Revakhanda of the Vayupurana 29

कावेरीति च विख्याता त्रिषु लोकेषु सत्तम । माहात्म्यं श्रोतुम् इच्छामि तस्या मार्कण्ड तत्त्वतः

kāverīti ca vikhyātā triṣu lokeṣu sattama / māhātmyaṃ śrotum icchāmi tasyā mārkaṇḍa tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीदृशं दर्शनं तस्याः फलं स्पर्शे ऽथवा विभो । स्नाने जाप्ये ऽथवा दान उपवासे तथा मुने

kīdṛśaṃ darśanaṃ tasyāḥ phalaṃ sparśe 'thavā vibho / snāne jāpye 'thavā dāna upavāse tathā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथयस्व महाभाग कावेरीसङ्गमे फलम् । धर्मः श्रुतो ऽथ दृष्टो वा कथितो वा कृतो ऽपि वा

kathayasva mahābhāga kāverīsaṅgame phalam / dharmaḥ śruto 'tha dṛṣṭo vā kathito vā kṛto 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमोदितो वा विप्रेन्द्र पुनातीति श्रुतं मया । यथा धर्मप्रसङ्गे तु मुने धर्मो ऽपि जायते

anumodito vā viprendra punātīti śrutaṃ mayā / yathā dharmaprasaṅge tu mune dharmo 'pi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गश्च नरकश्चैव इत्येवं वैदिकी श्रुतिः

svargaśca narakaścaiva ityevaṃ vaidikī śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु साधु महाभाग यत्पृष्टो ऽहं त्वयाधुना । शृणुष्वैकमना भूत्वा कावेरीफलम् उत्तमम्

sādhu sādhu mahābhāga yatpṛṣṭo 'haṃ tvayādhunā / śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā kāverīphalam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति यक्षो महासत्त्वः कुबेरोनाम विश्रुतः । सो ऽपि तीर्थप्रभावेन राजन्यक्षाधिपो ऽभवत्

asti yakṣo mahāsattvaḥ kuberonāma viśrutaḥ / so 'pi tīrthaprabhāvena rājanyakṣādhipo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छृणुष्व विधानेन भक्त्या परमया नृप । सिद्धिं प्राप्तो महाभाग कावेरीसङ्गमेन तु

tacchṛṇuṣva vidhānena bhaktyā paramayā nṛpa / siddhiṃ prāpto mahābhāga kāverīsaṅgamena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कावेर्या नर्मदायास् तु सङ्गमे लोकविश्रुते । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कुबेरः सत्यविक्रमः

kāveryā narmadāyās tu saṅgame lokaviśrute / tatra snātvā śucirbhūtvā kuberaḥ satyavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिवन्नियमं कृत्वा शास्त्रयुक्त्या नरोत्तम । आराधयन्महादेवमेकचित्तः सनातनम्

vidhivanniyamaṃ kṛtvā śāstrayuktyā narottama / ārādhayanmahādevamekacittaḥ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहारो वसन्मासं तथा षष्ठाह्नकालिकः । पक्षोपवासी न्यवसत् कंचित् कालं नृपोत्तम

ekāhāro vasanmāsaṃ tathā ṣaṣṭhāhnakālikaḥ / pakṣopavāsī nyavasat kaṃcit kālaṃ nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलशाकफलैश्चान्यं कालं नयति बुद्धिमान् । किंचित्कालं वसंस्तत्र तीर्थे शैवालभोजनः

mūlaśākaphalaiścānyaṃ kālaṃ nayati buddhimān / kiṃcitkālaṃ vasaṃstatra tīrthe śaivālabhojanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराकेणानयत्कालं कृच्छ्रेणापि च मानद । चान्द्रायणेन चाप्यन्यमन्यं वाय्वम्बुभोजनः

parākeṇānayatkālaṃ kṛcchreṇāpi ca mānada / cāndrāyaṇena cāpyanyamanyaṃ vāyvambubhojanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तत्र नरश्रेष्ठ कामरागविवर्जितः । स्थितो वर्षशतं साग्रं कर्षयन्स्वं तथा वपुः

evaṃ tatra naraśreṣṭha kāmarāgavivarjitaḥ / sthito varṣaśataṃ sāgraṃ karṣayansvaṃ tathā vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वर्षशतस्यान्ते देवदेवो महेश्वरः । तुष्टस्तु परया भक्त्या तमुवाच हसन्निव

tato varṣaśatasyānte devadevo maheśvaraḥ / tuṣṭastu parayā bhaktyā tamuvāca hasanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोभो यक्ष महासत्त्व वरं वरय सुव्रत । परितुष्टो ऽस्मि ते भक्त्या तव दास्ये यथेप्सितम्

