā dehaṃ nṛpottama / gacchate vāyubhūtastu śubhāśubhasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृश्यः सर्वभूतानां परमात्मा महत्तरः । शुभाशुभगतिं प्राप्तः कर्मणा स्वेन पार्थिव

adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ paramātmā mahattaraḥ / śubhāśubhagatiṃ prāptaḥ karmaṇā svena pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाशुभं न बन्धूनां जायते केन हेतुना । एकः प्रसूयते जन्तुरेक एव प्रलीयते

śubhāśubhaṃ na bandhūnāṃ jāyate kena hetunā / ekaḥ prasūyate jantureka eva pralīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको हि भुङ्क्ते सुकृतमेक एव हि दुष्कृतम्

eko hi bhuṅkte sukṛtameka eva hi duṣkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष त्वयोक्तो नृपते महाप्रश्नः स्मृतो मया

eṣa tvayokto nṛpate mahāpraśnaḥ smṛto mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितामहमुखोद्गीतं श्रुतं ते कथयाम्यहम् । यन्मे पितामहात्पूर्वं विज्ञातम् ऋषिसंसदि

pitāmahamukhodgītaṃ śrutaṃ te kathayāmyaham / yanme pitāmahātpūrvaṃ vijñātam ṛṣisaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न माता न पिता बन्धुः कस्यचिन्न सुहृत्क्वचित् । कस्य न ज्ञायते रूपं वायुभूतस्य देहिनः

na mātā na pitā bandhuḥ kasyacinna suhṛtkvacit / kasya na jñāyate rūpaṃ vāyubhūtasya dehinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्येवं न भवेत्तात लोकस्य तु नरेश्वर । अमर्यादं भवेन्नूनं विनश्यति चराचरम्

yadyevaṃ na bhavettāta lokasya tu nareśvara / amaryādaṃ bhavennūnaṃ vinaśyati carācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ज्ञात्वा पूरा राजन्समस्तैर्लोककर्तृभिः । मर्यादा स्थापिता लोके यथा धर्मो न नश्यति

evaṃ jñātvā pūrā rājansamastairlokakartṛbhiḥ / maryādā sthāpitā loke yathā dharmo na naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मे नष्टे मनुष्याणाम् अधर्मो ऽभिभवेत् पुनः । ततः स्वधर्मचलनान्नरके गमनं ध्रुवम्

dharme naṣṭe manuṣyāṇām adharmo 'bhibhavet punaḥ / tataḥ svadharmacalanānnarake gamanaṃ dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोको निरङ्कुशः सर्वो मर्यादालङ्घने रतः । मर्यादा स्थापिता तेन शास्त्रं वीक्ष्य महर्षिभिः

loko niraṅkuśaḥ sarvo maryādālaṅghane rataḥ / maryādā sthāpitā tena śāstraṃ vīkṣya maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । पिण्डोदकप्रदानं च तथैवातिथिपूजनम्

snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyo devatārcanam / piṇḍodakapradānaṃ ca tathaivātithipūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः । त्रयो देवाः स्मृतास्तात ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

pitaraḥ pitāmahāścaiva tathaiva prapitāmahāḥ / trayo devāḥ smṛtāstāta brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजितैः पूजिताः सर्वे तथा मातामहास्त्रयः । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन श्रुतिस्मृत्यर्थनोदितान्

pūjitaiḥ pūjitāḥ sarve tathā mātāmahāstrayaḥ / tasmāt sarvaprayatnena śrutismṛtyarthanoditān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मं समाचरन्नित्यं पापांशेन न लिप्यते । श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं मनसापि न लङ्घयेत्

dharmaṃ samācarannityaṃ pāpāṃśena na lipyate / śrutismṛtyuditaṃ dharmaṃ manasāpi na laṅghayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह लोके परे चैव यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः । पितापुत्रौ सदाप्येकौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्धृतौ

iha loke pare caiva yadīcchecchreya ātmanaḥ / pitāputrau sadāpyekau bimbādbimbamivoddhṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभक्तौ वाविभक्तौ वा श्रुतिस्मृत्यर्थतस्तथा । उद्धरेदात्मनात्मानम् आत्मानम् अवसादयेत्

vibhaktau vāvibhaktau vā śrutismṛtyarthatastathā / uddharedātmanātmānam ātmānam avasādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डोदकप्रदानाभ्यामृते पार्थ न संशयः । एवं ज्ञात्वा प्रयत्नेन पिण्डोदकप्रदो भवेत्

piṇḍodakapradānābhyāmṛte pārtha na saṃśayaḥ / evaṃ jñātvā prayatnena piṇḍodakaprado bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्धर्मो यशस्तेजः सन्ततिश्चैव वर्धते । पृथिव्यां सागरान्तायां पितृक्षेत्राणि यानि च

