Revakhanda of the Vayupurana 85

ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नर्मदायाः पुरातनम् । ब्रह्महत्याहरं तीर्थं वाराणस्या समं हि तत्

tato gacchettu rājendra narmadāyāḥ purātanam / brahmahatyāharaṃ tīrthaṃ vārāṇasyā samaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्चर्यं कथ्यतां ब्रह्मन्यद्वृत्तं नर्मदातटे । वाराणस्या समं कस्माद् एतत् कथय मे प्रभो

āścaryaṃ kathyatāṃ brahmanyadvṛttaṃ narmadātaṭe / vārāṇasyā samaṃ kasmād etat kathaya me prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमग्नो दुःखसंसारे हृतराज्यो द्विजोत्तम । युष्मद्वाणीजलस्नातो निर्दुःखः सह बान्धवैः

nimagno duḥkhasaṃsāre hṛtarājyo dvijottama / yuṣmadvāṇījalasnāto nirduḥkhaḥ saha bāndhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु साधु महाबाहो सोमवंशविभूषण । पृष्टो ऽस्मि दुर्लभं तीर्थं गुह्याद्गुह्यतरं परम्

sādhu sādhu mahābāho somavaṃśavibhūṣaṇa / pṛṣṭo 'smi durlabhaṃ tīrthaṃ guhyādguhyataraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ पितामहस् तावत् समस्तजगतः प्रभुः । मनसा तस्य संजाता दशैव ऋषिपुंगवाः

ādau pitāmahas tāvat samastajagataḥ prabhuḥ / manasā tasya saṃjātā daśaiva ṛṣipuṃgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् । प्रचेतसं वसिष्ठं च भृगुं नारदमेव च

marīcimatryaṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum / pracetasaṃ vasiṣṭhaṃ ca bhṛguṃ nāradameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जज्ञे प्राचेतसं दक्षं महातेजाः प्रजापतिः । दक्षस्यापि तथा जाताः पञ्चाशद्दुहिताः किल

jajñe prācetasaṃ dakṣaṃ mahātejāḥ prajāpatiḥ / dakṣasyāpi tathā jātāḥ pañcāśadduhitāḥ kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । तथैव स महाभागः सप्तविंशतिमिन्दवे

dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa / tathaiva sa mahābhāgaḥ saptaviṃśatimindave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहिणी नाम या तासामभीष्टा साभवद्विधोः । शेषासु करुणां कृत्वा शप्तो दक्षेण चन्द्रमाः

rohiṇī nāma yā tāsāmabhīṣṭā sābhavadvidhoḥ / śeṣāsu karuṇāṃ kṛtvā śapto dakṣeṇa candramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयरोग्यभवच्चन्द्रो दक्षस्यायं प्रजापतेः । स च शापप्रभावेण निस्तेजाः शर्वरीपतिः

kṣayarogyabhavaccandro dakṣasyāyaṃ prajāpateḥ / sa ca śāpaprabhāveṇa nistejāḥ śarvarīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतः पितामहं सोमो वेपमानो ऽमृतांशुमान् । पद्मयोने नमस्तुभ्यं वेदगर्भ नमो ऽस्तु ते । शरणं त्वां प्रसन्नो ऽस्मि पाहि मां कमलासन

gataḥ pitāmahaṃ somo vepamāno 'mṛtāṃśumān / padmayone namastubhyaṃ vedagarbha namo 'stu te / śaraṇaṃ tvāṃ prasanno 'smi pāhi māṃ kamalāsana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्तेजाः शर्वरीनाथ कलाहीनश्च दृश्यसे । उद्विग्नमानसस्तात संजातः केन हेतुना

nistejāḥ śarvarīnātha kalāhīnaśca dṛśyase / udvignamānasastāta saṃjātaḥ kena hetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षशापेन मे ब्रह्मन्निस्तेजस्त्वं जगत्पते । निर्हारश्चास्य शापस्य कथ्यतां मे पितामह

