Revakhanda of the Vayupurana 90

रेवाया उत्तरे कूले वैष्णवं तीर्थमुत्तमम् । जलशायीति वै नाम विख्यातं वसुधातले

revāyā uttare kūle vaiṣṇavaṃ tīrthamuttamam / jalaśāyīti vai nāma vikhyātaṃ vasudhātale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानवानां वधं कृत्वा सुप्तस्तत्र जनार्दनः । चक्रं प्रक्षालितं तत्र देवदेवेन चक्रिणा । सुदर्शनं च निष्पापं रेवाजलसमाश्रयात्

dānavānāṃ vadhaṃ kṛtvā suptastatra janārdanaḥ / cakraṃ prakṣālitaṃ tatra devadevena cakriṇā / sudarśanaṃ ca niṣpāpaṃ revājalasamāśrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रतीर्थं समाचक्ष्व मुनिसंघैश् च वन्दितम् । विष्णोः प्रभावमतुलं रेवायाश्चैव यत्फलम्

cakratīrthaṃ samācakṣva munisaṃghaiś ca vanditam / viṣṇoḥ prabhāvamatulaṃ revāyāścaiva yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु साधु महाप्राज्ञ विरक्तस्त्वं युधिष्ठिर । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं निर्मितं चक्रिणा स्वयम्

sādhu sādhu mahāprājña viraktastvaṃ yudhiṣṭhira / guhyādguhyataraṃ tīrthaṃ nirmitaṃ cakriṇā svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्ते ऽहं सम्प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । आसीत्पुरा महादैत्यस्तालमेघ इति श्रुतः

tatte 'haṃ sampravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm / āsītpurā mahādaityastālamegha iti śrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन देवा जिताः सर्वे हृतराज्या नराधिप । यज्ञभागान् स्वयं भुङ्क्ते अहं विष्णुर्न संशयः

tena devā jitāḥ sarve hṛtarājyā narādhipa / yajñabhāgān svayaṃ bhuṅkte ahaṃ viṣṇurna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनदस्य हृतं चित्तं हृतः शक्रस्य वारणः । इन्द्राणीं वाञ्छते पापो हयरत्नं रवेरपि

dhanadasya hṛtaṃ cittaṃ hṛtaḥ śakrasya vāraṇaḥ / indrāṇīṃ vāñchate pāpo hayaratnaṃ raverapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालमेघभयात् पार्थ रविरुद्राः सवासवाः । यमः स्कन्दो जलेशो ऽग्निर्वायुर्देवो धनेश्वरः

tālameghabhayāt pārtha ravirudrāḥ savāsavāḥ / yamaḥ skando jaleśo 'gnirvāyurdevo dhaneśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवाक्पतिमहेशाश्च नष्टचित्ताः पितामहम् । गता देवा ब्रह्मलोकं तत्र दृष्ट्वा पितामहम्

savākpatimaheśāśca naṣṭacittāḥ pitāmaham / gatā devā brahmalokaṃ tatra dṛṣṭvā pitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर् वागीशप्रमुखाः सुराः । गुणत्रयविभागाय पश्चाद् भेदम् उपेयुषे

tuṣṭuvurvividhaiḥ stotrair vāgīśapramukhāḥ surāḥ / guṇatrayavibhāgāya paścād bhedam upeyuṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा देवान् निरुत्साहान् विवर्णान् अवनीपते । प्रसादाभिमुखो देवः प्रत्युवाच दिवौकसः

dṛṣṭvā devān nirutsāhān vivarṇān avanīpate / prasādābhimukho devaḥ pratyuvāca divaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वागतं सुरसङ्घस्य कान्तिर्नष्टा पुरातनी । हिमक्लिष्टप्रभावेण ज्योतींषीव मुखानि वः

svāgataṃ surasaṅghasya kāntirnaṣṭā purātanī / himakliṣṭaprabhāveṇa jyotīṃṣīva mukhāni vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशमादर्चिषाम् एतद् अनुद्गीर्णं सुरायुधम् । वृत्रस्य हन्तुः कुलिशं कुण्ठितश्रीव लक्ष्यते

praśamādarciṣām etad anudgīrṇaṃ surāyudham / vṛtrasya hantuḥ kuliśaṃ kuṇṭhitaśrīva lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं चायमरिदुर्वारः पाणौ पाशः प्रचेतसः । मन्त्रेण हतवीर्यस्य फणिनो दैन्यम् आश्रितः

