Revakhanda of the Vayupurana 15

ततो मातृसहस्रैश्च रौद्रैश्च परिवारिता । कालरात्रिर् जगत्सर्वं हरते दीप्तलोचना

tato mātṛsahasraiśca raudraiśca parivāritā / kālarātrir jagatsarvaṃ harate dīptalocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ता मातरो घोरा ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकाः । वाय्विन्द्रानलकौबेरा यमतोयेशशक्तयः

tatastā mātaro ghorā brahmaviṣṇuśivātmikāḥ / vāyvindrānalakauberā yamatoyeśaśaktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दक्रोडनृसिंहानां विचरन्त्यो भयानकाः । चक्रशूलगदाखड्गवज्रशक्त्यृष्टिपट्टिशैः

skandakroḍanṛsiṃhānāṃ vicarantyo bhayānakāḥ / cakraśūlagadākhaḍgavajraśaktyṛṣṭipaṭṭiśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खट्वाङ्गैरुल्मुकैर्दीप्तैर्व्यचरन्मातरः क्षये । उमासंनोदिता सर्वाः प्रधावन्त्यो दिशो दश

khaṭvāṅgairulmukairdīptairvyacaranmātaraḥ kṣaye / umāsaṃnoditā sarvāḥ pradhāvantyo diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां चरणविक्षेपैर् हुङ्कारोद्गारनिस्वनैः । त्रैलोक्यमेतत्सकलं विप्रदग्धं समन्ततः

tāsāṃ caraṇavikṣepair huṅkārodgāranisvanaiḥ / trailokyametatsakalaṃ vipradagdhaṃ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हाहारवाक्रन्दितनिस्वनैश्च प्रभिन्नरथ्यागृहगोपुरैश्च । बभूव घोरा धरणी समन्तात् कपालकोशाकुलकर्बुराङ्गी

hāhāravākranditanisvanaiśca prabhinnarathyāgṛhagopuraiśca / babhūva ghorā dharaṇī samantāt kapālakośākulakarburāṅgī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदेतच्छतसाहस्रं जम्बूद्वीपं निगद्यते । सर्वमेव तद् उच्छन्नं समाधृष्य नृपोत्तम

yadetacchatasāhasraṃ jambūdvīpaṃ nigadyate / sarvameva tad ucchannaṃ samādhṛṣya nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बुं शाकं कुशं क्रौञ्चं गोमेदं शाल्मलिस्तथा । पुष्करद्वीपसहिता ये च पर्वतवासिनः

jambuṃ śākaṃ kuśaṃ krauñcaṃ gomedaṃ śālmalistathā / puṣkaradvīpasahitā ye ca parvatavāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ग्रस्ता मृत्युना सर्वे भूतैर्मातृगणैस्तथा । महासुरकपालैश्च मांसमेदोवसोत्कटैः

te grastā mṛtyunā sarve bhūtairmātṛgaṇaistathā / mahāsurakapālaiśca māṃsamedovasotkaṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुधिरोद्गारशोणाङ्गी महामाया सुभीषणा । पिबन्ती रुधिरं तत्र महामांसवसाप्रिया

rudhirodgāraśoṇāṅgī mahāmāyā subhīṣaṇā / pibantī rudhiraṃ tatra mahāmāṃsavasāpriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपालहस्ता विकटा भक्षयन्ती सुरासुरान् । नृत्यन्ती च हसन्ती च विपरीता महारवा

kapālahastā vikaṭā bhakṣayantī surāsurān / nṛtyantī ca hasantī ca viparītā mahāravā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यसंत्रासकरी विद्युत्संस्फोटहासिनी । सप्तद्वीपसमुद्रान्तां भक्षयित्वा च मेदिनीम्

trailokyasaṃtrāsakarī vidyutsaṃsphoṭahāsinī / saptadvīpasamudrāntāṃ bhakṣayitvā ca medinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वस्थानमगमद्यत्र देवो महेश्वरः । नर्मदातीरम् आश्रित्यावसन्मातृगणैः सह

tataḥ svasthānamagamadyatra devo maheśvaraḥ / narmadātīram āśrityāvasanmātṛgaṇaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमराणां कटे तुङ्गे नृत्यन्ती हसितानना । अमरा देवताः प्रोक्ताः शरीरं कटमुच्यते

amarāṇāṃ kaṭe tuṅge nṛtyantī hasitānanā / amarā devatāḥ proktāḥ śarīraṃ kaṭamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः कटैरावृतो यस्मात् पर्वतो ऽयं नृपोत्तम । छिन्नभिन्नास्थिनिकरैर् वसामेदोऽस्रविप्लुतैः