dakṣaśāpena me brahmannistejastvaṃ jagatpate / nirhāraścāsya śāpasya kathyatāṃ me pitāmaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र सुलभा रेवा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा । ओङ्कारे ऽथ भृगुक्षेत्रे तथा चैवौर्वसंगमे

sarvatra sulabhā revā triṣu sthāneṣu durlabhā / oṅkāre 'tha bhṛgukṣetre tathā caivaurvasaṃgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गच्छ क्षपानाथ यत्र रेवान्तरं तटम् । त्वरितो ऽसौ गतस्तत्र यत्र रेवौर्विसंगमः

tatra gaccha kṣapānātha yatra revāntaraṃ taṭam / tvarito 'sau gatastatra yatra revaurvisaṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठावस्थः स्थितः सोमो दध्यौ त्रिपुरवैरिणम् । यावद् वर्षशतं पूर्णं तावत् तुष्टो महेश्वरः

kāṣṭhāvasthaḥ sthitaḥ somo dadhyau tripuravairiṇam / yāvad varṣaśataṃ pūrṇaṃ tāvat tuṣṭo maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षः सोमराजस्य वृषासन उमापतिः । साष्टाङ्गं प्रणिपत्योच्चैर्जय शम्भो नमो ऽस्तु ते

pratyakṣaḥ somarājasya vṛṣāsana umāpatiḥ / sāṣṭāṅgaṃ praṇipatyoccairjaya śambho namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय शङ्कर पापहराय नमो जय ईश्वर ते जगदीश नमः । जय वासुकिभूषणधार नमो जय शूलकपालधराय नमः

jaya śaṅkara pāpaharāya namo jaya īśvara te jagadīśa namaḥ / jaya vāsukibhūṣaṇadhāra namo jaya śūlakapāladharāya namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय अन्धकदेहविनाश नमो जय दानववृन्दवधाय नमः । जय निष्कलरूप सकलाय नमो जय काल कामदहाय नमः

jaya andhakadehavināśa namo jaya dānavavṛndavadhāya namaḥ / jaya niṣkalarūpa sakalāya namo jaya kāla kāmadahāya namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय मेचककण्ठधराय नमो जय सूक्ष्मनिरञ्जनशब्द नमः । जय आदिरनादिरनन्त नमो जय शङ्कर किंकरमीश भज

jaya mecakakaṇṭhadharāya namo jaya sūkṣmanirañjanaśabda namaḥ / jaya ādiranādirananta namo jaya śaṅkara kiṃkaramīśa bhaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुतो महादेवः सोमराजेन पाण्डव । तुष्टस्तस्य नृपश्रेष्ठ शिवया शङ्करो ऽब्रवीत्

evaṃ stuto mahādevaḥ somarājena pāṇḍava / tuṣṭastasya nṛpaśreṣṭha śivayā śaṅkaro 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं प्रार्थय मे भद्र यत्ते मनसि वर्तते । साधु साधु महासत्त्व तुष्टो ऽहं तपसा तव

varaṃ prārthaya me bhadra yatte manasi vartate / sādhu sādhu mahāsattva tuṣṭo 'haṃ tapasā tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षशापेन दग्धो ऽहं क्षीणसत्त्वो महेश्वर । शापस्योपशमं देव कुरु शर्म मम प्रभो

dakṣaśāpena dagdho 'haṃ kṣīṇasattvo maheśvara / śāpasyopaśamaṃ deva kuru śarma mama prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव भक्तिगृहीतो ऽहमुमया सह तोषितः । निष्पापः सोमनाथस्त्वं संजातस्तीर्थसेवनात्

tava bhaktigṛhīto 'hamumayā saha toṣitaḥ / niṣpāpaḥ somanāthastvaṃ saṃjātastīrthasevanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यूचे देवदेवेशः क्षणं ध्यात्वेन्दुना ततः । स्थापितं परमं लिङ्गं कामदं प्राणिनां भुवि । सर्वदुःखहरं तत् तु ब्रह्महत्याविनाशनम्