kiṃ cāyamaridurvāraḥ pāṇau pāśaḥ pracetasaḥ / mantreṇa hatavīryasya phaṇino dainyam āśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुबेरस्य मनःशल्यं शंसतीव पराभवम् । अपविद्धगतो वायुर्भग्नशाख इव द्रुमः

kuberasya manaḥśalyaṃ śaṃsatīva parābhavam / apaviddhagato vāyurbhagnaśākha iva drumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमो ऽपि विलिखन्भूमिं दण्डेनास्तमितत्विषा । कुरुते ऽस्मिन्न् अमोघो ऽपि निर्वाणालातलाघवम्

yamo 'pi vilikhanbhūmiṃ daṇḍenāstamitatviṣā / kurute 'sminn amogho 'pi nirvāṇālātalāghavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमी च कथमादित्याः प्रतापक्षतिशीतलाः । चित्रन्यस्ता इव गताः प्रकामालोकनीयताम्

amī ca kathamādityāḥ pratāpakṣatiśītalāḥ / citranyastā iva gatāḥ prakāmālokanīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ब्रूत वत्साः किमितः प्रार्थयध्वं समागताः । किमागमनकृत्यं वो ब्रूत निःसंशयं सुराः

tadbrūta vatsāḥ kimitaḥ prārthayadhvaṃ samāgatāḥ / kimāgamanakṛtyaṃ vo brūta niḥsaṃśayaṃ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि सृष्टिर् हि लोकानां रक्षा युष्मास्ववस्थिता । ततो मन्दानिलोद्भूतकमलाकरशोभिना

mayi sṛṣṭir hi lokānāṃ rakṣā yuṣmāsvavasthitā / tato mandānilodbhūtakamalākaraśobhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुं नेत्रसहस्रेण प्रेरयामास वृत्रहा । स द्विनेत्रं हरेश्चक्षुः सहस्रनयनाधिकम्

guruṃ netrasahasreṇa prerayāmāsa vṛtrahā / sa dvinetraṃ hareścakṣuḥ sahasranayanādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचस्पतिरुवाचेदं प्राञ्जलिर् जलजासनम् । युष्मद्वंशोद्भवस्तात तालमेघो महाबलः

vācaspatiruvācedaṃ prāñjalir jalajāsanam / yuṣmadvaṃśodbhavastāta tālamegho mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतापयते देवान्धूमकेतुरिवोच्छ्रितः । तेन देवगणाः सर्वे दुःखिता दानवेन च

upatāpayate devāndhūmaketurivocchritaḥ / tena devagaṇāḥ sarve duḥkhitā dānavena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालमेघो दैत्यपतिः सर्वान्नो बाधते बली । तस्मात्त्वां शरणं प्राप्ताः शरणं नो विधे भव

tālamegho daityapatiḥ sarvānno bādhate balī / tasmāttvāṃ śaraṇaṃ prāptāḥ śaraṇaṃ no vidhe bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रसन्नो भगवान् वेधास्तान् अब्रवीद् वचः

tataḥ prasanno bhagavān vedhāstān abravīd vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालमेघेन वो मध्ये बली तेन समः सुराः । विना माधवदेवेन साध्यो मे नैव दानवः

tālameghena vo madhye balī tena samaḥ surāḥ / vinā mādhavadevena sādhyo me naiva dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुरगणाः सर्वे विरिञ्चिप्रमुखा नृप । क्षीरोदं प्रस्थिताः सर्वे दुःखितास्तेन वैरिणा

tataḥ suragaṇāḥ sarve viriñcipramukhā nṛpa / kṣīrodaṃ prasthitāḥ sarve duḥkhitāstena vairiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वरिताः प्रस्थिता देवाः केशवं द्रष्टुकाम्यया । क्षीरोदं सागरं गत्वास्तुवंस्ते जलशायिनम्

tvaritāḥ prasthitā devāḥ keśavaṃ draṣṭukāmyayā / kṣīrodaṃ sāgaraṃ gatvāstuvaṃste jalaśāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा ऊचुः । जगदादिरनादिस्त्वं जगदन्तो ऽप्यनन्तकः । जगन्मूर्तिरमूर्तिस्त्वं जय गीर्वाणपूजित

devā ūcuḥ / jagadādiranādistvaṃ jagadanto 'pyanantakaḥ / jaganmūrtiramūrtistvaṃ jaya gīrvāṇapūjita