āyurdharmo yaśastejaḥ santatiścaiva vardhate / pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ pitṛkṣetrāṇi yāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि ते सम्प्रवक्ष्यामि येषु दत्तं महाफलम् । गयायां पुष्करे ज्येष्ठे प्रयागे नैमिषे तथा

tāni te sampravakṣyāmi yeṣu dattaṃ mahāphalam / gayāyāṃ puṣkare jyeṣṭhe prayāge naimiṣe tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिहत्यां कुरुक्षेत्रे प्रभासे कुरुनन्दन । पिण्डोदकप्रदानेन यत्फलं कथितं बुधैः

saṃnihatyāṃ kurukṣetre prabhāse kurunandana / piṇḍodakapradānena yatphalaṃ kathitaṃ budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माहके तदाप्नोति नर्मदायां न संशयः । तत्र ब्रह्मा मुरारिश्च रुद्रश्च उमया सह

asmāhake tadāpnoti narmadāyāṃ na saṃśayaḥ / tatra brahmā murāriśca rudraśca umayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्राद्या देवताः सर्वे पितरो मुनयस्तथा । सागराः सरितश्चैव पर्वताश्च बलाहकाः

indrādyā devatāḥ sarve pitaro munayastathā / sāgarāḥ saritaścaiva parvatāśca balāhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठन्ति पितरः सर्वे सर्वतीर्थाधिकं ततः । स्थिता ब्रह्मशिला तत्र गजकुम्भनिभा नृप

tiṣṭhanti pitaraḥ sarve sarvatīrthādhikaṃ tataḥ / sthitā brahmaśilā tatra gajakumbhanibhā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलौ न दृश्या भवति प्रधानं यद्गयाशिरः । वैशाखे मासि सम्प्राप्ते ऽमावास्यां नृपोत्तम

kalau na dṛśyā bhavati pradhānaṃ yadgayāśiraḥ / vaiśākhe māsi samprāpte 'māvāsyāṃ nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याप्य सा तिष्ठते तीर्थं गजकुम्भनिभा शिला । तच्च गव्यूतिमात्रं हि तीर्थं ततः प्रवक्षते

vyāpya sā tiṣṭhate tīrthaṃ gajakumbhanibhā śilā / tacca gavyūtimātraṃ hi tīrthaṃ tataḥ pravakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्दिने तत्र गत्वा यस्तु श्राद्धप्रदो भवेत् । पित्ःणाम् अक्षया तृप्तिर्जायते शतवार्षिकी

tasmindine tatra gatvā yastu śrāddhaprado bhavet / pitḥṇām akṣayā tṛptirjāyate śatavārṣikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यस्यामप्यमावास्यां यः स्नात्वा विजितेन्द्रियः । करोति मनुजः श्राद्धं विधिवन्मन्त्रसंयुतम्

anyasyāmapyamāvāsyāṃ yaḥ snātvā vijitendriyaḥ / karoti manujaḥ śrāddhaṃ vidhivanmantrasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुण्यफलं यत्स्यात् तच्छृणुष्व नराधिप । अग्निष्टोमाश्वमेधाभ्यां वाजपेयस्य यत्फलम्

tasya puṇyaphalaṃ yatsyāt tacchṛṇuṣva narādhipa / agniṣṭomāśvamedhābhyāṃ vājapeyasya yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्फलं समवाप्नोति यथा मे शङ्करो ऽब्रवीत् । रौरवादिषु सर्वेषु नरकेषु व्यवस्थिताः

tatphalaṃ samavāpnoti yathā me śaṅkaro 'bravīt / rauravādiṣu sarveṣu narakeṣu vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिता पितामहाद्याश्च पितृके मातृके तथा । पिण्डोदकेन चैकेन तर्पणेन विशेषतः

pitā pitāmahādyāśca pitṛke mātṛke tathā / piṇḍodakena caikena tarpaṇena viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडन्ति पितृलोकस्था यावद् आभूतसम्प्लवम् । ये कर्मस्था विकर्मस्था ये जाताः प्रेतकल्मषाः