taiḥ kaṭairāvṛto yasmāt parvato 'yaṃ nṛpottama / chinnabhinnāsthinikarair vasāmedo'sraviplutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरंकट इत्येवं तेन प्रोक्तो मनीषिभिः । महापवित्रो लोकेषु शम्भुना स विनिर्मितः

amaraṃkaṭa ityevaṃ tena prokto manīṣibhiḥ / mahāpavitro lokeṣu śambhunā sa vinirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं संनिहितस्तत्र शङ्करो ह्युमया सह । ततो ऽहं नियतस्तत्र तस्य पादाग्रसंस्थितः

nityaṃ saṃnihitastatra śaṅkaro hyumayā saha / tato 'haṃ niyatastatra tasya pādāgrasaṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रह्वः प्रणतभावेन स्तौमि तं नीललोहितम् । ततस् तालकसम्पातैर् गणैर् मातृगणैः सह

prahvaḥ praṇatabhāvena staumi taṃ nīlalohitam / tatas tālakasampātair gaṇair mātṛgaṇaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रनृत्यति संहृष्टो मृत्युना सह शङ्करः । खट्वाङ्गैरुल्मुकैश्चैव पट्टिशैः परिघैस् तथा

saṃpranṛtyati saṃhṛṣṭo mṛtyunā saha śaṅkaraḥ / khaṭvāṅgairulmukaiścaiva paṭṭiśaiḥ parighais tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसमेदोवसाहस्ता हृष्टा नृत्यन्ति संघशः । वामना जटिला मुण्डा लम्बग्रीवोष्ठमूर्द्धजाः

māṃsamedovasāhastā hṛṣṭā nṛtyanti saṃghaśaḥ / vāmanā jaṭilā muṇḍā lambagrīvoṣṭhamūrddhajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाशिश्नोदरभुजा नृत्यन्ति च हसन्ति च । विकृतैराननैर् घोरैर् अर्भुजोल्बणमुखादिभिः

mahāśiśnodarabhujā nṛtyanti ca hasanti ca / vikṛtairānanair ghorair arbhujolbaṇamukhādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरं कण्टकं चक्रुः प्राप्ते कालविपर्यये । तेषां मध्ये महाघोरं जगत्सन्त्रासकारणम्

amaraṃ kaṇṭakaṃ cakruḥ prāpte kālaviparyaye / teṣāṃ madhye mahāghoraṃ jagatsantrāsakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युं पश्यामि नृत्यन्तं तडित्पिङ्गलमूर्द्धजम् । तस्य पार्श्वे स्थितां देवीं विमलाम्बरभूषिताम्

mṛtyuṃ paśyāmi nṛtyantaṃ taḍitpiṅgalamūrddhajam / tasya pārśve sthitāṃ devīṃ vimalāmbarabhūṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुण्डलोद्घुष्टगण्डां तां नागयज्ञोपवीतिनीम् । विचित्रैरुपहारैश्च पूजयन्तीं महेश्वरम्

kuṇḍalodghuṣṭagaṇḍāṃ tāṃ nāgayajñopavītinīm / vicitrairupahāraiśca pūjayantīṃ maheśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपश्यं नर्मदां तत्र मातरं विश्ववन्दिताम् । नानातरङ्गां सावर्तां सुवेलार्णवसंनिभाम्

apaśyaṃ narmadāṃ tatra mātaraṃ viśvavanditām / nānātaraṅgāṃ sāvartāṃ suvelārṇavasaṃnibhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासरःसरित्पातैर् अदृश्यां दृश्यरूपिणीम् । वन्द्यमानां सुरैः सिद्धैर्मुनिसङ्घैश्च भारत

mahāsaraḥsaritpātair adṛśyāṃ dṛśyarūpiṇīm / vandyamānāṃ suraiḥ siddhairmunisaṅghaiśca bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे घोरां सप्तसप्तकसंज्ञिताम् । महावीच्यौघफेनाढ्यां कुर्वन्तीं सजलं जगत्

etasminnantare ghorāṃ saptasaptakasaṃjñitām / mahāvīcyaughaphenāḍhyāṃ kurvantīṃ sajalaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टवान्नर्मदां देवीं मृगकृष्णाम्बरां पुनः । सधूमाशनिनिर्ह्रादैर् वहन्तीं सप्तधा तदा

dṛṣṭavānnarmadāṃ devīṃ mṛgakṛṣṇāmbarāṃ punaḥ / sadhūmāśaninirhrādair vahantīṃ saptadhā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संहारमतुलं दृष्टवान्राजसत्तम । नष्टचन्द्रार्ककिरणम् अभूद् एतच्चराचरम्

iti saṃhāramatulaṃ dṛṣṭavānrājasattama / naṣṭacandrārkakiraṇam abhūd etaccarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोत्पातसमुद्भूतं नष्टनक्षत्रमण्डलम् । अलातचक्रवत् तूर्णम् अशेषं भ्रामयंस्ततः