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय क्षीरोदशयन जय लक्ष्म्या सदा वृत । जय दानवनाशाय जय देवकिनन्दन

jaya kṣīrodaśayana jaya lakṣmyā sadā vṛta / jaya dānavanāśāya jaya devakinandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय शङ्खगदापाणे जय चक्रधर प्रभो । इति देवस्तुतिं श्रुत्वा प्रबुद्धो जलशाय्यथ

jaya śaṅkhagadāpāṇe jaya cakradhara prabho / iti devastutiṃ śrutvā prabuddho jalaśāyyatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच मधुरां वाणीं मेघगम्भीरनिस्वनाम् । किमर्थं बोधितो ब्रह्मन् समर्थैर् वः सुरासुरैः

uvāca madhurāṃ vāṇīṃ meghagambhīranisvanām / kimarthaṃ bodhito brahman samarthair vaḥ surāsuraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालमेघभयात्कृष्ण सम्प्राप्तास् तव मन्दिरम् । न वध्यः कस्यचित् पापस्तालमेघो जनार्दन

tālameghabhayātkṛṣṇa samprāptās tava mandiram / na vadhyaḥ kasyacit pāpastālamegho janārdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमेव जहि तं दुष्टं मृत्युं यास्यति नान्यथा

tvameva jahi taṃ duṣṭaṃ mṛtyuṃ yāsyati nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्थानं गम्यतां देवाः स्वकीयां लभत प्रजाम् । दुष्टात्मानं हनिष्यामि तालमेघं महाबलम्

svasthānaṃ gamyatāṃ devāḥ svakīyāṃ labhata prajām / duṣṭātmānaṃ haniṣyāmi tālameghaṃ mahābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानं ब्रुवन्तु मे देवा वसेद्यत्र स दानवः

sthānaṃ bruvantu me devā vasedyatra sa dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा ऊचुः । हिमाचलगुहायां स वसते दानवेश्वरः । चतुर्विंशतिसाहस्रैः कन्याभिः परिवारितः

devā ūcuḥ / himācalaguhāyāṃ sa vasate dānaveśvaraḥ / caturviṃśatisāhasraiḥ kanyābhiḥ parivāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरङ्गैः स्यन्दनैः कृष्ण संख्या तस्य न विद्यते । नटा नानाविधास्तत्र असंख्यातगुणा हरे

turaṅgaiḥ syandanaiḥ kṛṣṇa saṃkhyā tasya na vidyate / naṭā nānāvidhāstatra asaṃkhyātaguṇā hare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विरदाः पर्वताकारा हयाश्च द्विरदोपमाः । महाबलो वसेत्तत्र गीर्वाणभयदायकः

dviradāḥ parvatākārā hayāśca dviradopamāḥ / mahābalo vasettatra gīrvāṇabhayadāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा देवो वचस्तेषां देवानामातुरात्मनाम् । अचिन्तयद्गरुत्मन्तं शत्रुसङ्घविनाशनम्

śrutvā devo vacasteṣāṃ devānāmāturātmanām / acintayadgarutmantaṃ śatrusaṅghavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रं करेण संगृह्य गदाचक्रधरः प्रभुः । शार्ङ्गं च मुशलं सीरं करैर्गृह्य जनार्दनः

cakraṃ kareṇa saṃgṛhya gadācakradharaḥ prabhuḥ / śārṅgaṃ ca muśalaṃ sīraṃ karairgṛhya janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरूढः पक्षिराजेन्द्रं वधार्थं दानवस्य च । दानवस्य पुरे पेतुरुत्पाता घोररूपिणः

ārūḍhaḥ pakṣirājendraṃ vadhārthaṃ dānavasya ca / dānavasya pure peturutpātā ghorarūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमायुर्गृध्रमध्ये तु कपोतैः सममाविशत् । विना वातेन तस्यैव ध्वजदण्डः पपात ह

gomāyurgṛdhramadhye tu kapotaiḥ samamāviśat / vinā vātena tasyaiva dhvajadaṇḍaḥ papāta ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पसूषकयोर् युद्धं तथा केसरिनागयोः । उन्मार्गाः सरितस्तत्रावहन्रक्तविमिश्रिताः । अकालतरुपुष्पाणि दृश्यन्ते स्म समन्ततः

sarpasūṣakayor yuddhaṃ tathā kesarināgayoḥ / unmārgāḥ saritastatrāvahanraktavimiśritāḥ / akālatarupuṣpāṇi dṛśyante sma samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्राप्तो जगन्नाथो हिमवन्तं नगेश्वरम् । पाञ्चजन्यश्वसहसा पूरितः पुरसन्निधौ

tataḥ prāpto jagannātho himavantaṃ nageśvaram / pāñcajanyaśvasahasā pūritaḥ purasannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन शब्देन महता ह्यारूढो दानवेश्वरः । उवाच च तदा वाक्यं तालमेघो महाबलः

