Revakhanda of the Vayupurana 17

एवं संस्तूयमानस्तु ब्रह्माद्यैर् मुनिपुंगवैः । ब्रह्मलोकगतैस्तत्र संजहार जगत्प्रभुः

evaṃ saṃstūyamānastu brahmādyair munipuṃgavaiḥ / brahmalokagataistatra saṃjahāra jagatprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तद्भीमं महारौद्रं दक्षिणं वक्त्रमव्ययम् । महादंष्ट्रोत्कटारावं पातालतलसंनिभम्

sa tadbhīmaṃ mahāraudraṃ dakṣiṇaṃ vaktramavyayam / mahādaṃṣṭrotkaṭārāvaṃ pātālatalasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्युज्ज्वलनपिङ्गाक्षं भैरवं लोमहर्षणम् । महाजिह्वं महादंष्ट्रं महासर्पशिरोधरम्

vidyujjvalanapiṅgākṣaṃ bhairavaṃ lomaharṣaṇam / mahājihvaṃ mahādaṃṣṭraṃ mahāsarpaśirodharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासुरशिरोमालं महाप्रलयकारणम् । ग्रसत्समुद्रनिहितवातवारिमयं हविः

mahāsuraśiromālaṃ mahāpralayakāraṇam / grasatsamudranihitavātavārimayaṃ haviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वडवामुखसङ्काशं महादेवस्य तन्मुखम् । जिह्वाग्रेण जगत्सर्वं लेलिहानमपश्यत

vaḍavāmukhasaṅkāśaṃ mahādevasya tanmukham / jihvāgreṇa jagatsarvaṃ lelihānamapaśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनानां सहस्राणि सहस्राणां शतानि च । दिशो दश महाघोरा मांसमेदोवसोत्कटाः

yojanānāṃ sahasrāṇi sahasrāṇāṃ śatāni ca / diśo daśa mahāghorā māṃsamedovasotkaṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दंष्ट्रा व्यवर्धत शतशो ऽथ सहस्रशः । सासुरान्सुरगन्धर्वान् सयक्षोरगराक्षसान्

tasya daṃṣṭrā vyavardhata śataśo 'tha sahasraśaḥ / sāsurānsuragandharvān sayakṣoragarākṣasān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दंष्ट्राग्रसंलग्नान्स ददर्श पितामहः । दन्तयन्त्रान्तसंविष्टं विचूर्णितशिरोधरम्

tasya daṃṣṭrāgrasaṃlagnānsa dadarśa pitāmahaḥ / dantayantrāntasaṃviṣṭaṃ vicūrṇitaśirodharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत् पश्यामि राजेन्द्र विशन्तं व्यादिते मुखे । नानातरङ्गभङ्गाङ्गा महाफेनौघसंकुलाः । यथा नद्यो लयं यान्ति समुद्रं प्राप्य सस्वनाः

jagat paśyāmi rājendra viśantaṃ vyādite mukhe / nānātaraṅgabhaṅgāṅgā mahāphenaughasaṃkulāḥ / yathā nadyo layaṃ yānti samudraṃ prāpya sasvanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ततं विश्वमिदं समस्तमनेकजीवार्णवदुर्विगाह्यम् । विवेश रुद्रस्य मुखं विशालं ज्वलत्तदुग्रं घननादघोरम्

tathā tataṃ viśvamidaṃ samastamanekajīvārṇavadurvigāhyam / viveśa rudrasya mukhaṃ viśālaṃ jvalattadugraṃ ghananādaghoram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वालास्ततस्तस्य मुखात्सुघोराः सविस्फुलिङ्गा बहुलाः सधूमाः । अनेकरूपा ज्वलनप्रकाशाः प्रदीपयन्तीव दिशो ऽखिलाश्च

jvālāstatastasya mukhātsughorāḥ savisphuliṅgā bahulāḥ sadhūmāḥ / anekarūpā jvalanaprakāśāḥ pradīpayantīva diśo 'khilāśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रविज्वालसहस्रमालि बभूव वक्त्रं चलजिह्वदंष्ट्रम् । महेश्वरस्याद्भुतरूपिणस् तदा स द्वादशात्मा प्रबभूव एकः

