Library·Revakhanda of the Vayupurana·159

Revakhanda of the Vayupurana 159

ततो गच्छेन्महाराज तीर्थं परमपावनम् । नर्मदायां सुदुष्प्रापं सिद्धं ह्यनरकेश्वरम्

tato gacchenmahārāja tīrthaṃ paramapāvanam / narmadāyāṃ suduṣprāpaṃ siddhaṃ hyanarakeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पापकर्मापि भारत । न पश्यति महाघोरं नरकद्वारसंज्ञिकम्

tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā pāpakarmāpi bhārata / na paśyati mahāghoraṃ narakadvārasaṃjñikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाशुभफलैस्तात भुक्तभोगा नरास्त्विह । जायन्ते लक्षणैर्यैस्तु तानि मे वद सत्तम

śubhāśubhaphalaistāta bhuktabhogā narāstviha / jāyante lakṣaṇairyaistu tāni me vada sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा निर्गच्छते जीवस्त्यक्त्वा देहं न पश्यति । तथा गच्छन्पुनर्देहं पञ्चभूतसमन्वितः

yathā nirgacchate jīvastyaktvā dehaṃ na paśyati / tathā gacchanpunardehaṃ pañcabhūtasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वगस्थिमांसमेदोऽसृक्केशस्नायुशतैः सह । विण्मूत्ररेतःसङ्घाते का संज्ञा जायते नृणाम्

tvagasthimāṃsamedo'sṛkkeśasnāyuśataiḥ saha / viṇmūtraretaḥsaṅghāte kā saṃjñā jāyate nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तः स मार्कण्डः कथयामास योगवित् । ध्यात्वा सनातनं सर्वं देवदेवं महेश्वरम्

evamuktaḥ sa mārkaṇḍaḥ kathayāmāsa yogavit / dhyātvā sanātanaṃ sarvaṃ devadevaṃ maheśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु पार्थ महाप्रश्नं कथयामि यथाश्रुतम् । सकाशाद्ब्रह्मणः पूर्वमृषिदेवसमागमे

śṛṇu pārtha mahāpraśnaṃ kathayāmi yathāśrutam / sakāśādbrahmaṇaḥ pūrvamṛṣidevasamāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुरात्मवतां शास्ता राजा शास्ता दुरात्मनाम् । इह प्रच्छन्नपापानां शास्ता वैवस्वतो यमः

gururātmavatāṃ śāstā rājā śāstā durātmanām / iha pracchannapāpānāṃ śāstā vaivasvato yamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचीर्णप्रायश्चित्तानां यमलोके ह्यनेकधा । यातनाभिर्वियुक्तानामनेकां जीवसन्ततिम्

acīrṇaprāyaścittānāṃ yamaloke hyanekadhā / yātanābhirviyuktānāmanekāṃ jīvasantatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा मनुष्यभावे तु पापचिह्ना भवन्ति ते । तत्ते ऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

gatvā manuṣyabhāve tu pāpacihnā bhavanti te / tatte 'haṃ sampravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहित्वा यातनां सर्वां गत्वा वैवस्वतक्षयम् । विस्तीर्णयातना ये तु लोकमायान्ति चिह्निताः

sahitvā yātanāṃ sarvāṃ gatvā vaivasvatakṣayam / vistīrṇayātanā ye tu lokamāyānti cihnitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गद्गदो ऽनृतवादी स्यान्मूकश्चैव गवानृते । ब्रह्महा जायते कुष्ठी श्यावदन्तस्तु मद्यपः

gadgado 'nṛtavādī syānmūkaścaiva gavānṛte / brahmahā jāyate kuṣṭhī śyāvadantastu madyapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुनखी स्वर्णहरणाद् दुःश्चर्मा गुरुतल्पगः । संयोगी हीनयोनिः स्याद् दरिद्रो ऽदत्तदानतः

kunakhī svarṇaharaṇād duḥścarmā gurutalpagaḥ / saṃyogī hīnayoniḥ syād daridro 'dattadānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामशूकरतां याति ह्ययाज्ययाजको नृप । खरो वै बहुयाजी स्याच्छ्वानिमन्त्रितभोजनात्

