Revakhanda of the Vayupurana 230

इत्युक्त्वोपररामथ पाण्डोः पुत्राय वै मुनिः । मृकण्डतनयो धीमान्सप्तकल्पस्मरः पुरः

ityuktvopararāmatha pāṇḍoḥ putrāya vai muniḥ / mṛkaṇḍatanayo dhīmānsaptakalpasmaraḥ puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डमुनिना प्रोक्तं यथा पार्थाय सत्तमाः । तथा वः कथितं सर्वं रेवामाहात्म्यमुत्तमम्

mārkaṇḍamuninā proktaṃ yathā pārthāya sattamāḥ / tathā vaḥ kathitaṃ sarvaṃ revāmāhātmyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं पुण्या सरिच्छ्रेष्ठा रेवा विश्वैकपावनी । रुद्रदेहसमुद्भूता सर्वभूताभयप्रदा

iyaṃ puṇyā saricchreṣṭhā revā viśvaikapāvanī / rudradehasamudbhūtā sarvabhūtābhayapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओङ्कारजलधिं यावद् उवाच भृगुनन्दनः । तीर्थसङ्गमभेदान्वै धर्मपुत्राय पृच्छते

oṅkārajaladhiṃ yāvad uvāca bhṛgunandanaḥ / tīrthasaṅgamabhedānvai dharmaputrāya pṛcchate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समासेनैव मुनयस्तथाहं कथयामि वः । सप्तषष्टिसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

samāsenaiva munayastathāhaṃ kathayāmi vaḥ / saptaṣaṣṭisahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं केनात्र शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैरपि । तथाप्यत्र मुनिश्रेष्ठाः प्रोक्तं पार्थाय वै यथा

kathaṃ kenātra śakyante vaktuṃ varṣaśatairapi / tathāpyatra muniśreṣṭhāḥ proktaṃ pārthāya vai yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थम्ॐकारमारभ्य वक्ष्ये तीर्थावलिं शुभाम् । प्रोच्यमानां समासेन तां शृणुध्वं महर्षयः

tīrthamoṃkāramārabhya vakṣye tīrthāvaliṃ śubhām / procyamānāṃ samāsena tāṃ śṛṇudhvaṃ maharṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नत्वा सोमं महेशानं नत्वा ब्रह्माच्युतावुभौ । सरस्वतीं गणेशानं देव्यासाङ्घ्रिपञ्कजम्

natvā somaṃ maheśānaṃ natvā brahmācyutāvubhau / sarasvatīṃ gaṇeśānaṃ devyāsāṅghripañkajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाचार्यांस् तथा सर्वान्दृष्ट्वादृष्टार्थवेदिनः । प्रणम्य नर्मदां देवीं वक्ष्ये तीर्थावलिं त्विमाम्

pūrvācāryāṃs tathā sarvāndṛṣṭvādṛṣṭārthavedinaḥ / praṇamya narmadāṃ devīṃ vakṣye tīrthāvaliṃ tvimām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमो विश्वरूपाय ओङ्कारायाखिलात्मने । यमारभ्ये प्रवक्ष्यामि रेवातीर्थावलिं द्विजाः

oṃ namo viśvarūpāya oṅkārāyākhilātmane / yamārabhye pravakṣyāmi revātīrthāvaliṃ dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् मार्कण्डगदिते रेवातीर्थक्रमे शुभे । पुराणसंहिताध्याया मार्कण्डाश्रमवर्णनम्

asmin mārkaṇḍagadite revātīrthakrame śubhe / purāṇasaṃhitādhyāyā mārkaṇḍāśramavarṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रश्नाधिकारश्च प्रशंसा नर्मदोद्भवा । तथा पञ्चदशानां च प्रवाहानां प्रकीर्तनम्

tataḥ praśnādhikāraśca praśaṃsā narmadodbhavā / tathā pañcadaśānāṃ ca pravāhānāṃ prakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामनिर्वचनं तद्वत्तथा कल्पसमुद्भवाः । एकविंशतिकल्पानां तद्वन्नामानुकीर्तनम्

nāmanirvacanaṃ tadvattathā kalpasamudbhavāḥ / ekaviṃśatikalpānāṃ tadvannāmānukīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेयानुभूतानां सप्तानां लक्षणानि च । माहात्म्यं चैव रेवायाः शिवविष्ण्वोस् तथैव च

mārkaṇḍeyānubhūtānāṃ saptānāṃ lakṣaṇāni ca / māhātmyaṃ caiva revāyāḥ śivaviṣṇvos tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहारलक्षणं तद्वद् ओङ्कारस्य च सम्भवः । तथैवौंकारमाहात्म्यम् अमरकण्टकीर्तनम्

