एकपत्त्रीकृतं सर्वमभ्रकं तदनन्तरम् । तप्तखर्परविन्यस्तं प्रदहेत्तीव्रवह्निना
ekapattrīkṛtaṃ sarvamabhrakaṃ tadanantaram / taptakharparavinyastaṃ pradahettīvravahninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्तिपुष्पतोये च कुमुदानां रसेन च । वर्षाभूतण्डुलीयेन मरिचैः सुमुखेन च
agastipuṣpatoye ca kumudānāṃ rasena ca / varṣābhūtaṇḍulīyena maricaiḥ sumukhena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहिषेणैव दुग्धेन सारयित्वाभ्रकं ततः । यवचिञ्चिकातोयेन प्लावयित्वा पुटे पचेत्
māhiṣeṇaiva dugdhena sārayitvābhrakaṃ tataḥ / yavaciñcikātoyena plāvayitvā puṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरिचासुरीसिद्धार्थविषचूर्णैश्च सूतकम् । स्वेदयेत् काञ्जिके बद्धं दोलायां दिवसत्रयम्
maricāsurīsiddhārthaviṣacūrṇaiśca sūtakam / svedayet kāñjike baddhaṃ dolāyāṃ divasatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्विन्नो रसः पश्चात् काञ्जिके यवचिञ्चिकाम् । समूलपत्त्रां संकुट्य संधयित्वा विचक्षणः
evaṃ svinno rasaḥ paścāt kāñjike yavaciñcikām / samūlapattrāṃ saṃkuṭya saṃdhayitvā vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्जिके जायते देव्यरसबन्धे तु नित्यशः । हेमक्रिया हेममुखे तारे तारमुखं कृतम्
kāñjike jāyate devyarasabandhe tu nityaśaḥ / hemakriyā hemamukhe tāre tāramukhaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवचिञ्चिकातोयेन स्वेदयन् स्वेदयेद् बुधः । लोहाग्रे भ्रमथो शालसुदग्धं वर्षयेत् तथा
yavaciñcikātoyena svedayan svedayed budhaḥ / lohāgre bhramatho śālasudagdhaṃ varṣayet tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णस्य लक्षणं ज्ञेयं जलौकादण्डधारिणः । द्वितीये काकविष्ठाभं तृतीये तैलको भवेत्
jīrṇasya lakṣaṇaṃ jñeyaṃ jalaukādaṇḍadhāriṇaḥ / dvitīye kākaviṣṭhābhaṃ tṛtīye tailako bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलो ऽथ निरुद्गारो विप्रुषो नैव मुञ्चति । अग्नौ हि घ्रातनिक्वस्थो व्योमजीर्णस्य लक्षणम्
kapilo 'tha nirudgāro vipruṣo naiva muñcati / agnau hi ghrātanikvastho vyomajīrṇasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वैकृतकस्पर्शाद् दिव्यौषधिमुखं प्रति । अथ ह चरति क्षिप्रं क्षणादेव निबध्यते
atha vaikṛtakasparśād divyauṣadhimukhaṃ prati / atha ha carati kṣipraṃ kṣaṇādeva nibadhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो लोहकपालस्थं स्वेदयेन्मृदुवह्निना । सुखोष्णेनारनालेन प्रक्षालितरसं बुधः
tato lohakapālasthaṃ svedayenmṛduvahninā / sukhoṣṇenāranālena prakṣālitarasaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अभ्रकजीर्णस्य रसस्याष्टमभागतः । विडं दद्याच् च विधिवज् जारयेत् तं विचक्षणः
evam abhrakajīrṇasya rasasyāṣṭamabhāgataḥ / viḍaṃ dadyāc ca vidhivaj jārayet taṃ vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं षड्गुणजीर्णं तु सूतकं जारयेत् बुधः । <धान्याभ्र> भूमौ लगति यत्क्षिप्रं तद्धान्याभ्रकम् उच्यते । <गगनग्रासजारण> अभ्रके द्विगुणे जीर्णे धूमव्याजेन गच्छति
evaṃ ṣaḍguṇajīrṇaṃ tu sūtakaṃ jārayet budhaḥ / <dhānyābhra> bhūmau lagati yatkṣipraṃ taddhānyābhrakam ucyate / <gaganagrāsajāraṇa> abhrake dviguṇe jīrṇe dhūmavyājena gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे चतुर्गुणे तस्मिन् गतिशक्तिर्विहन्यते । उत्प्लुत्योत्प्लुत्य बाह्ये च मूषायाः पतति ध्रुवम्
jīrṇe caturguṇe tasmin gatiśaktirvihanyate / utplutyotplutya bāhye ca mūṣāyāḥ patati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे च षड्गुणे सूतं कम्पते ऽसौ मुहुर्मुहुः । बाह्ये चोड्डीय नो याति स्थितः स्थाने स्थिरायते
jīrṇe ca ṣaḍguṇe sūtaṃ kampate 'sau muhurmuhuḥ / bāhye coḍḍīya no yāti sthitaḥ sthāne sthirāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नष्टगुणे जीर्णे ध्मातं शाम्यति पारदः । हठेन वह्निनाध्मातः स्थिरीभूतसुवर्णवत्