grāmaśūkaratāṃ yāti hyayājyayājako nṛpa / kharo vai bahuyājī syācchvānimantritabhojanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरीक्षितभोजी स्याद्वानरो विजने वने । वितर्जको ऽथ मार्जारः खद्योतः कक्षदाहतः

aparīkṣitabhojī syādvānaro vijane vane / vitarjako 'tha mārjāraḥ khadyotaḥ kakṣadāhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविद्यां यः प्रयच्छेत बलीवर्दो भवेद्धि सः । अन्नं पर्युषितं विप्रे ददानः क्लीबतां व्रजेत्

avidyāṃ yaḥ prayaccheta balīvardo bhaveddhi saḥ / annaṃ paryuṣitaṃ vipre dadānaḥ klībatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्सर्यादथ जात्यन्धो जन्मान्धः पुस्तकं हरन् । फलान्याहरतो ऽपत्यं म्रियते नात्र संशयः

mātsaryādatha jātyandho janmāndhaḥ pustakaṃ haran / phalānyāharato 'patyaṃ mriyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतो वानरतां याति तन्मुक्तो ऽथ गलाडवान् । अदत्त्वा भक्षयंस्तानि ह्यनपत्यो भवेन्नरः

mṛto vānaratāṃ yāti tanmukto 'tha galāḍavān / adattvā bhakṣayaṃstāni hyanapatyo bhavennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरन्वस्त्रं भवेद्गोधा गरदः पवनाशनः । प्रव्राजी गमनाद् राजन् भवेन् मरुपिशाचकः

haranvastraṃ bhavedgodhā garadaḥ pavanāśanaḥ / pravrājī gamanād rājan bhaven marupiśācakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातको जलहर्ता च धान्यहर्ता च मूषकः । अप्राप्तयौवनां गच्छन् भवेत् सर्प इति श्रुतिः

vātako jalahartā ca dhānyahartā ca mūṣakaḥ / aprāptayauvanāṃ gacchan bhavet sarpa iti śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुदाराभिलाषी च कृकलासो भवेच्चिरम् । जलप्रस्रवणं यस्तु भिन्द्यान्मत्स्यो भवेन्नरः

gurudārābhilāṣī ca kṛkalāso bhavecciram / jalaprasravaṇaṃ yastu bhindyānmatsyo bhavennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविक्रेयान् विक्रयन् वै विकटाक्षो भवेन्नरः । अयोनिगो वृको हि स्याद् उलूकः क्रयवञ्चनात्

avikreyān vikrayan vai vikaṭākṣo bhavennaraḥ / ayonigo vṛko hi syād ulūkaḥ krayavañcanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतस्यैकादशाहे तु भुञ्जानः श्वोपजायते । प्रतिश्रुत्य द्विजायार्थम् अददन् मधुको भवेत्

mṛtasyaikādaśāhe tu bhuñjānaḥ śvopajāyate / pratiśrutya dvijāyārtham adadan madhuko bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञीगमाद्भवेद्दुष्टतस्करो विड्वराहकः । परिवादी द्विजातीनां लभते काच्छपीं तनुम्

rājñīgamādbhavedduṣṭataskaro viḍvarāhakaḥ / parivādī dvijātīnāṃ labhate kācchapīṃ tanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजेद्देवलको राजन्योनिं चाण्डालसंज्ञिताम् । दुर्भगः फलविक्रेता वृश्चिको वृषलीपतिः

vrajeddevalako rājanyoniṃ cāṇḍālasaṃjñitām / durbhagaḥ phalavikretā vṛściko vṛṣalīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्जारो ऽग्निं पदा स्पृष्ट्वा रोगवान्परमांसभुक् । सोदर्यागमनात्षण्ढो दुर्गन्धश्च सुगन्धहृत्

mārjāro 'gniṃ padā spṛṣṭvā rogavānparamāṃsabhuk / sodaryāgamanātṣaṇḍho durgandhaśca sugandhahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामभट्टो दिवाकीर्तिर् दैवज्ञो गर्दभो भवेत् । कुपण्डितः स्यान्मार्जारो भषणो व्यास एव च

