Library·Kalidasa: Raghuvamsa·4
स राज्यं गुरुणा दत्तं प्रतिपद्याधिकं बभौ । दिनान्ते निहितं तेजः सवित्रेव हुताशनः न्यस्तशस्त्रं दिलीपं च तं च शुश्रुवुषां पतिम् । राज्ञाम् उद्धृतनाराचे हृदि शल्यम् इवार्पितम्
sa rājyaṃ guruṇā dattaṃ pratipadyādhikaṃ babhau / dinānte nihitaṃ tejaḥ savitreva hutāśanaḥ nyastaśastraṃ dilīpaṃ ca taṃ ca śuśruvuṣāṃ patim / rājñām uddhṛtanārāce hṛdi śalyam ivārpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिलीपानन्तरं राज्ये तं निशम्य प्रतिष्ठितम् । पूर्वं प्रदूमितो राज्ञां हृदये ऽग्निर् इवोत्थितः
dilīpānantaraṃ rājye taṃ niśamya pratiṣṭhitam / pūrvaṃ pradūmito rājñāṃ hṛdaye 'gnir ivotthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुहूतध्वजस्येव तस्योन्नयनपङ्क्तयः । नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः स प्रजाः प्रजाः
puruhūtadhvajasyeva tasyonnayanapaṅktayaḥ / navābhyutthānadarśinyo nananduḥ sa prajāḥ prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समम् एव समाक्रान्तं तस्योन्नयनपङ्क्तयः । तेन सिंहासनं पित्र्यम् अखिलं चारिमण्डलं
samam eva samākrāntaṃ tasyonnayanapaṅktayaḥ / tena siṃhāsanaṃ pitryam akhilaṃ cārimaṇḍalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायामण्डललक्ष्येन तम् अदृश्या किल स्वयम् । पद्मा पद्मातपत्रेण भेजे साम्राज्यदीक्षितम्
chāyāmaṇḍalalakṣyena tam adṛśyā kila svayam / padmā padmātapatreṇa bheje sāmrājyadīkṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिकल्पितसांनिध्या काले काले च बन्दिषु । स्तुत्यं स्तुतिभिर् अर्थ्याभिर् उपतस्थे सरस्वती
parikalpitasāṃnidhyā kāle kāle ca bandiṣu / stutyaṃ stutibhir arthyābhir upatasthe sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुप्रभृतिभिर् मान्यैर् भुक्ता यद्य् अपि राजभिः । तथाप्य् अनन्यपूर्वेव तस्मिन्न् आसीद् वसुंधरा
manuprabhṛtibhir mānyair bhuktā yady api rājabhiḥ / tathāpy ananyapūrveva tasminn āsīd vasuṃdharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि सर्वस्य लोकस्य युक्तदण्डतया मनः । आददे नातिशीतोष्णो नभस्वान् इव दक्षिणः
sa hi sarvasya lokasya yuktadaṇḍatayā manaḥ / ādade nātiśītoṣṇo nabhasvān iva dakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दोत्कण्टः कृतास् तेन गुणाधिकतया गुरौ । फलेन सहकारस्य फुष्पोद्गम इव प्रजाः
mandotkaṇṭaḥ kṛtās tena guṇādhikatayā gurau / phalena sahakārasya phuṣpodgama iva prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयविद्भिर् नवे राज्ञि सद् असच् चोपदर्शितम् । पूर्व एवाभवत् पक्षस् तस्मिन् नाभवद् उत्तरः
nayavidbhir nave rājñi sad asac copadarśitam / pūrva evābhavat pakṣas tasmin nābhavad uttaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चानाम् अपि भूतानाम् उत्कर्षं पुपुषुर् गुणाः । नवे तस्मिन् महीपाले सर्वं नवम् इवाभवत्