saṃhāralakṣaṇaṃ tadvad oṅkārasya ca sambhavaḥ / tathaivauṃkāramāhātmyam amarakaṇṭakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरेश्वरतीर्थं च तथा दारुवनं महत् । दारुकेश्वरतीर्थं च तीर्थं वै चरुकेश्वरम्

amareśvaratīrthaṃ ca tathā dāruvanaṃ mahat / dārukeśvaratīrthaṃ ca tīrthaṃ vai carukeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरुकासङ्गमस् तद्व्यद्वतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञाह्वयं तथा

carukāsaṅgamas tadvyadvatīpāteśvaraṃ tathā / pātāleśvaratīrthaṃ ca koṭiyajñāhvayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणेश्वरतीर्थं च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम् । सिद्धेश्वरं यमेशं च ब्रह्मेश्वरमतः परम्

varuṇeśvaratīrthaṃ ca liṅgānyaṣṭottaraṃ śatam / siddheśvaraṃ yameśaṃ ca brahmeśvaramataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारस्वतं चाष्टरुद्रं सावित्रं सोमसंज्ञितम् । शिवखातं महातीर्थं रुद्रावर्तं द्विजोत्तमाः

sārasvataṃ cāṣṭarudraṃ sāvitraṃ somasaṃjñitam / śivakhātaṃ mahātīrthaṃ rudrāvartaṃ dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मावर्तं परं तीर्थं सूर्यावर्तमतः परम् । पिप्पलावर्ततीर्थं च पिप्पल्याश्चैव सङ्गमः

brahmāvartaṃ paraṃ tīrthaṃ sūryāvartamataḥ param / pippalāvartatīrthaṃ ca pippalyāścaiva saṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरकण्टमाहात्म्यं कपिलासङ्गमस् तथा । विशल्यासम्भवश्चापि भृगुतुङ्गाद्रिकीर्तनम्

amarakaṇṭamāhātmyaṃ kapilāsaṅgamas tathā / viśalyāsambhavaścāpi bhṛgutuṅgādrikīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशल्यासङ्गमः पुण्यः करमर्दासमागमः । करमर्देश्वरं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम्

viśalyāsaṅgamaḥ puṇyaḥ karamardāsamāgamaḥ / karamardeśvaraṃ tīrthaṃ cakratīrthamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गमो नीलगङ्गायाः विध्वंसस्त्रिपुरस्य च । कीर्तनं तीर्थदानानां मधुकतृतीयाव्रतम्

saṅgamo nīlagaṅgāyāḥ vidhvaṃsastripurasya ca / kīrtanaṃ tīrthadānānāṃ madhukatṛtīyāvratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सरेश्वरतीर्थं च देहक्षेपे विधिस्ततः । तीर्थं ज्वालेश्वरं नाम ज्वालायाः सङ्गमस्तथा

apsareśvaratīrthaṃ ca dehakṣepe vidhistataḥ / tīrthaṃ jvāleśvaraṃ nāma jvālāyāḥ saṅgamastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रतीर्थं कुशावर्तं हंसतीर्थं तथैव च । अम्बरीषस्य तीर्थं च महाकालेश्वरं तथा

śakratīrthaṃ kuśāvartaṃ haṃsatīrthaṃ tathaiva ca / ambarīṣasya tīrthaṃ ca mahākāleśvaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृकेश्वरतीर्थं च भृगुतुङ्गानुवर्णनम् । तत्र भैरवमाहात्म्यं चपलेश्वरकीर्तनम्

mātṛkeśvaratīrthaṃ ca bhṛgutuṅgānuvarṇanam / tatra bhairavamāhātmyaṃ capaleśvarakīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डपाणेश्च माहात्म्यं कावेरीसङ्गमस्तथा । कुबेरेश्वरतीर्थं च वाराहीसङ्गमस् तथा

caṇḍapāṇeśca māhātmyaṃ kāverīsaṅgamastathā / kubereśvaratīrthaṃ ca vārāhīsaṅgamas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गमश्चण्डवेगायास्तीर्थं चण्डेश्वरं तथा । एरण्डीसङ्गमः पुण्य एरण्डेश्वरमुत्तमम्

saṅgamaścaṇḍavegāyāstīrthaṃ caṇḍeśvaraṃ tathā / eraṇḍīsaṅgamaḥ puṇya eraṇḍeśvaramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृतीर्थं च तत्रैव ओङ्कारस्य च सम्भवम् । माहात्म्यं पञ्चलिङ्गानाम् ओङ्कारस्य मुनीश्वराः

pitṛtīrthaṃ ca tatraiva oṅkārasya ca sambhavam / māhātmyaṃ pañcaliṅgānām oṅkārasya munīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटितीर्थस्य माहात्म्यं तीर्थं काकह्रदं तथा । जम्बुकेश्वरतीर्थं च सारस्वतम् अतः परम्