grāmabhaṭṭo divākīrtir daivajño gardabho bhavet / kupaṇḍitaḥ syānmārjāro bhaṣaṇo vyāsa eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव दृश्यते राजन्प्रकाशात् परमर्मणाम् । यद्वा तद्वापि पारक्यं स्वल्पं वा यदि वा बहु

sa eva dṛśyate rājanprakāśāt paramarmaṇām / yadvā tadvāpi pārakyaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा वै योनिमाप्नोति तैरश्चीं नात्र संशयः । एवमादीनि चान्यानि चिह्नानि नृपसत्तम

kṛtvā vai yonimāpnoti tairaścīṃ nātra saṃśayaḥ / evamādīni cānyāni cihnāni nṛpasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्मविहितान्येव दृश्यन्ते यैस्तु मानवाः । ततो जन्म ततो मृत्युः सर्वजन्तुषु भारत

svakarmavihitānyeva dṛśyante yaistu mānavāḥ / tato janma tato mṛtyuḥ sarvajantuṣu bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते नात्र सन्देहः समीभूते शुभाशुभे । स्त्रीपुंसोः सम्प्रयोगेण विषुद्धे शुक्रशोणिते

jāyate nātra sandehaḥ samībhūte śubhāśubhe / strīpuṃsoḥ samprayogeṇa viṣuddhe śukraśoṇite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चभूतसमोपेतः सषष्ठः परमेश्वरः । इन्द्रियाणि मनः प्राणा ज्ञानमायुः सुखं धृतिः

pañcabhūtasamopetaḥ saṣaṣṭhaḥ parameśvaraḥ / indriyāṇi manaḥ prāṇā jñānamāyuḥ sukhaṃ dhṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणं प्रेरणं दुःखमिच्छाहङ्कार एव च । प्रयत्न आकृतिर्वर्णः स्वरद्वेषौ भवाभवौ

dhāraṇaṃ preraṇaṃ duḥkhamicchāhaṅkāra eva ca / prayatna ākṛtirvarṇaḥ svaradveṣau bhavābhavau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्येदमात्मनः सर्वमनादेरादिमिच्छतः । प्रथमे मासि स क्लेदभूतो धातुविमूर्छितः

tasyedamātmanaḥ sarvamanāderādimicchataḥ / prathame māsi sa kledabhūto dhātuvimūrchitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मास्यर्बुदं द्वितीये तु तृतीये चेन्द्रियैर्युतः । आकाशाल्लाघवं सौक्ष्म्यं शब्दं श्रोत्रबलादिकम् । वायोस्तु स्पर्शनं चेष्टां दहनं रौक्ष्यमेव च

māsyarbudaṃ dvitīye tu tṛtīye cendriyairyutaḥ / ākāśāllāghavaṃ saukṣmyaṃ śabdaṃ śrotrabalādikam / vāyostu sparśanaṃ ceṣṭāṃ dahanaṃ raukṣyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तात्तु दर्शनं पक्तिमौष्ण्यं रूपं प्रकाशनम् । सलिलाद्रसनां शैत्यं स्नेहं क्लेदं समार्दवम्

pittāttu darśanaṃ paktimauṣṇyaṃ rūpaṃ prakāśanam / salilādrasanāṃ śaityaṃ snehaṃ kledaṃ samārdavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमेर्गन्धं तथा घ्राणं गौरवं मूर्तिमेव च । आत्मा गृह्णात्यजः पूर्वं तृतीये स्पन्दते च सः

bhūmergandhaṃ tathā ghrāṇaṃ gauravaṃ mūrtimeva ca / ātmā gṛhṇātyajaḥ pūrvaṃ tṛtīye spandate ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दौर्हृदस्याप्रदानेन गर्भो दोषमवाप्नुयात् । वैरूप्यं मरणं वापि तस्मात्कार्यं प्रियं स्त्रियाः