ityūce devadeveśaḥ kṣaṇaṃ dhyātvendunā tataḥ / sthāpitaṃ paramaṃ liṅgaṃ kāmadaṃ prāṇināṃ bhuvi / sarvaduḥkhaharaṃ tat tu brahmahatyāvināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमनाथप्रभावं मे संक्षेपात्कथय प्रभो । दुःखार्णवनिमग्नानां त्राता प्राप्तो द्विजोत्तम

somanāthaprabhāvaṃ me saṃkṣepātkathaya prabho / duḥkhārṇavanimagnānāṃ trātā prāpto dvijottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु तीर्थप्रभावं ते संक्षेपात्कथयाम्य् अहम् । यद्वृत्तमुत्तरे कूले रेवाया उरिसंगमे

śṛṇu tīrthaprabhāvaṃ te saṃkṣepātkathayāmy aham / yadvṛttamuttare kūle revāyā urisaṃgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्बरो नाम राजाभूत्तस्य पुत्रस्त्रिलोचनः । त्रिलोचनसुतः कण्वः स पापर्द्धिपरो ऽभवत्

śambaro nāma rājābhūttasya putrastrilocanaḥ / trilocanasutaḥ kaṇvaḥ sa pāparddhiparo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वने नित्यं भ्रमन्सो ऽथ मृगयूथं ददर्श ह । मृगयूथं हतं तत् तु त्रिलोचनसुतेन च

vane nityaṃ bhramanso 'tha mṛgayūthaṃ dadarśa ha / mṛgayūthaṃ hataṃ tat tu trilocanasutena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगरूपी द्विजो मध्ये चरते निर्जने वने । स हतस्तेन सङ्गेन कण्वेन मुनिसत्तम

mṛgarūpī dvijo madhye carate nirjane vane / sa hatastena saṅgena kaṇvena munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्यान्वितः कण्वो निस्तेजा व्यचरन्महीम् । व्यचरंश्चैव सम्प्राप्तो नर्मदाम् उरिसंगमे

brahmahatyānvitaḥ kaṇvo nistejā vyacaranmahīm / vyacaraṃścaiva samprāpto narmadām urisaṃgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंशुकाशोकबहले जम्बीरपनसाकुले । कदम्बपाटलाकीर्णे बिल्वनारङ्गशोभिते

kiṃśukāśokabahale jambīrapanasākule / kadambapāṭalākīrṇe bilvanāraṅgaśobhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिञ्चिणीचम्पकोपेते ह्यगस्तितरुछादिते । प्रभूतभूतसंयुक्तं वनं सर्वत्र शोभितम्

ciñciṇīcampakopete hyagastitaruchādite / prabhūtabhūtasaṃyuktaṃ vanaṃ sarvatra śobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकैर् मृगमार्जारैर् हिंस्रैः शम्बरशूकरैः । शशैर्गवयसंयुक्तैः शिखण्डिखरमण्डितम्

citrakair mṛgamārjārair hiṃsraiḥ śambaraśūkaraiḥ / śaśairgavayasaṃyuktaiḥ śikhaṇḍikharamaṇḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविष्टस्तु वने कण्वस्तृषार्तः श्रमपीडितः । स्नातो रेवाजले पुण्ये सङ्गमे पापनाशने

praviṣṭastu vane kaṇvastṛṣārtaḥ śramapīḍitaḥ / snāto revājale puṇye saṅgame pāpanāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चितः परया भक्त्या सोमनाथो युधिष्ठिर । पपौ सुविमलं तोयं सर्वपापक्षयंकरम्

arcitaḥ parayā bhaktyā somanātho yudhiṣṭhira / papau suvimalaṃ toyaṃ sarvapāpakṣayaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलानि च विचित्राणि चखाद सह किंकरैः । सुप्तः पादपच्छायायां श्रान्तो मृगवधेन च

phalāni ca vicitrāṇi cakhāda saha kiṃkaraiḥ / suptaḥ pādapacchāyāyāṃ śrānto mṛgavadhena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्तीर्थवरं विप्रः स्नानार्थं सङ्गमं गतः । मार्गगो ब्राह्मणो हर्षोद्युक्तस्तद्गतमानसः

