निर्विष्टविषयस्नेहः स दशान्तम् उपेयिवान् । आसीद् आसन्ननिर्वाणः प्रदीपार्चिर् इवोषसि
nirviṣṭaviṣayasnehaḥ sa daśāntam upeyivān / āsīd āsannanirvāṇaḥ pradīpārcir ivoṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Kalidasa: Raghuvamsa·12
निर्विष्टविषयस्नेहः स दशान्तम् उपेयिवान् । आसीद् आसन्ननिर्वाणः प्रदीपार्चिर् इवोषसि
nirviṣṭaviṣayasnehaḥ sa daśāntam upeyivān / āsīd āsannanirvāṇaḥ pradīpārcir ivoṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं कर्णमूलम् आगत्य रामे श्रीर् नस्यताम् इति । कैकेयीशङ्कयेवाह पलितच्छद्मना जरा
taṃ karṇamūlam āgatya rāme śrīr nasyatām iti / kaikeyīśaṅkayevāha palitacchadmanā jarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पौरान् पौरकान्तस्य रामस्याभ्युदयश्रुतिः । प्रत्येकं ह्लादयां चक्रे कुल्येवोद्यानपादपान्
sā paurān paurakāntasya rāmasyābhyudayaśrutiḥ / pratyekaṃ hlādayāṃ cakre kulyevodyānapādapān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याभिषेकसंभारं कल्पितं क्रूरनिश्चया । दूषयाम् आस कैकेयी शोकोष्णैः पार्थिवाश्रुभिः
tasyābhiṣekasaṃbhāraṃ kalpitaṃ krūraniścayā / dūṣayām āsa kaikeyī śokoṣṇaiḥ pārthivāśrubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा किलाश्वासिता चण्डी भर्त्रा तत्संश्रुतौ वरौ । उद्ववामेन्द्रसिक्ता भूर् बिलमग्नाव् इवोरगौ
sā kilāśvāsitā caṇḍī bhartrā tatsaṃśrutau varau / udvavāmendrasiktā bhūr bilamagnāv ivoragau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोश् चतुर्दशैकेन रामं प्राव्राजयत् समाः । द्वितीयेन सुतस्यैच्छद् वैधव्यैकफलां श्रियम्
tayoś caturdaśaikena rāmaṃ prāvrājayat samāḥ / dvitīyena sutasyaicchad vaidhavyaikaphalāṃ śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रा दत्तां रुदन् रामः प्राङ् महीं प्रत्यपद्यत । पश्चाद् वनाय गच्छेति तदाज्ञां मुदितो ऽग्रहीत्
pitrā dattāṃ rudan rāmaḥ prāṅ mahīṃ pratyapadyata / paścād vanāya gaccheti tadājñāṃ mudito 'grahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधतो मङ्गलक्षौमे वसानस्य च वल्कले । ददृशुर् विस्मितास् तस्य मुखरागं समं जनाः
dadhato maṅgalakṣaume vasānasya ca valkale / dadṛśur vismitās tasya mukharāgaṃ samaṃ janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सीतालक्ष्मणसखः सत्याद् गुरुम् अलोपयन् । विवेश दण्डकारण्यं प्रत्येकं च सतां मनः
sa sītālakṣmaṇasakhaḥ satyād gurum alopayan / viveśa daṇḍakāraṇyaṃ pratyekaṃ ca satāṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजापि तद्वियोगार्तः स्मृत्वा शापं स्वकर्मजम् । शरीरत्यागमात्रेण शुद्धिलाभम् अमन्यत
rājāpi tadviyogārtaḥ smṛtvā śāpaṃ svakarmajam / śarīratyāgamātreṇa śuddhilābham amanyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रोषितकुमारं तद् (?) राज्यम् अस्तमितेश्वरम् । रन्ध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषाम् आमिषतां ययौ
viproṣitakumāraṃ tad (?) rājyam astamiteśvaram / randhrānveṣaṇadakṣāṇāṃ dviṣām āmiṣatāṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानाथाः प्रकृतयो मातृबन्धुनिवासिनम् । मौलैर् आनाययाम् आसुर् भर्तं स्तम्भिताश्रुभिः
athānāthāḥ prakṛtayo mātṛbandhunivāsinam / maulair ānāyayām āsur bhartaṃ stambhitāśrubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तथाविधं मृत्युं कैकेयीतनयः पितुः । मातुर् न केवलं स्वस्याः श्रियो ऽप्य् आसीत् पराङ्मुखः