koṭitīrthasya māhātmyaṃ tīrthaṃ kākahradaṃ tathā / jambukeśvaratīrthaṃ ca sārasvatam ataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलासङ्गमस्तद्वत्तीर्थं च कपिलेश्वरम् । दैत्यसूदनतीर्थं च चक्रतीर्थं च वामनम्

kapilāsaṅgamastadvattīrthaṃ ca kapileśvaram / daityasūdanatīrthaṃ ca cakratīrthaṃ ca vāmanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थलक्षं विदुः पूर्वे कपिलायास्तु सङ्गमे । स्वर्गस्य नरकस्यापि लक्षणं मुनिभाषितम्

tīrthalakṣaṃ viduḥ pūrve kapilāyāstu saṅgame / svargasya narakasyāpi lakṣaṇaṃ munibhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवस्थानं शरीरस्य गोप्रदानानुवर्णनम् । अशोकवनिकातीर्थं मतङ्गाश्रमवर्णनम्

vyavasthānaṃ śarīrasya gopradānānuvarṇanam / aśokavanikātīrthaṃ mataṅgāśramavarṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकेश्वरतीर्थं च मतङ्गेश्वरमुत्तमम् । तथा मृगवनं पुण्यं तत्र तीर्थं मनोरथम्

aśokeśvaratīrthaṃ ca mataṅgeśvaramuttamam / tathā mṛgavanaṃ puṇyaṃ tatra tīrthaṃ manoratham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गमो ऽङ्गारगर्ताया अङ्गारेश्वरमुत्तमम् । तथा मेघवनं तीर्थं देव्या नामानुकीर्तनम्

saṅgamo 'ṅgāragartāyā aṅgāreśvaramuttamam / tathā meghavanaṃ tīrthaṃ devyā nāmānukīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गमश्चापि कुब्जायास्तीर्थं कुब्जेश्वरं तथा । बिल्वाम्रकं तथा तीर्थं पूर्णद्वीपमतः परम्

saṅgamaścāpi kubjāyāstīrthaṃ kubjeśvaraṃ tathā / bilvāmrakaṃ tathā tīrthaṃ pūrṇadvīpamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हिरण्यगर्भायाः सङ्गमः पुण्यकीर्तनः । द्वीपेश्वरं नाम तीर्थं पुण्यं यज्ञेश्वरं तथा

tathā hiraṇyagarbhāyāḥ saṅgamaḥ puṇyakīrtanaḥ / dvīpeśvaraṃ nāma tīrthaṃ puṇyaṃ yajñeśvaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माण्डव्याश्रमतीर्थं च विशोकासङ्गमस्तथा । वागीश्वरं नाम तीर्थं पुण्यो वै वागुसङ्गमः

māṇḍavyāśramatīrthaṃ ca viśokāsaṅgamastathā / vāgīśvaraṃ nāma tīrthaṃ puṇyo vai vāgusaṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रावर्तकं तत्र तीर्थं सौगन्धिकं तथा । सङ्गमश्च सरस्वत्या ईशानं तीर्थमुत्तमम्

sahasrāvartakaṃ tatra tīrthaṃ saugandhikaṃ tathā / saṅgamaśca sarasvatyā īśānaṃ tīrthamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतात्रयतीर्थं च शूलखातं ततः परम् । ब्रह्मोदं शाङ्करं सौम्यं सारस्वतमतः परम्

devatātrayatīrthaṃ ca śūlakhātaṃ tataḥ param / brahmodaṃ śāṅkaraṃ saumyaṃ sārasvatamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रयज्ञतीर्थं च कपालमोचनं तथा । आग्नेयम् अदितीशं च वाराहं तीर्थमुत्तमम्

sahasrayajñatīrthaṃ ca kapālamocanaṃ tathā / āgneyam aditīśaṃ ca vārāhaṃ tīrthamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा देवपथं तीर्थं तीर्थं यज्ञसहस्रकम् । शुक्लतीर्थं दीप्तिकेशं विष्णुतीर्थं च योधनम्

tathā devapathaṃ tīrthaṃ tīrthaṃ yajñasahasrakam / śuklatīrthaṃ dīptikeśaṃ viṣṇutīrthaṃ ca yodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदेश्वरतीर्थं च वरुणेशं च मारुतम् । योगेशं रोहिणीतीर्थं दारुतीर्थं च सत्तमाः

narmadeśvaratīrthaṃ ca varuṇeśaṃ ca mārutam / yogeśaṃ rohiṇītīrthaṃ dārutīrthaṃ ca sattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मावर्तं च पत्त्रेशं वाह्नं सौरं च कीर्त्यते । मेघनादं दारुतीर्थं देवतीर्थं गुहाश्रयम्