tena śabdena mahatā hyārūḍho dānaveśvaraḥ / uvāca ca tadā vākyaṃ tālamegho mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽयं मृत्युवशं प्राप्तो ह्यज्ञात्वा मम विक्रमम् । धुन्धुमाराज्ञया ह्याशु स्वसैन्यपरिवारितः

ko 'yaṃ mṛtyuvaśaṃ prāpto hyajñātvā mama vikramam / dhundhumārājñayā hyāśu svasainyaparivāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलादानय तं बद्ध्वा ममाग्रे बहुशालिनम्

balādānaya taṃ baddhvā mamāgre bahuśālinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनयामि न सन्देहः सुरो यक्षो ऽथ किन्नरः । स्यन्दनौघैः समायुक्तो गजवाजिभटैः सह

ānayāmi na sandehaḥ suro yakṣo 'tha kinnaraḥ / syandanaughaiḥ samāyukto gajavājibhaṭaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृष्टस्ततो जगद्योनिः सुपर्णस्थो महाबलः । गृह्यतां गृह्यतामेष इत्युक्तास्तेन किंकराः

hṛṣṭastato jagadyoniḥ suparṇastho mahābalaḥ / gṛhyatāṃ gṛhyatāmeṣa ityuktāstena kiṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दिक्षु प्रधावन्त इतश्चेतश्च सर्वतः । सुपर्णेनाग्निरूपेण दग्धास्ते शलभा यथा

caturdikṣu pradhāvanta itaścetaśca sarvataḥ / suparṇenāgnirūpeṇa dagdhāste śalabhā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धुन्धुमारो ऽपि कृष्णेन शरघातेन ताडितः । हतो वक्षःस्थले पापो मृतावस्थो रथोपरि

dhundhumāro 'pi kṛṣṇena śaraghātena tāḍitaḥ / hato vakṣaḥsthale pāpo mṛtāvastho rathopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हाहाकारं ततः सर्वे दानवाश्चक्रुरातुराः । तालमेघस् ततः क्रुद्धो रथारूढो विनिर्गतः । ददृशे केशवं पार्थ शङ्खचक्रगदाधरम्

hāhākāraṃ tataḥ sarve dānavāścakrurāturāḥ / tālameghas tataḥ kruddho rathārūḍho vinirgataḥ / dadṛśe keśavaṃ pārtha śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये ते दानवाः कृष्ण ये हताः समरे त्वया । हिरण्यकशिपुप्रख्यानपुमांसो हि ते ऽच्युत

anye te dānavāḥ kṛṣṇa ye hatāḥ samare tvayā / hiraṇyakaśipuprakhyānapumāṃso hi te 'cyuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा दानवः पार्थ वर्षयामास सायकैः । दानवस्य शरान् मुक्तान् छेदयामास केशवः

ityuktvā dānavaḥ pārtha varṣayāmāsa sāyakaiḥ / dānavasya śarān muktān chedayāmāsa keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुत्मानवधीत्सैन्यमवध्यं यत्सुरासुरैः । कृष्णेन द्विगुणास्तस्य प्रेषिताः स्वशिलीमुखाः

garutmānavadhītsainyamavadhyaṃ yatsurāsuraiḥ / kṛṣṇena dviguṇāstasya preṣitāḥ svaśilīmukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणं द्विगुणीकृत्य प्रेषयामास दानवः । तानप्यष्टगुणैः कृष्णश्छादयामास सायकैः

dviguṇaṃ dviguṇīkṛtya preṣayāmāsa dānavaḥ / tānapyaṣṭaguṇaiḥ kṛṣṇaśchādayāmāsa sāyakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रुद्धेन दैत्येन ह्याग्नेयं बाणमुत्तमम्

tataḥ kruddhena daityena hyāgneyaṃ bāṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणं प्रेषयामास त्वाग्नेयं शमितं ततः । वारुणेनैव वायव्यं तालमेघो व्यसर्जयत्

vāruṇaṃ preṣayāmāsa tvāgneyaṃ śamitaṃ tataḥ / vāruṇenaiva vāyavyaṃ tālamegho vyasarjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्पं चैव हृषीकेशो वायव्यस्य प्रशान्तये । नारसिंहं नृसिंहो ऽपि प्रेषयामास पाण्डव

sārpaṃ caiva hṛṣīkeśo vāyavyasya praśāntaye / nārasiṃhaṃ nṛsiṃho 'pi preṣayāmāsa pāṇḍava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारसिंहं ततो दृष्ट्वा तालमेघो महाबलः । उत्तीर्य स्यन्दनाच्छीघ्रं गृहीत्वा खड्गचर्मणी

