Revakhanda of the Vayupurana 189

ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । उदीर्णो यत्र वाराहो ह्यभवद्धरणीधरः

tato gacchettu rājendra tīrthaṃ paramaśobhanam / udīrṇo yatra vārāho hyabhavaddharaṇīdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्वदंष्ट्रां करालाग्रां बिभ्रच्च पृथिवीम् इमाम् । स एव पञ्चमः प्रोक्तो वाराहो मुक्तिदायकः

dhanvadaṃṣṭrāṃ karālāgrāṃ bibhracca pṛthivīm imām / sa eva pañcamaḥ prokto vārāho muktidāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथमुदीर्णरूपो ऽभूद्वाराहो धरणीधरः । वाराहत्वं गतः केन पञ्चमः केन संज्ञितः

kathamudīrṇarūpo 'bhūdvārāho dharaṇīdharaḥ / vārāhatvaṃ gataḥ kena pañcamaḥ kena saṃjñitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिकल्पे पुरा राजन्क्षीरोदे भगवान् हरिः । शेते स भोगिशयने योगनिद्राविमोहितः

ādikalpe purā rājankṣīrode bhagavān hariḥ / śete sa bhogiśayane yoganidrāvimohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव नृपतिश्रेष्ठ गत्वा वै देवसंनिधौ । अवोचद्भारखिन्नाहं गमिष्यामि रसातलम्

babhūva nṛpatiśreṣṭha gatvā vai devasaṃnidhau / avocadbhārakhinnāhaṃ gamiṣyāmi rasātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा देवाः समुद्विग्ना गता यत्र जनार्दनः । तुष्टुवुर्वाग्भिरिष्टाभिः केशवं जगत्पतिम्

dṛṣṭvā devāḥ samudvignā gatā yatra janārdanaḥ / tuṣṭuvurvāgbhiriṣṭābhiḥ keśavaṃ jagatpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा ऊचुः । नमो नमस्ते देवेश सुरार्तिहर सर्वग । विश्वमूर्ते नमस्तुभ्यं त्राहि सर्वान्महद्भयात्

devā ūcuḥ / namo namaste deveśa surārtihara sarvaga / viśvamūrte namastubhyaṃ trāhi sarvānmahadbhayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तो दैवतैर्देवो ह्युवाच किमुपस्थितम् । कार्यं वदध्वं मे देवा यत्कृत्यं मा चिरं कृथाः

ityukto daivatairdevo hyuvāca kimupasthitam / kāryaṃ vadadhvaṃ me devā yatkṛtyaṃ mā ciraṃ kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा ऊचुः । धरा धरित्री भूतानां भारोद्विग्ना निमज्जति । तामुद्धर हृषीकेश लोकान्संस्थापय स्थितौ

devā ūcuḥ / dharā dharitrī bhūtānāṃ bhārodvignā nimajjati / tāmuddhara hṛṣīkeśa lokānsaṃsthāpaya sthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तः सुरैः सर्वैः केशवः परमेश्वरः । वाराहं रूपमास्थाय सर्वयज्ञमयं विभुः

evamuktaḥ suraiḥ sarvaiḥ keśavaḥ parameśvaraḥ / vārāhaṃ rūpamāsthāya sarvayajñamayaṃ vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं समाकुञ्चितमूर्धजम् । कृत्वा ऽनन्तं पादपीठं दंष्ट्राग्रेणोद्धरन्भुवम्

daṃṣṭrākarālaṃ piṅgākṣaṃ samākuñcitamūrdhajam / kṛtvā 'nantaṃ pādapīṭhaṃ daṃṣṭrāgreṇoddharanbhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपर्वतवनाम् उर्वीं समुद्रपरिमेखलाम् । उद्धृत्य भगवान् विष्णुर् उदीर्णः समजायत

saparvatavanām urvīṃ samudraparimekhalām / uddhṛtya bhagavān viṣṇur udīrṇaḥ samajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शयन्पञ्चधात्मानमुत्तरे नर्मदातटे । तथाद्यं कोरलायां तु द्वितीयं योधनीपुरे

darśayanpañcadhātmānamuttare narmadātaṭe / tathādyaṃ koralāyāṃ tu dvitīyaṃ yodhanīpure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयक्षेत्राभिधाने तु जयेति परिकीर्तितम् । असुरान् मोहयल्लिङ्गस्तृतीयः परिकीर्तितः

jayakṣetrābhidhāne tu jayeti parikīrtitam / asurān mohayalliṅgastṛtīyaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पावनाय जगद्धेतोः स्थितो यस्माच्छशिप्रभः । अतस्तु नृपशार्दूल श्वेत इत्याभिधीयते