krīḍanti pitṛlokasthā yāvad ābhūtasamplavam / ye karmasthā vikarmasthā ye jātāḥ pretakalmaṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डेनैकेन मुच्यन्ते ते ऽपि तत्र न संशयः । अस्माहके शिला दिव्या तिष्ठते गजसन्निभा

piṇḍenaikena mucyante te 'pi tatra na saṃśayaḥ / asmāhake śilā divyā tiṣṭhate gajasannibhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणा निर्मिता पूर्वं सर्वपापक्षयंकरी । उपर्यस्या यथान्यायं पित्ःन् उद्दिश्य भारत

brahmaṇā nirmitā pūrvaṃ sarvapāpakṣayaṃkarī / uparyasyā yathānyāyaṃ pitḥn uddiśya bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु दद्यात्पिण्डान्विचक्षणः । भूमौ चान्नेन सिद्धेन श्राद्धं कृत्वा यथाविधि

dakṣiṇāgreṣu darbheṣu dadyātpiṇḍānvicakṣaṇaḥ / bhūmau cānnena siddhena śrāddhaṃ kṛtvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धिभ्यो वस्त्रयुग्मानि छत्रोपानत्कमण्डलु । दक्षिणा विविधा देया पित्ःन् उद्दिश्य भारत

śrāddhibhyo vastrayugmāni chatropānatkamaṇḍalu / dakṣiṇā vividhā deyā pitḥn uddiśya bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ददाति द्विजश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु । तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्तिं यान्ति न संशयः

yo dadāti dvijaśreṣṭha tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu / tasya te dvādaśābdāni tṛptiṃ yānti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माहके महाराज पितरश्च पितामहाः । वायुभूता निरीक्षन्ते आगच्छन्तं स्वगोत्रजम्

asmāhake mahārāja pitaraśca pitāmahāḥ / vāyubhūtā nirīkṣante āgacchantaṃ svagotrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र तीर्थे सुतो ऽभ्येत्य स्नात्वा तोयं प्रदास्यति । श्राद्धं वा पिण्डदानं वा तेन यास्याम सद्गतिम्

atra tīrthe suto 'bhyetya snātvā toyaṃ pradāsyati / śrāddhaṃ vā piṇḍadānaṃ vā tena yāsyāma sadgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नाने कृते तु ये केचिज् जायन्ते वस्त्रविप्लुषः । प्रीणयेन्नरकस्थांस्तु तैः पित्ःन् नात्र संशयः

snāne kṛte tu ye kecij jāyante vastravipluṣaḥ / prīṇayennarakasthāṃstu taiḥ pitḥn nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशोदबिन्दवस् तस्य ये चान्ये लेपभाजिनः । तृप्यन्त्यनग्निनसंस्कारा यं मृताः स्युः स्वगोत्रजाः

keśodabindavas tasya ye cānye lepabhājinaḥ / tṛpyantyanagninasaṃskārā yaṃ mṛtāḥ syuḥ svagotrajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे तु ये केचिच् छ्राद्धं कृत्वा विधानतः । नरकादुद्धरन्त्याशु जपन्तः पितृसंहिताम्

tatra tīrthe tu ye kecic chrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ / narakāduddharantyāśu japantaḥ pitṛsaṃhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्पतिगते सोमे यदा सोमदिनं भवेत् । अक्षयाल्लभते लोकान्पिण्डेनैकेन मानवः

vanaspatigate some yadā somadinaṃ bhavet / akṣayāllabhate lokānpiṇḍenaikena mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयं तत्र वै सर्वं जायते नात्र संशयः । नरकादुद्धरन्त्याशु जपन्ते पितृसंहिताम्

akṣayaṃ tatra vai sarvaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ / narakāduddharantyāśu japante pitṛsaṃhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंस्तीर्थे त्वमावास्यां पित्ःन् उद्दिश्य भारत । नीलं सर्वाङ्गसम्पूर्णं यो ऽभिषिच्य समुत्सृजेत्

tasmiṃstīrthe tvamāvāsyāṃ pitḥn uddiśya bhārata / nīlaṃ sarvāṅgasampūrṇaṃ yo 'bhiṣicya samutsṛjet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुण्यफलं वक्तुं न तु वाचस्पतिः क्षमः । अस्माहके वृषोत्सर्गाद्यत्पुण्यं समवाप्यते

tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ na tu vācaspatiḥ kṣamaḥ / asmāhake vṛṣotsargādyatpuṇyaṃ samavāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव शुश्रूषणात् सर्वं तत्प्रवक्ष्यामि भारत । रौरवादिषु ये किंचित् पच्यन्ते तस्य पूर्वजाः

tava śuśrūṣaṇāt sarvaṃ tatpravakṣyāmi bhārata / rauravādiṣu ye kiṃcit pacyante tasya pūrvajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषोत्सर्गेण तान्सर्वांस्तारयेदेकविंशतिम् । लोहितो यस्तु वर्णेन मुखे पुच्छे च पाण्डुरः

vṛṣotsargeṇa tānsarvāṃstārayedekaviṃśatim / lohito yastu varṇena mukhe pucche ca pāṇḍuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिङ्गः खुरविषाणाभ्यां स नीलो वृष उच्यते । यस्तु सर्वाङ्गपिङ्गश्च श्वेतः पुच्छखुरेषु च

piṅgaḥ khuraviṣāṇābhyāṃ sa nīlo vṛṣa ucyate / yastu sarvāṅgapiṅgaśca śvetaḥ pucchakhureṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पिङ्गो वृष इत्याहुः पित्ःणां प्रीतिवर्धनः । पारावतसवर्णश्च ललाटे तिलको भवेत्

sa piṅgo vṛṣa ityāhuḥ pitḥṇāṃ prītivardhanaḥ / pārāvatasavarṇaśca lalāṭe tilako bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वृषं बभ्रुमित्याहुः पूर्णं सर्वाङ्गशोभनम् । सर्वाङ्गेष्व् एकवर्णो यः पिङ्गः पुच्छखुरेषु च

taṃ vṛṣaṃ babhrumityāhuḥ pūrṇaṃ sarvāṅgaśobhanam / sarvāṅgeṣv ekavarṇo yaḥ piṅgaḥ pucchakhureṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खुरपिङ्गं तमित्याहुः पित्ःणां सद्गतिप्रदम् । नीलं सर्वशरीरेण स्वारक्तनयनं दृढम्

khurapiṅgaṃ tamityāhuḥ pitḥṇāṃ sadgatipradam / nīlaṃ sarvaśarīreṇa svāraktanayanaṃ dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमेव नीलमित्याहुर्नीलः पञ्चविधः स्मृतः । यस्तु वैश्यगृहे जातः स वै नीलो विशिष्यते

tameva nīlamityāhurnīlaḥ pañcavidhaḥ smṛtaḥ / yastu vaiśyagṛhe jātaḥ sa vai nīlo viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वाहयेद्गृहे जातं वत्सकं तु कदाचन । तेनैव च वृषोत्सर्गे पित्ःणाम् अनृणो भवेत्

na vāhayedgṛhe jātaṃ vatsakaṃ tu kadācana / tenaiva ca vṛṣotsarge pitḥṇām anṛṇo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातं तु स्वगृहे वत्सं द्विजन्मा यस्तु वाहयेत् । पतन्ति पितरस्तस्य ब्रह्मकोकगता अपि

jātaṃ tu svagṛhe vatsaṃ dvijanmā yastu vāhayet / patanti pitarastasya brahmakokagatā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथायथा हि पिबति पीत्वा धूनाति मस्तकम् । पिबन्पित्ःन् प्रीणयति नरकादुद्धरेद् धुनन्

yathāyathā hi pibati pītvā dhūnāti mastakam / pibanpitḥn prīṇayati narakāduddhared dhunan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा पुच्छाभिघातेन स्कन्धं गच्छन्ति बिन्दवः । नरकादुद्धरन्त्याशु पतितान् गोत्रिणस् तथा

yathā pucchābhighātena skandhaṃ gacchanti bindavaḥ / narakāduddharantyāśu patitān gotriṇas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्जन्प्रावृषि काले तु विषाणाभ्यां भुवं लिखन् । खुरेभ्यो या मृदुद्भूता तया संप्रीणयेद् ऋषीन्

garjanprāvṛṣi kāle tu viṣāṇābhyāṃ bhuvaṃ likhan / khurebhyo yā mṛdudbhūtā tayā saṃprīṇayed ṛṣīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबन्पित्ःन् प्रीणयते खादनोल्लेखने सुरान् । गर्जन्नृषिमनुष्यांश्च धर्मरूपो हि धर्मज