nārasiṃhaṃ tato dṛṣṭvā tālamegho mahābalaḥ / uttīrya syandanācchīghraṃ gṛhītvā khaḍgacarmaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण त्वां प्रेषयिष्यामि यममार्गं सुदारुणम् । इत्युक्त्वा दानवः पार्थ आगतः केशवं प्रति

kṛṣṇa tvāṃ preṣayiṣyāmi yamamārgaṃ sudāruṇam / ityuktvā dānavaḥ pārtha āgataḥ keśavaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गेनाताडयद्दैत्यो गदापाणिं जनार्दनम् । मण्डलाग्रं ततो गृह्य केशवो हृष्टमानसः

khaḍgenātāḍayaddaityo gadāpāṇiṃ janārdanam / maṇḍalāgraṃ tato gṛhya keśavo hṛṣṭamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघनोरःस्थले पार्थ तालमेघं महाहवे । जनार्दनस् तदा दैत्यं दैत्यो हरिमहन्मृधे

jaghanoraḥsthale pārtha tālameghaṃ mahāhave / janārdanas tadā daityaṃ daityo harimahanmṛdhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनार्दनस् ततः क्रुद्धस्तालमेघाय भारत । अमोघं चक्रमादाय मुक्तं तस्य च मूर्धनि

janārdanas tataḥ kruddhastālameghāya bhārata / amoghaṃ cakramādāya muktaṃ tasya ca mūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपपात शिरस् तस्य पर्वताश्च चकम्पिरे । समुद्राः क्षुभिताः पार्थ नद्य उन्मार्गगामिनीः

nipapāta śiras tasya parvatāśca cakampire / samudrāḥ kṣubhitāḥ pārtha nadya unmārgagāminīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पवृष्टिं ततो देवा मुमुचुः केशवोपरि । अवध्यः सुरसङ्घानां सूदितः केशव त्वया

puṣpavṛṣṭiṃ tato devā mumucuḥ keśavopari / avadhyaḥ surasaṅghānāṃ sūditaḥ keśava tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्थाश्चैव ततो देवास्तालमेघे निपातिते । जनार्दनो ऽपि कौन्तेय नर्मदातटमाश्रितः

svasthāścaiva tato devāstālameghe nipātite / janārdano 'pi kaunteya narmadātaṭamāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरोदां नर्मदां मत्वा अनन्तभुजगोपरि । लक्ष्म्या समन्वितः कृष्णो निलीनश्चोत्तरे तटे

kṣīrodāṃ narmadāṃ matvā anantabhujagopari / lakṣmyā samanvitaḥ kṛṣṇo nilīnaścottare taṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रं विभीषणं मर्त्ये ज्वालामालासमन्वितम् । पतितं नर्मदातोये जलशायिसमीपतः

cakraṃ vibhīṣaṇaṃ martye jvālāmālāsamanvitam / patitaṃ narmadātoye jalaśāyisamīpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्धूतकल्मषं जातं नर्मदातोययोगतः । तालमेघवधोत्पन्नं यत्पापं नृपनन्दन

nirdhūtakalmaṣaṃ jātaṃ narmadātoyayogataḥ / tālameghavadhotpannaṃ yatpāpaṃ nṛpanandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्स्रवं क्षालितं सद्यो नर्मदांभसि भारत । तदाप्रभृति लोके ऽस्मिञ्जलशायी महीपते

tatsravaṃ kṣālitaṃ sadyo narmadāṃbhasi bhārata / tadāprabhṛti loke 'smiñjalaśāyī mahīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रतीर्थं वदन्त्यन्ये केचित् कालाघनाशनम् । विख्यातं भारते वर्षे नर्मदायां महीपते

cakratīrthaṃ vadantyanye kecit kālāghanāśanam / vikhyātaṃ bhārate varṣe narmadāyāṃ mahīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तीर्थस्य प्रभावो ऽयं श्रूयतामवनीपते । यथा ऽनन्तो हि नागानां देवानां च जनार्दनः

tattīrthasya prabhāvo 'yaṃ śrūyatāmavanīpate / yathā 'nanto hi nāgānāṃ devānāṃ ca janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासानां मार्गशीर्षो ऽस्ति नदीनां नर्मदा यथा । मासि मार्गशिरे पार्थ ह्येकादश्यां सिते ऽहनि

