Revakhanda of the Vayupurana 6

पुनर्युगान्ते सम्प्राप्ते तृतीये नृपसत्तम । दादशार्कवपुर्भूत्वा भगवान्नीललोहितः

punaryugānte samprāpte tṛtīye nṛpasattama / dādaśārkavapurbhūtvā bhagavānnīlalohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तद्वीपसमुद्रान्तां सशैलवनकाननाम् । निर्दग्धां तु महीं कृत्स्नां कालो भूत्वा महेश्वरः

saptadvīpasamudrāntāṃ saśailavanakānanām / nirdagdhāṃ tu mahīṃ kṛtsnāṃ kālo bhūtvā maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो महाघनो भूत्वा प्लावयामास वारिणा । कृष्णं कृष्णवपुस् त्वेनां विद्युच्चन्द्रायुधाङ्किताम्

tato mahāghano bhūtvā plāvayāmāsa vāriṇā / kṛṣṇaṃ kṛṣṇavapus tvenāṃ vidyuccandrāyudhāṅkitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लावयित्वा जगत्सर्वं तस्मिन्नेकार्णवीकृते । सुष्वाप विमले तोये जगत्संक्षिप्य मायया

plāvayitvā jagatsarvaṃ tasminnekārṇavīkṛte / suṣvāpa vimale toye jagatsaṃkṣipya māyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽहं भ्रममास्तु तमोभूते महार्णवे । दिव्यं वर्षसहस्रं तु वायुभूते महेश्वरे

tato 'haṃ bhramamāstu tamobhūte mahārṇave / divyaṃ varṣasahasraṃ tu vāyubhūte maheśvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐकृत्वा देवदेवेशं येनेदं गहनीकृतम् । ध्यायमानस्ततो देवं राजेन्द्र विमले जले

oṃkṛtvā devadeveśaṃ yenedaṃ gahanīkṛtam / dhyāyamānastato devaṃ rājendra vimale jale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्महार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे । मयूरं स्वर्णपत्राढ्यम् अपश्यंसहसा जले । विचित्रचन्द्रकोपेतं नीलकंठं सुलोचनम्

tasminmahārṇave ghore naṣṭe sthāvarajaṅgame / mayūraṃ svarṇapatrāḍhyam apaśyaṃsahasā jale / vicitracandrakopetaṃ nīlakaṃṭhaṃ sulocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मयूरः स महार्णवान्ते विक्षोभयित्वा हि महास्वेण । चचार देवस्त्रिशिखी शिखण्डी त्रैलोक्यगोप्ता स महानुभावः

tato mayūraḥ sa mahārṇavānte vikṣobhayitvā hi mahāsveṇa / cacāra devastriśikhī śikhaṇḍī trailokyagoptā sa mahānubhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवश्च रौद्रेण मयूररूपिणा विक्षोभ्यमाणे सलिले ऽपि तस्मिन् । सह भ्रमन्तीं च महार्णवान्ते सरिन्महौघां सुमहान्ददर्श

śivaśca raudreṇa mayūrarūpiṇā vikṣobhyamāṇe salile 'pi tasmin / saha bhramantīṃ ca mahārṇavānte sarinmahaughāṃ sumahāndadarśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तां महादेवमयूररूपो दृष्ट्वा भ्रमन्तीं सहसोर्मिजालैः । का त्वं शुभे शाश्वतदेहभूता क्षयं न यातासि महाक्षयान्ते

sa tāṃ mahādevamayūrarūpo dṛṣṭvā bhramantīṃ sahasormijālaiḥ / kā tvaṃ śubhe śāśvatadehabhūtā kṣayaṃ na yātāsi mahākṣayānte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरगणे नष्टे सरित्सरमहार्णवे । का त्वं भ्रमसि पद्माक्षि क्व गतासि च न क्षयम्

devāsuragaṇe naṣṭe saritsaramahārṇave / kā tvaṃ bhramasi padmākṣi kva gatāsi ca na kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव प्रसादाद्देवेश मृत्युर्मम न विद्यते । सृज देव पुनर्विश्वं शर्वरी क्षयमागता

tava prasādāddeveśa mṛtyurmama na vidyate / sṛja deva punarviśvaṃ śarvarī kṣayamāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तो महादेवो व्यधुनोत्पक्षपञ्जरम् । तावत्पञ्जरमध्यान्ते तस्य पक्षाद्विनिःसृताः

evamukto mahādevo vyadhunotpakṣapañjaram / tāvatpañjaramadhyānte tasya pakṣādviniḥsṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावन्तो देवदैत्येन्द्राः पक्षाभ्यां तस्य जज्ञिरे । तेषां मध्ये पुनः सा तु नर्मदा भ्रमते सरित्