tasminnaṣṭaguṇe jīrṇe dhmātaṃ śāmyati pāradaḥ / haṭhena vahninādhmātaḥ sthirībhūtasuvarṇavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूप्यगद्याणकयाचोह्यनेनाभ्यञ्ज्य गालिते । दशवर्णं भवेद्धेम कथितं रसवेदिभिः
rūpyagadyāṇakayācohyanenābhyañjya gālite / daśavarṇaṃ bhaveddhema kathitaṃ rasavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्रकस्य च पत्त्राणि श्लक्ष्णचूर्णीकृतानि च । कर्पासीरसतोयेन मर्दितानि दिनत्रयम्
abhrakasya ca pattrāṇi ślakṣṇacūrṇīkṛtāni ca / karpāsīrasatoyena marditāni dinatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुलिङ्गकनकस्यापि वार्कतोयेन मर्दयेत् । क्षिप्त्वा टङ्कणक्षारं च नवसारं तथैव च
mātuliṅgakanakasyāpi vārkatoyena mardayet / kṣiptvā ṭaṅkaṇakṣāraṃ ca navasāraṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खल्वमध्ये ततः क्षिप्त्वा मर्दयेत् प्रतिवासरम् । रसैः पूर्वोदितैर् भूयो यावत् तद् गिलते स्फुटम्
khalvamadhye tataḥ kṣiptvā mardayet prativāsaram / rasaiḥ pūrvoditair bhūyo yāvat tad gilate sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ग्रन्थान्तरे> यवाख्याकदलीशिग्रुचिञ्चाफलपुनर्नवा । शतमूलै रसैरभ्रं भावितं मुनिसंख्यया
<granthāntare> yavākhyākadalīśigruciñcāphalapunarnavā / śatamūlai rasairabhraṃ bhāvitaṃ munisaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्ग्रासं रसराजोऽसौ सुखं भुङ्क्ते वरे मुखे । संजाते देहसिद्ध्यर्थं धातुसिद्ध्यर्थमेव हि
tadgrāsaṃ rasarājo'sau sukhaṃ bhuṅkte vare mukhe / saṃjāte dehasiddhyarthaṃ dhātusiddhyarthameva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वल्पमप्यभ्रकं सूतो यदि गृह्णाति चेत्सुखम् । बध्यते स्वगृहान्तस्थो यथा चौरो ऽतिचञ्चलः
svalpamapyabhrakaṃ sūto yadi gṛhṇāti cetsukham / badhyate svagṛhāntastho yathā cauro 'ticañcalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारी कदली वज्री जारी हेमपादी नटी । बृहती चाग्निदमनी लाङ्गली समभागतः
kumārī kadalī vajrī jārī hemapādī naṭī / bṛhatī cāgnidamanī lāṅgalī samabhāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्त्राभ्रम् अभ्रचूर्णं वा वन्यं मलनीगुणभावितम् । तप्तेन लोहचूर्णेन पिष्टिः स्यान्मर्दने रसे
pattrābhram abhracūrṇaṃ vā vanyaṃ malanīguṇabhāvitam / taptena lohacūrṇena piṣṭiḥ syānmardane rase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रपीठी> लोहखल्वे चतुष्पादे सूतग्रस्ताभ्रकं क्षिपेत् । चतुःषष्ट्यंशभागेन चूर्णं कान्तायसं रसात्
<abhrapīṭhī> lohakhalve catuṣpāde sūtagrastābhrakaṃ kṣipet / catuḥṣaṣṭyaṃśabhāgena cūrṇaṃ kāntāyasaṃ rasāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्जिकेनैव संद्दाष्टं बव्वेरं यच् च थूथकम् । तत्तथा वै विडं प्रोक्तं चन्दनं रसवेदिभिः
kāñjikenaiva saṃddāṣṭaṃ bavveraṃ yac ca thūthakam / tattathā vai viḍaṃ proktaṃ candanaṃ rasavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
थूथाविडेन सम्पिष्णन् मृद्वग्निं ज्वालयेदधः । सूतादष्टगुणं लोहं जारणीयं सदा बुधैः
thūthāviḍena sampiṣṇan mṛdvagniṃ jvālayedadhaḥ / sūtādaṣṭaguṇaṃ lohaṃ jāraṇīyaṃ sadā budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्राप्तौ कान्तलोहस्य चूर्णं तीक्ष्णस्य संक्षिपेत् । चतुःषष्टितमं चांशं जीर्णे जीर्णे क्षिपेन् मुहुः
aprāptau kāntalohasya cūrṇaṃ tīkṣṇasya saṃkṣipet / catuḥṣaṣṭitamaṃ cāṃśaṃ jīrṇe jīrṇe kṣipen muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतोऽसौ जीर्णलोहः सन्गोधूमाभः कषायतः । पाशितो रागसहनो जातो रागश्च जीर्यति
sūto'sau jīrṇalohaḥ sangodhūmābhaḥ kaṣāyataḥ / pāśito rāgasahano jāto rāgaśca jīryati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अयःप्रकाशराजि ? सूतजारण> लोहखल्वे चतुष्पादे जीर्णलोहं रसं क्षिपेत् । अयःप्रकाशे राजेश्च चतुःषष्ट्यंशचूर्णकम्
<ayaḥprakāśarāji ? sūtajāraṇa> lohakhalve catuṣpāde jīrṇalohaṃ rasaṃ kṣipet / ayaḥprakāśe rājeśca catuḥṣaṣṭyaṃśacūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