māsānāṃ mārgaśīrṣo 'sti nadīnāṃ narmadā yathā / māsi mārgaśire pārtha hyekādaśyāṃ site 'hani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा यो मनुजो भक्त्या कामक्रोधविवर्जितः । वैष्णवीं भावनां कृत्वा जलेशं तु व्रजेत वै

gatvā yo manujo bhaktyā kāmakrodhavivarjitaḥ / vaiṣṇavīṃ bhāvanāṃ kṛtvā jaleśaṃ tu vrajeta vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकभुक्तं च नक्तं च तथैवायाचितं नृप । उपवासं तथा दानं ब्राह्मणानां च भोजनम्

ekabhuktaṃ ca naktaṃ ca tathaivāyācitaṃ nṛpa / upavāsaṃ tathā dānaṃ brāhmaṇānāṃ ca bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति च कुरुश्रेष्ठ न स याति यमालयम् । यमलोकभयाद्भीता ये लोकाः पाण्डुनन्दन

karoti ca kuruśreṣṭha na sa yāti yamālayam / yamalokabhayādbhītā ye lokāḥ pāṇḍunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते पश्यन्तु श्रियः कान्तं नागपर्यङ्कशायिनम् । गोपीजनसमावृत्तं योगनिद्रां समाश्रितम् । विश्वरूपं जगन्नाथं संसारभयनाशनम्

te paśyantu śriyaḥ kāntaṃ nāgaparyaṅkaśāyinam / gopījanasamāvṛttaṃ yoganidrāṃ samāśritam / viśvarūpaṃ jagannāthaṃ saṃsārabhayanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापयेत् परया भक्त्या क्षौद्रक्षीरेण सर्पिषा । खण्डेन तोयमिश्रेण जगद्योनिं जनार्दनम्

snāpayet parayā bhaktyā kṣaudrakṣīreṇa sarpiṣā / khaṇḍena toyamiśreṇa jagadyoniṃ janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नाप्यमानं च पश्यन्ति ये लोका गतमत्सराः । ते यान्ति परमं लोकं सुरासुरनमस्कृतम्

snāpyamānaṃ ca paśyanti ye lokā gatamatsarāḥ / te yānti paramaṃ lokaṃ surāsuranamaskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेन बोधयेद् दीपमथवा तैलपूरितम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा दैवस्याग्रे विमत्सराः

ghṛtena bodhayed dīpamathavā tailapūritam / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā daivasyāgre vimatsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये कथां वैष्णवीं भक्त्या शृण्वन्ति च नृपोत्तम । ब्रह्महत्यादिपापानि नश्यन्ते नात्र संशयः

ye kathāṃ vaiṣṇavīṃ bhaktyā śṛṇvanti ca nṛpottama / brahmahatyādipāpāni naśyante nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणन्ति ये मर्त्या जलशायिजगद्गुरुम् । प्रदक्षिणीकृता तैस्तु सप्तद्वीपा वसुंधरा

pradakṣiṇanti ye martyā jalaśāyijagadgurum / pradakṣiṇīkṛtā taistu saptadvīpā vasuṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते विमले पित्ःन् संतर्पयेज् जलैः । श्राद्धं च ब्राह्मणैस्तत्र योग्यैः पाण्डव मानवाः

tataḥ prabhāte vimale pitḥn saṃtarpayej jalaiḥ / śrāddhaṃ ca brāhmaṇaistatra yogyaiḥ pāṇḍava mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वदारनिरतैः शान्तैः परदारविवर्जकैः । वेदाभ्यसनशीलैश्च स्वकर्मनिरतैः शुभैः

svadāranirataiḥ śāntaiḥ paradāravivarjakaiḥ / vedābhyasanaśīlaiśca svakarmanirataiḥ śubhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं यजनशीलैश्च त्रिसन्ध्यापरिपालकैः । श्रद्धया कारयेच्छ्राद्धं यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

nityaṃ yajanaśīlaiśca trisandhyāparipālakaiḥ / śraddhayā kārayecchrāddhaṃ yadīcchecchreya ātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते धन्या मानुषे लोके वन्द्या हि भुवि मानवाः । ये वसन्ति सदाकालं पादपद्माश्रया हरेः

te dhanyā mānuṣe loke vandyā hi bhuvi mānavāḥ / ye vasanti sadākālaṃ pādapadmāśrayā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलशायं प्रपश्यन्ति प्रत्यक्षं सुरनायकम् । पक्षोपवासं पाराकं व्रतं चान्द्रायणं शुभम्

jalaśāyaṃ prapaśyanti pratyakṣaṃ suranāyakam / pakṣopavāsaṃ pārākaṃ vrataṃ cāndrāyaṇaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासोपवासमुग्रं च षष्ठान्नं पञ्चमं व्रतम् । तत्र तीर्थे तु यः कुर्यात् सो ऽक्षयां गतिम् आप्नुयात्

māsopavāsamugraṃ ca ṣaṣṭhānnaṃ pañcamaṃ vratam / tatra tīrthe tu yaḥ kuryāt so 'kṣayāṃ gatim āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि तिलधेनोश्च यत्फलम् । यथा यस्मिन्यदा देया दाने तस्याः शुभं फलम्