tāvattīrthavaraṃ vipraḥ snānārthaṃ saṅgamaṃ gataḥ / mārgago brāhmaṇo harṣodyuktastadgatamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अबला तमुवाचेदं तिष्ठ तिष्ठ द्विजोत्तम । त्रस्तो निरीक्षते यावद्दिशः सर्वा नरेश्वर

abalā tamuvācedaṃ tiṣṭha tiṣṭha dvijottama / trasto nirīkṣate yāvaddiśaḥ sarvā nareśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्वृक्षसमारूढां स्त्रियं रक्ताम्बरावृताम् । रक्तमाल्यां तदा बालां रक्तचन्दनचर्चिताम् । रक्ताभरणशोभाढ्यां पाशहस्तां ददर्श ह

tāvadvṛkṣasamārūḍhāṃ striyaṃ raktāmbarāvṛtām / raktamālyāṃ tadā bālāṃ raktacandanacarcitām / raktābharaṇaśobhāḍhyāṃ pāśahastāṃ dadarśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदेशं श्रूयतां विप्र यदि गच्छसि सङ्गमे । मद्भर्ता तिष्ठते तत्र शीघ्रमेव विसर्जय

saṃdeśaṃ śrūyatāṃ vipra yadi gacchasi saṅgame / madbhartā tiṣṭhate tatra śīghrameva visarjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाकिनी च ते भार्या तिष्ठते वनमध्यगा । इत्याकर्ण्य गतो विप्रः सङ्गमं सुरदुर्लभे

ekākinī ca te bhāryā tiṣṭhate vanamadhyagā / ityākarṇya gato vipraḥ saṅgamaṃ suradurlabhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षच्छायान्वितः कण्वो ब्राह्मणेनावलोकितः । उवाच तं प्रति तदा वचनं ब्राह्मणोत्तमः

vṛkṣacchāyānvitaḥ kaṇvo brāhmaṇenāvalokitaḥ / uvāca taṃ prati tadā vacanaṃ brāhmaṇottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनान्तरे मया दृष्टा बाला कमललोचना । रक्ताम्बरधरा तन्वी रक्तचन्दनचर्चिता

vanāntare mayā dṛṣṭā bālā kamalalocanā / raktāmbaradharā tanvī raktacandanacarcitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तमाल्या सुशोभाढ्या पाशहस्ता मृगेक्षणा । वृक्षारूढावदद्वाक्यं मद्भर्ता प्रेष्यतामिति

raktamālyā suśobhāḍhyā pāśahastā mṛgekṣaṇā / vṛkṣārūḍhāvadadvākyaṃ madbhartā preṣyatāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्मिन्स्थाने तु विप्रेन्द्र विद्यते मृगलोचना । कस्य सा केन कार्येण सर्वमेतद्वदाशु मे

kasminsthāne tu viprendra vidyate mṛgalocanā / kasya sā kena kāryeṇa sarvametadvadāśu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गमाद् अर्धक्रोशे सा उद्यानान्ते हि विद्यते । वचनाद् ब्रह्मणस्यैषा न ज्ञाता पार्थिवेन तु

saṅgamād ardhakrośe sā udyānānte hi vidyate / vacanād brahmaṇasyaiṣā na jñātā pārthivena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ त्वं पृच्छतां तां क्वागता क्वच गमिष्यसि । प्रेषितस्त्वरितो दूतो गतो नारीसमीपतः

gaccha tvaṃ pṛcchatāṃ tāṃ kvāgatā kvaca gamiṣyasi / preṣitastvarito dūto gato nārīsamīpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षस्थां ददृशो बालामुवाच नृपसत्तम । मन्नाथः पृच्छति त्वां तु कासि त्वं क्व गमिष्यसि

vṛkṣasthāṃ dadṛśo bālāmuvāca nṛpasattama / mannāthaḥ pṛcchati tvāṃ tu kāsi tvaṃ kva gamiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुरात्मवतां शास्ता राजा शास्ता दुरात्मनाम् । इह प्रच्छन् न पापानां शास्ता वैवस्वतो यमः