brahmāvartaṃ ca pattreśaṃ vāhnaṃ sauraṃ ca kīrtyate / meghanādaṃ dārutīrthaṃ devatīrthaṃ guhāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदेश्वरसंज्ञं तत्कपिलातीर्थमुत्तमम् । करञ्जेशं कुण्डलेशं पिप्पलादमतः परम्

narmadeśvarasaṃjñaṃ tatkapilātīrthamuttamam / karañjeśaṃ kuṇḍaleśaṃ pippalādamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमलेश्वरतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः । प्रशंसा शूलभेदस्य तत्रैवान्धकविक्रमः

vimaleśvaratīrthaṃ ca puṣkariṇyāśca saṅgamaḥ / praśaṃsā śūlabhedasya tatraivāndhakavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाश्वासनदानं च तथैवान्धकनिग्रहः । शूलभेदस्य चोत्पत्तिस्तथा पात्रपरीक्षणम्

devāśvāsanadānaṃ ca tathaivāndhakanigrahaḥ / śūlabhedasya cotpattistathā pātraparīkṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशंसा दानधर्मस्य ऋषिशृङ्गानुभावनम् । स्वर्गतिं दीर्घतपसो भानुमत्यास्तथेङ्गितम्

praśaṃsā dānadharmasya ṛṣiśṛṅgānubhāvanam / svargatiṃ dīrghatapaso bhānumatyāstatheṅgitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शबरस्वर्गगमनं माहात्म्यं शूलभेदजम् । कपिलेश्वरतीर्थं च मोक्षतीर्थमतः परम्

śabarasvargagamanaṃ māhātmyaṃ śūlabhedajam / kapileśvaratīrthaṃ ca mokṣatīrthamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गमो मोक्षनद्याश्च तीर्थं च विमलेश्वरम् । तथैवोलूकतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः

saṅgamo mokṣanadyāśca tīrthaṃ ca vimaleśvaram / tathaivolūkatīrthaṃ ca puṣkariṇyāśca saṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्येश्वरतीर्थं च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम् । सङ्गमो भीमकुल्यायास्तीर्थं भीमेश्वरं शुभम्

ādityeśvaratīrthaṃ ca tīrthaṃ vai saṅgameśvaram / saṅgamo bhīmakulyāyāstīrthaṃ bhīmeśvaraṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेश्वरतीर्थं च तथा वै पिप्पलेश्वरम् । करोटीश्वरतीर्थं च तीर्थमिन्द्रेश्वरं शुभम्

mārkaṇḍeśvaratīrthaṃ ca tathā vai pippaleśvaram / karoṭīśvaratīrthaṃ ca tīrthamindreśvaraṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्येशं कुमारेशं व्यासेश्वरमनुत्तमम् । वैद्यनाथं च केदारम् आनन्देश्वरसंज्ञितम्

agastyeśaṃ kumāreśaṃ vyāseśvaramanuttamam / vaidyanāthaṃ ca kedāram ānandeśvarasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृतीर्थं च मुण्डेशं चौरं कामेश्वरं तथा । सङ्गमश्चानुदुह्या वै तीर्थे भीमार्जुनाह्वये । तीर्थं धर्मेश्वरं नाम लुङ्केश्वरम् अतः परम्

mātṛtīrthaṃ ca muṇḍeśaṃ cauraṃ kāmeśvaraṃ tathā / saṅgamaścānuduhyā vai tīrthe bhīmārjunāhvaye / tīrthaṃ dharmeśvaraṃ nāma luṅkeśvaram ataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो धनदतीर्थं च जटेशं मङ्गलेश्वरम् । कपिलेश्वरतीर्थं च गोपारेश्वरमुत्तमम्

tato dhanadatīrthaṃ ca jaṭeśaṃ maṅgaleśvaram / kapileśvaratīrthaṃ ca gopāreśvaramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिनागेश्वरं नाम मणिनद्याश्च सङ्गमः । तिलकेश्वरतीर्थं च गौतमेशमतः परम्

maṇināgeśvaraṃ nāma maṇinadyāśca saṅgamaḥ / tilakeśvaratīrthaṃ ca gautameśamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव मातृतीर्थं च मुनिनोक्तं मुनीश्वराः । शङ्खचूडं च केदारं पाराशरमतः परम्

tatraiva mātṛtīrthaṃ ca muninoktaṃ munīśvarāḥ / śaṅkhacūḍaṃ ca kedāraṃ pārāśaramataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमेश्वरं च चन्द्रेशम् अश्ववत्याश्च सङ्गमः । बह्वीश्वरं नारदेशं वैद्यनाथं कपीश्वरम्