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi tiladhenośca yatphalam / yathā yasminyadā deyā dāne tasyāḥ śubhaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्कथान्तरं पुण्यमृषेर्द्वैपायनात्पुरा । श्रुतं हि नैमिषे पुण्ये नारदाद्यैरनेकधा

etatkathāntaraṃ puṇyamṛṣerdvaipāyanātpurā / śrutaṃ hi naimiṣe puṇye nāradādyairanekadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं परममायुष्यं मङ्गल्यं कीर्तिवर्धनम् । विप्राणां श्रावयन्विद्वान्फलानन्त्यंसमश्नुते

idaṃ paramamāyuṣyaṃ maṅgalyaṃ kīrtivardhanam / viprāṇāṃ śrāvayanvidvānphalānantyaṃsamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुभ्यो न प्रदेयानि गौर्गृहं शयनं स्त्रियः । विभक्तदक्षिणा ह्येता दातारं नाप्नुवन्ति च

bahubhyo na pradeyāni gaurgṛhaṃ śayanaṃ striyaḥ / vibhaktadakṣiṇā hyetā dātāraṃ nāpnuvanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमेतत्प्रदातव्यं न बहूनां युधिष्ठिर । सा च विक्रयमापन्ना दहत्यासप्तमं कुलम्

ekametatpradātavyaṃ na bahūnāṃ yudhiṣṭhira / sā ca vikrayamāpannā dahatyāsaptamaṃ kulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथालाभा तु सर्वेषां चतुर्द्रोणा तु गौः स्मृता । द्रोणस्य वत्सकः कार्यो बहूनां वापि कामतः

yathālābhā tu sarveṣāṃ caturdroṇā tu gauḥ smṛtā / droṇasya vatsakaḥ kāryo bahūnāṃ vāpi kāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्देशे तु यन्मानं विषये वा विचारितम् । तेन मानेन तां कुर्वन्नक्षयं फलम् अश्नुते

yasmindeśe tu yanmānaṃ viṣaye vā vicāritam / tena mānena tāṃ kurvannakṣayaṃ phalam aśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखपूर्वं शुचौ भूमौ पुष्पधूपाक्षतैस्तथा । कर्णाभ्यां रत्ने दातव्ये दीपौ नेत्रद्वये तथा

sukhapūrvaṃ śucau bhūmau puṣpadhūpākṣataistathā / karṇābhyāṃ ratne dātavye dīpau netradvaye tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीखण्डमुरसि स्थाप्यं ताभ्यां चैव तु काञ्चनम् । ऊर्ध्वे मधु घृतं देयं कुर्यात् सर्षपरोमकम्

śrīkhaṇḍamurasi sthāpyaṃ tābhyāṃ caiva tu kāñcanam / ūrdhve madhu ghṛtaṃ deyaṃ kuryāt sarṣaparomakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कम्बले कम्बलं दद्याच्छ्रोण्यां मधु घृतं तथा । यवसं पायसं दद्याद् घृतं क्षौद्रसमन्वितम्

kambale kambalaṃ dadyācchroṇyāṃ madhu ghṛtaṃ tathā / yavasaṃ pāyasaṃ dadyād ghṛtaṃ kṣaudrasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णशृङ्गी रूप्यशिफारुक्मलाङ्गूलसंयुता । रत्नपृष्ठी तु दातव्या कांस्यपात्रावदोहिनी

svarṇaśṛṅgī rūpyaśiphārukmalāṅgūlasaṃyutā / ratnapṛṣṭhī tu dātavyā kāṃsyapātrāvadohinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्स्याद्बाल्यकृतं पापं यद्वा कृतमजानता । वाचा कृतं कर्मकृतं मनसा यद्विचिन्तितम्

yatsyādbālyakṛtaṃ pāpaṃ yadvā kṛtamajānatā / vācā kṛtaṃ karmakṛtaṃ manasā yadvicintitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जले निष्ठीवितं चैव मुशलं वापि लङ्घितम् । वृषलीगमनं चैव गुरुदारनिषेवणम्

