श्रीकङ्कालययोगिसमीपात् समायातम् अध्यायं वदामीति शिष्यवचनम्
śrīkaṅkālayayogisamīpāt samāyātam adhyāyaṃ vadāmīti śiṣyavacanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ras [RadhyT] 1
यत्राध्याये शृङ्खलारसो युक्तिभिर् औषधभावनाग्निपुटादिविधिभिः प्रकटीकृतो ऽस्ति
yatrādhyāye śṛṅkhalāraso yuktibhir auṣadhabhāvanāgnipuṭādividhibhiḥ prakaṭīkṛto 'sti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा किल शृङ्खला पूर्वपूर्वतरावयवैर् अन्योन्यानुप्रवेशात् सम्बद्धा भवति तथा अत्रापि
yathā kila śṛṅkhalā pūrvapūrvatarāvayavair anyonyānupraveśāt sambaddhā bhavati tathā atrāpi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं रसस्य शोधनम्
pūrvaṃ rasasya śodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शोधितरसस्य मूर्छितोत्थापनम्
tataḥ śodhitarasasya mūrchitotthāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छितोत्थापितस्य पातनम्
mūrchitotthāpitasya pātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातितस्य च पुनरुत्थापनम्
pātitasya ca punarutthāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातितोत्थापितस्य स्वेदनम्
pātitotthāpitasya svedanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेदेन स्वेदितस्य च नियामित्वम्
svedena sveditasya ca niyāmitvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियामितस्य निरोधकत्वम्
niyāmitasya nirodhakatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरोधितस्य च वक्रप्रसारणम्
nirodhitasya ca vakraprasāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्रप्रसारितस्य चाभ्रकजारणम्
vakraprasāritasya cābhrakajāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णाभ्रकस्य च लोहजारणम्
jīrṇābhrakasya ca lohajāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णलोहस्य चायःप्रकाशराजिजारणम्
jīrṇalohasya cāyaḥprakāśarājijāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णायःप्रकाशराजेश् च हेमराजिजारणम्
jīrṇāyaḥprakāśarājeś ca hemarājijāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णहेमराजेर् गन्धकजारणम्
jīrṇahemarājer gandhakajāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णगन्धकस्य च मनःशिलासत्त्वजारणम्
jīrṇagandhakasya ca manaḥśilāsattvajāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णशिलासत्त्वस्य च खापरसत्त्वजारणम्
jīrṇaśilāsattvasya ca khāparasattvajāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णखापरसत्त्वस्य चान्नपथहीरकजारणम्
jīrṇakhāparasattvasya cānnapathahīrakajāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णवज्रस्य च बन्धः
jīrṇavajrasya ca bandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बन्धस्य सारणम्
bandhasya sāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारितस्य च मारणम्
sāritasya ca māraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारितस्य च तस्य क्रामणम्
māritasya ca tasya krāmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रामितस्य च बन्धः
krāmitasya ca bandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बन्धस्य चोद्घाटनम्
bandhasya codghāṭanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति
iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पूर्वपूर्वतरसंस्कारस्य रसस्याग्रेतनसंस्कारो ग्रन्थितोऽस्तीत्य् असौ प्रोच्यत इति तत्त्वम्
evaṃ pūrvapūrvatarasaṃskārasya rasasyāgretanasaṃskāro granthito'stīty asau procyata iti tattvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतस्य पारदस्य द्वादश दोषान्
sūtasya pāradasya dvādaśa doṣān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां दोषाणाम् अपगमोपायैः शुद्धिं निर्मलतां ततोऽष्टादश पाटसारणादीन् संस्कारान् पूर्वं वदामि
teṣāṃ doṣāṇām apagamopāyaiḥ śuddhiṃ nirmalatāṃ tato'ṣṭādaśa pāṭasāraṇādīn saṃskārān pūrvaṃ vadāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संस्कृतानां रसानां तारादिनिष्पत्तिरूपं फलम्