pañcānām api bhūtānām utkarṣaṃ pupuṣur guṇāḥ / nave tasmin mahīpāle sarvaṃ navam ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा प्रह्लादनाच् चन्द्रः प्रतापात् तपनो यथा । तथैव सो ऽभूद् अन्वर्थो राजा प्रकृतिरञ्जनात्
yathā prahlādanāc candraḥ pratāpāt tapano yathā / tathaiva so 'bhūd anvartho rājā prakṛtirañjanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं कर्णान्तविष्रान्ते विशाले तस्य लोचने । चक्षुष्मत्ता तु शास्त्रेण सूक्ष्मकार्यार्थदर्शिना
kāmaṃ karṇāntaviṣrānte viśāle tasya locane / cakṣuṣmattā tu śāstreṇa sūkṣmakāryārthadarśinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धप्रशमनस्वस्थम् अथैनं समुपस्थिता । पार्थिवश्रीर् द्वितीयेव शरत् पङ्कजलक्षणा
labdhapraśamanasvastham athainaṃ samupasthitā / pārthivaśrīr dvitīyeva śarat paṅkajalakṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वृष्टलघुभिर् मेघैर् मुक्तवर्त्मा सुदुःसहः । स्वं धनुः शङ्कितेनेव युगपद् व्यानशे दिशः अधिज्यम् आयुधं कर्तुं मुक्तवर्त्मा सुदुःसहः । स्वं धनुः शङ्कितेनेव संजह्रे शतमन्युना
nirvṛṣṭalaghubhir meghair muktavartmā suduḥsahaḥ / svaṃ dhanuḥ śaṅkiteneva yugapad vyānaśe diśaḥ adhijyam āyudhaṃ kartuṃ muktavartmā suduḥsahaḥ / svaṃ dhanuḥ śaṅkiteneva saṃjahre śatamanyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्षिकं संजहारेन्द्रो धनुर् जैत्रं रघुर् दधौ । प्रजार्थसाधने तौ हि पर्यायोद्यतकार्मुकौ
vārṣikaṃ saṃjahārendro dhanur jaitraṃ raghur dadhau / prajārthasādhane tau hi paryāyodyatakārmukau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्डरीकातपत्रस् तं विकसत्काशचामरः । ऋतुर् विडम्बयाम् आस आसीत् समरसा द्वयोः
puṇḍarīkātapatras taṃ vikasatkāśacāmaraḥ / ṛtur viḍambayām āsa āsīt samarasā dvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादरीकातपत्रस् तं चन्द्रे च विशदप्रभे । तदा चक्षुष्मतां प्रीतिर् आसीत् समरसा द्वयोः
prasādarīkātapatras taṃ candre ca viśadaprabhe / tadā cakṣuṣmatāṃ prītir āsīt samarasā dvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसश्रेणीषु तारासु कुमुद्वत्सु च वारिषु । विभूतयय्स् तदीयानां पर्यस्ता यशसाम् इव
haṃsaśreṇīṣu tārāsu kumudvatsu ca vāriṣu / vibhūtayays tadīyānāṃ paryastā yaśasām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इक्षुच्छायनिषादिन्यस् तस्य गोप्तुर् गुणोदयम् । आकुमारकथोद्घातं शालिगोप्यो जगुर् यशः
ikṣucchāyaniṣādinyas tasya goptur guṇodayam / ākumārakathodghātaṃ śāligopyo jagur yaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रससादोदयाद् अम्भः कुम्भयोनेर् महौजसः । रघोर् अभिभवाशङ्कि चुक्षुभे द्विषतां मनः
prasasādodayād ambhaḥ kumbhayoner mahaujasaḥ / raghor abhibhavāśaṅki cukṣubhe dviṣatāṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदोदग्राः ककुद्मन्तः सरितां कूलमुद्रुजाः । लीलाखेलम् अनुप्रापुर् मोहक्षास् तस्य विक्रमम्