bhobho yakṣa mahāsattva varaṃ varaya suvrata / parituṣṭo 'smi te bhaktyā tava dāsye yathepsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि तुष्टो ऽसि देवेश उमया सह शङ्कर । अद्यप्रभृति सर्वेषां यक्षाणामधिपो भवे

yadi tuṣṭo 'si deveśa umayā saha śaṅkara / adyaprabhṛti sarveṣāṃ yakṣāṇāmadhipo bhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयश्चाव्ययश्चैव तव भक्तिपुरःसरः । धर्मे मतिं च मे नित्यं ददस्व परमेश्वर

akṣayaścāvyayaścaiva tava bhaktipuraḥsaraḥ / dharme matiṃ ca me nityaṃ dadasva parameśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्त्वया प्रार्थितं सर्वं फलं धर्मस्य तत्तथा । इत्येवमुक्त्वा तं तत्र जगामादर्शनं हरः

yattvayā prārthitaṃ sarvaṃ phalaṃ dharmasya tattathā / ityevamuktvā taṃ tatra jagāmādarśanaṃ haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि स्नात्वा विधानेन संतर्प्य पितृदेवताः । आमन्त्रयित्वा तत्तीर्थं कृतार्थश्च गृहं ययौ

so 'pi snātvā vidhānena saṃtarpya pitṛdevatāḥ / āmantrayitvā tattīrthaṃ kṛtārthaśca gṛhaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजितस्तत्र यक्षैस्तु सो ऽभिषिक्तो विधानतः । चकार विपुलं तत्र राज्यमीप्सितमुत्तमम्

pūjitastatra yakṣaistu so 'bhiṣikto vidhānataḥ / cakāra vipulaṃ tatra rājyamīpsitamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र चान्ये सुराः सिद्धा यक्षगन्धर्वकिंनराः । गणाश्चाप्सरसां तत्र ऋषयश्च तथानघ

tatra cānye surāḥ siddhā yakṣagandharvakiṃnarāḥ / gaṇāścāpsarasāṃ tatra ṛṣayaśca tathānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कावेरीसङ्गमं तेन सर्वपापहरं विदुः । स्वर्गाणामपि सर्वेषां द्वारमेतद्युधिष्ठिर

kāverīsaṅgamaṃ tena sarvapāpaharaṃ viduḥ / svargāṇāmapi sarveṣāṃ dvārametadyudhiṣṭhira

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । कावेरीसङ्गमे स्नात्वा यैर्दत्तं हि तिलोदकम्

te dhanyāste mahātmānasteṣāṃ janma sujīvitam / kāverīsaṅgame snātvā yairdattaṃ hi tilodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश पूर्वे परे तात मातृतः पितृतस्तथा । पितरः पितामहास्तेन उद्धृता नरकार्णवात्

daśa pūrve pare tāta mātṛtaḥ pitṛtastathā / pitaraḥ pitāmahāstena uddhṛtā narakārṇavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नायीत मानवः । अर्चयेदीश्वरं देवं यदीच्छेच्छाश्वतीं गतिम्

tasmātsarvaprayatnena tatra snāyīta mānavaḥ / arcayedīśvaraṃ devaṃ yadīcchecchāśvatīṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कावेरीसङ्गमे राजन्स्नानदानार्चनं नरैः । कृतं भक्त्या नरश्रेष्ठ अश्वमेधाधिकं फलम्

kāverīsaṅgame rājansnānadānārcanaṃ naraiḥ / kṛtaṃ bhaktyā naraśreṣṭha aśvamedhādhikaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होमेन चाक्षयः स्वर्गो जपादायुर्विवर्धते । ध्यानतो नित्यमायाति पदं शिवकलात्मकम्

homena cākṣayaḥ svargo japādāyurvivardhate / dhyānato nityamāyāti padaṃ śivakalātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात् तस्मिंस् तीर्थे नरेश्वर । अग्निलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्

agnipraveśaṃ yaḥ kuryāt tasmiṃs tīrthe nareśvara / agniloke vasettāvadyāvadābhūtasamplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । तस्य पुण्यफलं यद्वै तच्छृणुष्व नरोत्तम

anāśakaṃ tu yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa / tasya puṇyaphalaṃ yadvai tacchṛṇuṣva narottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वाप्सरःसंकीर्णे विमाने सूर्यसन्निभे । वीज्यमानो वरस्त्रीभिर्दैवतैः सह मोदते

gandharvāpsaraḥsaṃkīrṇe vimāne sūryasannibhe / vījyamāno varastrībhirdaivataiḥ saha modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । क्रीडते रुद्रलोकस्थस्तदन्ते भुवि चागतः

ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi ṣaṣṭivarṣaśatāni ca / krīḍate rudralokasthastadante bhuvi cāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगवान्दानशीलश्च जायते पृथिवीपतिः । आधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

bhogavāndānaśīlaśca jāyate pṛthivīpatiḥ / ādhiśokavinirmukto jīvecca śaradāṃ śatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं गुणगणाकीर्णा कावेरी सा सरिन्नृप । त्रिषु लोकेषु विख्याता नर्मदासङ्गमे सदा

evaṃ guṇagaṇākīrṇā kāverī sā sarinnṛpa / triṣu lokeṣu vikhyātā narmadāsaṅgame sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितवाक्कायचित्ताश्च ध्येयध्यानरतास् तथा । कावेरीसङ्गमे तात ते ऽपि मोक्षमवाप्नुयुः

jitavākkāyacittāśca dhyeyadhyānaratās tathā / kāverīsaṅgame tāta te 'pi mokṣamavāpnuyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु ते ऽन्यत्प्रवक्ष्यामि आश्चर्यं नृपसत्तम । त्रिषु लोकेषु का त्वन्या दृश्यते सरिता समा

śṛṇu te 'nyatpravakṣyāmi āścaryaṃ nṛpasattama / triṣu lokeṣu kā tvanyā dṛśyate saritā samā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धं यैर् नर्मदातोयं ये च कुर्युः प्रदक्षिणम् । ये पिबन्ति जलं तत्र ते पुण्या नात्र संशयः

labdhaṃ yair narmadātoyaṃ ye ca kuryuḥ pradakṣiṇam / ye pibanti jalaṃ tatra te puṇyā nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तेषां सन्ततिच्छेदो दश जन्मानि पञ्च च । तेषां पापं विलीयेत हिमं सूर्योदये यथा

na teṣāṃ santaticchedo daśa janmāni pañca ca / teṣāṃ pāpaṃ vilīyeta himaṃ sūryodaye yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायमुनसङ्गे वै यत्फलं लभते नरः । तत्फलं लभते मर्त्यः कावेरीस्नानमाचरन्

gaṅgāyamunasaṅge vai yatphalaṃ labhate naraḥ / tatphalaṃ labhate martyaḥ kāverīsnānamācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमे तु भूतजायोगे व्यतीपाते च संक्रमे । राहुसोमसमायोगे तदेवाष्टगुणं स्मृतम्

bhaume tu bhūtajāyoge vyatīpāte ca saṃkrame / rāhusomasamāyoge tadevāṣṭaguṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशीतिश्च यवाः प्रोक्ता गङ्गायामुनसङ्गमे । कावेरीनर्मदायोगे तदेवाष्टगुणं स्मृतम्

aśītiśca yavāḥ proktā gaṅgāyāmunasaṅgame / kāverīnarmadāyoge tadevāṣṭaguṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गा षष्टिसहस्रैस्तु क्षेत्रपालैः प्रपूज्यते । तदर्धैर् अन्यतीर्थानि रक्षन्ते नात्र संशयः

gaṅgā ṣaṣṭisahasraistu kṣetrapālaiḥ prapūjyate / tadardhair anyatīrthāni rakṣante nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरेश्वरे तु सरितां ये योगाः परिकीर्तिताः । ते त्वशीतिसहस्रैस्तु क्षेत्रपालैस्तु रक्षिताः

amareśvare tu saritāṃ ye yogāḥ parikīrtitāḥ / te tvaśītisahasraistu kṣetrapālaistu rakṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथामरेश्वरे याम्ये लिङ्गं वै चपलेश्वरम् । द्वितीयं चण्डहस्ताख्यं द्वे लिङ्गे तीर्थरक्षके

tathāmareśvare yāmye liṅgaṃ vai capaleśvaram / dvitīyaṃ caṇḍahastākhyaṃ dve liṅge tīrtharakṣake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेन स्थापिते पूर्वं कावेर्याद्यभिरक्षके । लक्षेण रक्षिता देवी नर्मदा बहुकल्पगा

śivena sthāpite pūrvaṃ kāveryādyabhirakṣake / lakṣeṇa rakṣitā devī narmadā bahukalpagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुषां षष्ट्यभियुतैः पुरुषैरीशयोजितैः । ॐ कारशतसाहस्रैः पर्वतश्चाभिरक्षितः

dhanuṣāṃ ṣaṣṭyabhiyutaiḥ puruṣairīśayojitaiḥ / oṃ kāraśatasāhasraiḥ parvataścābhirakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यदेशकृतं पापम् अस्मिन् क्षेत्रे विनश्यति । अस्मिंस्तीर्थे कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति

anyadeśakṛtaṃ pāpam asmin kṣetre vinaśyati / asmiṃstīrthe kṛtaṃ pāpaṃ vajralepo bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा ते कथिता तात कावेरी सरितां वरा । रुद्रदेहसमुत्पन्ना तेन पुण्या सरिद्वरा

eṣā te kathitā tāta kāverī saritāṃ varā / rudradehasamutpannā tena puṇyā saridvarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.