gururātmavatāṃ śāstā rājā śāstā durātmanām / iha pracchan na pāpānāṃ śāstā vaivasvato yamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्या च संजाता मृगरूपधरद्विजात् । मया युक्तो ऽपि ते राजा मुक्तस्तीर्थप्रभावतः

brahmahatyā ca saṃjātā mṛgarūpadharadvijāt / mayā yukto 'pi te rājā muktastīrthaprabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धक्रोशान्तरान् मध्ये ब्रह्महत्या न संविशेत् । सोमनाथप्रभावो ऽयं वाराणस्याः समः स्मृतः

ardhakrośāntarān madhye brahmahatyā na saṃviśet / somanāthaprabhāvo 'yaṃ vārāṇasyāḥ samaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ त्वं प्रेष्यतां राजा शीघ्रम् अत्र न संशयः । गतो भृत्यस्ततः शीघ्रं वेपमानः सुविह्वलः

gaccha tvaṃ preṣyatāṃ rājā śīghram atra na saṃśayaḥ / gato bhṛtyastataḥ śīghraṃ vepamānaḥ suvihvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तं कथयामास यद्वृत्तं हि पुरातनम् । तस्य वाक्यादसौ राजा पतितो धरणीतले

samastaṃ kathayāmāsa yadvṛttaṃ hi purātanam / tasya vākyādasau rājā patito dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्मात् त्वं शोचसे नाथ पूर्वोपात्तं शुभाशुभम् । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य राजा वचनम् अब्रवीत्

kasmāt tvaṃ śocase nātha pūrvopāttaṃ śubhāśubham / ityākarṇya vacastasya rājā vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणत्यागं करिष्यामि सोमनाथसमीपतः । शीघ्रमानीयतां वह्निरिन्धनानि बहूनि च

prāṇatyāgaṃ kariṣyāmi somanāthasamīpataḥ / śīghramānīyatāṃ vahnirindhanāni bahūni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनीतं तत्क्षणात्सर्वं भृत्यैस् तद्वशवर्तिभिः । स्नानं कृत्वा शुभे तोये सङ्गमे पापनाशने

ānītaṃ tatkṣaṇātsarvaṃ bhṛtyais tadvaśavartibhiḥ / snānaṃ kṛtvā śubhe toye saṅgame pāpanāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चितः परया भक्त्या सोमनाथो महीभृता । त्रिःप्रदक्षिणतः कृत्वा ज्वलन्तं जातवेदसम्

arcitaḥ parayā bhaktyā somanātho mahībhṛtā / triḥpradakṣiṇataḥ kṛtvā jvalantaṃ jātavedasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविष्टः कण्वराजासौ हृदि ध्यात्वा जनार्दनम् । पीताम्बरधरं देवं जटामुकुटधारिणम्

praviṣṭaḥ kaṇvarājāsau hṛdi dhyātvā janārdanam / pītāmbaradharaṃ devaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रिया युक्तं सुपर्णस्थं शङ्खचक्रगदाधरम् । सुरारिसूदनं दध्यौ सुगतिर् मे भवत्विति

śriyā yuktaṃ suparṇasthaṃ śaṅkhacakragadādharam / surārisūdanaṃ dadhyau sugatir me bhavatviti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पपात पुष्पवृष्टिस्तु साधु साधु नृपात्मज । आश्चर्यमतुलं दृष्ट्वा निरीक्ष्य च परस्परम्

papāta puṣpavṛṣṭistu sādhu sādhu nṛpātmaja / āścaryamatulaṃ dṛṣṭvā nirīkṣya ca parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतं तैः पावके भृत्यैर्हृदि ध्यात्वा गदाधरम् । विमानस्थास् ततः सर्वे संजाताः पाण्डुनन्दन