śrutvā tathāvidhaṃ mṛtyuṃ kaikeyītanayaḥ pituḥ / mātur na kevalaṃ svasyāḥ śriyo 'py āsīt parāṅmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससैन्यश् चान्वगाद् रामं दर्शितान् आश्रमालयैः । तस्य पश्यन् ससौमित्रेर् उदश्रुर् वसतिद्रुमान्
sasainyaś cānvagād rāmaṃ darśitān āśramālayaiḥ / tasya paśyan sasaumitrer udaśrur vasatidrumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकूटवनस्थं च कथितस्वर्गतिर् गुरोः । लक्ष्म्या निमन्त्रयां चक्रे तम् अनुच्छिष्टसंपदा
citrakūṭavanasthaṃ ca kathitasvargatir guroḥ / lakṣmyā nimantrayāṃ cakre tam anucchiṣṭasaṃpadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि प्रथमजे तस्मिन्न् अकृतश्रीपरिग्रहे । परिवेत्तारम् आत्मानं मेने स्वीकरणाद् भुवः
sa hi prathamaje tasminn akṛtaśrīparigrahe / parivettāram ātmānaṃ mene svīkaraṇād bhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अशक्यम् अपाक्रष्टुं निर्देशात् स्वर्गिणः पितुः । ययाचे पादुके पश्चात् कर्तुं राज्याधिदेवते
tam aśakyam apākraṣṭuṃ nirdeśāt svargiṇaḥ pituḥ / yayāce pāduke paścāt kartuṃ rājyādhidevate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विसृष्टस् तथेत्य् उक्त्वा भ्रात्रा नैवाविशत् पुरीम् । नन्दिग्रामगतस् तस्य राज्यं न्यासम् इवाभुनक्
sa visṛṣṭas tathety uktvā bhrātrā naivāviśat purīm / nandigrāmagatas tasya rājyaṃ nyāsam ivābhunak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृढभक्तिर् इति ज्येष्ठे राज्यतृष्णापराङ्मुखः । मातुः पापस्य शुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तम् इवाकरोत्
dṛḍhabhaktir iti jyeṣṭhe rājyatṛṣṇāparāṅmukhaḥ / mātuḥ pāpasya śuddhyarthaṃ prāyaścittam ivākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि सह वैदेह्या वने वन्येन वर्तयन् । चचार सानुजः शान्तो वृद्धेक्ष्वाकुव्रतं युवा
rāmo 'pi saha vaidehyā vane vanyena vartayan / cacāra sānujaḥ śānto vṛddhekṣvākuvrataṃ yuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभावस्तम्भितच्छायम् आश्रितः स वनस्पतिम् । कदाचिद् अङ्के सीतायाः शिश्ये किंचिद् इव श्रमात्
prabhāvastambhitacchāyam āśritaḥ sa vanaspatim / kadācid aṅke sītāyāḥ śiśye kiṃcid iva śramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐन्द्रिः किल नखैस् तस्या विददार स्तनौ द्विजः । प्रियोपभोगचिह्नेषु पौरोभाग्यम् इवाचरन् मृगमांसं ततः सीतां रक्षन्तीम् आतपे धृतम् । पक्षतुण्डनखाघातैर् बबाधे वायसो बलात्
aindriḥ kila nakhais tasyā vidadāra stanau dvijaḥ / priyopabhogacihneṣu paurobhāgyam ivācaran mṛgamāṃsaṃ tataḥ sītāṃ rakṣantīm ātape dhṛtam / pakṣatuṇḍanakhāghātair babādhe vāyaso balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् आस्थद् इषीकास्त्रं रामो रामावभोधितः । आत्मानं मुमुचे तस्माद् एकनेत्रव्ययेन सः
tasminn āsthad iṣīkāstraṃ rāmo rāmāvabhodhitaḥ / ātmānaṃ mumuce tasmād ekanetravyayena saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस् त्व् आसन्नदेशत्वाद् भरतागमनं पुनः । आशङ्क्योत्सुकसारङ्गां चित्रकूटस्थलीं जहौ
rāmas tv āsannadeśatvād bharatāgamanaṃ punaḥ / āśaṅkyotsukasāraṅgāṃ citrakūṭasthalīṃ jahau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रययाव् आतिथेयेषु वसन्न् ऋषिकुलेषु सः । दक्षिणां दिशम् ऋक्षेषु वार्षिकेष्व् इव भास्करः