madodagrāḥ kakudmantaḥ saritāṃ kūlamudrujāḥ / līlākhelam anuprāpur mohakṣās tasya vikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसवैः सप्तपर्णानां मदगन्धिभिर् आहताः । असूययेव तन्नागाः सप्तधैव प्रसुस्रुवुः
prasavaiḥ saptaparṇānāṃ madagandhibhir āhatāḥ / asūyayeva tannāgāḥ saptadhaiva prasusruvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरितः कुर्वती गाधाः पथश् चाश्यानकर्दमान् । यात्रायै चोदयाम् आस तं शक्तेः प्रथमं शरत्
saritaḥ kurvatī gādhāḥ pathaś cāśyānakardamān / yātrāyai codayām āsa taṃ śakteḥ prathamaṃ śarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यक् तस्मै घुतो वह्निर् वाजिनीराजनाविधौ । प्रदक्षिणार्चिर् व्याजेन हस्तेनेव जयं ददौ
samyak tasmai ghuto vahnir vājinīrājanāvidhau / pradakṣiṇārcir vyājena hasteneva jayaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गुप्तमूलप्रत्यन्तः शुद्धपार्ष्णिर् अयान्वितः । षड्विधं बलम् आदाय प्रतस्थे दिग्जिगीषया
sa guptamūlapratyantaḥ śuddhapārṣṇir ayānvitaḥ / ṣaḍvidhaṃ balam ādāya pratasthe digjigīṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाकिरन् वयोवृद्धास् तं लाजैः पौरयोषितः । पृषतैर् मन्दरोद्धूतैः क्षीरोर्मय इवाच्युतम्
avākiran vayovṛddhās taṃ lājaiḥ paurayoṣitaḥ / pṛṣatair mandaroddhūtaiḥ kṣīrormaya ivācyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ययौ प्रथमं प्राचीं तुल्यः प्राचीनबर्हिषा । अहितान् अनिलोद्धूतैस् तर्जयन्न् इव केतुभिः
sa yayau prathamaṃ prācīṃ tulyaḥ prācīnabarhiṣā / ahitān aniloddhūtais tarjayann iva ketubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजोभिः स्यन्दनोद्धूतैर् गजैश् च घनसंनिभैः । भुवस् तलम् इव व्योम कुर्वन् व्योमेव भूतलम्
rajobhiḥ syandanoddhūtair gajaiś ca ghanasaṃnibhaiḥ / bhuvas talam iva vyoma kurvan vyomeva bhūtalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतापो ऽग्रे ततः शब्दः परागस् तदन्तरम् । ययौ पश्चाद् रथादीति चतुःस्कन्धेव सा चमूः
pratāpo 'gre tataḥ śabdaḥ parāgas tadantaram / yayau paścād rathādīti catuḥskandheva sā camūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुपृष्ठान्य् उदम्भांसि नाव्याः सुप्रतरा नदीः । विपिनानि प्रकाशानि शक्तिमत्त्वाच् चकार सः पुरोगैः कलुषास् तस्य सहप्रस्थायिभिः कृशाः । पश्चात्प्रयायिभिः पङ्काश् चक्रिरे मार्गनिम्नगाः
marupṛṣṭhāny udambhāṃsi nāvyāḥ supratarā nadīḥ / vipināni prakāśāni śaktimattvāc cakāra saḥ purogaiḥ kaluṣās tasya sahaprasthāyibhiḥ kṛśāḥ / paścātprayāyibhiḥ paṅkāś cakrire mārganimnagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सेनां महतीं कर्षन् पूर्वसागरगामिनीम् । बभौ हरजटाभ्रष्टां गङ्गाम् इव भगीरथः
sa senāṃ mahatīṃ karṣan pūrvasāgaragāminīm / babhau harajaṭābhraṣṭāṃ gaṅgām iva bhagīrathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्याजितैः फलम् उत्खातैर् भग्नैश् च बहुधा नृपैः । तस्यासीद् उल्बणो मार्गः पादपैर् इव दन्तिनः