bhīmeśvaraṃ ca candreśam aśvavatyāśca saṅgamaḥ / bahvīśvaraṃ nāradeśaṃ vaidyanāthaṃ kapīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भेश्वरं च मार्कण्डं रामेशं लक्ष्मणेश्वरम् । मेघेश्वरं मत्स्यकेशम् अप्सराह्रदसंज्ञकम्

kumbheśvaraṃ ca mārkaṇḍaṃ rāmeśaṃ lakṣmaṇeśvaram / megheśvaraṃ matsyakeśam apsarāhradasaṃjñakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं नन्दिकेशं च वारुणम् । पावकेश्वरतीर्थं च तथैव कपिलेश्वरम्

dadhiskandaṃ madhuskandaṃ nandikeśaṃ ca vāruṇam / pāvakeśvaratīrthaṃ ca tathaiva kapileśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणाह्वयं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । चण्डादित्यं परं तीर्थं चण्डिकातीर्थमुत्तमम्

nārāyaṇāhvayaṃ tīrthaṃ cakratīrthamanuttamam / caṇḍādityaṃ paraṃ tīrthaṃ caṇḍikātīrthamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमहासाह्वयं तीर्थं तथा गङ्गेश्वरं शुभम् । नन्दिकेश्वरसंज्ञं च नरनारायणाह्वयम्

yamahāsāhvayaṃ tīrthaṃ tathā gaṅgeśvaraṃ śubham / nandikeśvarasaṃjñaṃ ca naranārāyaṇāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नलेश्वरं च मार्कण्डं शुक्लतीर्थमतः परम् । व्यासेश्वरं परं तीर्थं तत्र सिद्धेश्वरं तथा

naleśvaraṃ ca mārkaṇḍaṃ śuklatīrthamataḥ param / vyāseśvaraṃ paraṃ tīrthaṃ tatra siddheśvaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटितीर्थं प्रभातीर्थं वासुकीश्वरम् उत्तमम् । सङ्गमश्च करञ्जाया मार्कण्डेश्वरमुत्तमम्

koṭitīrthaṃ prabhātīrthaṃ vāsukīśvaram uttamam / saṅgamaśca karañjāyā mārkaṇḍeśvaramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं कोटीश्वरं नाम तथा संकर्षणाह्वयम् । कनकेशं मन्मथेशं तीर्थं चैवानसूयकम्

tīrthaṃ koṭīśvaraṃ nāma tathā saṃkarṣaṇāhvayam / kanakeśaṃ manmatheśaṃ tīrthaṃ caivānasūyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्डीसङ्गमः पुण्यो मातृतीर्थं च शोभनम् । तीर्थं स्वर्णशलाकाख्यं तथा चैवाम्बिकेश्वरम्

eraṇḍīsaṅgamaḥ puṇyo mātṛtīrthaṃ ca śobhanam / tīrthaṃ svarṇaśalākākhyaṃ tathā caivāmbikeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जेशं भारतेशं नागेशं मुकुटेश्वरम् । सौभाग्यसुन्दरी तीर्थं धनदेश्वरमुत्तमम्

karañjeśaṃ bhārateśaṃ nāgeśaṃ mukuṭeśvaram / saubhāgyasundarī tīrthaṃ dhanadeśvaramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहिण्यं चक्रतीर्थं च उत्तरेश्वरसंज्ञितम् । भोगेश्वरं च केदारं निष्कलङ्कमतः परम्

rohiṇyaṃ cakratīrthaṃ ca uttareśvarasaṃjñitam / bhogeśvaraṃ ca kedāraṃ niṣkalaṅkamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डं धौतपापं च तीर्थमाङ्गिरसेश्वरम् । कोटवीसङ्गमः पुण्यं कोटितीर्थं च तत्र वै

mārkaṇḍaṃ dhautapāpaṃ ca tīrthamāṅgiraseśvaram / koṭavīsaṅgamaḥ puṇyaṃ koṭitīrthaṃ ca tatra vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोनिजं परं तीर्थम् अङ्गारेश्वरमुत्तमम् । स्कान्दं च नार्मदं ब्राह्मं वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम्

ayonijaṃ paraṃ tīrtham aṅgāreśvaramuttamam / skāndaṃ ca nārmadaṃ brāhmaṃ vālmīkeśvarasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटितीर्थं कपालेशं पाण्डुतीर्थं त्रिलोचनम् । कपिलेशं कम्बुकेशं प्रभासं कोहनेश्वरम्

koṭitīrthaṃ kapāleśaṃ pāṇḍutīrthaṃ trilocanam / kapileśaṃ kambukeśaṃ prabhāsaṃ kohaneśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रेशं वालुकेशं च देवेशं शक्रमेव च । नागेश्वरं गौतमेशम् अहल्यातीर्थमुत्तमम्