daurhṛdasyāpradānena garbho doṣamavāpnuyāt / vairūpyaṃ maraṇaṃ vāpi tasmātkāryaṃ priyaṃ striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थैर्यं चतुर्थे त्वङ्गानां पञ्चमे शोणितोद्भवः । षष्ठे बलं च वर्णश्च नखरोम्णां च सम्भवः

sthairyaṃ caturthe tvaṅgānāṃ pañcame śoṇitodbhavaḥ / ṣaṣṭhe balaṃ ca varṇaśca nakharomṇāṃ ca sambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा चेतनायुक्तो नखरोमशतावृतः । सप्तमे चाष्टमे चैव त्वचावान् स्मृतिवान् अपि

manasā cetanāyukto nakharomaśatāvṛtaḥ / saptame cāṣṭame caiva tvacāvān smṛtivān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्गर्भं पुनर् धात्रीम् एनस्तस्य प्रधावति । अष्टमे मास्यतो गर्भो जातः प्राणैर्वियुज्यते

punargarbhaṃ punar dhātrīm enastasya pradhāvati / aṣṭame māsyato garbho jātaḥ prāṇairviyujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमे दशमे वापि प्रबलैः सूतिमारुतैः । निर्गच्छते बाण इव यन्त्रच्छिद्रेण सज्वरः

navame daśame vāpi prabalaiḥ sūtimārutaiḥ / nirgacchate bāṇa iva yantracchidreṇa sajvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरावयवैर्युक्तो ह्यङ्गप्रत्यङ्गसंयुतः । अष्टोत्तरं मर्मशतं तत्रास्था तु शतत्रयम्

śarīrāvayavairyukto hyaṅgapratyaṅgasaṃyutaḥ / aṣṭottaraṃ marmaśataṃ tatrāsthā tu śatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त शिरःकपालानि विहितानि स्वयम्भुवा । तिस्रः कोट्यो ऽर्धकोटी च रोम्णामङ्गेषु भारत

sapta śiraḥkapālāni vihitāni svayambhuvā / tisraḥ koṭyo 'rdhakoṭī ca romṇāmaṅgeṣu bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वासप्ततिसहस्राणि हृदयाद् अभिनिसृताः । हितानाम हि ता नाड्यस् तासां मध्ये शशिप्रभा

dvāsaptatisahasrāṇi hṛdayād abhinisṛtāḥ / hitānāma hi tā nāḍyas tāsāṃ madhye śaśiprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रवर्तते चक्रं भूतग्रामे चतुर्विधे । उत्पत्तिश्च विनाशश्च भवतः सर्वदेहिनाम्

evaṃ pravartate cakraṃ bhūtagrāme caturvidhe / utpattiśca vināśaśca bhavataḥ sarvadehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतिरूर्ध्वा च धर्मेण ह्यधर्मेण त्वधोगतिः । जायते सर्ववर्णानां स्वधर्मचलनान् नृप

gatirūrdhvā ca dharmeṇa hyadharmeṇa tvadhogatiḥ / jāyate sarvavarṇānāṃ svadharmacalanān nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवत्वे मानवत्वे च दानभोगादिकाः क्रियाः । दृश्यन्ते या महाराज तत्सर्वं कर्मजं फलम्

devatve mānavatve ca dānabhogādikāḥ kriyāḥ / dṛśyante yā mahārāja tatsarvaṃ karmajaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्म विहिते घोरे कामक्सोधार्जिते शुभे । निमज्जेन्नरके घोरे यस्योत्तारो न विद्यते

svakarma vihite ghore kāmaksodhārjite śubhe / nimajjennarake ghore yasyottāro na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तारणाय जन्तूनां नर्मदातटसंस्थितम् । एवमेतन्महातीर्थं नरकेश्वरमुत्तमम्

uttāraṇāya jantūnāṃ narmadātaṭasaṃsthitam / evametanmahātīrthaṃ narakeśvaramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरकापहं महापुण्यं महापातकनाशनम् । तत्तीर्थं सर्वतीर्थानामुत्तमं भुवि दुर्लभम्

narakāpahaṃ mahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam / tattīrthaṃ sarvatīrthānāmuttamaṃ bhuvi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत महेश्वरम् । महापातकयुक्तो ऽपि नरकं नैव पश्यति