tyājitaiḥ phalam utkhātair bhagnaiś ca bahudhā nṛpaiḥ / tasyāsīd ulbaṇo mārgaḥ pādapair iva dantinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरस्त्यान् एवम् आक्रामंस् तांस् ताञ् जनपदाञ् जयी । प्राप तालीवन्श्यामम् उपकञ्ठं महोदधेः
paurastyān evam ākrāmaṃs tāṃs tāñ janapadāñ jayī / prāpa tālīvanśyāmam upakañṭhaṃ mahodadheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनम्राणां समुद्धर्तुस् तस्मात् सिन्धुरयाद् इव । आत्मा संरक्षितः सुह्मैर् वृत्तिम् आश्रित्य वैतसीम्
anamrāṇāṃ samuddhartus tasmāt sindhurayād iva / ātmā saṃrakṣitaḥ suhmair vṛttim āśritya vaitasīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वङ्गान् उत्खाय तरसा नेता नौसाधनोद्धतान् । निचखान जयस्तम्भान् गङ्गास्रोतोऽन्तरेषु सः
vaṅgān utkhāya tarasā netā nausādhanoddhatān / nicakhāna jayastambhān gaṅgāsroto'ntareṣu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपादपद्मप्रणताः कलमा इव ते रघुम् । फलैः संवर्धयाम् आसुर् उत्खातप्रतिर्पिताः
āpādapadmapraṇatāḥ kalamā iva te raghum / phalaiḥ saṃvardhayām āsur utkhātapratirpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तीर्त्वा कपिषां सैन्यैर् बद्धद्विरदसेतुभिः । उत्कलादर्शितपथः कलिङ्गाभिमुखो ययौ
sa tīrtvā kapiṣāṃ sainyair baddhadviradasetubhiḥ / utkalādarśitapathaḥ kaliṅgābhimukho yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रतापं महेन्द्रस्य मूर्ध्नि तीक्ष्णं न्यवेशयत् । अङ्कुशं द्विरदस्येव यन्ता गम्भीरवेदिनः
sa pratāpaṃ mahendrasya mūrdhni tīkṣṇaṃ nyaveśayat / aṅkuśaṃ dviradasyeva yantā gambhīravedinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिजग्राह कालिङ्गस् तम् अस्त्रैर् गजसाधनः । पक्षच्छेदोद्यतं शक्रं शिलावर्षीव पर्वतः
pratijagrāha kāliṅgas tam astrair gajasādhanaḥ / pakṣacchedodyataṃ śakraṃ śilāvarṣīva parvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विषां विषह्य काकुत्स्थस् तत्र नाराचदुर्दिनम् । सन्मङ्गलस्नात इव प्रतिपेदे जयश्रियम् वायव्यास्त्रविनिर्धूतात् पक्षाविद्धान् महोदधेः । गजानीकात् स कालिङ्गं तार्क्ष्यः सर्पम् इवाददे
dviṣāṃ viṣahya kākutsthas tatra nārācadurdinam / sanmaṅgalasnāta iva pratipede jayaśriyam vāyavyāstravinirdhūtāt pakṣāviddhān mahodadheḥ / gajānīkāt sa kāliṅgaṃ tārkṣyaḥ sarpam ivādade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्बूलीनां दलैस् तत्र रचितापानभूमयः । नलिकेरासवं योधाः शात्रवं च पपुर् यशः
tāmbūlīnāṃ dalais tatra racitāpānabhūmayaḥ / nalikerāsavaṃ yodhāḥ śātravaṃ ca papur yaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतप्रतिमुक्तस्य स धर्मविजयी नृपः । श्रियं महेन्द्रनाथस्य जहार न तु मेदिनीम्
gṛhītapratimuktasya sa dharmavijayī nṛpaḥ / śriyaṃ mahendranāthasya jahāra na tu medinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वेलातटेनैव फलवत्पूगमालिना । अगस्त्याचरिताम् आशाम् अनाशास्यजयो ययौ