mṛtaṃ taiḥ pāvake bhṛtyairhṛdi dhyātvā gadādharam / vimānasthās tataḥ sarve saṃjātāḥ pāṇḍunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्पापास्ते दिवं याताः सोमनाथप्रभावतः । ब्राह्मणे सङ्गमे तत्र ध्यायमाने वृषध्वजम्

niṣpāpāste divaṃ yātāḥ somanāthaprabhāvataḥ / brāhmaṇe saṅgame tatra dhyāyamāne vṛṣadhvajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमनाथप्रभावो ऽयं शृणुष्वैकमना विधिम् । अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां सर्वकालं रवेर्दिने

somanāthaprabhāvo 'yaṃ śṛṇuṣvaikamanā vidhim / aṣṭamyāṃ vā caturdaśyāṃ sarvakālaṃ raverdine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषाच्छुक्लपक्षे चेत्सूर्यवारेण सप्तमी । उपोष्य यो नरो भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्

viśeṣācchuklapakṣe cetsūryavāreṇa saptamī / upoṣya yo naro bhaktyā rātrau kurvīta jāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चामृतेन गव्येन स्नापयेत् परमेश्वरम् । श्रीखण्डेन ततो गुण्ठ्य पुष्पधूपादिकं ददेत्

pañcāmṛtena gavyena snāpayet parameśvaram / śrīkhaṇḍena tato guṇṭhya puṣpadhūpādikaṃ dadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेन बोधयेद् दीपं नृत्यं गीतं च कारयेत् । सोमवारे तथाष्टम्यां प्रभाते पूजयेद् द्विजान्

ghṛtena bodhayed dīpaṃ nṛtyaṃ gītaṃ ca kārayet / somavāre tathāṣṭamyāṃ prabhāte pūjayed dvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितक्रोधानात्मवतः परनिन्दाविवर्जितान् । सर्वाङ्गरुचिराञ्छस्तान् स्वदारपरिपालकान्

jitakrodhānātmavataḥ paranindāvivarjitān / sarvāṅgarucirāñchastān svadāraparipālakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रीपाठमात्रांश्च विकर्मविरतान् सदा । पुनर्भूवृषलीशूद्री चरेयुर् यस्य मन्दिरे

gāyatrīpāṭhamātrāṃśca vikarmaviratān sadā / punarbhūvṛṣalīśūdrī careyur yasya mandire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूरतो ऽसौ द्विजस्त्याज्य आत्मनः श्रेय इच्छता । हीनाङ्गान् अतिरिक्ताङ्गान् येषां पूर्वापरं न हि

dūrato 'sau dvijastyājya ātmanaḥ śreya icchatā / hīnāṅgān atiriktāṅgān yeṣāṃ pūrvāparaṃ na hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रते श्राद्धे तथा दाने दूरतस्तान् विवर्जयेत् । आयसी तरुणी तुल्या द्विजाः स्वाध्यायवर्जिताः

vrate śrāddhe tathā dāne dūratastān vivarjayet / āyasī taruṇī tulyā dvijāḥ svādhyāyavarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानं सह याज्येन पातयन्ति न संशयः । शाल्मलीनावतुल्याः स्युः षट्कर्मनिरता द्विजाः

ātmānaṃ saha yājyena pātayanti na saṃśayaḥ / śālmalīnāvatulyāḥ syuḥ ṣaṭkarmaniratā dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दातारं च तथात्मानं तारयन्ति तरन्ति च । श्राद्धं सोमेश्वरे पार्थ यः कुर्याद्गतमत्सरः

dātāraṃ ca tathātmānaṃ tārayanti taranti ca / śrāddhaṃ someśvare pārtha yaḥ kuryādgatamatsaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतास्तस्य हि सुप्रीता यावद् आभूतसम्प्लवम् । अन्नं वस्त्रं हिरण्यं च यो दद्याद् अग्रजन्मने

pretāstasya hi suprītā yāvad ābhūtasamplavam / annaṃ vastraṃ hiraṇyaṃ ca yo dadyād agrajanmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स याति शाङ्करे लोक इति मे सत्यभाषितम् । हयं यो यच्छते तत्र सम्पूर्णं तरुणं सितम्