jale niṣṭhīvitaṃ caiva muśalaṃ vāpi laṅghitam / vṛṣalīgamanaṃ caiva gurudāraniṣevaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्याया गमनं चैव सुवर्णस्तेयमेव च । सुरापानं तथा चान्यत्तिलधेनुः पुनाति हि

kanyāyā gamanaṃ caiva suvarṇasteyameva ca / surāpānaṃ tathā cānyattiladhenuḥ punāti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रोपवासेन विधिवत्तां विसर्जयेत् । या सा यमपुरे घोरे नदी वैतरणी स्मृता

ahorātropavāsena vidhivattāṃ visarjayet / yā sā yamapure ghore nadī vaitaraṇī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालुकायोऽश्मस्थला च पच्यते यत्र दुष्कृती । अवीचिर्नरको यत्र यत्र यामलपर्वतौ

vālukāyo'śmasthalā ca pacyate yatra duṣkṛtī / avīcirnarako yatra yatra yāmalaparvatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र लोहमुखाः काका यत्र श्वानो भयंकराः । असिपत्त्रवनं चैव यत्र सा कूटशाल्मली

yatra lohamukhāḥ kākā yatra śvāno bhayaṃkarāḥ / asipattravanaṃ caiva yatra sā kūṭaśālmalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्सुखेन व्यतिक्रम्य धर्मराजालयं व्रजेत् । धर्मराजस्तु तं दृष्ट्वा सूनृतं वक्ति भारत

tānsukhena vyatikramya dharmarājālayaṃ vrajet / dharmarājastu taṃ dṛṣṭvā sūnṛtaṃ vakti bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानमुत्तमं योग्यं मणिरत्नविभूषितम् । अत्रारुह्य नरश्रेष्ठ प्रयाहि परमां गतिम्

vimānamuttamaṃ yogyaṃ maṇiratnavibhūṣitam / atrāruhya naraśreṣṭha prayāhi paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा च चाटु भटे देहि मैव देहि पुरोहिते । मा च काणे विरूपे च न्यूनाङ्गे न च देवले

mā ca cāṭu bhaṭe dehi maiva dehi purohite / mā ca kāṇe virūpe ca nyūnāṅge na ca devale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेदविदुषे नैव ब्राह्मणे सर्वविक्रये । मित्रघ्ने च कृतघ्ने च मन्त्रहीने तथैव च

avedaviduṣe naiva brāhmaṇe sarvavikraye / mitraghne ca kṛtaghne ca mantrahīne tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान्तगाय दातव्या श्रोत्रियाय कुटुम्बिने । वेदान्तगसुते देया श्रोत्रिये गृहपालके

vedāntagāya dātavyā śrotriyāya kuṭumbine / vedāntagasute deyā śrotriye gṛhapālake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाङ्गरुचिरे विप्रे सद्वृत्ते च प्रियंवदे । पूर्णिमायां तु माघस्य कार्त्तिक्याम् अथ भारत

sarvāṅgarucire vipre sadvṛtte ca priyaṃvade / pūrṇimāyāṃ tu māghasya kārttikyām atha bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशाख्यां मार्गशीर्ष्यां वाषाढ्यां चैत्र्याम् अथापि वा । अयने विषुवे चैव व्यतीपाते च सर्वदा

vaiśākhyāṃ mārgaśīrṣyāṃ vāṣāḍhyāṃ caitryām athāpi vā / ayane viṣuve caiva vyatīpāte ca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडशीतिमुखे पुण्ये छायायां कुंजरस्य वा । एष ते कथितः कल्पस्तिलधेनोर् मयानघ

ṣaḍaśītimukhe puṇye chāyāyāṃ kuṃjarasya vā / eṣa te kathitaḥ kalpastiladhenor mayānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजन्ति वैष्णवं लोकं दत्त्वा पादं यमोपरि । प्राणत्यागात् परं लोकं वैष्णवं नात्र संशयः । भित्त्वाशु भास्करं यान्ति नात्र कार्या विचारणा

vrajanti vaiṣṇavaṃ lokaṃ dattvā pādaṃ yamopari / prāṇatyāgāt paraṃ lokaṃ vaiṣṇavaṃ nātra saṃśayaḥ / bhittvāśu bhāskaraṃ yānti nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते सर्वमाख्यातं चक्रतीर्थफलं नृप । यच्छ्रुत्वा मानवो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

etatte sarvamākhyātaṃ cakratīrthaphalaṃ nṛpa / yacchrutvā mānavo bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.