indreśaṃ vālukeśaṃ ca deveśaṃ śakrameva ca / nāgeśvaraṃ gautameśam ahalyātīrthamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामेश्वरं मोक्षतीर्थं तथा कुशलवेश्वरौ । नर्मदेशं कपर्दीशं सागरेशमतः परम्

rāmeśvaraṃ mokṣatīrthaṃ tathā kuśalaveśvarau / narmadeśaṃ kapardīśaṃ sāgareśamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धौरादित्यं परं तीर्थं तीर्थं चापरयोनिजम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थ च भृग्वीश्वरमनुत्तमम्

dhaurādityaṃ paraṃ tīrthaṃ tīrthaṃ cāparayonijam / piṅgaleśvaratīrtha ca bhṛgvīśvaramanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाश्वमेधिकं तीर्थं कोटितीर्थं च सत्तमाः । मार्कण्डं ब्रह्मतीर्थं च आदिवाराहमुत्तमम्

daśāśvamedhikaṃ tīrthaṃ koṭitīrthaṃ ca sattamāḥ / mārkaṇḍaṃ brahmatīrthaṃ ca ādivārāhamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशापूराभिधं तीर्थं कौबेरं मारुतं तथा । वरुणेशं यमेशं च रामेशं कर्कटेश्वरम्

āśāpūrābhidhaṃ tīrthaṃ kauberaṃ mārutaṃ tathā / varuṇeśaṃ yameśaṃ ca rāmeśaṃ karkaṭeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रेशं सोमतीर्थं च नन्दाह्रदमनुत्तमम् । वैष्णवं चक्रतीर्थं च रामकेशवसंज्ञितम्

śakreśaṃ somatīrthaṃ ca nandāhradamanuttamam / vaiṣṇavaṃ cakratīrthaṃ ca rāmakeśavasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव रुक्मिणीतीर्थं शिवतीर्थमनुत्तमम् । जयवाराहर्तीर्थं च तीर्थमस्माहकाह्वयम्

tathaiva rukmiṇītīrthaṃ śivatīrthamanuttamam / jayavārāhartīrthaṃ ca tīrthamasmāhakāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गारेशं च सिद्धेशं तपेश्वरमतः परम् । पुनः सिद्धेश्वरं नामतीर्थं च वरुणेश्वरम्

aṅgāreśaṃ ca siddheśaṃ tapeśvaramataḥ param / punaḥ siddheśvaraṃ nāmatīrthaṃ ca varuṇeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराशरेश्वरं पुण्यं कुसुमेशमनुत्तमम् । कुण्डलेश्वरतीर्थं च तथा कलकलेश्वरम्

parāśareśvaraṃ puṇyaṃ kusumeśamanuttamam / kuṇḍaleśvaratīrthaṃ ca tathā kalakaleśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यङ्कुवाराहसंज्ञं च अङ्कोलं तीर्थमुत्तमम् । श्वेतवाराहतीर्थं च भार्गलं सौरमुत्तमम्

nyaṅkuvārāhasaṃjñaṃ ca aṅkolaṃ tīrthamuttamam / śvetavārāhatīrthaṃ ca bhārgalaṃ sauramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुङ्कारस्वामितीर्थं च शुक्लतीर्थं च शोभनम् । सङ्गमो मधुमत्याश्च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम्

huṅkārasvāmitīrthaṃ ca śuklatīrthaṃ ca śobhanam / saṅgamo madhumatyāśca tīrthaṃ vai saṅgameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदेश्वरसंज्ञं च नदीत्रितयसङ्गमः । अनेकेश्वरतीर्थं च शर्भेशं मोक्षसंज्ञितम्

narmadeśvarasaṃjñaṃ ca nadītritayasaṅgamaḥ / anekeśvaratīrthaṃ ca śarbheśaṃ mokṣasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कावेरीसङ्गमः पुण्यस्तीर्थं गोपेश्वराह्वयम् । मार्कण्डेशं च नागेशम् उदम्बर्याश्च सङ्गमः

kāverīsaṅgamaḥ puṇyastīrthaṃ gopeśvarāhvayam / mārkaṇḍeśaṃ ca nāgeśam udambaryāśca saṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्बादित्याह्वयं तीर्थम् उदम्बर्याश्च सङ्गमः । सिद्धेश्वरं च मार्कण्डं तथा सिद्धेश्वरीकृतम्

sāmbādityāhvayaṃ tīrtham udambaryāśca saṅgamaḥ / siddheśvaraṃ ca mārkaṇḍaṃ tathā siddheśvarīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपेशं कपिलेशं च वैद्यनाथमनुत्तमम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थं च सैन्धवायतनं महत्

