Revakhanda of the Vayupurana 39

ततो गच्छेच्च राजेन्द्र कपिलातीर्थमुत्तमम् । स्नानमात्रान्नरो भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

tato gacchecca rājendra kapilātīrthamuttamam / snānamātrānnaro bhaktyā mucyate sarvakilbiṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्चर्यभूतं लोकेषु कथितं द्विजसत्तम । नर्मदेश्वरमाहात्म्यं कापिलं कथयस्व मे

āścaryabhūtaṃ lokeṣu kathitaṃ dvijasattama / narmadeśvaramāhātmyaṃ kāpilaṃ kathayasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् काले ऽथ सम्बन्धे उत्पन्नं तीर्थम् उत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं तीर्थं जातं कथं प्रभो

yasmin kāle 'tha sambandhe utpannaṃ tīrtham uttamam / sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ tīrthaṃ jātaṃ kathaṃ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु वक्ष्येऽद्य ते राजन्कपिलातीर्थमुत्तमम् । येन ते विस्मयः सर्वः श्रुत्वा गच्छति भारत

śṛṇu vakṣye'dya te rājankapilātīrthamuttamam / yena te vismayaḥ sarvaḥ śrutvā gacchati bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा कृतयुगस्यादौ ब्रह्मा लोकपितामहः । उत्पादयित्वा सकलं भूतग्रामं चतुर्विधम्

purā kṛtayugasyādau brahmā lokapitāmahaḥ / utpādayitvā sakalaṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपहोमपरो भक्त्या क्षणं ध्यात्वा च तिष्ठति । ज्वलमानात् तु कपिला तावत् कुण्डात्समुत्थिता

japahomaparo bhaktyā kṣaṇaṃ dhyātvā ca tiṣṭhati / jvalamānāt tu kapilā tāvat kuṇḍātsamutthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निज्वालोज्ज्वलैः शृङ्गैस्त्रिनेत्रा सुपयस्विनी । अग्निपूर्णा ह्यग्निमुखा अग्निघ्राणाग्निलोचना

agnijvālojjvalaiḥ śṛṅgaistrinetrā supayasvinī / agnipūrṇā hyagnimukhā agnighrāṇāgnilocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निखुरा ह्यग्निपृष्ठा अग्निसर्वाङ्गसंस्थितिः । सर्वलक्षणसम्पूर्णा घण्टाललितनिःस्वना

agnikhurā hyagnipṛṣṭhā agnisarvāṅgasaṃsthitiḥ / sarvalakṣaṇasampūrṇā ghaṇṭālalitaniḥsvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तु तां महाभागां कपिलां कुण्डमध्यगाम् । ब्रह्मा लोकगुरुस्तात प्रणम्येदम् उवाच ह

dṛṣṭvā tu tāṃ mahābhāgāṃ kapilāṃ kuṇḍamadhyagām / brahmā lokagurustāta praṇamyedam uvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वलोकनमस्कृते । मङ्गल्ये मङ्गले देवि त्रिषु लोकेष्वनुपमे

namaste kapile puṇye sarvalokanamaskṛte / maṅgalye maṅgale devi triṣu lokeṣvanupame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं लक्ष्मीस्त्वं स्मृतिर्मेधा त्वं धृतिस्त्वं वरानने । उमादेवीति विख्याता त्वं सती नात्र संशयः

tvaṃ lakṣmīstvaṃ smṛtirmedhā tvaṃ dhṛtistvaṃ varānane / umādevīti vikhyātā tvaṃ satī nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवी त्वं महादेवी ब्रह्माणी त्वं वरानने । कुमारी त्वं महाभागे भक्तिः श्रद्धा तथैव च

vaiṣṇavī tvaṃ mahādevī brahmāṇī tvaṃ varānane / kumārī tvaṃ mahābhāge bhaktiḥ śraddhā tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालरात्रिस्तु भूतानां कुमारी परमेश्वरी । त्वं लवस्त्वं त्रुटिश्चैव मुहूर्तं लक्षमेव च

kālarātristu bhūtānāṃ kumārī parameśvarī / tvaṃ lavastvaṃ truṭiścaiva muhūrtaṃ lakṣameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरस्त्वं मासस्त्वं कालस्त्वं च क्षणस्तथा । नास्ति किंचित् त्वया हीनं त्रैलोक्ये सचराचरे

saṃvatsarastvaṃ māsastvaṃ kālastvaṃ ca kṣaṇastathā / nāsti kiṃcit tvayā hīnaṃ trailokye sacarācare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुता तु मानेन कपिला परमेष्ठिना । तमुवाच महाभागं प्रहृष्य पद्मसम्भवम्

evaṃ stutā tu mānena kapilā parameṣṭhinā / tamuvāca mahābhāgaṃ prahṛṣya padmasambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसन्ना तव वाक्येन देवदेव जगद्गुरो । किं करोमि प्रियं ते ऽद्य ब्रूहि सर्वं पितामह

prasannā tava vākyena devadeva jagadguro / kiṃ karomi priyaṃ te 'dya brūhi sarvaṃ pitāmaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद्धिताय जनिता मया त्वं परमेश्वरि । स्वर्गान्मर्त्यं ततो याहि लोकानां हितकाम्यया

jagaddhitāya janitā mayā tvaṃ parameśvari / svargānmartyaṃ tato yāhi lokānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदेवमयी त्वं तु सर्वलोकमयी तथा । विधिना ये प्रदास्यन्ति तेषां वासस्त्रिविष्टपे

sarvadevamayī tvaṃ tu sarvalokamayī tathā / vidhinā ye pradāsyanti teṣāṃ vāsastriviṣṭape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा ततो देवी ब्रह्माणं परमेश्वरी । वन्द्यमाना सुरैः सिद्धैर् आजगाम धरातलम्