prayayāv ātitheyeṣu vasann ṛṣikuleṣu saḥ / dakṣiṇāṃ diśam ṛkṣeṣu vārṣikeṣv iva bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभौ तम् अनुगच्छन्ती विदेहाधिपतेः सुता । प्रतिषिद्धापि कैकेय्या लक्ष्मीर् इव गुणोन्मुखी
babhau tam anugacchantī videhādhipateḥ sutā / pratiṣiddhāpi kaikeyyā lakṣmīr iva guṇonmukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुसूयातिसृष्टेन पुण्यगन्धेन काननम् । सा चकाराङ्गरागेण पुष्पोच्चलित षट्पदम्
anusūyātisṛṣṭena puṇyagandhena kānanam / sā cakārāṅgarāgeṇa puṣpoccalita ṣaṭpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संध्याभ्रकपिषस् तत्र विराधो नाम राक्षसः । अतिष्ठन् मार्गम् आवृत्य रामस्येन्दोर् इव ग्रहः
saṃdhyābhrakapiṣas tatra virādho nāma rākṣasaḥ / atiṣṭhan mārgam āvṛtya rāmasyendor iva grahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जहरा तयोर् मध्ये मैथिलीं लोकशोषणः । नभोनभस्ययोर् वृष्टिम् अवग्रह इवान्तरे
sa jaharā tayor madhye maithilīṃ lokaśoṣaṇaḥ / nabhonabhasyayor vṛṣṭim avagraha ivāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विनिष्पिष्य काकुत्स्थौ पुरा दूषयति स्ह्तलीम् । गन्धेनाशुचिना चेति वसुधायां निचख्नतुः
taṃ viniṣpiṣya kākutsthau purā dūṣayati shtalīm / gandhenāśucinā ceti vasudhāyāṃ nicakhnatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवट्यां ततो रामः शासनात् कुम्भजन्मनः । अनपोष्हस्थितिस् तस्थौ विन्ध्याद्रिः प्रकृताव् इव
pañcavaṭyāṃ tato rāmaḥ śāsanāt kumbhajanmanaḥ / anapoṣhasthitis tasthau vindhyādriḥ prakṛtāv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणावरजा तत्र राघवं मदनातुरा । अभिपेदे निदाघार्ता व्यालीव मलयद्रुमम्
rāvaṇāvarajā tatra rāghavaṃ madanāturā / abhipede nidāghārtā vyālīva malayadrumam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा सीतासंनिधाव् एव तं वव्रे कथितान्वया । अत्यारूढो हि नारीणाम् अकालज्ञो मओभवः
sā sītāsaṃnidhāv eva taṃ vavre kathitānvayā / atyārūḍho hi nārīṇām akālajño maobhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलत्रवान् अहं बाले कनीयांसं भजस्व मे । इति रामो वृषस्यन्तीं वृषस्कन्धः शशास ताम्
kalatravān ahaṃ bāle kanīyāṃsaṃ bhajasva me / iti rāmo vṛṣasyantīṃ vṛṣaskandhaḥ śaśāsa tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठाभिगमनात् पूर्वं तेनाप्य् अनभिनन्दिता । साभूद् रामाश्रया भूयो नदीवोभयकूलभाक्
jyeṣṭhābhigamanāt pūrvaṃ tenāpy anabhinanditā / sābhūd rāmāśrayā bhūyo nadīvobhayakūlabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संरम्भं मैथिलीहासः क्षणं सौम्यां निनाय ताम् । निवातस्तिमितां वेलां चन्द्रोदय इवोदधेः
saṃrambhaṃ maithilīhāsaḥ kṣaṇaṃ saumyāṃ nināya tām / nivātastimitāṃ velāṃ candrodaya ivodadheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलम् अस्योपहासस्य सद्यः प्राप्स्यसि पश्य माम् । मृग्यः परिभवो व्याघ्र्याम् इत्य् अवेहि त्वया कृतम्
phalam asyopahāsasya sadyaḥ prāpsyasi paśya mām / mṛgyaḥ paribhavo vyāghryām ity avehi tvayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा मैथिलीं भर्तुर् अङ्के निर्विशतीं भयात् । रूपं शूर्पणखा-नाम्नः सदृशं प्रत्यपद्यत
ity uktvā maithilīṃ bhartur aṅke nirviśatīṃ bhayāt / rūpaṃ śūrpaṇakhā-nāmnaḥ sadṛśaṃ pratyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणः प्रथमं श्रुत्वा कोकिलामञ्जुभाषिणीम् । शिवाघोरस्वनां पश्चाद् बुबुधे विकृतेति ताम्