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayeta maheśvaram / mahāpātakayukto 'pi narakaṃ naiva paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थे तु यो दद्याद् धेनुं वैतरणीं शुभाम् । स मुच्यते सुखेनैव वैतरण्यां न संशयः

tatra tīrthe tu yo dadyād dhenuṃ vaitaraṇīṃ śubhām / sa mucyate sukhenaiva vaitaraṇyāṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमद्वारे महाघोरे या सा वैतरणी नदी । किंरूपा किंप्रमाणा सा कथं सा वहति द्विज

yamadvāre mahāghore yā sā vaitaraṇī nadī / kiṃrūpā kiṃpramāṇā sā kathaṃ sā vahati dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं तस्याः प्रमुच्यन्ते केषां वासस्तु संततम् । केषां तु सानुकूला सा ह्येतद्विस्तरतो वद

kathaṃ tasyāḥ pramucyante keṣāṃ vāsastu saṃtatam / keṣāṃ tu sānukūlā sā hyetadvistarato vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मपुत्र महाबाहो शृणु सर्वं मयोदितम् । या सा वैतरणी नाम यमद्वारे महासरित्

dharmaputra mahābāho śṛṇu sarvaṃ mayoditam / yā sā vaitaraṇī nāma yamadvāre mahāsarit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगाधा पाररहिता दृष्टमात्रा भयावहा । पूयशोणिततोया सा मांसकर्दमनिर्मिता

agādhā pārarahitā dṛṣṭamātrā bhayāvahā / pūyaśoṇitatoyā sā māṃsakardamanirmitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तोयं भ्रमते तूर्णं तापीमध्ये घृतं यथा । कृमिभिः सङ्कुलं पूयं वज्रतुण्डैरयोमुखैः

tattoyaṃ bhramate tūrṇaṃ tāpīmadhye ghṛtaṃ yathā / kṛmibhiḥ saṅkulaṃ pūyaṃ vajratuṇḍairayomukhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशुमारैश्च मकरैर् वज्रकर्तरिसंयुतैः । अन्यैश्च जलजीवैः सा सुहिंस्रैर्मर्मभेदिभिः

śiśumāraiśca makarair vajrakartarisaṃyutaiḥ / anyaiśca jalajīvaiḥ sā suhiṃsrairmarmabhedibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपन्ति द्वादशादित्याः प्रलयान्त इवोल्बणाः । पतन्ति तत्र वै मर्त्याः क्रन्दन्तो भृशदारुणम्

tapanti dvādaśādityāḥ pralayānta ivolbaṇāḥ / patanti tatra vai martyāḥ krandanto bhṛśadāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा भ्रातः पुत्र हा मातः प्रलपन्ति मुहुर्मुहुः । असिपत्त्रवने घोरे पतन्तं यो ऽभिरक्षति

hā bhrātaḥ putra hā mātaḥ pralapanti muhurmuhuḥ / asipattravane ghore patantaṃ yo 'bhirakṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतरन्ति निमज्जन्ति ग्लानिं गच्छन्ति जन्तवः । चतुर्विधैः प्राणिगणैर्द्रष्टव्या सा महानदी

prataranti nimajjanti glāniṃ gacchanti jantavaḥ / caturvidhaiḥ prāṇigaṇairdraṣṭavyā sā mahānadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरन्ति तस्यां सद्दानैरन्यथा तु पतन्ति ते । मातरं ये न मन्यन्ते ह्याचार्यं गुरुमेव च

taranti tasyāṃ saddānairanyathā tu patanti te / mātaraṃ ye na manyante hyācāryaṃ gurumeva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवजानन्ति मूढा ये तेषां वासस्तु संततम् । पतिव्रतां साधुशीलामूढां धर्मेषु निश्चलाम्

avajānanti mūḍhā ye teṣāṃ vāsastu saṃtatam / pativratāṃ sādhuśīlāmūḍhāṃ dharmeṣu niścalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परित्यजन्ति ये पापाः संततं तु वसन्ति ते । विश्वासप्रतिपन्नानां स्वामिमित्रतपस्विनाम्