sa yāti śāṅkare loka iti me satyabhāṣitam / hayaṃ yo yacchate tatra sampūrṇaṃ taruṇaṃ sitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तं वा पीतवर्णं वा सर्वलक्षणसंयुतम् । कुङ्कुमेन विलिप्ताङ्गावग्रजन्महयावपि

raktaṃ vā pītavarṇaṃ vā sarvalakṣaṇasaṃyutam / kuṅkumena viliptāṅgāvagrajanmahayāvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रग्दामभूषितौ कार्यौ सितवस्त्रावगुण्ठितौ । अङ्घ्रिः प्रदीयतां स्कन्धे मदीये हयमारुह

sragdāmabhūṣitau kāryau sitavastrāvaguṇṭhitau / aṅghriḥ pradīyatāṃ skandhe madīye hayamāruha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरूढे ब्राह्मणे ब्रूयाद् भास्करः प्रीयतामिति । स याति शांकरं लोकं सर्वपापविवर्जितः

ārūḍhe brāhmaṇe brūyād bhāskaraḥ prīyatāmiti / sa yāti śāṃkaraṃ lokaṃ sarvapāpavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपरागे तु सोमस्य तीर्थं गत्वा जितेन्द्रियः । सत्यलोकाच् च्युतश्चापि राजा भवति धार्मिकः

uparāge tu somasya tīrthaṃ gatvā jitendriyaḥ / satyalokāc cyutaścāpi rājā bhavati dhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य वासः सदा राजन्न नश्यति कदाचन । दीर्घायुर्जायते पुत्रो भार्या च वशवर्तिनी

tasya vāsaḥ sadā rājanna naśyati kadācana / dīrghāyurjāyate putro bhāryā ca vaśavartinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वदुःखविवर्जितः । सोपवासो जितक्रोधो धेनुं दद्याद्द्विजन्मने

jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ sarvaduḥkhavivarjitaḥ / sopavāso jitakrodho dhenuṃ dadyāddvijanmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवत्सां क्षीरसंयुक्तां श्वेतवस्त्रावलोकिताम् । शबलां पीतवर्णां च धूम्रां वा नीलकर्बुराम्

savatsāṃ kṣīrasaṃyuktāṃ śvetavastrāvalokitām / śabalāṃ pītavarṇāṃ ca dhūmrāṃ vā nīlakarburām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलां वा सवत्सां च घण्टाभरणभूषिताम् । रूप्यखुरां कांस्यदोहां स्वर्णशृङ्गीं नरेश्वर

kapilāṃ vā savatsāṃ ca ghaṇṭābharaṇabhūṣitām / rūpyakhurāṃ kāṃsyadohāṃ svarṇaśṛṅgīṃ nareśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतया वर्धते वंशो रक्ता सौभाग्यवर्धिनी । शबला पीतवर्णा च दुःखघ्न्यौ संप्रकीर्तिते

śvetayā vardhate vaṃśo raktā saubhāgyavardhinī / śabalā pītavarṇā ca duḥkhaghnyau saṃprakīrtite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिला नाशयेत् पापं सप्तजन्मसमुद्भवम् । सत्यलोकमवाप्नोति गोप्रदायी नरेश्वर

kapilā nāśayet pāpaṃ saptajanmasamudbhavam / satyalokamavāpnoti gopradāyī nareśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षान्ते ऽथ व्यतीपाते वै धृतौ रविसंक्रमे । दिनक्षये गजच्छायां ग्रहणे भास्करस्य च

pakṣānte 'tha vyatīpāte vai dhṛtau ravisaṃkrame / dinakṣaye gajacchāyāṃ grahaṇe bhāskarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये व्रजन्ति महात्मानः सङ्गमे सुरदुर्लभे । मृदावगुण्ठयित्वा तु चात्मानं सङ्गमे विशेत्