tato velātaṭenaiva phalavatpūgamālinā / agastyācaritām āśām anāśāsyajayo yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सैन्यपरिभोगेण गजदानसुगन्धिना । कावेरीं सरितां पत्युः शङ्कनीयाम् इवाकरोत्
sa sainyaparibhogeṇa gajadānasugandhinā / kāverīṃ saritāṃ patyuḥ śaṅkanīyām ivākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलैर् अधुषितास् तस्य विजिगीषोर् गताध्वनः । मरिचोद्भ्रान्तहारीता मलयाद्रेर् उपत्यकाः
balair adhuṣitās tasya vijigīṣor gatādhvanaḥ / maricodbhrāntahārītā malayādrer upatyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससञ्जुर् अश्वक्षुण्णानाम् एलानाम् उत्पतिष्णवः । तुल्यगन्धिषु मत्तेभकटेषु फलरेणवः आजानेयखुरक्षुण्णपक्वैलाक्षेत्रसंभवम् । व्यानशे सपदि व्योम त्रिपदीछेदिनाम् अपि
sasañjur aśvakṣuṇṇānām elānām utpatiṣṇavaḥ / tulyagandhiṣu mattebhakaṭeṣu phalareṇavaḥ ājāneyakhurakṣuṇṇapakvailākṣetrasaṃbhavam / vyānaśe sapadi vyoma tripadīchedinām api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगिवेष्टनमार्गेषु चन्दनानां समर्पितम् । न्ऽआस्रसत् करिणां ग्रैवं त्रिपदीछेदिनाम् अपि
bhogiveṣṭanamārgeṣu candanānāṃ samarpitam / n'āsrasat kariṇāṃ graivaṃ tripadīchedinām api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिशि मन्दायते तेजो दक्षिणस्यां रवेर् अपि । तस्याम् एव रघोः पाण्ड्याः प्रतापं न विषेहिरे
diśi mandāyate tejo dakṣiṇasyāṃ raver api / tasyām eva raghoḥ pāṇḍyāḥ pratāpaṃ na viṣehire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रपर्णीसमेतस्य मुक्तासारं महोदधेः । ते निपत्य ददुस् तस्मै यशः स्वम् इव संचितम्
tāmraparṇīsametasya muktāsāraṃ mahodadheḥ / te nipatya dadus tasmai yaśaḥ svam iva saṃcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स निर्विश्य यथाकामं तटेष्व् आलीनचन्दनौ । स्तनाव् इव दिशस् तस्याः शैलौ मलयदर्दुरौ
sa nirviśya yathākāmaṃ taṭeṣv ālīnacandanau / stanāv iva diśas tasyāḥ śailau malayadardurau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यानीकैर् विसर्पद्भिर् अपरान्तजयोद्यतैः । रामास्त्रोत्सारितो ऽप्य् आसीत् सह्यलग्न इवार्णवः
tasyānīkair visarpadbhir aparāntajayodyataiḥ / rāmāstrotsārito 'py āsīt sahyalagna ivārṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयोत्सृष्टविभूषाणां तेन केरलयोषिताम् । अलकेषु चमूरेणुश् चूर्णप्रतिनिधीकृतः
bhayotsṛṣṭavibhūṣāṇāṃ tena keralayoṣitām / alakeṣu camūreṇuś cūrṇapratinidhīkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुरलामारुतोद्धूतम् अगमत् कैतकं रजः । तद्योधवारबाणानाम् अयत्नपटवासताम्
muralāmārutoddhūtam agamat kaitakaṃ rajaḥ / tadyodhavārabāṇānām ayatnapaṭavāsatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यभूयत वाहानां चरतां गात्रशिञ्जितैः । वर्मभिः पवनोद्धूतराजतालीवनद्व्ह्वनैः