थूथाविडेन सम्पिष्य मृद्वग्निर् ज्वालयेद् अधः । सूतादष्टगुणा जार्या राजिश्चायःप्रकाशिका
thūthāviḍena sampiṣya mṛdvagnir jvālayed adhaḥ / sūtādaṣṭaguṇā jāryā rājiścāyaḥprakāśikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयःप्रकाशराजौ च जीर्णायां पीतता भवेत् । रक्ततापादनार्थं च हिमराजिं च जारयेत्
ayaḥprakāśarājau ca jīrṇāyāṃ pītatā bhavet / raktatāpādanārthaṃ ca himarājiṃ ca jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहखल्वचतुष्पादे संजीर्णायःप्रकाशिकम् । पारदं हेमराजेश्च चतुःषष्ट्यंशचूर्णकम्
lohakhalvacatuṣpāde saṃjīrṇāyaḥprakāśikam / pāradaṃ hemarājeśca catuḥṣaṣṭyaṃśacūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
थूथाविडेन सम्पिष्य मृद्वग्निं ज्वालयेदधः । सूतादष्टगुणा जार्या हेमराजिश्च कोविदैः
thūthāviḍena sampiṣya mṛdvagniṃ jvālayedadhaḥ / sūtādaṣṭaguṇā jāryā hemarājiśca kovidaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<भूधरयन्त्र (देफ़्।)> लोष्टगर्तः सुधालिप्तश्चूर्णेन सगुडेन वा । गाढं लिप्तस्वसंशुष्को यन्त्रो ऽयं भूधरो मतः
<bhūdharayantra (def.)> loṣṭagartaḥ sudhāliptaścūrṇena saguḍena vā / gāḍhaṃ liptasvasaṃśuṣko yantro 'yaṃ bhūdharo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेतल्स् => गोल्द्> जीर्णहेमाख्यराजिश्च सूतं यन्त्रे च भूधरे । क्षिप्त्वा वै षोडशांशेन शुद्धगन्धकचूर्णकम्
<metals => gold> jīrṇahemākhyarājiśca sūtaṃ yantre ca bhūdhare / kṣiptvā vai ṣoḍaśāṃśena śuddhagandhakacūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखे कोडीयकं दद्यादधोवक्रं पिधानके । वस्त्रमृत्तिकया लिम्पेत् हठाग्निं ज्वालयेत्तथा
mukhe koḍīyakaṃ dadyādadhovakraṃ pidhānake / vastramṛttikayā limpet haṭhāgniṃ jvālayettathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोडशांशं मुहुर्दद्यात् मुहुः कोडीयकं तथा । पारदात् षड्गुणो यावज् जीर्यते शुद्धगन्धकः
ṣoḍaśāṃśaṃ muhurdadyāt muhuḥ koḍīyakaṃ tathā / pāradāt ṣaḍguṇo yāvaj jīryate śuddhagandhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेद् दार्ढ्यं च रागेन जीर्णे सूतेन गन्धके । रूप्यं ताम्रं तथा लोहं वङ्गं नागं च पित्तलम्
bhaved dārḍhyaṃ ca rāgena jīrṇe sūtena gandhake / rūpyaṃ tāmraṃ tathā lohaṃ vaṅgaṃ nāgaṃ ca pittalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांस्यं च सप्तलोहानि रसेनाभ्यञ्ज्य गालयेत् । तिथिवर्णं भवत्य् एवं सुवर्णं नैव संशयः
kāṃsyaṃ ca saptalohāni rasenābhyañjya gālayet / tithivarṇaṃ bhavaty evaṃ suvarṇaṃ naiva saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<खापरसत्त्वजारण> खटिका १ लवणम् २ तूरी २ गैरिकधातुः ४ जीककम् ५ । संशोधने सुवर्णस्य त्व् इमाः स्युः पञ्च मृत्तिकाः
<khāparasattvajāraṇa> khaṭikā 1 lavaṇam 2 tūrī 2 gairikadhātuḥ 4 jīkakam 5 / saṃśodhane suvarṇasya tv imāḥ syuḥ pañca mṛttikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षिप्य भूधरे यन्त्रे पारदं जीर्णगन्धकम् । क्षिप्त्वा मनःशिलासत्त्वं सूताद् द्वात्रिंशदंशकम्
prakṣipya bhūdhare yantre pāradaṃ jīrṇagandhakam / kṣiptvā manaḥśilāsattvaṃ sūtād dvātriṃśadaṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखे कोडीयकं दद्याद् अधोवक्त्रे पिधानकम् । वस्त्रमृत्तिकया लिम्पेत् हठाग्निं ज्वालयेत्ततः
mukhe koḍīyakaṃ dadyād adhovaktre pidhānakam / vastramṛttikayā limpet haṭhāgniṃ jvālayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे जीर्णे मुहुर्दद्याद् अक्तांशं सूतशोधकः । सूततुल्यं त्व् इदं जार्यं न तु हीनं न चाधिकम्
jīrṇe jīrṇe muhurdadyād aktāṃśaṃ sūtaśodhakaḥ / sūtatulyaṃ tv idaṃ jāryaṃ na tu hīnaṃ na cādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे मनःशिलासत्त्वे पञ्च वक्ष्यामि मृत्तिकाः । दाघीछेद२कषा३वर्त्त४शोधने हेम शुध्यति
jīrṇe manaḥśilāsattve pañca vakṣyāmi mṛttikāḥ / dāghīcheda2kaṣā3vartta4śodhane hema śudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<खापरसत्त्वजारण; मेर्चुर्य्:: मुखकरण> सूतं जीर्णशिलासत्त्वं लोहखल्वे चतुष्पदे । क्षिप्त्वा खापरसत्त्वस्य चतुःषष्ट्यंशचूर्णकम्