pibanpitḥn prīṇayate khādanollekhane surān / garjannṛṣimanuṣyāṃśca dharmarūpo hi dharmaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतैर्वापि पिशाचैर्वा चातुर्थिकज्वरेण वा । गृहीतो ऽस्माहकं गच्छेत् सर्वेषाम् आधिनाशनम्

bhūtairvāpi piśācairvā cāturthikajvareṇa vā / gṛhīto 'smāhakaṃ gacchet sarveṣām ādhināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा तु विमले तोये दर्भग्रन्थिं निबन्धयेत् । मस्तके बाहुमूले वा नाभ्यां वा गलके ऽपि वा

snātvā tu vimale toye darbhagranthiṃ nibandhayet / mastake bāhumūle vā nābhyāṃ vā galake 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा देवसमीपं च प्रादक्षिण्येन केशवम् । ततः समुच्चरन् मन्त्रं गायत्र्या वाथ वैष्णवम्

gatvā devasamīpaṃ ca prādakṣiṇyena keśavam / tataḥ samuccaran mantraṃ gāyatryā vātha vaiṣṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणं शरण्येशं सर्वदेवनमस्कृतम् । नमो यज्ञाङ्गसम्भूत सर्वव्यापिन्नमो ऽस्तु ते

nārāyaṇaṃ śaraṇyeśaṃ sarvadevanamaskṛtam / namo yajñāṅgasambhūta sarvavyāpinnamo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नमस्ते देवेश पद्मगर्भ सनातन । दामोदर जयानन्त रक्ष मां शरणागतम्

namo namaste deveśa padmagarbha sanātana / dāmodara jayānanta rakṣa māṃ śaraṇāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं कर्ता त्वं च हर्ता च जगत् यस्मिंश्चराचरे । त्वं पालयसि भूतानि भुवनं त्वं बिभर्षि च

tvaṃ kartā tvaṃ ca hartā ca jagat yasmiṃścarācare / tvaṃ pālayasi bhūtāni bhuvanaṃ tvaṃ bibharṣi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसीद देवदेवेश सुप्तमङ्गं प्रबोधय । त्वद्ध्याननिरतो नित्यं त्वद्भक्तिपरमो हरे

prasīda devadeveśa suptamaṅgaṃ prabodhaya / tvaddhyānanirato nityaṃ tvadbhaktiparamo hare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति स्तुतो मया देव प्रसादं कुरु मे ऽच्युत । मां रक्ष रक्ष पापेभ्यस्त्रायस्व शरणागतम्

iti stuto mayā deva prasādaṃ kuru me 'cyuta / māṃ rakṣa rakṣa pāpebhyastrāyasva śaraṇāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुत्वा च देवेशं दानवान्तकरं हरिम् । पुनरुक्तेन वै स्नात्वा ततो विप्रांस्तु भोजयेत्

evaṃ stutvā ca deveśaṃ dānavāntakaraṃ harim / punaruktena vai snātvā tato viprāṃstu bhojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदोक्तेन विधानेन स्नानं कृत्वा यथाविधि । पिण्डनिर्वपणं कृत्वा वाचयेत्स्वस्तिकं ततः

vedoktena vidhānena snānaṃ kṛtvā yathāvidhi / piṇḍanirvapaṇaṃ kṛtvā vācayetsvastikaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुत्वा च देवेशं दानवान्तकरं हरिम् । पुनरुक्तेन वै स्नात्वा ततो विप्रांस्तु भोजयेत्

evaṃ stutvā ca deveśaṃ dānavāntakaraṃ harim / punaruktena vai snātvā tato viprāṃstu bhojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदोक्तेन विधानेन स्नानं कृत्वा यथाविधि । एवं तान्वाचयित्वा तु ततो विप्रान्विसर्जयेत्

vedoktena vidhānena snānaṃ kṛtvā yathāvidhi / evaṃ tānvācayitvā tu tato viprānvisarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्तत्रोच्चरितं किंचित्तद्विप्रेभ्यो निवेदयेत् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा नारी वा भक्तितत्परा । शक्तितो दक्षिणां दद्यात्कृत्वा श्राद्धं यथाविधि

yattatroccaritaṃ kiṃcittadviprebhyo nivedayet / tatra tīrthe naraḥ snātvā nārī vā bhaktitatparā / śaktito dakṣiṇāṃ dadyātkṛtvā śrāddhaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे नरो यावत् स्नापयेद् विधिपूर्वकम् । क्षीरेण मधुना वापि दध्ना वा शीतवारिणा