lakṣmaṇaḥ prathamaṃ śrutvā kokilāmañjubhāṣiṇīm / śivāghorasvanāṃ paścād bubudhe vikṛteti tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्णशालाम् अथ क्षिप्रं विधृतासिः प्रविश्य सः । वैरूप्यपौनरुक्त्येन भीषणां ताम् अयोजयत्
parṇaśālām atha kṣipraṃ vidhṛtāsiḥ praviśya saḥ / vairūpyapaunaruktyena bhīṣaṇāṃ tām ayojayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वक्रनखधारिण्या वेणुकर्कशपर्वया । अङ्कुशाकारयाङ्गुल्या ताव् अतर्जयद् अम्बरे
sā vakranakhadhāriṇyā veṇukarkaśaparvayā / aṅkuśākārayāṅgulyā tāv atarjayad ambare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य चाशु जन्स्थानं खरादिभ्यस् तथाविधम् । रामोपक्रमम् आचख्यौ रक्षःपरिभवं नवम्
prāpya cāśu jansthānaṃ kharādibhyas tathāvidham / rāmopakramam ācakhyau rakṣaḥparibhavaṃ navam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखावयवलूणां तां नैरृता यत् पुरोदधुः । रामाभियायिनां तेषां तद् एवाभूद् अमङ्गलम्
mukhāvayavalūṇāṃ tāṃ nairṛtā yat purodadhuḥ / rāmābhiyāyināṃ teṣāṃ tad evābhūd amaṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदायुधान् आपततस् तान् दृप्तान् प्रेक्ष्य राघवः । निदधे विजयाशंसां चापे सीतां च लक्ष्मणे
udāyudhān āpatatas tān dṛptān prekṣya rāghavaḥ / nidadhe vijayāśaṃsāṃ cāpe sītāṃ ca lakṣmaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको दाशरथी रामो यातुधानाः सहस्रशः । ते तु यावन्त एवाजौ तावांश् च ददृशे स तैः
eko dāśarathī rāmo yātudhānāḥ sahasraśaḥ / te tu yāvanta evājau tāvāṃś ca dadṛśe sa taiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असज्जनेन काकुत्स्थः प्रयुक्तम् अथ दूषणम् । न चक्षमे शुभाचारः स दूषणम् इवात्मनः
asajjanena kākutsthaḥ prayuktam atha dūṣaṇam / na cakṣame śubhācāraḥ sa dūṣaṇam ivātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं शरैः प्रतिजग्राह खरतिशिरसौ च सः । ख्रमशस् ते पुनस् तस्य चापात् समम् इवोद्ययुः
taṃ śaraiḥ pratijagrāha kharatiśirasau ca saḥ / khramaśas te punas tasya cāpāt samam ivodyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस् त्रयाणां शितैर् बाणैर् यथापूर्वविशुद्धिभिः । आयुर् देहातिगैः पीतं रुधिरं तु पतत्रिभिः
tais trayāṇāṃ śitair bāṇair yathāpūrvaviśuddhibhiḥ / āyur dehātigaiḥ pītaṃ rudhiraṃ tu patatribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् रामशरोत्कृत्ते बले महति रक्षसाम् । उत्थितं ददृशे ऽन्यच् च कबन्धेभ्यो न किंचन
tasmin rāmaśarotkṛtte bale mahati rakṣasām / utthitaṃ dadṛśe 'nyac ca kabandhebhyo na kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा बाणवर्षिणं रामं योधयित्वा सुरद्विषाम् । अप्रबोधाय सुष्वाप गृध्रच्छाये वरूथिनी
sā bāṇavarṣiṇaṃ rāmaṃ yodhayitvā suradviṣām / aprabodhāya suṣvāpa gṛdhracchāye varūthinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवास्त्रविदीर्णानां रावणं प्रति रक्षसाम् । तेषां शूर्पणखैवैका दुष्प्रत्वृत्तिहराभवत्
rāghavāstravidīrṇānāṃ rāvaṇaṃ prati rakṣasām / teṣāṃ śūrpaṇakhaivaikā duṣpratvṛttiharābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निग्रहात् स्वसुर् आप्तानां वधाच् च धनदानुजः । रामेण निहतं मेने पदं दशसु मूर्धसु
