Naragari: Rajanighantu 10

जपाख्या ओड्रकाख्या च रक्तपुष्पी जवा च सा । अर्कप्रिया रक्तपुष्पी प्रातिका हरिवल्लभा

japākhyā oḍrakākhyā ca raktapuṣpī javā ca sā / arkapriyā raktapuṣpī prātikā harivallabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपा तु कटुर् उष्णा स्याद् इन्द्रलुप्तकनाशकृत् । विच्छर्दिजन्तुजननी सूर्याराधनसाधनी

japā tu kaṭur uṣṇā syād indraluptakanāśakṛt / vicchardijantujananī sūryārādhanasādhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमरारिर् भृङ्गमारी भृङ्गारिर् मांसपुष्पिका । कुष्ठारिर् भ्रमरी चैव ज्ञेया यष्टिलता मुनिः

bhramarārir bhṛṅgamārī bhṛṅgārir māṃsapuṣpikā / kuṣṭhārir bhramarī caiva jñeyā yaṣṭilatā muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिक्ता भ्रमरमारी स्याद् वातश्लेष्मज्वरापहा । शोफकण्डूतिकुष्ठघ्नी व्रणदोषास्थिदोषनुत्

tiktā bhramaramārī syād vātaśleṣmajvarāpahā / śophakaṇḍūtikuṣṭhaghnī vraṇadoṣāsthidoṣanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणी सहा कुमारी गन्धाढ्या चारुकेसरा भृङ्गेष्टा । रामतरुणी तु सुदला बहुपत्रा भृङ्गवल्लभा च दशाह्वा

taruṇī sahā kumārī gandhāḍhyā cārukesarā bhṛṅgeṣṭā / rāmataruṇī tu sudalā bahupatrā bhṛṅgavallabhā ca daśāhvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणी शिशिरा स्निग्धा पित्तदाहज्वरापहा । मधुरा मुखपाकघ्नी तृष्णाविच्छर्दिवारिणी

taruṇī śiśirā snigdhā pittadāhajvarāpahā / madhurā mukhapākaghnī tṛṣṇāvicchardivāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महती तु राजतरुणी महासहा वर्ण्यपुष्पको ऽम्लानः । अमिलातकः सुपुष्पः सुवर्णपुष्पश् च सप्ताह्वः

mahatī tu rājataruṇī mahāsahā varṇyapuṣpako 'mlānaḥ / amilātakaḥ supuṣpaḥ suvarṇapuṣpaś ca saptāhvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञेया राजतरुणी कषाया कफकारिणी । चक्षुष्या हर्षदा हृद्या सुरभिः सुरवल्लभा

vijñeyā rājataruṇī kaṣāyā kaphakāriṇī / cakṣuṣyā harṣadā hṛdyā surabhiḥ suravallabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रक्ताम्लानः स्याद् रक्तसहाख्यः स चापरिम्लानः । रक्तामलान्तको ऽपि च रक्तप्रसवश् च कुरवकश् चैव

atha raktāmlānaḥ syād raktasahākhyaḥ sa cāparimlānaḥ / raktāmalāntako 'pi ca raktaprasavaś ca kuravakaś caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामालिङ्गनकामो रागप्रसवो मधूत्सवः प्रसवः । सुभगो भ्रमरानन्दः स्याद् इत्य् अयं पक्षचन्द्रमितः

rāmāliṅganakāmo rāgaprasavo madhūtsavaḥ prasavaḥ / subhago bhramarānandaḥ syād ity ayaṃ pakṣacandramitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णः कटुः कुरवको वातामयशोफनाशनो ज्वरनुत् । आध्मानशूलकासश्वासार्तिप्रशमनो वर्ण्यः

uṣṇaḥ kaṭuḥ kuravako vātāmayaśophanāśano jvaranut / ādhmānaśūlakāsaśvāsārtipraśamano varṇyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतः स किङ्किरातः पीताम्लानः कुरण्टकः कनकः । पीतकुरवः सुपीतः स पीतकुसुमश् च सप्तसंज्ञकः स्यात्