pāvanāya jagaddhetoḥ sthito yasmācchaśiprabhaḥ / atastu nṛpaśārdūla śveta ityābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य जगतां देवीमुदीर्णो भृगुकच्छके । ततः पञ्चम उदीर्णो वराह इति संज्ञितः

uddhṛtya jagatāṃ devīmudīrṇo bhṛgukacchake / tataḥ pañcama udīrṇo varāha iti saṃjñitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पञ्चवराहास्ते कथितः पाण्डुनन्दन । युगपद्दर्शनं चैषां ब्रह्महत्यां व्यपोहति

iti pañcavarāhāste kathitaḥ pāṇḍunandana / yugapaddarśanaṃ caiṣāṃ brahmahatyāṃ vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठे मासि सिते पक्ष एकादश्यां विशेषतः । गत्वा ह्यादिवराहं तु सम्प्राप्ते दशमीदिने

jyeṣṭhe māsi site pakṣa ekādaśyāṃ viśeṣataḥ / gatvā hyādivarāhaṃ tu samprāpte daśamīdine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविष्यमन्नं भुञ्जीयाल् लघुसायं गते रवौ । रात्रौ जागरणं कुर्याद् वाराहे ह्यादिसंज्ञके

haviṣyamannaṃ bhuñjīyāl laghusāyaṃ gate ravau / rātrau jāgaraṇaṃ kuryād vārāhe hyādisaṃjñake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते ह्युषसि संस्नात्वा नर्मदाजले । संतर्प्य पितृदेवांश्च तिलैर्यवविमिश्रितैः

tataḥ prabhāte hyuṣasi saṃsnātvā narmadājale / saṃtarpya pitṛdevāṃśca tilairyavavimiśritaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनुं दद्याद्द्विजे योग्ये सर्वाभरणभूषिताम् । निर्ममो निरहङ्कारो दानं दद्याद् द्विजातये

dhenuṃ dadyāddvije yogye sarvābharaṇabhūṣitām / nirmamo nirahaṅkāro dānaṃ dadyād dvijātaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा सम्पूजयेद् देवं वाराहं ह्यादिसंज्ञितम् । अनेन विधिना पूज्य पश्चाद्गच्छेज्जयं त्वरन्

gatvā sampūjayed devaṃ vārāhaṃ hyādisaṃjñitam / anena vidhinā pūjya paścādgacchejjayaṃ tvaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वरितं तु जयं गत्वा पूर्वकं विधिमाचरेत् । अश्वं दद्याद् द्विजाग्र्याय जयपूर्वाभिनिर्गतम्

tvaritaṃ tu jayaṃ gatvā pūrvakaṃ vidhimācaret / aśvaṃ dadyād dvijāgryāya jayapūrvābhinirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गे चैव तिला देयाः श्वेते हिरण्यमेव च । उदीर्णे च भुवं दद्यात् पूर्वकं विधिम् आचरेत्

liṅge caiva tilā deyāḥ śvete hiraṇyameva ca / udīrṇe ca bhuvaṃ dadyāt pūrvakaṃ vidhim ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनस्तमित आदित्ये वराहान्पञ्च पश्यतः । यत्फलं लभते पार्थ तदिहैकमनाः शृणु

anastamita āditye varāhānpañca paśyataḥ / yatphalaṃ labhate pārtha tadihaikamanāḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः । एभिस्तु सह संयोगो विश्वस्तानां च वञ्चनम्

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ / ebhistu saha saṃyogo viśvastānāṃ ca vañcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वसृदुहितृभगिनीकुलदारोपबृंहणम् । आ जन्ममरणाद्यावत्पापं भरतसत्तम

svasṛduhitṛbhaginīkuladāropabṛṃhaṇam / ā janmamaraṇādyāvatpāpaṃ bharatasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थपञ्चकपूतस्य वैष्णवस्य विशेषतः । युगपच्चविनश्येत तूलराशिरिवानलात्

tīrthapañcakapūtasya vaiṣṇavasya viśeṣataḥ / yugapaccavinaśyeta tūlarāśirivānalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणानुस्मरणाज्जपध्यानाद् विशेषतः । विप्रणश्यन्ति पापानि गिरिकूटसमान्यपि

nārāyaṇānusmaraṇājjapadhyānād viśeṣataḥ / vipraṇaśyanti pāpāni girikūṭasamānyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा पञ्च वराहान्वै पौरुषे महति स्थितः । आप्लवन्नर्मदातोये श्राद्धं कृत्वा यथाविधि