parityajanti ye pāpāḥ saṃtataṃ tu vasanti te / viśvāsapratipannānāṃ svāmimitratapasvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीबालवृद्धदीनानां छिद्रम् अन्वेषयन्ति ये । पच्यन्ते तत्र मध्ये वै क्रन्दमानाः सुपापिनः

strībālavṛddhadīnānāṃ chidram anveṣayanti ye / pacyante tatra madhye vai krandamānāḥ supāpinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रान्तं बुभुक्षितं विप्रं यो विघ्नयति दुर्मतिः । कृमिभिर् भक्ष्यते तत्र यावत्कल्पशतत्रयम्

śrāntaṃ bubhukṣitaṃ vipraṃ yo vighnayati durmatiḥ / kṛmibhir bhakṣyate tatra yāvatkalpaśatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य यो दानं न प्रयच्छति । आहूय नास्ति यो ब्रूते तस्य वासस्तु संततम्

brāhmaṇāya pratiśrutya yo dānaṃ na prayacchati / āhūya nāsti yo brūte tasya vāsastu saṃtatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निदो गरदश्चैव राजगामी च पैशुनी । कथाभङ्गकरश्चैव कूटसाक्षी च मद्यपः

agnido garadaścaiva rājagāmī ca paiśunī / kathābhaṅgakaraścaiva kūṭasākṣī ca madyapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रविध्वंसकश्चैव स्वयंदत्तापहारकः । सुक्षेत्रसेतुभेदी च परदारप्रधर्षकः

vajravidhvaṃsakaścaiva svayaṃdattāpahārakaḥ / sukṣetrasetubhedī ca paradārapradharṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणो रसविक्रेता वृषलीपतिरेव च । गोकुलस्य तृषार्तस्य पालीभेदं करोति यः

brāhmaṇo rasavikretā vṛṣalīpatireva ca / gokulasya tṛṣārtasya pālībhedaṃ karoti yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्याभिदूषकश्चैव दानं दत्त्वा तु तापकः । शूद्रस्तु कपिलापानी ब्राह्मणो मांसभोजनी

kanyābhidūṣakaścaiva dānaṃ dattvā tu tāpakaḥ / śūdrastu kapilāpānī brāhmaṇo māṃsabhojanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते वसन्ति सततं मा विचारं कृथा नृप । सानुकूला भवेद्येन तच् छृणुष्व नराधिप

ete vasanti satataṃ mā vicāraṃ kṛthā nṛpa / sānukūlā bhavedyena tac chṛṇuṣva narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयने विषुवे चैव व्यतीपाते दिनक्षये । अन्येषु पुण्यकालेषु दीयते दानमुत्तमम्

ayane viṣuve caiva vyatīpāte dinakṣaye / anyeṣu puṇyakāleṣu dīyate dānamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णां वा पाटलां वापि कुर्याद्वैतरणीं शुभाम् । स्वर्णशृङ्गीं रूप्यखुरां कांस्यपात्रस्य दोहिनीम्

kṛṣṇāṃ vā pāṭalāṃ vāpi kuryādvaitaraṇīṃ śubhām / svarṇaśṛṅgīṃ rūpyakhurāṃ kāṃsyapātrasya dohinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णवस्त्रयुगाच्छन्नां सप्तधान्यसमन्विताम् । कुर्यात्सद्रोणशिखर आसीनां ताम्रभाजने

kṛṣṇavastrayugācchannāṃ saptadhānyasamanvitām / kuryātsadroṇaśikhara āsīnāṃ tāmrabhājane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमं हैमं प्रकुर्वीत लोहदण्डसमन्वितम् । इक्षुदण्डमयं बद्ध्वा ह्युडुपं पट्टबन्धनैः

yamaṃ haimaṃ prakurvīta lohadaṇḍasamanvitam / ikṣudaṇḍamayaṃ baddhvā hyuḍupaṃ paṭṭabandhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उडुपोपरि तां धेनुं सूर्यदेहसमुद्भवाम् । कृत्वा प्रकल्पयेद् विद्वाञ् छत्त्रोपानद्युगान्विताम्