<khāparasattvajāraṇa; mercury:: mukhakaraṇa> sūtaṃ jīrṇaśilāsattvaṃ lohakhalve catuṣpade / kṣiptvā khāparasattvasya catuḥṣaṣṭyaṃśacūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
थूथाविडेन सम्पिष्य मृद्वग्निं ज्वालयेद् अधः । जीर्णे जीर्णे मुहुः क्षिप्त्वा जार्यम् अष्टगुणं रसात्
thūthāviḍena sampiṣya mṛdvagniṃ jvālayed adhaḥ / jīrṇe jīrṇe muhuḥ kṣiptvā jāryam aṣṭaguṇaṃ rasāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे पुष्पाक्षसत्त्वे च सस्नेहो जायते रसः । जीर्यते ऽन्नपथं वक्त्रं सम्प्रत्यूर्ध्वं च पारदः
jīrṇe puṣpākṣasattve ca sasneho jāyate rasaḥ / jīryate 'nnapathaṃ vaktraṃ sampratyūrdhvaṃ ca pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: जारण:: वज्र => सर्वव्यापिन्> त्रिधान्नपथवक्राणां मध्याद् एकं च हीरकम् । येन सूतेन संजीर्णं सत्त्वं पुष्पाक्षसम्भवम्
<mercury:: jāraṇa:: vajra => sarvavyāpin> tridhānnapathavakrāṇāṃ madhyād ekaṃ ca hīrakam / yena sūtena saṃjīrṇaṃ sattvaṃ puṣpākṣasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षिप्य लोहसत्त्वे तौ चतुष्पाद उभाव् अपि । थूथाविडेन संपिष्यन् मृद्वग्निं ज्वालयेदधः
prakṣipya lohasattve tau catuṣpāda ubhāv api / thūthāviḍena saṃpiṣyan mṛdvagniṃ jvālayedadhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वाल्यो ऽग्निस्तावता यावज्जीर्यते स च हीरकः । हीरके ऽन्नपथे जीर्णे सर्वव्यापी भवेद्रसः
jvālyo 'gnistāvatā yāvajjīryate sa ca hīrakaḥ / hīrake 'nnapathe jīrṇe sarvavyāpī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंभूतस्तु सूतो ऽयं रौद्रसंहारकारकः । यत्किंचिद्दीयते तस्य रसोपरसवातकः
evaṃbhūtastu sūto 'yaṃ raudrasaṃhārakārakaḥ / yatkiṃciddīyate tasya rasoparasavātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं ग्रसते वेगात् यथा देवो महेश्वरः । क्षणेन जायते जीर्णं तन्मुखे पतितं तु यत्
tatsarvaṃ grasate vegāt yathā devo maheśvaraḥ / kṣaṇena jāyate jīrṇaṃ tanmukhe patitaṃ tu yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फाटिकान्तानि रत्नानि जीर्यन्ते चातिवेगतः । ततः कोटिगुणे जीर्णे शङ्खवेधी भवेद्रसः
sphāṭikāntāni ratnāni jīryante cātivegataḥ / tataḥ koṭiguṇe jīrṇe śaṅkhavedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणाद् अमरत्वं च खेचरत्वं ददाति च । <मेर्चुर्य्:: जारण> अजीर्णं तुम्बाबीजं तु सूतकं यस्तु वातयेत् । ब्रह्महा स दुराचारो मम द्रोही महेश्वरि
tatkṣaṇād amaratvaṃ ca khecaratvaṃ dadāti ca / <mercury:: jāraṇa> ajīrṇaṃ tumbābījaṃ tu sūtakaṃ yastu vātayet / brahmahā sa durācāro mama drohī maheśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन जारितं मारयेद्रसम् । संस्थाप्य गोमयं भूमौ पश्चात् मूषां तदोपरि
tasmāt sarvaprayatnena jāritaṃ mārayedrasam / saṃsthāpya gomayaṃ bhūmau paścāt mūṣāṃ tadopari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये कटुतुम्ब्योत्थं तैलं दत्त्वा रसं क्षिपेत् । काकमाचीरसो देयस्तैलतुल्यस्ततः पुनः
tanmadhye kaṭutumbyotthaṃ tailaṃ dattvā rasaṃ kṣipet / kākamācīraso deyastailatulyastataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धकं व्रीहिमात्रं च क्षिप्त्वा तं च निरोधयेत् । तत्पृष्ठे श्रावकं दत्त्वा पूर्णतावद्भिषक् परम्
gandhakaṃ vrīhimātraṃ ca kṣiptvā taṃ ca nirodhayet / tatpṛṣṭhe śrāvakaṃ dattvā pūrṇatāvadbhiṣak param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाङ्गशीतं च तं ज्ञात्वा जीर्णं तैलं च गन्धकम् । काकमाचीद्रवं चाग्निं दत्त्वा दत्त्वा तु जारयेत्
svāṅgaśītaṃ ca taṃ jñātvā jīrṇaṃ tailaṃ ca gandhakam / kākamācīdravaṃ cāgniṃ dattvā dattvā tu jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषायां गोमयं सार्द्रं दत्त्वा चाधोऽथ पावकम् । षड्गुणं गन्धकं जार्यं सूतस्यैवं मुषं भवेत्