tato ravijvālasahasramāli babhūva vaktraṃ calajihvadaṃṣṭram / maheśvarasyādbhutarūpiṇas tadā sa dvādaśātmā prababhūva ekaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते द्वादशादित्या रुद्रवक्त्राद्विनिर्गताः । आश्रित्य दक्षिणामाशां निर्दहन्तो वसुंधराम्

tataste dvādaśādityā rudravaktrādvinirgatāḥ / āśritya dakṣiṇāmāśāṃ nirdahanto vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमं यज्जीवनं किंचिन्नानावृक्षतृणालयम् । शुष्कं पूर्वमनावृष्ट्या सकलाकुलभूतलम्

bhaumaṃ yajjīvanaṃ kiṃcinnānāvṛkṣatṛṇālayam / śuṣkaṃ pūrvamanāvṛṣṭyā sakalākulabhūtalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दीप्यमानं सहसा सूर्यैस् तै रुद्रसम्भवैः । धूमाकुलमभूत्सर्वं प्रणष्टग्रहतारकम्

taddīpyamānaṃ sahasā sūryais tai rudrasambhavaiḥ / dhūmākulamabhūtsarvaṃ praṇaṣṭagrahatārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जज्वाल सहसा दीप्तं भूमण्डलमशेषतः । ज्वालामालाकुलं सर्वमभूदेतच्चराचरम्

jajvāla sahasā dīptaṃ bhūmaṇḍalamaśeṣataḥ / jvālāmālākulaṃ sarvamabhūdetaccarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तद्वीपसमुद्रेषु सरित्सु च सरस्सु च अग्निरत्ति जगत्सर्वमाज्याहुतिमिवाध्वरे

saptadvīpasamudreṣu saritsu ca sarassu ca agniratti jagatsarvamājyāhutimivādhvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशालतेजसा दीप्ता महाज्वालासमाकुलाः । ददहुर् वै जगत्सर्वमादित्या रुद्रसम्भवाः

viśālatejasā dīptā mahājvālāsamākulāḥ / dadahur vai jagatsarvamādityā rudrasambhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यानां रश्मयश्च संस्पृष्टा वै परस्परम् । एवं ददाह भगवांस्त्रैलोक्यं सचराचरम्

ādityānāṃ raśmayaśca saṃspṛṣṭā vai parasparam / evaṃ dadāha bhagavāṃstrailokyaṃ sacarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तद्वीपप्रमाणस्तु सो ऽग्निर्भूत्वा महेश्वरः । सप्तद्वीपसमुद्रान्तां निर्ददाह वसुंधराम्

saptadvīpapramāṇastu so 'gnirbhūtvā maheśvaraḥ / saptadvīpasamudrāntāṃ nirdadāha vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमेरुमन्दरान्तां च निर्दहुर् वसुधां तदा । भित्त्वा तु सप्तपातालं नागलोकं ततो ऽदहत्

sumerumandarāntāṃ ca nirdahur vasudhāṃ tadā / bhittvā tu saptapātālaṃ nāgalokaṃ tato 'dahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूम्यधः सप्तपातालान्निर्दहंस्तारकैः सह । चचाराग्निः समन्तात्तु निर्दहन्वै युधिष्ठिर

bhūmyadhaḥ saptapātālānnirdahaṃstārakaiḥ saha / cacārāgniḥ samantāttu nirdahanvai yudhiṣṭhira

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धम्यमान इवाङ्गारैर् लोहरात्रिर् इव ज्वलन् । तथा तत्प्राज्वलत्सर्वं संवर्ताग्निप्रदीपितम्

dhamyamāna ivāṅgārair loharātrir iva jvalan / tathā tatprājvalatsarvaṃ saṃvartāgnipradīpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिर् निर्निर्झरसरः सरित् । विशीर्णशैलशृङ्गौघा कूर्मपृष्ठोपमाभवत्