pītaḥ sa kiṅkirātaḥ pītāmlānaḥ kuraṇṭakaḥ kanakaḥ / pītakuravaḥ supītaḥ sa pītakusumaś ca saptasaṃjñakaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किङ्किरातः कषायोष्णस्तिक्तश् च कफवातजित् । दीपनः शोफकण्डूतिरक्तत्वग्दोषनाशनः

kiṅkirātaḥ kaṣāyoṣṇastiktaś ca kaphavātajit / dīpanaḥ śophakaṇḍūtiraktatvagdoṣanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलपुष्पा तु सा दासी नीलाम्लानस् तु छादनः । बाला चार्त्तगला चैव नीलपुष्पा च षड्विधा

nīlapuṣpā tu sā dāsī nīlāmlānas tu chādanaḥ / bālā cārttagalā caiva nīlapuṣpā ca ṣaḍvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्त्तगला कटुस् तिक्ता कफमारुतशूलनुत् । कण्डूकुष्ठव्रणान् हन्ति शोफत्वग्दोषनाशनी

ārttagalā kaṭus tiktā kaphamārutaśūlanut / kaṇḍūkuṣṭhavraṇān hanti śophatvagdoṣanāśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्टकरण्टो झिण्टी सा वन्यसहचरी तु सा पीता । शोणी कुरवकनाम्नी कण्टकिनी शोणझिण्टिका चैव

kaṇṭakaraṇṭo jhiṇṭī sā vanyasahacarī tu sā pītā / śoṇī kuravakanāmnī kaṇṭakinī śoṇajhiṇṭikā caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सान्या तु नीलझिण्टी नीलकुरण्टश् च नीलकुसुमा च । बाणो बाणा दासी कण्टार्त्तगला च सप्तसंज्ञा स्यात्

sānyā tu nīlajhiṇṭī nīlakuraṇṭaś ca nīlakusumā ca / bāṇo bāṇā dāsī kaṇṭārttagalā ca saptasaṃjñā syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

झिण्टिकाः कटुकास् तिक्ता दन्तामयशान्तिदाश् च शूलघ्नाः । वातकफशोफकासत्वग्दोषविनाशकारिण्यः

jhiṇṭikāḥ kaṭukās tiktā dantāmayaśāntidāś ca śūlaghnāḥ / vātakaphaśophakāsatvagdoṣavināśakāriṇyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रकाण्डी रक्तपुष्पी ज्ञेया करभकाण्डिका । रक्ता लोहितपुष्पी च वर्णपुष्पी षडाह्वया

uṣṭrakāṇḍī raktapuṣpī jñeyā karabhakāṇḍikā / raktā lohitapuṣpī ca varṇapuṣpī ṣaḍāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रकाण्डी तु तिक्तोष्णा रुच्या हृद्रोगहारिणी । तद्बीजं मधुरं शीतं वृष्यं सन्तर्पणं स्मृतम्

uṣṭrakāṇḍī tu tiktoṣṇā rucyā hṛdrogahāriṇī / tadbījaṃ madhuraṃ śītaṃ vṛṣyaṃ santarpaṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तगरं कुटिलं वक्रं विनम्रं कुञ्चितं नतम् । शठं च नहुषाख्यं च दद्रुहस्तं च बर्हणम्

tagaraṃ kuṭilaṃ vakraṃ vinamraṃ kuñcitaṃ natam / śaṭhaṃ ca nahuṣākhyaṃ ca dadruhastaṃ ca barhaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डीतगरकं चैव पार्थिवं राजहर्षणम् । कालानुसारकं क्षत्रं दीनं जिह्मं मुनीन्दुधा

piṇḍītagarakaṃ caiva pārthivaṃ rājaharṣaṇam / kālānusārakaṃ kṣatraṃ dīnaṃ jihmaṃ munīndudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तगरं शीतलं तिक्तं दृष्टिदोषविनाशनम् । विषार्तिशमनं पथ्यं भूतोन्मादभयापहम्

tagaraṃ śītalaṃ tiktaṃ dṛṣṭidoṣavināśanam / viṣārtiśamanaṃ pathyaṃ bhūtonmādabhayāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दमनकस् तु दमनो दान्तो गन्धोत्कटो मुनिर् जटिलः । दण्डी च पाण्डुरागो ब्रह्मजटा पुण्डरीकश् च