uḍupopari tāṃ dhenuṃ sūryadehasamudbhavām / kṛtvā prakalpayed vidvāñ chattropānadyugānvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलीयकवासांसि ब्राह्मणाय निवेदयेत् । इममुच्चारयेन्मन्त्रं संगृह्यास्याश्च पुच्छकम्

aṅgulīyakavāsāṃsi brāhmaṇāya nivedayet / imamuccārayenmantraṃ saṃgṛhyāsyāśca pucchakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ यमद्वारे महाघोरे या सा वैतरणी नदी । तर्तुकामो ददाम्येनां तुभ्यं वैतरणि नमः । इत्यधिवासनमन्त्रः

oṃ yamadvāre mahāghore yā sā vaitaraṇī nadī / tartukāmo dadāmyenāṃ tubhyaṃ vaitaraṇi namaḥ / ityadhivāsanamantraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गावो मे चाग्रतः सन्तु गावो मे सन्तु पृष्ठतः । गावो मे हृदये सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम्

gāvo me cāgrataḥ santu gāvo me santu pṛṣṭhataḥ / gāvo me hṛdaye santu gavāṃ madhye vasāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ विष्णुरूप द्विजश्रेष्ठ भूदेव पङ्क्तिपावन । सदक्षिणा मया दत्ता तुभ्यं वैतरणि नमः । इति दानमन्त्रः

oṃ viṣṇurūpa dvijaśreṣṭha bhūdeva paṅktipāvana / sadakṣiṇā mayā dattā tubhyaṃ vaitaraṇi namaḥ / iti dānamantraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणं धर्मराजं च धेनुं वैतरणीं शिवाम् । सर्वं प्रदक्षिणीकृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत्

brāhmaṇaṃ dharmarājaṃ ca dhenuṃ vaitaraṇīṃ śivām / sarvaṃ pradakṣiṇīkṛtya brāhmaṇāya nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुच्छं संगृह्य सुरभेरग्रे कृत्वा द्विजं ततः

pucchaṃ saṃgṛhya surabheragre kṛtvā dvijaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनुके त्वं प्रतीक्षस्व यमद्वारे महाभये । उत्तितीर्षुरहं धेनो वैतरण्यै नमो ऽस्तु ते । इत्यनुव्रजमन्त्रः

dhenuke tvaṃ pratīkṣasva yamadvāre mahābhaye / uttitīrṣurahaṃ dheno vaitaraṇyai namo 'stu te / ityanuvrajamantraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुव्रजेत गच्छन्तं सर्वं तस्य गृहं नयेत् । एवं कृते महीपाल सरित्स्यात्सुखवाहिनी

anuvrajeta gacchantaṃ sarvaṃ tasya gṛhaṃ nayet / evaṃ kṛte mahīpāla saritsyātsukhavāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारयते तया धेन्वा सा सरिज्जलवाहिनी । सर्वान्कामानवाप्नोति ये दिव्या ये च मानुषाः

tārayate tayā dhenvā sā sarijjalavāhinī / sarvānkāmānavāpnoti ye divyā ye ca mānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोगी रोगाद्विमुक्तः स्याच्छाम्यन्ति परमापदः । स्वस्थे सहस्रगुणितमातुरे शतसंमितम्

rogī rogādvimuktaḥ syācchāmyanti paramāpadaḥ / svasthe sahasraguṇitamāture śatasaṃmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतस्यैव तु यद्दानं परोक्षे तत्समं स्मृतम् । स्वहस्तेन ततो देयं मृते कः कस्य दास्यति । इति मत्वा महाराज स्वदत्तं स्यान्महाफलम्

mṛtasyaiva tu yaddānaṃ parokṣe tatsamaṃ smṛtam / svahastena tato deyaṃ mṛte kaḥ kasya dāsyati / iti matvā mahārāja svadattaṃ syānmahāphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्तं तव धर्मसूनो दानं मया वैतरणीसमुत्थम् । शृणोति भक्त्या पठतीह सम्यक्स याति विष्णोः पदमप्रमेयम्