mūṣāyāṃ gomayaṃ sārdraṃ dattvā cādho'tha pāvakam / ṣaḍguṇaṃ gandhakaṃ jāryaṃ sūtasyaivaṃ muṣaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सूतं मर्दयेत् खल्वे जम्बीरोत्थद्रवैर्दिनम् । चतुःषष्ट्यंशकं पूर्वं द्वात्रिंशांशं ततः पुनः
tatsūtaṃ mardayet khalve jambīrotthadravairdinam / catuḥṣaṣṭyaṃśakaṃ pūrvaṃ dvātriṃśāṃśaṃ tataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोडशांशं शुद्धहेमपत्त्रं सूतेषु जारयेत् । साग्रे साग्रे तु तन्मर्द्यं जम्बीराणां द्रवैर् दृढम्
ṣoḍaśāṃśaṃ śuddhahemapattraṃ sūteṣu jārayet / sāgre sāgre tu tanmardyaṃ jambīrāṇāṃ dravair dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलिका लवणं गन्धमभावे पित्ततैलयोः । पिष्यो जम्बीरनीरेण हेमपत्त्रं प्रलेपयेत् । इत्येवं जारणा कार्या ततः सूतं विमारयेत्
mūlikā lavaṇaṃ gandhamabhāve pittatailayoḥ / piṣyo jambīranīreṇa hemapattraṃ pralepayet / ityevaṃ jāraṇā kāryā tataḥ sūtaṃ vimārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<विड:: वडवानल> अथवा निर्मुषं चेमं विडयोगेन जारयेत् । विडम् अत्र प्रवक्ष्यामि साधयेद्भिषगुत्तमः
<viḍa:: vaḍavānala> athavā nirmuṣaṃ cemaṃ viḍayogena jārayet / viḍam atra pravakṣyāmi sādhayedbhiṣaguttamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खचूर्णं रविक्षीरैरातपे भावयेद्दिनम् । तद्वज्जम्बीरजैर् द्रवैर् दिनैकं धूमसारकम्
śaṅkhacūrṇaṃ ravikṣīrairātape bhāvayeddinam / tadvajjambīrajair dravair dinaikaṃ dhūmasārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्चलमजामूत्रैः क्वाथं यामचतुष्टयम् । कण्टकारीरसं क्वाथं दिनैकं नरमूत्रके
sauvarcalamajāmūtraiḥ kvāthaṃ yāmacatuṣṭayam / kaṇṭakārīrasaṃ kvāthaṃ dinaikaṃ naramūtrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साजीक्षारं च कासीसं तिन्तिणीकं शिलाजतु । जम्बीरोत्थद्रवैर् भाव्यं पृथक् यामचतुष्टयम्
sājīkṣāraṃ ca kāsīsaṃ tintiṇīkaṃ śilājatu / jambīrotthadravair bhāvyaṃ pṛthak yāmacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जेपालबीजं त्वग्घीनं मूलकानां द्रवैर् दिनम् । सैन्धवं टङ्कणं गुञ्जा शिग्रुमूलद्रवैर् दिनम्
jepālabījaṃ tvagghīnaṃ mūlakānāṃ dravair dinam / saindhavaṃ ṭaṅkaṇaṃ guñjā śigrumūladravair dinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्वं समांशं तु मर्द्यं जम्बीरजैर्द्रवैः । तद्गोलं रक्षयेद्यत्नात् विडो ऽयं वडबानलः
etatsarvaṃ samāṃśaṃ tu mardyaṃ jambīrajairdravaiḥ / tadgolaṃ rakṣayedyatnāt viḍo 'yaṃ vaḍabānalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन मर्दयेत्सूतं ग्रसते तप्तखल्वके । स्वर्णाभ्रसर्वलोहानि सत्त्वानि ग्रसते क्षणात्
anena mardayetsūtaṃ grasate taptakhalvake / svarṇābhrasarvalohāni sattvāni grasate kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<जारण: गर्भ।ग्रास, पिण्ड, परिणाम> आद्यो गर्भपरः पिण्डः परिणामस्तृतीयकः । सूतान्तः सर्वजार्याणां जारणस्त्रिविधो विधिः
<jāraṇa: garbha/grāsa, piṇḍa, pariṇāma> ādyo garbhaparaḥ piṇḍaḥ pariṇāmastṛtīyakaḥ / sūtāntaḥ sarvajāryāṇāṃ jāraṇastrividho vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जार्ये तु जारिते सूते वस्त्रेण गालिते सति । वस्त्रे तिष्ठति चेत् सर्वमाद्यो वै गर्भसंज्ञकः
jārye tu jārite sūte vastreṇa gālite sati / vastre tiṣṭhati cet sarvamādyo vai garbhasaṃjñakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्जारितजार्ये तु वस्त्रान् निःशेषनिर्गते । ख्यातोऽल्पादधिके सूते सोपरिपिण्डसंज्ञकः
punarjāritajārye tu vastrān niḥśeṣanirgate / khyāto'lpādadhike sūte soparipiṇḍasaṃjñakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालं कारयता सूते वस्त्रान्निःसरते पुनः । संस्थिते च निजे लौल्ये जीर्णजार्यस् तृतीयकः
jālaṃ kārayatā sūte vastrānniḥsarate punaḥ / saṃsthite ca nije laulye jīrṇajāryas tṛtīyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सिद्धरस (?)> कुम्भस्याधः कृते छिद्रे द्विग्रन्थिं दोरकं क्षिपेत् । एकं मध्ये परं बाह्ये कुम्भे कार्यो गलद्घटी