ye vrajanti mahātmānaḥ saṅgame suradurlabhe / mṛdāvaguṇṭhayitvā tu cātmānaṃ saṅgame viśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयान्तर्जले जाप्या प्राणायामो ऽथवा नृप । गायत्री वैष्णवी चैव सौरी शैवी यदृच्छया । ते ऽपि पापैः प्रमुच्यन्त इत्येवं शङ्करो ऽब्रवीत्

hṛdayāntarjale jāpyā prāṇāyāmo 'thavā nṛpa / gāyatrī vaiṣṇavī caiva saurī śaivī yadṛcchayā / te 'pi pāpaiḥ pramucyanta ityevaṃ śaṅkaro 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगतीं सोमनाथस्य यस्तु कुर्यात् प्रदक्षिणाम् । प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुंधरा

jagatīṃ somanāthasya yastu kuryāt pradakṣiṇām / pradakṣiṇīkṛtā tena saptadvīpā vasuṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्या सुरापानं गुरुदारनिषेवणम् । भ्रूणहा स्वर्णहर्ता च मुच्यन्ते नात्र संशयः

brahmahatyā surāpānaṃ gurudāraniṣevaṇam / bhrūṇahā svarṇahartā ca mucyante nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थाख्यानमिदं पुण्यं यः शृणोति जितेन्द्रियः । व्याधितो मुच्यते रोगी चारोगी सुखमाप्नुयात्

tīrthākhyānamidaṃ puṇyaṃ yaḥ śṛṇoti jitendriyaḥ / vyādhito mucyate rogī cārogī sukhamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्ते संदह्यते चेतः शृणु तन्मे युधिष्ठिर । नैकापि नृप लोके ऽस्मिन् भ्रूणहत्या सुदुस्त्यजा

yatte saṃdahyate cetaḥ śṛṇu tanme yudhiṣṭhira / naikāpi nṛpa loke 'smin bhrūṇahatyā sudustyajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमु षड्विंशतिं पार्थ प्राप याः क्षणदाकरः । सो ऽपि तीर्थमिदं प्राप्य तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम्

kimu ṣaḍviṃśatiṃ pārtha prāpa yāḥ kṣaṇadākaraḥ / so 'pi tīrthamidaṃ prāpya tapastaptvā suduścaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शीतरश्मिरभूत्सुखी । श्रूयते नृप पौराणी गाथा गीता महर्षिभिः

vimuktaḥ sarvapāpebhyaḥ śītaraśmirabhūtsukhī / śrūyate nṛpa paurāṇī gāthā gītā maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गं प्रतिष्ठितं ह्येकं दशभ्रूणहनं भवेत् । अतो लिङ्गत्रयं सोमः स्थापयामास भारत

liṅgaṃ pratiṣṭhitaṃ hyekaṃ daśabhrūṇahanaṃ bhavet / ato liṅgatrayaṃ somaḥ sthāpayāmāsa bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवौरिसंगमे ह्याद्यं द्वितीयं भृगुकच्छके । ततः सिद्धिं परां प्राप्य प्रभासे तु तृतीयकम्

revaurisaṃgame hyādyaṃ dvitīyaṃ bhṛgukacchake / tataḥ siddhiṃ parāṃ prāpya prabhāse tu tṛtīyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते कथितं सर्वं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । धर्म्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं संशुद्धिकृन्नृणाम्

iti te kathitaṃ sarvaṃ tīrthamāhātmyamuttamam / dharmyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ svargyaṃ saṃśuddhikṛnnṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रार्थी लभते पुत्रान्निष्कामः स्वर्गमाप्नुयात् । मुच्यते सर्वपापेभ्यस् तीर्थं कृत्वा परं नृप

putrārthī labhate putrānniṣkāmaḥ svargamāpnuyāt / mucyate sarvapāpebhyas tīrthaṃ kṛtvā paraṃ nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते सर्वमाख्यातं सोमनाथस्य यत्फलम् । श्रुत्वा पुत्रमवाप्नोति स्नात्वा चाष्टौ न संशयः

etatte sarvamākhyātaṃ somanāthasya yatphalam / śrutvā putramavāpnoti snātvā cāṣṭau na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.