dṛṣṭvā pañca varāhānvai pauruṣe mahati sthitaḥ / āplavannarmadātoye śrāddhaṃ kṛtvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयास्तमनाद् अर्वाग् यः पश्येल् लोटणेश्वरम् । कलेवरविमुक्तः स इत्येवं शङ्करो ऽब्रवीत्

udayāstamanād arvāg yaḥ paśyel loṭaṇeśvaram / kalevaravimuktaḥ sa ityevaṃ śaṅkaro 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तिं प्रयाति सहसा दुष्प्रापां परमेश्वरीम् । पौरुषे क्रियमाणे ऽपि न सिद्धिर्जायते यदि

muktiṃ prayāti sahasā duṣprāpāṃ parameśvarīm / pauruṣe kriyamāṇe 'pi na siddhirjāyate yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रुवन्ति स्वर्गगमनम् अपि पापान्वितस्य च । यत्र तत्र गतस्यैव भवेत् पञ्चवराहकी

bruvanti svargagamanam api pāpānvitasya ca / yatra tatra gatasyaiva bhavet pañcavarāhakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठस्यैकादशीतिथौ ध्रुवं तत्र वसेन्नरः । आदिं जयं तथा श्वेतं लिङ्गमुदीर्णमेव च

jyeṣṭhasyaikādaśītithau dhruvaṃ tatra vasennaraḥ / ādiṃ jayaṃ tathā śvetaṃ liṅgamudīrṇameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रित्य तस्या द्रष्टव्या वराहास्तु यतस्ततः । ज्येष्ठस्यैकादशीतिथौ विष्णुना प्रभुविष्णुना

āśritya tasyā draṣṭavyā varāhāstu yatastataḥ / jyeṣṭhasyaikādaśītithau viṣṇunā prabhuviṣṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराहं रूपमास्थाय उद्धृता धरणी विभो । पुण्यात्पुण्यतमा तेन ह्यशेषाघौघनाशिनी

vārāhaṃ rūpamāsthāya uddhṛtā dharaṇī vibho / puṇyātpuṇyatamā tena hyaśeṣāghaughanāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा पञ्चवराहान्वै क्रोडमुदीर्णरूपिणम् । पूजयित्वा विधानेन पश्चाज्जागरणं चरेत्

dṛṣṭvā pañcavarāhānvai kroḍamudīrṇarūpiṇam / pūjayitvā vidhānena paścājjāgaraṇaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपञ्चवर्तिकान् दीपान् घृतेनोज्ज्वाल्य भक्तितः । पुराणश्रवणैर् नृत्यैर् गीतवाद्यैः सुमङ्गलैः

sapañcavartikān dīpān ghṛtenojjvālya bhaktitaḥ / purāṇaśravaṇair nṛtyair gītavādyaiḥ sumaṅgalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदजाप्यैः पवित्रैश्च क्षपयित्वा च शर्वरीम् । यत्पुण्यं लभते मर्त्यो ह्याजमीढ शृणुष्व तत्

vedajāpyaiḥ pavitraiśca kṣapayitvā ca śarvarīm / yatpuṇyaṃ labhate martyo hyājamīḍha śṛṇuṣva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवाजलं पुण्यतमं पृथिव्यां तथा च देवो जगतां पतिर्हरिः । एकादशी पापहरा नरेन्द्र बह्वायासैर् लभ्यते मानवानाम्

revājalaṃ puṇyatamaṃ pṛthivyāṃ tathā ca devo jagatāṃ patirhariḥ / ekādaśī pāpaharā narendra bahvāyāsair labhyate mānavānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकशो ब्रह्महत्यादिकानि शक्तानि हन्तुं पापसङ्घानि राजन् । नैते सर्वे युगपद्वै समेता हन्तुं शक्ताः किं न तद्ब्रूहि राजन्

ekaikaśo brahmahatyādikāni śaktāni hantuṃ pāpasaṅghāni rājan / naite sarve yugapadvai sametā hantuṃ śaktāḥ kiṃ na tadbrūhi rājan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथेदमुक्तं तव धर्मसूनो श्रुतं च यच्छङ्कराच्चन्द्रमौलेः । श्रुत्वेदम् इच्छन्मुच्यते सर्वपापैः पठन्पदं याति हि वृत्रशत्रोः

yathedamuktaṃ tava dharmasūno śrutaṃ ca yacchaṅkarāccandramauleḥ / śrutvedam icchanmucyate sarvapāpaiḥ paṭhanpadaṃ yāti hi vṛtraśatroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.