tataḥ saṃskṛtānāṃ rasānāṃ tārādiniṣpattirūpaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो हेम राज्यादीनां खापरसत्त्वादीनां चोत्पत्तिम्
tato hema rājyādīnāṃ khāparasattvādīnāṃ cotpattim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देहसाधकम् । लोहसाधकं च रसायनं वदामीति श्रीकङ्कालयशिष्यवचः
tato dehasādhakam / lohasādhakaṃ ca rasāyanaṃ vadāmīti śrīkaṅkālayaśiṣyavacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र क्रमेण प्रतिज्ञातोत्तरम् आह
atra krameṇa pratijñātottaram āha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्धश्लोकः स्पष्टः
sārdhaślokaḥ spaṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र च जलमध्ये मृत्तिकापाषाणजलान्तरसंयोगात् तथा दुग्धोपरि तरावच् च ये दृश्यन्ते ते कञ्चुका उच्यन्ते
atra ca jalamadhye mṛttikāpāṣāṇajalāntarasaṃyogāt tathā dugdhopari tarāvac ca ye dṛśyante te kañcukā ucyante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये पुनः कोद्रवेषु मदवद्भवन्ति ते दोषा इति विशेषः
ye punaḥ kodraveṣu madavadbhavanti te doṣā iti viśeṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतेषां दोषाणां प्रत्येकं विकारानाह
athaiteṣāṃ doṣāṇāṃ pratyekaṃ vikārānāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं सूतः श्लक्ष्णवस्त्रेण गालनीयो यथा वङ्गनागजाः पूर्वोक्तविकाराः सर्वे वस्त्रे लगित्वा तिष्ठन्ति
prathamaṃ sūtaḥ ślakṣṇavastreṇa gālanīyo yathā vaṅganāgajāḥ pūrvoktavikārāḥ sarve vastre lagitvā tiṣṭhanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रथमः संस्कारः पाटसारणः
iti prathamaḥ saṃskāraḥ pāṭasāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नुहीदुग्धेन खल्वे रसः क्षिप्त्वा सप्त दिनानि मृद्यते
snuhīdugdhena khalve rasaḥ kṣiptvā sapta dināni mṛdyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भूमिजः कञ्चुको याति
tato bhūmijaḥ kañcuko yāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सप्त दिनानि अर्कदुग्धेन मर्दिते पाषाणकञ्चुको याति
evaṃ sapta dināni arkadugdhena mardite pāṣāṇakañcuko yāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशस्य पर्पटान् जलेन क्लेदयित्वा ततो वर्तयित्वा वस्त्रेण निश्चोत्य रसो ग्राह्यः
palāśasya parpaṭān jalena kledayitvā tato vartayitvā vastreṇa niścotya raso grāhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन रसेन सप्त दिनानि रसो मृद्यते
tena rasena sapta dināni raso mṛdyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा जलजकञ्चुको याति
yathā jalajakañcuko yāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह मनुसंख्यैश् चतुर्दशभिः संस्कारैर् अनन्तरोक्तैः संस्कृत्य यो मारितसूतः सुखल्वे क्षिप्त्वात्यर्थं पिष्यते
iha manusaṃkhyaiś caturdaśabhiḥ saṃskārair anantaroktaiḥ saṃskṛtya yo māritasūtaḥ sukhalve kṣiptvātyarthaṃ piṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् प्रतिसारणं भण्यते
etat pratisāraṇaṃ bhaṇyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मारितसूतस्य प्रतिसारणसंस्कारः पञ्चदशः
iti māritasūtasya pratisāraṇasaṃskāraḥ pañcadaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह मृतसीसकेन काञ्चनं सारयित्वा तस्य मृतकाञ्चनस्य चूर्णं यत् प्रतिसारितरसे क्षिप्यते
iha mṛtasīsakena kāñcanaṃ sārayitvā tasya mṛtakāñcanasya cūrṇaṃ yat pratisāritarase kṣipyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् क्रामणं कथ्यते
etat krāmaṇaṃ kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रतिसारितसूतस्य क्रामणसंस्कारः षोडशः
iti pratisāritasūtasya krāmaṇasaṃskāraḥ ṣoḍaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागकाञ्चनमारणविधिश् चाग्रे स्वयमेव वक्ष्यति
nāgakāñcanamāraṇavidhiś cāgre svayameva vakṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.