nigrahāt svasur āptānāṃ vadhāc ca dhanadānujaḥ / rāmeṇa nihataṃ mene padaṃ daśasu mūrdhasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षसा मृगरूपेण वञ्चयित्वा स राघवौ । जहरा सीतां पक्षीन्द्रप्रयासक्षणविघ्नितः
rakṣasā mṛgarūpeṇa vañcayitvā sa rāghavau / jaharā sītāṃ pakṣīndraprayāsakṣaṇavighnitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ सीतान्वेषिणौ गृध्रं लूनपक्षम् अपश्यताम् । प्राणैर् दशरथप्रीतेर् अनृणं कण्ठवर्तिभिः
tau sītānveṣiṇau gṛdhraṃ lūnapakṣam apaśyatām / prāṇair daśarathaprīter anṛṇaṃ kaṇṭhavartibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स रावणहृतां ताभ्यां वचसाचष्ट मैथिलीम् । आत्मनः सुमहत् कर्म व्रणैर् आवेद्य संस्थितः
sa rāvaṇahṛtāṃ tābhyāṃ vacasācaṣṭa maithilīm / ātmanaḥ sumahat karma vraṇair āvedya saṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोस् रावणहृतां ताभ्यां पितृव्यापत्तिशोकयोः । पितरीवाग्निसंस्कारात् परा ववृतिरे क्रियाः
tayos rāvaṇahṛtāṃ tābhyāṃ pitṛvyāpattiśokayoḥ / pitarīvāgnisaṃskārāt parā vavṛtire kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वधनिर्धूतशापस्य कबन्धस्योपदेशतः । मुमूर्छ सख्यं रामस्य समानव्यसने हरौ
vadhanirdhūtaśāpasya kabandhasyopadeśataḥ / mumūrcha sakhyaṃ rāmasya samānavyasane harau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हत्वा वालिनं वीरस् तत्पदे चिरकाङ्क्षिते । धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत्
sa hatvā vālinaṃ vīras tatpade cirakāṅkṣite / dhātoḥ sthāna ivādeśaṃ sugrīvaṃ saṃnyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतस् ततश् च वैदेहीम् अन्वेष्टुं भर्तृचोदिताः । कपयश् चेरुर् आर्तस्य रामस्येव मनोरथाः
itas tataś ca vaidehīm anveṣṭuṃ bhartṛcoditāḥ / kapayaś cerur ārtasya rāmasyeva manorathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्ताव् उपलब्धायां तस्याः संपातिदर्शनात् । मारुतिः सागरं तीर्णः संसारम् इव निर्ममः
pravṛttāv upalabdhāyāṃ tasyāḥ saṃpātidarśanāt / mārutiḥ sāgaraṃ tīrṇaḥ saṃsāram iva nirmamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टा विचिन्वता तेन लङ्कायां राक्षसीवृता । जानकी विषवल्लीभिः परीतेव महौषधिः
dṛṣṭā vicinvatā tena laṅkāyāṃ rākṣasīvṛtā / jānakī viṣavallībhiḥ parīteva mahauṣadhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै भर्तुर् अभिज्ञामम् अङ्गुलीयं ददौ कपिः । प्रत्युद्गतम् इवानुष्णैस् तदानन्दाश्रुभिन्दुभिः
tasyai bhartur abhijñāmam aṅgulīyaṃ dadau kapiḥ / pratyudgatam ivānuṣṇais tadānandāśrubhindubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वाप्य प्रियसंदेशैः सीताम् अक्षवधोद्धतः । स ददाह पुरीं लङ्कां क्षणसोढारिनिग्रहः
nirvāpya priyasaṃdeśaiḥ sītām akṣavadhoddhataḥ / sa dadāha purīṃ laṅkāṃ kṣaṇasoḍhārinigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यभिज्ञानरत्नं च रामायादर्शयत् कृती । हृदयं स्वयम् आयातं वैदेह्या इव मूर्तिमत्
pratyabhijñānaratnaṃ ca rāmāyādarśayat kṛtī / hṛdayaṃ svayam āyātaṃ vaidehyā iva mūrtimat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्राप हृदयन्यस्तमणिपर्शनिमीलितः । अपयोधरसंसर्गं प्रियालिङ्गननिर्वृतिम्
sa prāpa hṛdayanyastamaṇiparśanimīlitaḥ / apayodharasaṃsargaṃ priyāliṅgananirvṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा रामः प्रियोदन्तं मेने तत्संगमोत्सुकः । महार्णवपरिक्षेपं लङ्कायाः परिखालघुम्