evamuktvā tato devī brahmāṇaṃ parameśvarī / vandyamānā suraiḥ siddhair ājagāma dharātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदायातेह सा तात ब्राह्मणो वचनाच्छुभा । तदा देवाश्च लोकाश्च कथमङ्गेषु संस्थिताः

yadāyāteha sā tāta brāhmaṇo vacanācchubhā / tadā devāśca lokāśca kathamaṅgeṣu saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं वा संस्थितागत्य कपिला सा द्विजोत्तम । तीर्थे वा ह्यूषरे क्षेत्र एतन्मे कथय द्विज

kathaṃ vā saṃsthitāgatya kapilā sā dvijottama / tīrthe vā hyūṣare kṣetra etanme kathaya dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तदा ब्रह्मणा चोक्ता धात्रा लोकस्य भारत । ब्रह्मलोकाद्गता पुण्यां नर्मदां लोकपावनीम्

sā tadā brahmaṇā coktā dhātrā lokasya bhārata / brahmalokādgatā puṇyāṃ narmadāṃ lokapāvanīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपः कृत्वा सुविपुलं नर्मदातटम् आश्रिता । चचार पृथिवीं सर्वां सशैलवनकाननाम्

tapaḥ kṛtvā suvipulaṃ narmadātaṭam āśritā / cacāra pṛthivīṃ sarvāṃ saśailavanakānanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाप्रभृति राजेन्द्र कपिलातीर्थम् उत्तमम् । सर्वपापहरं ख्यातमृषिसङ्घैर् निषेवितम्

tadāprabhṛti rājendra kapilātīrtham uttamam / sarvapāpaharaṃ khyātamṛṣisaṅghair niṣevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तीर्थे विधिवत् स्नात्वा कपिलायाः प्रयच्छति । पृथ्वी तेन भवेद्दत्ता सशैलवनकानना

tattīrthe vidhivat snātvā kapilāyāḥ prayacchati / pṛthvī tena bhaveddattā saśailavanakānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां तु पश्यति यो भक्त्या दीयमानां द्विजोत्तमे । तस्य वर्षशतं पापं नश्यते नात्र संशयः

tāṃ tu paśyati yo bhaktyā dīyamānāṃ dvijottame / tasya varṣaśataṃ pāpaṃ naśyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्भुवः स्वर्महश्चैव जनः सत्यं तपस्तथा । ते तत्पृष्ठं समाश्रित्य स्थिता लोका नृपोत्तम

bhūrbhuvaḥ svarmahaścaiva janaḥ satyaṃ tapastathā / te tatpṛṣṭhaṃ samāśritya sthitā lokā nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखे ह्यग्निः स्थितो देवो दन्तेषु च भुजङ्गमाः । धाता विधाता ह्योष्ठौ च जिह्वायां तु सरस्वती

mukhe hyagniḥ sthito devo danteṣu ca bhujaṅgamāḥ / dhātā vidhātā hyoṣṭhau ca jihvāyāṃ tu sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रकिरणौ देवौ चन्द्रादित्यौ सुलोचनौ । नासिकामध्यगश्चैव मारुतो नृपसत्तम

sahasrakiraṇau devau candrādityau sulocanau / nāsikāmadhyagaścaiva māruto nṛpasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटे तु महादेवो ह्यश्विनौ कर्णसंस्थितौ । नरनारायणौ शृङ्गे शृङ्गमध्ये पितामहः

lalāṭe tu mahādevo hyaśvinau karṇasaṃsthitau / naranārāyaṇau śṛṅge śṛṅgamadhye pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कम्बलो ऽधिगतस् तात पाशधृग् वरुणस् तथा । यमश्च भगवान्देव आश्रित्य चोदरं श्रितः

kambalo 'dhigatas tāta pāśadhṛg varuṇas tathā / yamaśca bhagavāndeva āśritya codaraṃ śritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खुरेषु पन्नगाश्चैवं पुच्छाग्रे सूर्यरश्मयः । एवम्भूतां हि कपिलां सर्वदेवमयीं नृप

khureṣu pannagāścaivaṃ pucchāgre sūryaraśmayaḥ / evambhūtāṃ hi kapilāṃ sarvadevamayīṃ nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये धारयन्ति च गृहे धन्यास्ते नात्र संशयः । प्रातर् उत्थाय यस्तस्याः कुरुते तु प्रदक्षिणाम्

ye dhārayanti ca gṛhe dhanyāste nātra saṃśayaḥ / prātar utthāya yastasyāḥ kurute tu pradakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणा कृता तेन सशैलवनकानना । कपिलापञ्चगव्येन यः स्नापयति शङ्करम्

pradakṣiṇā kṛtā tena saśailavanakānanā / kapilāpañcagavyena yaḥ snāpayati śaṅkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवासपरो यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । स्नात्वा ह्युक्तविधानेन तर्पयेत् पितृदेवताः

upavāsaparo yastu tasmiṃstīrthe narādhipa / snātvā hyuktavidhānena tarpayet pitṛdevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य ते वंशजाः सर्वे दश पूर्वे दशापरे । तृप्ता रोहन्ति वै स्वर्गे ध्यायन्तो ऽस्य मनोरथान्

tasya te vaṃśajāḥ sarve daśa pūrve daśāpare / tṛptā rohanti vai svarge dhyāyanto 'sya manorathān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष ते विधिरुद्दिष्टः सम्भवो नृपसत्तम । तीर्थस्य च फलं पुण्यं किमन्यत् परिपृच्छसि

eṣa te vidhiruddiṣṭaḥ sambhavo nṛpasattama / tīrthasya ca phalaṃ puṇyaṃ kimanyat paripṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvaduḥkhaghnamuttamam / yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.