<siddharasa (?)> kumbhasyādhaḥ kṛte chidre dvigranthiṃ dorakaṃ kṣipet / ekaṃ madhye paraṃ bāhye kumbhe kāryo galadghaṭī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोडाकस्य मूलानां श्रीखण्डेन घटे ततः । क्षिप्त्वायःस्थालिकामध्ये पारदं जीर्णाहीरकम्
mahoḍākasya mūlānāṃ śrīkhaṇḍena ghaṭe tataḥ / kṣiptvāyaḥsthālikāmadhye pāradaṃ jīrṇāhīrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सच्छिद्रां ढङ्कणीं दत्त्वा कुम्भं श्रीखण्डसंभृतम् । प्रध्वरायां च ढङ्कण्यां क्षिप्त्वाग्निं ज्वालयेद्धठात्
sacchidrāṃ ḍhaṅkaṇīṃ dattvā kumbhaṃ śrīkhaṇḍasaṃbhṛtam / pradhvarāyāṃ ca ḍhaṅkaṇyāṃ kṣiptvāgniṃ jvālayeddhaṭhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालिकाधश्चतुर्यामं ढङ्कणीछिद्रमध्यतः । श्रीपिण्डो दोरकाच्च्युत्वा मुहुः पतति पारदे
sthālikādhaścaturyāmaṃ ḍhaṅkaṇīchidramadhyataḥ / śrīpiṇḍo dorakāccyutvā muhuḥ patati pārade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दग्धसूतसम्मिश्रं श्वेतभस्म प्रजायते । तत् क्षिपेद् अन्धमूषायां साकं मध्वाज्यटङ्कणैः
taddagdhasūtasammiśraṃ śvetabhasma prajāyate / tat kṣiped andhamūṣāyāṃ sākaṃ madhvājyaṭaṅkaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्मातं सत्कुरुते बन्धं पारदस्य न संशयः । न क्षीयते मुहुर् ध्माते ऽतीवनिश्चलतां गतः
dhmātaṃ satkurute bandhaṃ pāradasya na saṃśayaḥ / na kṣīyate muhur dhmāte 'tīvaniścalatāṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जार्यमाणश्च यः सूतः स्वयमेव निबध्यते । स हि सिद्धरसानां हि देहलोहो निबध्यति
jāryamāṇaśca yaḥ sūtaḥ svayameva nibadhyate / sa hi siddharasānāṃ hi dehaloho nibadhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगस्याकृष्णनेत्रे च प्ररोहत्यन्धचक्षुषि । रसाभ्यक्ते तयोः पीडा नश्यत्यन्धश्च पश्यति
mṛgasyākṛṣṇanetre ca prarohatyandhacakṣuṣi / rasābhyakte tayoḥ pīḍā naśyatyandhaśca paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदानवगन्धर्वसिद्धगुह्यकखेचरैः । रसो वक्त्रे स्थितो यस्य तद्गतिः खे न हन्यते
devadānavagandharvasiddhaguhyakakhecaraiḥ / raso vaktre sthito yasya tadgatiḥ khe na hanyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्रियते न विषेणापि दह्यते नैव वह्निना । आकाशे सिद्धविद्यस्य मृतो जीवति तत्क्षणात्
mriyate na viṣeṇāpi dahyate naiva vahninā / ākāśe siddhavidyasya mṛto jīvati tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिमन्त्रौषधेभ्यो ऽपि प्रभावातिशयो महान् । मृतसंजीवनो नाम रसबन्धः प्रकीर्तितः
maṇimantrauṣadhebhyo 'pi prabhāvātiśayo mahān / mṛtasaṃjīvano nāma rasabandhaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: सारण> बद्धसूतचतुःषष्टिपलान्य् आवर्तयेत् सुधीः । हेमराजिचतुःषष्टिपलान्य् आवर्तयेत् पृथक्
<mercury:: sāraṇa> baddhasūtacatuḥṣaṣṭipalāny āvartayet sudhīḥ / hemarājicatuḥṣaṣṭipalāny āvartayet pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ढालयेद्धेमराजिं तां बद्धसूतद्रवोपरि । रक्तषोटो भवत्येवं संस्कारः सारणो मतः
ḍhālayeddhemarājiṃ tāṃ baddhasūtadravopari / raktaṣoṭo bhavatyevaṃ saṃskāraḥ sāraṇo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: पातन? सारण?> तारमध्यगतं कृत्वा पूर्ववत्पातयेद्रसम् । हेमपिष्टानुसंपिष्टं कुमारीरसमर्दितम्
<mercury:: pātana? sāraṇa?> tāramadhyagataṃ kṛtvā pūrvavatpātayedrasam / hemapiṣṭānusaṃpiṣṭaṃ kumārīrasamarditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिस्थस्य भाण्डस्य बुध्नसंलेपितं ध्रुवम् । एवं तु गन्धकं ताम्ररजते हाटके तथा । पुनः पुनस्तथा पात्यं चेत्थं संसारयेत्ततः
uparisthasya bhāṇḍasya budhnasaṃlepitaṃ dhruvam / evaṃ tu gandhakaṃ tāmrarajate hāṭake tathā / punaḥ punastathā pātyaṃ cetthaṃ saṃsārayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<१४। मारणसंस्कार> रक्तषोटस्य यावन्तो गद्याणाः सारणे कृते । द्विघ्नाः शुद्धशिलायास्ते भृशं चूर्णीकृता मुहुः