śrutvā rāmaḥ priyodantaṃ mene tatsaṃgamotsukaḥ / mahārṇavaparikṣepaṃ laṅkāyāḥ parikhālaghum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रतस्थे ऽरिनाशाय हरिसैन्यैर् अनुद्रुतः । न केवलं धरा-पृष्ठे व्योम्नि संबाधवर्तिभिः
sa pratasthe 'rināśāya harisainyair anudrutaḥ / na kevalaṃ dharā-pṛṣṭhe vyomni saṃbādhavartibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विष्टम् उदधेः कूले तं प्रपेदे विभीषणः । स्नेहाद् राक्षसलक्ष्म्येव बुद्धिम् आदिश्य चोदितः
nirviṣṭam udadheḥ kūle taṃ prapede vibhīṣaṇaḥ / snehād rākṣasalakṣmyeva buddhim ādiśya coditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै निशाचरैश्वर्यं प्रतिशुश्राव राघवः । काले खलु समारब्धाः फलं बध्नन्ति नीतयः
tasmai niśācaraiśvaryaṃ pratiśuśrāva rāghavaḥ / kāle khalu samārabdhāḥ phalaṃ badhnanti nītayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सेतुं बन्धयाम् आस प्लवगैर् लवणाम्भसि । रसातलाद् इवोन्मग्नं शेषं स्वप्नाय शार्ङ्गिणः
sa setuṃ bandhayām āsa plavagair lavaṇāmbhasi / rasātalād ivonmagnaṃ śeṣaṃ svapnāya śārṅgiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनोत्तीर्य पथा लङ्कां रोधयाम् आस पिङ्गलैः । द्वितीयं हेमप्राकारं कुर्वद्भिर् इव वानरैः
tenottīrya pathā laṅkāṃ rodhayām āsa piṅgalaiḥ / dvitīyaṃ hemaprākāraṃ kurvadbhir iva vānaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणः प्रववृते तत्र भीमः प्लवगरक्षसाम् । दिग्विजृम्भितकाकुत्स्थपौलस्त्यजयघोषणः
raṇaḥ pravavṛte tatra bhīmaḥ plavagarakṣasām / digvijṛmbhitakākutsthapaulastyajayaghoṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादपाविद्धपरिघः शिलानिष्पिष्टमुद्गरः । अतिशस्त्रनखन्यासः शैलरुग्ण मतङ्गजः
pādapāviddhaparighaḥ śilāniṣpiṣṭamudgaraḥ / atiśastranakhanyāsaḥ śailarugṇa mataṅgajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रामशिरश्छेददर्शनोद्भ्रान्तचेतनाम् । सीतां मायेति शंसन्ती त्रिजटा समजीवयत्
atha rāmaśiraśchedadarśanodbhrāntacetanām / sītāṃ māyeti śaṃsantī trijaṭā samajīvayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं जीवति मे नाथ इति सा विजहौ शुचम् । प्राङ् मत्वा सत्यम् अस्यान्तं जीवितास्मीति लज्जिता
kāmaṃ jīvati me nātha iti sā vijahau śucam / prāṅ matvā satyam asyāntaṃ jīvitāsmīti lajjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गरुडापातविश्लिष्टमेघनादास्त्रबन्धनः । दाशरथ्योः क्षणक्लेशः स्वप्नवृत्त इवाभवत्
garuḍāpātaviśliṣṭameghanādāstrabandhanaḥ / dāśarathyoḥ kṣaṇakleśaḥ svapnavṛtta ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बिभेद पौलस्त्यः शक्त्या वक्षसि लक्ष्मणम् । रामस् त्व् अनाहतो ऽप्य् आसीद् विदीर्णहृदयः शुचा
tato bibheda paulastyaḥ śaktyā vakṣasi lakṣmaṇam / rāmas tv anāhato 'py āsīd vidīrṇahṛdayaḥ śucā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मारुतिसमानीतमहौषधिहतव्यथः । लङ्कास्त्रीणां पुनश् चक्रे विलापाचार्यकं शरैः
sa mārutisamānītamahauṣadhihatavyathaḥ / laṅkāstrīṇāṃ punaś cakre vilāpācāryakaṃ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नादं मेघनादस्य धनुश् चेन्द्रायुधप्रभम् । मेघस्येव शरत्कालो न किंचित् पर्यशेषयत्