gopeśaṃ kapileśaṃ ca vaidyanāthamanuttamam / piṅgaleśvaratīrthaṃ ca saindhavāyatanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतीश्वराह्वयं तीर्थं गङ्गावाहमतः परम् । गौतमेश्वरतीर्थं च दशाश्वमेधिकं तथा

bhūtīśvarāhvayaṃ tīrthaṃ gaṅgāvāhamataḥ param / gautameśvaratīrthaṃ ca daśāśvamedhikaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृगुतीर्थं तथा पुण्यं ख्याता सौभाग्यसुन्दरी । वृषखातं च तत्रैव केदारं धूतपातकम्

bhṛgutīrthaṃ tathā puṇyaṃ khyātā saubhāgyasundarī / vṛṣakhātaṃ ca tatraiva kedāraṃ dhūtapātakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं धूतेश्वरीसङ्गमेरण्डीसंज्ञकं तथा । तीर्थं च कनकेश्वर्या ज्वालेश्वरं ततः परम्

tīrthaṃ dhūteśvarīsaṅgameraṇḍīsaṃjñakaṃ tathā / tīrthaṃ ca kanakeśvaryā jvāleśvaraṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामाह्वयं तीर्थं सोमनाथमनुत्तमम् । तथैवोदीर्णवाराहं तीर्थं चन्द्रप्रभासकम्

śālagrāmāhvayaṃ tīrthaṃ somanāthamanuttamam / tathaivodīrṇavārāhaṃ tīrthaṃ candraprabhāsakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशादित्यतीर्थं च तथा सिद्धेश्वराभिधम् । कपिलेश्वरतीर्थं च तथा त्रैविक्रमं शुभम्

dvādaśādityatīrthaṃ ca tathā siddheśvarābhidham / kapileśvaratīrthaṃ ca tathā traivikramaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वरूपाह्वयं तीर्थं नारायणकृतं तथा । मूलश्रीपतितीर्थं च चौलश्रीपतिसंज्ञकम्

viśvarūpāhvayaṃ tīrthaṃ nārāyaṇakṛtaṃ tathā / mūlaśrīpatitīrthaṃ ca caulaśrīpatisaṃjñakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतीर्थं हंसतीर्थ प्रभासं तीर्थमुत्तमम् । मूलस्थानं च कण्ठेशमट्टहासमतः परम्

devatīrthaṃ haṃsatīrtha prabhāsaṃ tīrthamuttamam / mūlasthānaṃ ca kaṇṭheśamaṭṭahāsamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्भुवेश्वरतीर्थं च ख्याता शूलेश्वरी तथा । सारस्वतं दारुकेशमश्विनोस्तीर्थमुत्तमम्

bhūrbhuveśvaratīrthaṃ ca khyātā śūleśvarī tathā / sārasvataṃ dārukeśamaśvinostīrthamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावित्रीतीर्थमतुलं वालखिल्येश्वरं तथा । नर्मदेशं मातृतीर्थं देवतीर्थमनुत्तमम्

sāvitrītīrthamatulaṃ vālakhilyeśvaraṃ tathā / narmadeśaṃ mātṛtīrthaṃ devatīrthamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मच्छकेश्वरतीर्थं च शिखितीर्थं च शोभनम् । कोटितीर्थं मुनिश्रेष्ठास्तत्र कोटीश्वरी मृडा

macchakeśvaratīrthaṃ ca śikhitīrthaṃ ca śobhanam / koṭitīrthaṃ muniśreṣṭhāstatra koṭīśvarī mṛḍā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं पैतामहं नाम माण्डव्ये श्वरसंज्ञितम् । तत्र नारायणेशं च अक्रूरेशमतः परम्

tīrthaṃ paitāmahaṃ nāma māṇḍavye śvarasaṃjñitam / tatra nārāyaṇeśaṃ ca akrūreśamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवखातं सिद्धरुद्रं वैद्यनाथमनुत्तमम् । तथैव मातृतीर्थं च उत्तरेशमतः परम्

devakhātaṃ siddharudraṃ vaidyanāthamanuttamam / tathaiva mātṛtīrthaṃ ca uttareśamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव नर्मदेशां च मातृतीर्थं तथा पुनः । तथा च कुररीतीर्थं ढौण्ढेशं दशकन्यकम्

tathaiva narmadeśāṃ ca mātṛtīrthaṃ tathā punaḥ / tathā ca kurarītīrthaṃ ḍhauṇḍheśaṃ daśakanyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णबिन्दुतीर्थं च ऋणपापप्रमोचनम् । भारभूतेश्वरं तीर्थं तथा मुण्डीश्वरं विदुः