abhyabhūyata vāhānāṃ caratāṃ gātraśiñjitaiḥ / varmabhiḥ pavanoddhūtarājatālīvanadvhvanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खर्जूरीस्कन्धनद्धानां मदोद्गार्तसुगन्धिषु । कटेषु करिणां पेतुः पुंनागेभ्यः शिलीमुखाः
kharjūrīskandhanaddhānāṃ madodgārtasugandhiṣu / kaṭeṣu kariṇāṃ petuḥ puṃnāgebhyaḥ śilīmukhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवकाशं किलोदन्वान् रामायाभ्यर्थितो ददौ । अपरान्तमहीपालव्याजेन रघवे करम्
avakāśaṃ kilodanvān rāmāyābhyarthito dadau / aparāntamahīpālavyājena raghave karam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तेभरदनोत्कीर्णव्यक्तविक्रमलक्षणम् । त्रिकूटम् एव तत्रोच्चैर् जयस्तम्भं चकार सः
mattebharadanotkīrṇavyaktavikramalakṣaṇam / trikūṭam eva tatroccair jayastambhaṃ cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारसीकांस् ततो जेतुं प्रतस्थे स्थलवर्त्मना । इन्द्रियाख्यान् इव रिपूंस् तत्त्वज्ञानेन संयमी
pārasīkāṃs tato jetuṃ pratasthe sthalavartmanā / indriyākhyān iva ripūṃs tattvajñānena saṃyamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवनीमुखपद्मानां सेहे मधुमदं न सः । बालातपम् इवाब्जानाम् अकालजलदोदयः
yavanīmukhapadmānāṃ sehe madhumadaṃ na saḥ / bālātapam ivābjānām akālajaladodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संग्रामस् तुमुलस् तस्य पाश्चात्यैर् अश्वसाधनैः । शार्ङ्गकूजितविज्ञेयप्रतियोधे रजस्य् अभूत्
saṃgrāmas tumulas tasya pāścātyair aśvasādhanaiḥ / śārṅgakūjitavijñeyapratiyodhe rajasy abhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भल्लापवर्जितैस् तेषां शिरोभिः श्मश्रुलैर् महीम् । तस्तार सरघाव्याप्तैः स क्षौद्रपटलैर् इव
bhallāpavarjitais teṣāṃ śirobhiḥ śmaśrulair mahīm / tastāra saraghāvyāptaiḥ sa kṣaudrapaṭalair iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपनीतशिरस्त्राणाः शेषास् तं शरणं ययुः । प्रणिपातप्रतीकारः संरम्भो हि महात्मनाम्
apanītaśirastrāṇāḥ śeṣās taṃ śaraṇaṃ yayuḥ / praṇipātapratīkāraḥ saṃrambho hi mahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनयन्ते स्म तद्योधा मधुभिर् विजयश्रमम् । आस्तीर्णाजिनरत्नासु द्राक्षावलयभूमिषु
vinayante sma tadyodhā madhubhir vijayaśramam / āstīrṇājinaratnāsu drākṣāvalayabhūmiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रतस्थे कौबेरीं भास्वान् इव रघुर् दिशम् । शरैर् उस्रैर् इवोदीच्यान् उद्धरिष्यम् रसान् इव जितान् अजय्यस् तान् एव कृत्वा रथपुरःसरान् । महार्णवम् इवौराग्निः प्रविवेशोत्तरापथम्
tataḥ pratasthe kauberīṃ bhāsvān iva raghur diśam / śarair usrair ivodīcyān uddhariṣyam rasān iva jitān ajayyas tān eva kṛtvā rathapuraḥsarān / mahārṇavam ivaurāgniḥ praviveśottarāpatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनीताध्वश्रमास् तस्य सिन्धुतीरवेचेष्टनैः । दुधुवुर् वाजिनः स्कन्धांल् लग्नकुङ्कुमकेसरान्