sa nādaṃ meghanādasya dhanuś cendrāyudhaprabham / meghasyeva śaratkālo na kiṃcit paryaśeṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भकर्णः कपीन्द्रेण तुल्यावस्थः स्वसुः कृतः । रुरोध रामं शृङ्गीव टङ्कच्छिन्नमनःशिलः
kumbhakarṇaḥ kapīndreṇa tulyāvasthaḥ svasuḥ kṛtaḥ / rurodha rāmaṃ śṛṅgīva ṭaṅkacchinnamanaḥśilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकाले बोधितो भ्रात्रा प्रियस्वप्नो वृथा भवान् । रामेषुभिर् इतीवासौ दीर्घनिद्रां प्रवेशितः
akāle bodhito bhrātrā priyasvapno vṛthā bhavān / rāmeṣubhir itīvāsau dīrghanidrāṃ praveśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतराण्य् अपि रक्षांसि पेतुर् वानरकोटिषु । रजांसि समरोत्थानि रच्छोणितनन्दीष्व् इव
itarāṇy api rakṣāṃsi petur vānarakoṭiṣu / rajāṃsi samarotthāni racchoṇitanandīṣv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्ययाव् अथ पौलस्थ्यः पुनर् युद्धाय मन्दिरात् । अरावणम् अरामं वा जगद् अद्येति निश्चितः
niryayāv atha paulasthyaḥ punar yuddhāya mandirāt / arāvaṇam arāmaṃ vā jagad adyeti niścitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामं पदातिम् आलोक्य लङ्केषं च वरूथिनम् । हरियुग्यं रथं तस्मै पर्जिघाय पुरंदरः
rāmaṃ padātim ālokya laṅkeṣaṃ ca varūthinam / hariyugyaṃ rathaṃ tasmai parjighāya puraṃdaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आधूतद्वजपटं व्योमगङ्गोर्मिवायुभिः । देवसूतभुजालम्बी जैत्रम् अध्यास्त राघवः
tam ādhūtadvajapaṭaṃ vyomagaṅgormivāyubhiḥ / devasūtabhujālambī jaitram adhyāsta rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातलिस् तस्य माहेन्द्रम् आमुमोच तनुच्छदम् । यत्रोत्पलददलक्लैब्यम् अस्त्राण्य् आपुः सुरद्विषाम्
mātalis tasya māhendram āmumoca tanucchadam / yatrotpaladadalaklaibyam astrāṇy āpuḥ suradviṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्यदर्शनप्राप्तविक्रमावसरं चिरात् । रामरावणयोर् युद्धं चरितार्थम् इवाभवत्
anyonyadarśanaprāptavikramāvasaraṃ cirāt / rāmarāvaṇayor yuddhaṃ caritārtham ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजमूर्धोरुबाहुल्याद् एको ऽपि धन्दानुजः । ददृशे सो ऽयथापूर्वो मातृवंश इव स्थितः
bhujamūrdhorubāhulyād eko 'pi dhandānujaḥ / dadṛśe so 'yathāpūrvo mātṛvaṃśa iva sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जेतारं लोकपालानां स्वमुखैर् अर्चितेश्वरम् । रामस् तुलितकैलासम् अरातिं बह्व् अमन्यत
jetāraṃ lokapālānāṃ svamukhair arciteśvaram / rāmas tulitakailāsam arātiṃ bahv amanyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य स्फुरति पौलस्त्यह् सीतासंगमशंसिनि । निचखानाधिकक्रोधः शरं सव्येतरे भुजे
tasya sphurati paulastyah sītāsaṃgamaśaṃsini / nicakhānādhikakrodhaḥ śaraṃ savyetare bhuje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणस्यापि रामास्तो भित्त्वा हृदयम् आशुगः । विवेश भुवम् आख्यातुम् उरगेभ्य इव प्रियम्
rāvaṇasyāpi rāmāsto bhittvā hṛdayam āśugaḥ / viveśa bhuvam ākhyātum uragebhya iva priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचसैव तयोर् वाक्यम् अस्त्रम् अस्त्रेण निघ्नतोः । अन्योन्यजयसंरम्भो ववृधे वादिनोर् इव
vacasaiva tayor vākyam astram astreṇa nighnatoḥ / anyonyajayasaṃrambho vavṛdhe vādinor iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रमव्यतिहारेण अस्त्रम् अस्त्रेण निघ्नतोः । जयश्रीर् अन्तरा वेदिर् मत्तवारणयोर् इव