<14. māraṇasaṃskāra> raktaṣoṭasya yāvanto gadyāṇāḥ sāraṇe kṛte / dvighnāḥ śuddhaśilāyāste bhṛśaṃ cūrṇīkṛtā muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तीर्णकाचकूप्यां तद् देयं चूर्णमुपर्यधः । रक्तषोटं च तद्गर्भे क्षिप्त्वास्य चाभ्रचाचिकम्
vistīrṇakācakūpyāṃ tad deyaṃ cūrṇamuparyadhaḥ / raktaṣoṭaṃ ca tadgarbhe kṣiptvāsya cābhracācikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपिकायां वेष्टनानि सप्त देयानि च मृदः । नरप्रमाणिकं गर्तं खनित्वा छाणकैर् भृतम्
kūpikāyāṃ veṣṭanāni sapta deyāni ca mṛdaḥ / narapramāṇikaṃ gartaṃ khanitvā chāṇakair bhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गर्भे कूपिकां क्षिप्त्वा हठाग्निं ज्वालयेत् ततः । स्वाङ्गशीतं च तद् ग्राह्यम् एतन्मारणम् उच्यते
tadgarbhe kūpikāṃ kṣiptvā haṭhāgniṃ jvālayet tataḥ / svāṅgaśītaṃ ca tad grāhyam etanmāraṇam ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<१५। प्रतिसारणसंस्कार> संस्कारैर् मनुसंख्यैश्च सूतः संस्कृत्य मारितः । खल्वे क्षिप्त्वा स सम्पिष्टः प्रोच्यते प्रतिसारणम्
<15. pratisāraṇasaṃskāra> saṃskārair manusaṃkhyaiśca sūtaḥ saṃskṛtya māritaḥ / khalve kṣiptvā sa sampiṣṭaḥ procyate pratisāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारितं मृतनागेन हेम तस्यापि चूर्णकम् । यत्प्रतिसारणे क्षिप्यम् एतत् क्रामणम् उच्यते
māritaṃ mṛtanāgena hema tasyāpi cūrṇakam / yatpratisāraṇe kṣipyam etat krāmaṇam ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<वेध> नागवल्ल्याश्च पत्रेण तदतंत्तामितरम् । रतिमात्रं क्षिपेत् कुर्यान्नागपत्रस्य वेढनीम्
<vedha> nāgavallyāśca patreṇa tadataṃttāmitaram / ratimātraṃ kṣipet kuryānnāgapatrasya veḍhanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालयित्वाथ तच्चूर्णं सर्वलोहेषु निक्षिपेत् । गाल्यमानेषु तायेत सहस्रस्य प्रवेधकम्
gālayitvātha taccūrṇaṃ sarvaloheṣu nikṣipet / gālyamāneṣu tāyeta sahasrasya pravedhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<उद्घाटन> गालिते नागगद्याणे सूतगद्याणकं क्षिपेत् । तच्चूर्णमध्ये क्षेप्तव्यो गद्याणो गंधकस्य च
<udghāṭana> gālite nāgagadyāṇe sūtagadyāṇakaṃ kṣipet / taccūrṇamadhye kṣeptavyo gadyāṇo gaṃdhakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्जिकायाश्च गद्याणे मिलिते स्याच्चतुष्टयम् । चूर्णं सम्पिष्य कर्तव्यं जलेनालोडयेत्ततः
sarjikāyāśca gadyāṇe milite syāccatuṣṭayam / cūrṇaṃ sampiṣya kartavyaṃ jalenāloḍayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरावसम्पुटे क्षिप्त्वा नीरन्ध्रवस्त्रमृत्स्नया । हस्तप्रमाणिकं गर्तं खनित्वा छाणकैर्भृतम्
śarāvasampuṭe kṣiptvā nīrandhravastramṛtsnayā / hastapramāṇikaṃ gartaṃ khanitvā chāṇakairbhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरावसम्पुटं गर्ते क्षिप्त्वाग्निर्ज्वालयेत्ततः । स्वाङ्गशीतं गृहीत्वा तत् कर्तव्यं सूक्ष्मचूर्णकम्
śarāvasampuṭaṃ garte kṣiptvāgnirjvālayettataḥ / svāṅgaśītaṃ gṛhītvā tat kartavyaṃ sūkṣmacūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालिते विद्धसूतेऽथ क्षिप्त्वा सर्षपमात्रकम् । एवं कृते च सूतस्योद्घाटनं जायते ध्रुवम्
gālite viddhasūte'tha kṣiptvā sarṣapamātrakam / evaṃ kṛte ca sūtasyodghāṭanaṃ jāyate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: राजि> जीवशुल्वस्य भागैकं द्वौ भागौ शुद्धहेमजौ । भागत्रयं समावर्तपत्त्रं कुर्यात् सुजदुकम्
<gold:: rāji> jīvaśulvasya bhāgaikaṃ dvau bhāgau śuddhahemajau / bhāgatrayaṃ samāvartapattraṃ kuryāt sujadukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निम्बुकानां रसैः क्षुत्त्वा यन्नागं शिलया मृतम् । तेन लेपः प्रदातव्यो जडपत्त्रस्य पक्षयोः
nimbukānāṃ rasaiḥ kṣuttvā yannāgaṃ śilayā mṛtam / tena lepaḥ pradātavyo jaḍapattrasya pakṣayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकूटस्य षड्भागं भागैकं लवणस्य च । समभागेन संचूर्ण्य भर्तव्या स्थालिका ततः