suvarṇabindutīrthaṃ ca ṛṇapāpapramocanam / bhārabhūteśvaraṃ tīrthaṃ tathā muṇḍīśvaraṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकशालं डिण्डिपाणिं तीर्थं चाप्सरसं परम् । मुन्यालयं च मार्कण्डं गणितादेवताह्वयम्

ekaśālaṃ ḍiṇḍipāṇiṃ tīrthaṃ cāpsarasaṃ param / munyālayaṃ ca mārkaṇḍaṃ gaṇitādevatāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमलेश्वरतीर्थं च तीर्थं कन्थेश्वरं तथा । आषाढीतीर्थमित्याहुः शृङ्गीतीर्थं तथैव च

āmaleśvaratīrthaṃ ca tīrthaṃ kantheśvaraṃ tathā / āṣāḍhītīrthamityāhuḥ śṛṅgītīrthaṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकेश्वरतीर्थं च कपालेशं तथैव च । मार्कण्डं कपिलेशं च एरण्डीसङ्गमस्तथा

bakeśvaratīrthaṃ ca kapāleśaṃ tathaiva ca / mārkaṇḍaṃ kapileśaṃ ca eraṇḍīsaṅgamastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्डीदेवतातीर्थं रामतीर्थमतःपरम् । जमदग्नेः परं तीर्थं रेवासागरसङ्गमः

eraṇḍīdevatātīrthaṃ rāmatīrthamataḥparam / jamadagneḥ paraṃ tīrthaṃ revāsāgarasaṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोटनेश्वरतीर्थ तल् लुङ्केशनामकं तथा । वृषरखातं तत्र कुण्डं तथैव ऋषिसत्तमाः

loṭaneśvaratīrtha tal luṅkeśanāmakaṃ tathā / vṛṣarakhātaṃ tatra kuṇḍaṃ tathaiva ṛṣisattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हंसेश्वरंनाम तिलादं वासवेश्वरम् । तथा कोटीश्वरं तीर्थम् अलिकातीर्थमुत्तमम् । विमलेश्वरतीर्थं च रेवासागरसङ्गमे

tathā haṃseśvaraṃnāma tilādaṃ vāsaveśvaram / tathā koṭīśvaraṃ tīrtham alikātīrthamuttamam / vimaleśvaratīrthaṃ ca revāsāgarasaṅgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तीर्थावलिः पुण्या मया प्रोक्ता महर्षयः । तीर्थसुक्तावलिः पुण्या ग्रथिता तटरज्जुना

evaṃ tīrthāvaliḥ puṇyā mayā proktā maharṣayaḥ / tīrthasuktāvaliḥ puṇyā grathitā taṭarajjunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदानीरनिर्णिक्ता मार्कण्डेयविनिर्मिता । मण्डनायेह साधूनां सर्वलोकहिताय च

narmadānīranirṇiktā mārkaṇḍeyavinirmitā / maṇḍanāyeha sādhūnāṃ sarvalokahitāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरितध्वान्तशमनीधार्या धर्मार्थिभिः सदा । अहोरात्रकृतं पापं सकृज्जप्त्वाशु नाशयेत्

daritadhvāntaśamanīdhāryā dharmārthibhiḥ sadā / ahorātrakṛtaṃ pāpaṃ sakṛjjaptvāśu nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकालं जप्त्वा मासोत्थं शिवाग्रे च त्रिमासिकम् । मासं जप्त्वाथ वर्षोत्थं वर्षं जप्त्वा शताब्दिकम्

trikālaṃ japtvā māsotthaṃ śivāgre ca trimāsikam / māsaṃ japtvātha varṣotthaṃ varṣaṃ japtvā śatābdikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धकाले च विप्राणां भुञ्जतां पुरतः स्थितः । पठंस्तीर्थावलिं पुण्यां गयाश्राद्धप्रदो भवेत्

śrāddhakāle ca viprāṇāṃ bhuñjatāṃ purataḥ sthitaḥ / paṭhaṃstīrthāvaliṃ puṇyāṃ gayāśrāddhaprado bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजाकाले च देवानां श्रद्धया पुरतः पठन् । प्रीणयेत्सर्वदेवांश्च पुनाति सकलं कुलम्

pūjākāle ca devānāṃ śraddhayā purataḥ paṭhan / prīṇayetsarvadevāṃśca punāti sakalaṃ kulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तीर्थावलिः पुण्या रेवातीरद्वयाश्रिता । मया प्रोक्ता मुनिश्रेष्ठास्तथैवशृणुतानघाः

evaṃ tīrthāvaliḥ puṇyā revātīradvayāśritā / mayā proktā muniśreṣṭhāstathaivaśṛṇutānaghāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.