vikramavyatihāreṇa astram astreṇa nighnatoḥ / jayaśrīr antarā vedir mattavāraṇayor iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतप्रतिकृतप्रीतैस् तयोर् मुक्तां सुरासुरैः । परस्परं शरव्राताः पुष्पवृष्टिं न सेहिरे
kṛtapratikṛtaprītais tayor muktāṃ surāsuraiḥ / parasparaṃ śaravrātāḥ puṣpavṛṣṭiṃ na sehire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयःशङ्कुचितां रक्षः शतघ्नीम् अथ शत्रवे । हृतां वैवस्वतस्येव कूटशाल्मलिम् अक्षिपत्
ayaḥśaṅkucitāṃ rakṣaḥ śataghnīm atha śatrave / hṛtāṃ vaivasvatasyeva kūṭaśālmalim akṣipat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवो रथम् अप्राप्तां ताम् आशां च सुरद्विषाम् । अर्धचन्द्रमुखैर् बाणैश् चिच्छेद कदलीसुखम्
rāghavo ratham aprāptāṃ tām āśāṃ ca suradviṣām / ardhacandramukhair bāṇaiś ciccheda kadalīsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमोघं संदधे चास्मै धनुष्य् अकेअध्नुर्धरः । ब्राह्मम् अस्त्रं प्रियाशोकशल्यनिष्कर्षणौषधम्
amoghaṃ saṃdadhe cāsmai dhanuṣy akeadhnurdharaḥ / brāhmam astraṃ priyāśokaśalyaniṣkarṣaṇauṣadham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् व्योम्नि दशधा भिन्नं ददृशे दीप्तिमन्मुखम् । वपुर् महोरगस्येव करालफणमण्डलम्
tad vyomni daśadhā bhinnaṃ dadṛśe dīptimanmukham / vapur mahoragasyeva karālaphaṇamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन मन्त्रप्रयुक्तेन निमेषार्धाद् अपातयत् । स रावणशिरःपङ्क्तिम् अज्ञातव्रणवेदनाम्
tena mantraprayuktena nimeṣārdhād apātayat / sa rāvaṇaśiraḥpaṅktim ajñātavraṇavedanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालार्कप्रतिमेवाप्सु वीचिभिन्ना पतिष्यतः । रराज रक्षःकायस्य कण्ठच्छेदप्रंपरा
bālārkapratimevāpsu vīcibhinnā patiṣyataḥ / rarāja rakṣaḥkāyasya kaṇṭhacchedapraṃparā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुतां पश्यतां तस्य शिरांसि पतितान्य् अपि । मनो नातिविशश्वास पुनः संधानशङ्किनाम्
marutāṃ paśyatāṃ tasya śirāṃsi patitāny api / mano nātiviśaśvāsa punaḥ saṃdhānaśaṅkinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मदगुरुपक्षैर् लोकपालद्विपानाम् अनुगतम् अलिवृन्दैर् गण्डभित्तीर् विहाय । उपनतमणिबन्धे मूर्ध्नि पौलस्त्यशत्रोः सुरभि सुरविमुक्तं पुष्पवर्षं पपात
atha madagurupakṣair lokapāladvipānām anugatam alivṛndair gaṇḍabhittīr vihāya / upanatamaṇibandhe mūrdhni paulastyaśatroḥ surabhi suravimuktaṃ puṣpavarṣaṃ papāta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्ता हरेः सपदि संहृतकार्मुकज्यम् आपृच्छ्य राघवम् अनुष्ठितदेवकार्यम् । नामाङ्करावणशराङ्कितकेतुयष्टिम् ऊर्ध्वं रथं हरिसहस्रयुजं निनाय
yantā hareḥ sapadi saṃhṛtakārmukajyam āpṛcchya rāghavam anuṣṭhitadevakāryam / nāmāṅkarāvaṇaśarāṅkitaketuyaṣṭim ūrdhvaṃ rathaṃ harisahasrayujaṃ nināya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघुपतिर् अपि जातवेदोविशुद्धां प्रगृह्य प्रियां प्रियसुहृदि विभीषणे संगमय्य श्रियं वैरिणः । रविसुतसहितेन तेनानुयातः ससौमित्रिणा भुजविजितविमानरत्नाधिरूढः प्रतस्थे पुरीम्
raghupatir api jātavedoviśuddhāṃ pragṛhya priyāṃ priyasuhṛdi vibhīṣaṇe saṃgamayya śriyaṃ vairiṇaḥ / ravisutasahitena tenānuyātaḥ sasaumitriṇā bhujavijitavimānaratnādhirūḍhaḥ pratasthe purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.