tatra tīrthe naro yāvat snāpayed vidhipūrvakam / kṣīreṇa madhunā vāpi dadhnā vā śītavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्पुष्करपात्रेषु पिबन्ति पितरो जलम् । अयने विषुवे चैव युगादौ सूर्यसंक्रमे

tāvatpuṣkarapātreṣu pibanti pitaro jalam / ayane viṣuve caiva yugādau sūryasaṃkrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पैः सम्पूज्य देवेशं नैवेद्यं यः प्रदापयेत् । सो ऽश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति पुष्कलम्

puṣpaiḥ sampūjya deveśaṃ naivedyaṃ yaḥ pradāpayet / so 'śvamedhasya yajñasya phalaṃ prāpnoti puṣkalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे तु यो राजन् सूर्यग्रहणम् आचरेत् । सूर्यतेजोनिभैर्यानैर्विष्णुलोके महीयते

tatra tīrthe tu yo rājan sūryagrahaṇam ācaret / sūryatejonibhairyānairviṣṇuloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे तु यः श्राद्धं पितृभ्यः सम्प्रयच्छति । सत्पुत्रेण च तेनैव सम्प्राप्तं जन्मनः फलम्

tatra tīrthe tu yaḥ śrāddhaṃ pitṛbhyaḥ samprayacchati / satputreṇa ca tenaiva samprāptaṃ janmanaḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा ततो देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः । ब्रह्मविष्णुमहेशाश्च स्थापयांचक्रुर् ईश्वरम्

iti śrutvā tato devāḥ sarve śakrapurogamāḥ / brahmaviṣṇumaheśāśca sthāpayāṃcakrur īśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वरोगोपशमनं सर्वपातकनाशनम् । यस्तु संवत्सरं पूर्णममावास्यां तु भावितः

sarvarogopaśamanaṃ sarvapātakanāśanam / yastu saṃvatsaraṃ pūrṇamamāvāsyāṃ tu bhāvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभ्यः पिण्डदानं च कुर्यादस्माहके नृप । त्रिपुष्करे गयायां च प्रभासे नैमिषे तथा

pitṛbhyaḥ piṇḍadānaṃ ca kuryādasmāhake nṛpa / tripuṣkare gayāyāṃ ca prabhāse naimiṣe tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पुण्यं श्राद्धकर्त्ःणां तदिहैव भवेद्ध्रुवम् । तिलोदकं कुशैर्मिश्रं यो दद्याद्दक्षिणामुखः

yatpuṇyaṃ śrāddhakartḥṇāṃ tadihaiva bhaveddhruvam / tilodakaṃ kuśairmiśraṃ yo dadyāddakṣiṇāmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वादौ च युगादौ च व्यतीपाते दिनक्षये । यो दद्यात् पितृमातृभ्यः सो ऽश्वमेधफलं लभेत्

manvādau ca yugādau ca vyatīpāte dinakṣaye / yo dadyāt pitṛmātṛbhyaḥ so 'śvamedhaphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माहके नरो यस्तु स्नात्वा सम्पूजयेद्धरिम् । ब्रह्माणं शङ्करं भक्त्या कुर्याज् जागरणक्रियाम्

asmāhake naro yastu snātvā sampūjayeddharim / brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ bhaktyā kuryāj jāgaraṇakriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापविनिर्मुक्तः शक्रातिथ्यमवाप्नुयात् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यः पश्यति जनार्दनम्

sarvapāpavinirmuktaḥ śakrātithyamavāpnuyāt / tatra tīrthe naraḥ snātvā yaḥ paśyati janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषविधिनाभ्यर्च्य प्रणम्य च पुनःपुनः । सपुत्रेण च तेनैव पित्ःणां विहिता गतिः

viśeṣavidhinābhyarcya praṇamya ca punaḥpunaḥ / saputreṇa ca tenaiva pitḥṇāṃ vihitā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमूर्तिस्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । सत्कार्यकारणोपेताः सुसूक्ष्माः सुमहाफलाः

ekamūrtistrayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ / satkāryakāraṇopetāḥ susūkṣmāḥ sumahāphalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते कथितं राजन्महापातकनाशनम् । अस्माहकस्य माहात्म्यं किमन्यत् परिपृच्छसि

etatte kathitaṃ rājanmahāpātakanāśanam / asmāhakasya māhātmyaṃ kimanyat paripṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.