tāvanto devadaityendrāḥ pakṣābhyāṃ tasya jajñire / teṣāṃ madhye punaḥ sā tu narmadā bhramate sarit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चान्यो महाशैलो दृश्यते भरतर्षभ । त्रिभिः कूटैः सुविस्तीर्णैः शृङ्गवानिव गोवृषः

tataścānyo mahāśailo dṛśyate bharatarṣabha / tribhiḥ kūṭaiḥ suvistīrṇaiḥ śṛṅgavāniva govṛṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकूटस्तु इति ख्यातः सर्वरत्नैर्विभूषितः । ततस्तस्मात्त्रिकूटाच्च प्लावयन्ती महीं ययौ

trikūṭastu iti khyātaḥ sarvaratnairvibhūṣitaḥ / tatastasmāttrikūṭācca plāvayantī mahīṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकूटी तेन विख्याता पित्ःणां त्रायणी परा । द्वितीयाच्च ततो गङ्गा विस्तीर्णा धरणीतले

trikūṭī tena vikhyātā pitḥṇāṃ trāyaṇī parā / dvitīyācca tato gaṅgā vistīrṇā dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयं च ततः शृङ्गं सप्तधा खण्डशो गतम् । जम्बूद्वीपे तु संजाताः सप्त ते कुलपर्वताः

tṛtīyaṃ ca tataḥ śṛṅgaṃ saptadhā khaṇḍaśo gatam / jambūdvīpe tu saṃjātāḥ sapta te kulaparvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रनक्षत्रसहिता ग्रहग्रामनदीनदाः । अण्डजं स्वेदजं जातमुद्भिज्जं च जरायुजम्

candranakṣatrasahitā grahagrāmanadīnadāḥ / aṇḍajaṃ svedajaṃ jātamudbhijjaṃ ca jarāyujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं जगदिदं सर्वं मयूरादभवत्पुरा । समस्तं नरशार्दूल महादेवसमुद्भवम्

evaṃ jagadidaṃ sarvaṃ mayūrādabhavatpurā / samastaṃ naraśārdūla mahādevasamudbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नदीः समुद्रांश्च संविभज्य पृथक्पृथक् । नर्मदामाह देवेशो गच्छ त्वं दक्षिणां दिशम्

tato nadīḥ samudrāṃśca saṃvibhajya pṛthakpṛthak / narmadāmāha deveśo gaccha tvaṃ dakṣiṇāṃ diśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सा दक्षिणा गंगा महापातकनाशिनी । उत्तरे जाह्नवी देशे पुण्या त्वं दक्षिणे शुभा

evaṃ sā dakṣiṇā gaṃgā mahāpātakanāśinī / uttare jāhnavī deśe puṇyā tvaṃ dakṣiṇe śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा गंगा महापुण्या मम मस्तकसंभवा । तद्विशिष्टा महाभागे त्वं चैवेति न संशयः

yathā gaṃgā mahāpuṇyā mama mastakasaṃbhavā / tadviśiṣṭā mahābhāge tvaṃ caiveti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया सह भविष्यामि एकेनांशेन सुव्रते । महापातकयुक्तानाम् औषधं त्वं भविष्यसि

tvayā saha bhaviṣyāmi ekenāṃśena suvrate / mahāpātakayuktānām auṣadhaṃ tvaṃ bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्ता तु देवेन महापातकनाशिनी । दक्षिणं दिग्विभागं तु सा जगामाशु विक्रमा

evamuktā tu devena mahāpātakanāśinī / dakṣiṇaṃ digvibhāgaṃ tu sā jagāmāśu vikramā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्षशैलेन्द्रमासाद्य चन्द्रमौलेर् अनुग्रहात् । वार्यौघैः प्रस्थिता यस्मान्महादेवप्रणोदिता

ṛkṣaśailendramāsādya candramauler anugrahāt / vāryaughaiḥ prasthitā yasmānmahādevapraṇoditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महता चापि वेगेन यस्माद् एषा समुच्छ्रिता । महती तेन सा प्रोक्ता महादेवान्महीपते

mahatā cāpi vegena yasmād eṣā samucchritā / mahatī tena sā proktā mahādevānmahīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपतस्तस्य देवस्य शूलाग्राद्बिन्दवो ऽपतन् । तेनैषा शोणसंज्ञा तु दश सप्त च ताः स्मृताः

tapatastasya devasya śūlāgrādbindavo 'patan / tenaiṣā śoṇasaṃjñā tu daśa sapta ca tāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां नर्मदा पुण्या रुद्रदेहाद्विनिःसृता । सर्वाभ्यश्च सरिद्भ्यश् च वरदानान्महात्मनः

sarveṣāṃ narmadā puṇyā rudradehādviniḥsṛtā / sarvābhyaśca saridbhyaś ca varadānānmahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंकरानुप्रहाद् देवी महापातकनाशिनी । यस्मान् महार्णवे घोरे दृश्यते महती च सा