mahotpātasamudbhūtaṃ naṣṭanakṣatramaṇḍalam / alātacakravat tūrṇam aśeṣaṃ bhrāmayaṃstataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानकोटिसंकीर्णः स किंनरमहोरगः । महावातः सनिर्घातो येनाकम्पच्चराचरम्

vimānakoṭisaṃkīrṇaḥ sa kiṃnaramahoragaḥ / mahāvātaḥ sanirghāto yenākampaccarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रवक्त्रात्समुद्भूतः संवर्तो नाम विश्रुतः । वायुः संशोषयामास विततन् सप्तसागरान्

rudravaktrātsamudbhūtaḥ saṃvarto nāma viśrutaḥ / vāyuḥ saṃśoṣayāmāsa vitatan saptasāgarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धूलिताङ्गः कपिलाक्षमूर्द्धजो जटाकलापैर् अवबद्धमूर्द्धजः । महारवो दीप्तविशालशूलधृक्स पातु युष्मांश्च दिने दिने हरः

uddhūlitāṅgaḥ kapilākṣamūrddhajo jaṭākalāpair avabaddhamūrddhajaḥ / mahāravo dīptaviśālaśūladhṛksa pātu yuṣmāṃśca dine dine haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूली धनुष्मान्कवची किरीटी श्मशानभस्मोक्षितसर्वगात्रः । कपालमालाकुलकण्ठनालो महाहिसूत्रैरवबद्धमौलिः

śūlī dhanuṣmānkavacī kirīṭī śmaśānabhasmokṣitasarvagātraḥ / kapālamālākulakaṇṭhanālo mahāhisūtrairavabaddhamauliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गोनसौघैः परिवेष्टिताङ्गो विषाग्निचन्द्रामरसिन्धुमौलिः । पिनाकखण्टूवाङ्गकरालपाणिः स कृत्तिवासा डमरुप्रणादः

sa gonasaughaiḥ pariveṣṭitāṅgo viṣāgnicandrāmarasindhumauliḥ / pinākakhaṇṭūvāṅgakarālapāṇiḥ sa kṛttivāsā ḍamarupraṇādaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सप्तलोकान्तरनिःसृतात्मा महभुजावेष्टितसर्वगात्रः । नेत्रेण सूर्योदयसन्निभेन प्रवालकाङ्कूरनिभोदरेण

sa saptalokāntaraniḥsṛtātmā mahabhujāveṣṭitasarvagātraḥ / netreṇa sūryodayasannibhena pravālakāṅkūranibhodareṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ध्याभ्ररक्तोत्पलपद्मरागसिन्दूरविद्युत्प्रकरारुणेन । ततेन लिङ्गेन च लोचनेन चिक्रीडमानः स युगान्तकाले

sandhyābhraraktotpalapadmarāgasindūravidyutprakarāruṇena / tatena liṅgena ca locanena cikrīḍamānaḥ sa yugāntakāle

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्मयेनैव समुत्सृजन् स दण्डेन यद्वद् भगवान् समेरुः । पादाग्रविक्षेपविशीर्णशैलः कुर्वञ्जगत् सो ऽपि जगाम तत्र

hiraṇmayenaiva samutsṛjan sa daṇḍena yadvad bhagavān sameruḥ / pādāgravikṣepaviśīrṇaśailaḥ kurvañjagat so 'pi jagāma tatra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहर्तुकामस्त्रिदिवं त्वशेषं प्रमुञ्चमानो विकृताट्टहासम् । जहार सर्वं त्रिदिवं महात्मा संक्षोभयन्वै जगदीश एकः

saṃhartukāmastridivaṃ tvaśeṣaṃ pramuñcamāno vikṛtāṭṭahāsam / jahāra sarvaṃ tridivaṃ mahātmā saṃkṣobhayanvai jagadīśa ekaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं देवमीशानमजं वरेण्यं दृष्ट्वा जगत्संहरणं महेशम् । सा कालरात्रिः सह मातृभिश्च गणाश्च सर्वे शिवमर्चयन्ति

taṃ devamīśānamajaṃ vareṇyaṃ dṛṣṭvā jagatsaṃharaṇaṃ maheśam / sā kālarātriḥ saha mātṛbhiśca gaṇāśca sarve śivamarcayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दी च भृङ्गी च गणादयश्च तं सर्वभूतं प्रणमन्ति देवम् । जागद्वरं सर्वजनस्य कारणं हरं स्मरारातिम् अहर्निशं ते

nandī ca bhṛṅgī ca gaṇādayaśca taṃ sarvabhūtaṃ praṇamanti devam / jāgadvaraṃ sarvajanasya kāraṇaṃ haraṃ smarārātim aharniśaṃ te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.