vinītādhvaśramās tasya sindhutīraveceṣṭanaiḥ / dudhuvur vājinaḥ skandhāṃl lagnakuṅkumakesarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र हूणावरोधानां भर्तृशु व्यक्तविक्रमम् । कपोलपाटलादेशि बभूव रघुचेष्टितम्
tatra hūṇāvarodhānāṃ bhartṛśu vyaktavikramam / kapolapāṭalādeśi babhūva raghuceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्बोजाः समरे सोढुं तस्य वीर्यम् अनीश्वराः । गजालानपरिक्लिष्टैर् अक्षोटैः सार्धम् आनताः
kāmbojāḥ samare soḍhuṃ tasya vīryam anīśvarāḥ / gajālānaparikliṣṭair akṣoṭaiḥ sārdham ānatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां सदश्वभूयिष्ठास् तुङ्गा द्रविणराशयः । उपदा विविशुः शश्वन् नोत्सेकाः कोसलेश्वरम्
teṣāṃ sadaśvabhūyiṣṭhās tuṅgā draviṇarāśayaḥ / upadā viviśuḥ śaśvan notsekāḥ kosaleśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गौरीगुरुं शैलम् आरुरोहाश्वसाधनः । वर्धयन्न् इव तत्कूटान् उद्धूतैर् धातुरेणुभिः
tato gaurīguruṃ śailam ārurohāśvasādhanaḥ / vardhayann iva tatkūṭān uddhūtair dhātureṇubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशंस तुल्यसत्त्वानां सैन्यघोषे ऽप्य् असंभ्रमम् । गुहाशयानां सिंहानां परिवृत्यावलोकितम्
śaśaṃsa tulyasattvānāṃ sainyaghoṣe 'py asaṃbhramam / guhāśayānāṃ siṃhānāṃ parivṛtyāvalokitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूर्जेषु मर्मरीभूताः कीचकध्वनिहेतवः । गङ्गाशीकरिणो मार्गे मरुतस् तं सिषेविरे
bhūrjeṣu marmarībhūtāḥ kīcakadhvanihetavaḥ / gaṅgāśīkariṇo mārge marutas taṃ siṣevire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशश्रमुर् नमेरूणां छायास्व् अध्यास्य सैनिकाः । दृषदो वासितोत्सङ्गा निषण्णमृगनाभिभिः
viśaśramur namerūṇāṃ chāyāsv adhyāsya sainikāḥ / dṛṣado vāsitotsaṅgā niṣaṇṇamṛganābhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरलासक्तमातङ्गग्रैवेयस्फुरितत्विषः । आसन्नोषधयो नेतुर् नक्तम् अस्नेहदीपिकाः
saralāsaktamātaṅgagraiveyasphuritatviṣaḥ / āsannoṣadhayo netur naktam asnehadīpikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योत्सृष्टनिवासेषु कण्ठरज्जुक्षत त्वचः । गजवर्ष्म किरातेभ्यः शशंसुर् देवदारवः
tasyotsṛṣṭanivāseṣu kaṇṭharajjukṣata tvacaḥ / gajavarṣma kirātebhyaḥ śaśaṃsur devadāravaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र जन्यं रघोर् घोरं पार्वतीयैर् गणैर् अभूत् । नाराचक्षेपणीयाश्मनिष्पेषोत्पतितानलम्
tatra janyaṃ raghor ghoraṃ pārvatīyair gaṇair abhūt / nārācakṣepaṇīyāśmaniṣpeṣotpatitānalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरैर् उत्सवसंकेतान् स कृत्वा विरतोत्सवान् । जयोदाहरणं बाह्वोर् गापयाम् आस किंनरान्
śarair utsavasaṃketān sa kṛtvā viratotsavān / jayodāharaṇaṃ bāhvor gāpayām āsa kiṃnarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परेण विज्ञातस् तेषूपायनपाणिषु । राज्ञा हिमवतः सारो राज्ञः सारो हिमाद्रिणा