citrakūṭasya ṣaḍbhāgaṃ bhāgaikaṃ lavaṇasya ca / samabhāgena saṃcūrṇya bhartavyā sthālikā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्तं पत्त्रं च तन्मध्ये ब्रुडन्तं चोर्ध्वगं क्षिपेत् । शरावेऽधोमुखे दत्ते कण्ठं नीरन्ध्रयेन्मृदा
liptaṃ pattraṃ ca tanmadhye bruḍantaṃ cordhvagaṃ kṣipet / śarāve'dhomukhe datte kaṇṭhaṃ nīrandhrayenmṛdā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ह्य् अधोमुखीं दद्याच्छरावोपरि ढङ्कणीम् । स्थालिकाधश्चतुर्यामं हठाग्निं ज्वालयेदधः
tato hy adhomukhīṃ dadyāccharāvopari ḍhaṅkaṇīm / sthālikādhaścaturyāmaṃ haṭhāgniṃ jvālayedadhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिना हि च तेनैवं पत्त्रं फाडीत्रयं भवेत् । गृहीत्वा मध्यमां फाडीं पक्षफाडीद्वयं त्यजेत्
vidhinā hi ca tenaivaṃ pattraṃ phāḍītrayaṃ bhavet / gṛhītvā madhyamāṃ phāḍīṃ pakṣaphāḍīdvayaṃ tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यफाड्याश्च चूर्णेन हेमराजिर् भवेद् ध्रुवम् । चतुःषष्ट्यंशदानेन जार्यश्चाष्टगुणो रसात्
madhyaphāḍyāśca cūrṇena hemarājir bhaved dhruvam / catuḥṣaṣṭyaṃśadānena jāryaścāṣṭaguṇo rasāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<लेअद्:: राजि> नागराजिस्तु सामान्या माक्षिकी मध्यमा स्मृता । उत्तमा घोषराजिश्च यः प्रकाशात्तदुत्तमा
<lead:: rāji> nāgarājistu sāmānyā mākṣikī madhyamā smṛtā / uttamā ghoṣarājiśca yaḥ prakāśāttaduttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलैकं तीक्ष्णलोहस्य कांस्यस्यापि पलद्वयम् । पलानि नव ताम्रस्य पित्तलस्य पलत्रयम्
palaikaṃ tīkṣṇalohasya kāṃsyasyāpi paladvayam / palāni nava tāmrasya pittalasya palatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलया मृतनागस्य तिथिसंख्यापलानि च । त्रिंशत्पलानि मूषायाः प्रक्षिप्यावर्तयेत् सुधीः
śilayā mṛtanāgasya tithisaṃkhyāpalāni ca / triṃśatpalāni mūṣāyāḥ prakṣipyāvartayet sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुवर्णमाक्षीकं सार्धसप्तपलानि च । स्तोके स्तोकेन क्षिप्त्वाथ शनैश्चावर्तयेत् सुधीः
tataḥ suvarṇamākṣīkaṃ sārdhasaptapalāni ca / stoke stokena kṣiptvātha śanaiścāvartayet sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावतस्ताम्रभागस्य तत्समानं यदा भवेत् । स्तोकः प्रकाशराजिः स्यात् प्रथमा परिकीर्तिता
yāvatastāmrabhāgasya tatsamānaṃ yadā bhavet / stokaḥ prakāśarājiḥ syāt prathamā parikīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ब्रोन्ज़े:: राजि> तीक्ष्णलोहस्य चूर्णेन समानं कांस्यचूर्णकम् । प्रक्षिप्यावर्त्य मूषायां क्रियते चैकपिण्डकम्
<bronze:: rāji> tīkṣṇalohasya cūrṇena samānaṃ kāṃsyacūrṇakam / prakṣipyāvartya mūṣāyāṃ kriyate caikapiṇḍakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डादर्धगुणं नागं क्षिप्त्वा जार्यं पुनः पुनः । घोषराजिर् भवेज्जीर्णे नागे कांस्याच्च षड्गुणे
piṇḍādardhaguṇaṃ nāgaṃ kṣiptvā jāryaṃ punaḥ punaḥ / ghoṣarājir bhavejjīrṇe nāge kāṃsyācca ṣaḍguṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<माक्षिक:: राजि> शुद्धताम्रस्य चत्वारि पलान्यावर्तयेत् पृथक् । थूथापलानि चत्वारि माक्षिकं च चतुःपलम्
<mākṣika:: rāji> śuddhatāmrasya catvāri palānyāvartayet pṛthak / thūthāpalāni catvāri mākṣikaṃ ca catuḥpalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाष्टानां कृतं चूर्णं स्तोके स्तोकेन प्रक्षिपेत् । ताम्रशेषं भवेद्यावद्राजिर्माक्षीकजा मता
palāṣṭānāṃ kṛtaṃ cūrṇaṃ stoke stokena prakṣipet / tāmraśeṣaṃ bhavedyāvadrājirmākṣīkajā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावच्छुल्वस्य भागैकं शनैरावर्तयेत्पृथक् । शिलया मृतनागाष्टौ थूथाभागचतुष्टयम्
yāvacchulvasya bhāgaikaṃ śanairāvartayetpṛthak / śilayā mṛtanāgāṣṭau thūthābhāgacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.