śaṃkarānuprahād devī mahāpātakanāśinī / yasmān mahārṇave ghore dṛśyate mahatī ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुव्यक्ताङ्गी महाकाया महती तेन सा स्मृता । तस्माद् विक्षोभ्यमाणा हि दिग्गजैरम्बुदोपमैः

suvyaktāṅgī mahākāyā mahatī tena sā smṛtā / tasmād vikṣobhyamāṇā hi diggajairambudopamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलुषत्वं नयत्येव रसेन सुरसा तथा । कृपां करोति सा यस्माल्लोकानामभयप्रदा

kaluṣatvaṃ nayatyeva rasena surasā tathā / kṛpāṃ karoti sā yasmāllokānāmabhayapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारार्णवमग्नानां तेन चैषा कृपा स्मृता । पुरा कृतयुगे पुण्ये दिव्यमन्दारभूषिता

saṃsārārṇavamagnānāṃ tena caiṣā kṛpā smṛtā / purā kṛtayuge puṇye divyamandārabhūṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पवृक्षसमाकीर्णा रोहीतकसमाकुला । वहत्येषा च मन्देन तेन मन्दाकिनी स्मृता

kalpavṛkṣasamākīrṇā rohītakasamākulā / vahatyeṣā ca mandena tena mandākinī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्त्वा महार्णवं क्षिप्रं यस्माल्लोकमिहागता । पूज्या सुरैश्च सिद्धैश्च तस्मादेषा महार्णवा

bhittvā mahārṇavaṃ kṣipraṃ yasmāllokamihāgatā / pūjyā suraiśca siddhaiśca tasmādeṣā mahārṇavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रोत्पलसंघातैर् ऋक्षद्विपसमाकुला

vicitrotpalasaṃghātair ṛkṣadvipasamākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्त्वा शैलं च विपुलं प्रयात्येवं महार्णवम् । भ्रामयन्ती दिशः सर्वा रवेण महता पुरा

bhittvā śailaṃ ca vipulaṃ prayātyevaṃ mahārṇavam / bhrāmayantī diśaḥ sarvā raveṇa mahatā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लावयन्ती विराजन्ती तेन रेवा इति स्मृता । भार्यापुत्रसुदुःखाढ्यान्नराञ्छापैः समावृतान्

plāvayantī virājantī tena revā iti smṛtā / bhāryāputrasuduḥkhāḍhyānnarāñchāpaiḥ samāvṛtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपापान्कुरुते यस्माद्विपापा तेन सा स्मृता । विण्मूत्रनिचयां घोरां पांशुशोणितकर्दमाम्

vipāpānkurute yasmādvipāpā tena sā smṛtā / viṇmūtranicayāṃ ghorāṃ pāṃśuśoṇitakardamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशैर्नित्यं तु सम्बाधां यस्मान्मोचयते भृशम् । विपाशेति च सा प्रोक्ता संसारार्णवतारिणी

pāśairnityaṃ tu sambādhāṃ yasmānmocayate bhṛśam / vipāśeti ca sā proktā saṃsārārṇavatāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदा विमलाम्भा च विमलेन्दुशुभानना । तमोभूते महाघोरे यस्मादेषा महाप्रभा

narmadā vimalāmbhā ca vimalenduśubhānanā / tamobhūte mahāghore yasmādeṣā mahāprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमला तेन सा प्रोक्ता विद्वद्भिर्नृपसत्तम । करैर् इन्दुकरप्रख्यैः सूर्यरश्मिसमप्रभा

vimalā tena sā proktā vidvadbhirnṛpasattama / karair indukaraprakhyaiḥ sūryaraśmisamaprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षरन्ती मोदते विश्वं करभा तेन चोच्यते । यस्माद् रञ्जयते लोकान्दर्शनादेव भारत

kṣarantī modate viśvaṃ karabhā tena cocyate / yasmād rañjayate lokāndarśanādeva bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रञ्जनाद् रञ्जना प्रोक्ता धात्वर्थे राजसत्तम । तृणवीरुधगुल्माद्यास् तिर्यञ्चः पक्षिणस्तथा । तानुद्भूतान्नयेत्स्वर्गं तेनोक्ता वायुवाहिनी

rañjanād rañjanā proktā dhātvarthe rājasattama / tṛṇavīrudhagulmādyās tiryañcaḥ pakṣiṇastathā / tānudbhūtānnayetsvargaṃ tenoktā vāyuvāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यो वेत्ति नामानि निर्गमं च विशेषतः । स याति पापविर्मुक्तो रुद्रलोकं न संशयः

evaṃ yo vetti nāmāni nirgamaṃ ca viśeṣataḥ / sa yāti pāpavirmukto rudralokaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.