paraspareṇa vijñātas teṣūpāyanapāṇiṣu / rājñā himavataḥ sāro rājñaḥ sāro himādriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राक्षोभ्यं यशोराशिं निवेश्यावरुरोभ सः । पौलस्त्यतुलितस्याद्रेर् आदधान इव ह्रियम्
tatrākṣobhyaṃ yaśorāśiṃ niveśyāvarurobha saḥ / paulastyatulitasyādrer ādadhāna iva hriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकम्पे तीर्णलौहित्ये तस्मिन् प्राग्ज्योतिषेश्वरः । तद्गालानतां प्राप्तैः सह कालागुरुद्रुअमैः
cakampe tīrṇalauhitye tasmin prāgjyotiṣeśvaraḥ / tadgālānatāṃ prāptaiḥ saha kālāgurudruamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रसेहे स रुद्धार्कम् अधारावर्षदुर्दिनम् । रथवर्त्म रजो ऽप्य् अस्य कुत एव पताकिनीम्
na prasehe sa ruddhārkam adhārāvarṣadurdinam / rathavartma rajo 'py asya kuta eva patākinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् ईशः कामरूपाणाम् अत्याखण्डलविक्रमम् । भेजे भिन्नकटैर् नागैर् अन्यान् उपरुरोध यैः
tam īśaḥ kāmarūpāṇām atyākhaṇḍalavikramam / bheje bhinnakaṭair nāgair anyān uparurodha yaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामरूपेश्वरस् तस्य हेमपीठाधिदेवताम् । रत्नपुष्पोपहारेण च्छायाम् आनर्च पादयोः
kāmarūpeśvaras tasya hemapīṭhādhidevatām / ratnapuṣpopahāreṇa cchāyām ānarca pādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति जित्वा दिषो जिष्णुर् न्यवर्तत रथोद्धतम् । रजो विश्रामयन् राज्ञां छत्त्रशून्येषु मौलिषु
iti jitvā diṣo jiṣṇur nyavartata rathoddhatam / rajo viśrāmayan rājñāṃ chattraśūnyeṣu mauliṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विश्वजितम् आजह्रे यज्ञं सर्वस्वदक्षिणम् । आदानं हि विसर्गाय सतं वारिमुचाम् इव
sa viśvajitam ājahre yajñaṃ sarvasvadakṣiṇam / ādānaṃ hi visargāya sataṃ vārimucām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्रान्ते सचिवसखः पुरस्क्रियाभिर् गुर्वीभिः शमितपराजयव्यलीकान् । काकुत्स्थश् चिरविरहोत्सुकावरोधान् राजन्यान् स्वपुरनिवृत्तये ऽनुमेने यज्ञान्ते तम् अवभृथाबिषेकपूतं सत्कारैः शमितपराजयव्यलीकान् । आमन्त्र्योत्सुकवनितात्पतद्विसृष्टाः स्वानि स्वान्य् अवनिभुजः पुराणि जग्मुः
sattrānte sacivasakhaḥ puraskriyābhir gurvībhiḥ śamitaparājayavyalīkān / kākutsthaś ciravirahotsukāvarodhān rājanyān svapuranivṛttaye 'numene yajñānte tam avabhṛthābiṣekapūtaṃ satkāraiḥ śamitaparājayavyalīkān / āmantryotsukavanitātpatadvisṛṣṭāḥ svāni svāny avanibhujaḥ purāṇi jagmuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते रेकाध्वजकुलिशातपत्रैचिह्नं सम्राजश् चरणयुगं प्रसादलभ्यम् । प्रस्थानप्रणतिभिर् अङ्गुलीषु चक्रुर् मौलिस्रक्च्युतमकरन्दरेणुगौरम्
te rekādhvajakuliśātapatraicihnaṃ samrājaś caraṇayugaṃ prasādalabhyam / prasthānapraṇatibhir aṅgulīṣu cakrur maulisrakcyutamakarandareṇugauram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.