ityevamuktaṃ tava dharmasūno dānaṃ mayā vaitaraṇīsamuttham / śṛṇoti bhaktyā paṭhatīha samyaksa yāti viṣṇoḥ padamaprameyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ते चाश्वयुजे मासि तस्मिन्कृष्णा चतुर्दशी । स्नात्वा कृत्वा ततः श्राद्धं सम्पूज्य च महेश्वरम्

prāpte cāśvayuje māsi tasminkṛṣṇā caturdaśī / snātvā kṛtvā tataḥ śrāddhaṃ sampūjya ca maheśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभ्यो दीयते दानं भक्तिश्रद्धासमन्वितैः । पश्चाज्जागरणं कुर्यात् सत्कथाश्रवणादिभिः

pitṛbhyo dīyate dānaṃ bhaktiśraddhāsamanvitaiḥ / paścājjāgaraṇaṃ kuryāt satkathāśravaṇādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभातसमये स्नात्वा वै नर्मदाजले । तर्पणं विधिवत्कृत्वा पित्ःणां देवपूर्वकम्

tataḥ prabhātasamaye snātvā vai narmadājale / tarpaṇaṃ vidhivatkṛtvā pitḥṇāṃ devapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णे घृतसंयुक्तं दीपं दद्याद् द्विजातये । पश्चात् संभोजयेद् विप्रान् स्वयं चैव विमत्सरः

sauvarṇe ghṛtasaṃyuktaṃ dīpaṃ dadyād dvijātaye / paścāt saṃbhojayed viprān svayaṃ caiva vimatsaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृते नरश्रेष्ठ न जन्तुर्नरकं व्रजेत् । अवश्यमेव मनुजैर्द्रष्टव्या नारकी स्थितिः

evaṃ kṛte naraśreṣṭha na janturnarakaṃ vrajet / avaśyameva manujairdraṣṭavyā nārakī sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना कृत्वा न पश्येन्नरकान्नरः । तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां विधिना नृप

anena vidhinā kṛtvā na paśyennarakānnaraḥ / tatra tīrthe mṛtānāṃ tu narāṇāṃ vidhinā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वन्तरं शिवे लोके वासो भवति दुर्लभे । विमानेनार्कवर्णेन किंकिणीशतशोभिना

manvantaraṃ śive loke vāso bhavati durlabhe / vimānenārkavarṇena kiṃkiṇīśataśobhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गच्छति महाभाग सेव्यमानो ऽप्सरोगणैः । भुनक्ति विविधान्भोगानुक्तकालं न संशयः

sa gacchati mahābhāga sevyamāno 'psarogaṇaiḥ / bhunakti vividhānbhogānuktakālaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णे चैव ततः काल इह मानुष्यतां गतः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

pūrṇe caiva tataḥ kāla iha mānuṣyatāṃ gataḥ / sarvavyādhivinirmukto jīvecca śaradāṃ śatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्य चाश्वयुजे मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पूजयित्वा महेश्वरम् । महापातकयुक्तो ऽपि मुच्यते नात्र संशयः

prāpya cāśvayuje māsi kṛṣṇapakṣe caturdaśīm / ahorātroṣito bhūtvā pūjayitvā maheśvaram / mahāpātakayukto 'pi mucyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाविंशतिकोट्यो वै नरकाणां युधिष्ठिर । विमुक्ता नरकैर्दुःखैः शिवलोकं व्रजन्ति ते

aṣṭāviṃśatikoṭyo vai narakāṇāṃ yudhiṣṭhira / vimuktā narakairduḥkhaiḥ śivalokaṃ vrajanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र भुक्त्वा महाभोगान्दिव्यैश्वर्यसमन्वितान् । लभन्ते मानुषं जन्म दुर्लभं भुवि मानवाः

tatra bhuktvā mahābhogāndivyaiśvaryasamanvitān / labhante mānuṣaṃ janma durlabhaṃ bhuvi mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.