nirvṛkṣā nistṛṇā bhūmir nirnirjharasaraḥ sarit / viśīrṇaśailaśṛṅgaughā kūrmapṛṣṭhopamābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वालामालाकुलं कृत्वा जगत्सर्वं चिदामकम् । महारूपधरो रुद्रो व्यतिष्ठत महेश्वरः

jvālāmālākulaṃ kṛtvā jagatsarvaṃ cidāmakam / mahārūpadharo rudro vyatiṣṭhata maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समातृगणभूयिष्ठा सयक्षोरगराक्षसा । ततो देवी महादेवं विवेश हरिलोचना

samātṛgaṇabhūyiṣṭhā sayakṣoragarākṣasā / tato devī mahādevaṃ viveśa harilocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वाणं परमापन्ना शान्तेव शिखिनः शिखा । जगत्सर्वं हि निर्दग्धं त्रिभिर्लोकैः सहानघ

nirvāṇaṃ paramāpannā śānteva śikhinaḥ śikhā / jagatsarvaṃ hi nirdagdhaṃ tribhirlokaiḥ sahānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रप्रसादान्मुक्त्वा मां नर्मदां चाप्ययोनिजाम् । युगानामयुतं देवो मया चाद्य बुभक्षणात्

rudraprasādānmuktvā māṃ narmadāṃ cāpyayonijām / yugānāmayutaṃ devo mayā cādya bubhakṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा ह्याराधितः शूली तेनाहमजरामरः । अघमर्षणघोरं च वामदेवं च त्र्यम्बकम्

purā hyārādhitaḥ śūlī tenāhamajarāmaraḥ / aghamarṣaṇaghoraṃ ca vāmadevaṃ ca tryambakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभं त्रिसुपर्णं च दुर्गां सावित्रमेव च । बृहदारण्यकं चैव बृहत्साम तथोत्तरम्

ṛṣabhaṃ trisuparṇaṃ ca durgāṃ sāvitrameva ca / bṛhadāraṇyakaṃ caiva bṛhatsāma tathottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौद्रीं परमगायत्रीं शिवोपनिषदं तथा । यथा प्रतिरथं सूक्तं जप्त्वा मृत्युंजयं तथा

raudrīṃ paramagāyatrīṃ śivopaniṣadaṃ tathā / yathā pratirathaṃ sūktaṃ japtvā mṛtyuṃjayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरित्सागरपर्यन्ता वसुधा भस्मसात्कृता । वर्जयित्वा महाभागां नर्मदाममृतोपमाम्

saritsāgaraparyantā vasudhā bhasmasātkṛtā / varjayitvā mahābhāgāṃ narmadāmamṛtopamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेन्द्रो मलयः सह्यो हेमकूटो ऽथ माल्यवान् । विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः

mahendro malayaḥ sahyo hemakūṭo 'tha mālyavān / vindhyaśca pāriyātraśca saptaite kulaparvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशादित्यनिर्दग्धाः शैलाः शीर्णशिलाः पृथक् । भस्मीभूतास्तु दृश्यन्ते न नष्टा नर्मदा तदा

dvādaśādityanirdagdhāḥ śailāḥ śīrṇaśilāḥ pṛthak / bhasmībhūtāstu dṛśyante na naṣṭā narmadā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवान्हेमकूटश्च निषधो गन्धमादनः । माल्यवांश्च गिरिश्रेष्ठो नीलः श्वेतो ऽथ शृङ्गवान्

himavānhemakūṭaśca niṣadho gandhamādanaḥ / mālyavāṃśca giriśreṣṭho nīlaḥ śveto 'tha śṛṅgavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते पर्वतरा जानो देवगन्धर्वसेविताः । युगान्ताग्निविनिर्दग्धाः सर्वे शीर्णमहाशिलाः

ete parvatarā jāno devagandharvasevitāḥ / yugāntāgnivinirdagdhāḥ sarve śīrṇamahāśilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मया पुरा दृष्टो युगान्ते सर्वसंक्षयः । वर्जयित्वा महापुण्यां नर्मदां नृपसत्तम

evaṃ mayā purā dṛṣṭo yugānte sarvasaṃkṣayaḥ / varjayitvā mahāpuṇyāṃ narmadāṃ nṛpasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.