atha damanakas tu damano dānto gandhotkaṭo munir jaṭilaḥ / daṇḍī ca pāṇḍurāgo brahmajaṭā puṇḍarīkaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापसपत्रः पत्री पवित्रको देवशेखरश् चैव । कुलपत्रश् च विनीतस्तपस्विपत्रश् च सप्तधात्रीकः

tāpasapatraḥ patrī pavitrako devaśekharaś caiva / kulapatraś ca vinītastapasvipatraś ca saptadhātrīkaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमनः शीतलतिक्तः कषायकटुकश् च कुष्ठदोषहरः । द्वन्द्वत्रिदोषशमनो विषविस्फोटविकारहरणः स्यात्

damanaḥ śītalatiktaḥ kaṣāyakaṭukaś ca kuṣṭhadoṣaharaḥ / dvandvatridoṣaśamano viṣavisphoṭavikāraharaṇaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यश् च वन्यदमनो वनादिनामा च दमनपर्यायः । वीर्यस्तम्भनकारी बलदायी चामदोषहारी च

anyaś ca vanyadamano vanādināmā ca damanaparyāyaḥ / vīryastambhanakārī baladāyī cāmadoṣahārī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलसी सुभगा तीव्रा पावनी विष्णुवल्लभा । सुरेज्या सुरसा ज्ञेया कायस्था सुरदुन्दुभी

tulasī subhagā tīvrā pāvanī viṣṇuvallabhā / surejyā surasā jñeyā kāyasthā suradundubhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरभिर् बहुपत्री च मञ्जरी सा हरिप्रिया । अपेतराक्षसी श्यामा गौरी त्रिदशमञ्जरी । भूतघ्नी पूतपत्री च ज्ञेया चैकोनविंशतिः

surabhir bahupatrī ca mañjarī sā haripriyā / apetarākṣasī śyāmā gaurī tridaśamañjarī / bhūtaghnī pūtapatrī ca jñeyā caikonaviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलसी कटुतिक्तोष्णा सुरभिः श्लेष्मवातजित् । जन्तुभूतक्रिमिहरा रुचिकृद् वातशान्तिकृत्

tulasī kaṭutiktoṣṇā surabhiḥ śleṣmavātajit / jantubhūtakrimiharā rucikṛd vātaśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णा तु कृष्णतुलसी श्वेता लक्ष्मीः सिताह्वया । कासवातक्रिमिवमिभूतापहारिणी पूता

kṛṣṇā tu kṛṣṇatulasī śvetā lakṣmīḥ sitāhvayā / kāsavātakrimivamibhūtāpahāriṇī pūtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुवः खरपत्रस् तु गन्धपत्रः फणिञ्झकः । बहुवीर्यः शीतलकः सुराह्वश् च समीरणः

maruvaḥ kharapatras tu gandhapatraḥ phaṇiñjhakaḥ / bahuvīryaḥ śītalakaḥ surāhvaś ca samīraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीरः प्रस्थकुसुमो ज्ञेयो मरुवकस् तथा । आजन्मसुरभिपत्रो मरीचश् च त्रयोदश

jambīraḥ prasthakusumo jñeyo maruvakas tathā / ājanmasurabhipatro marīcaś ca trayodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विधा मरुवकः प्रोक्तः श्वेतश् चैव सितेतरः । श्वेतो भेषजकार्ये स्याद् अपरः शिवपूजने

dvidhā maruvakaḥ proktaḥ śvetaś caiva sitetaraḥ / śveto bheṣajakārye syād aparaḥ śivapūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुवः कटुतिक्तोष्णः कृमिकुष्ठविनाशनः । विड्बन्धाध्मानशूलघ्नो मान्द्यत्वग्दोषनाशनः

maruvaḥ kaṭutiktoṣṇaḥ kṛmikuṣṭhavināśanaḥ / viḍbandhādhmānaśūlaghno māndyatvagdoṣanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जकः क्षुद्रतुलसी क्षुद्रपर्णो मुखार्जकः । उग्रगन्धश् च जम्बीरः कुठेरश् च कठिञ्जरः

arjakaḥ kṣudratulasī kṣudraparṇo mukhārjakaḥ / ugragandhaś ca jambīraḥ kuṭheraś ca kaṭhiñjaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितार्जकस् तु वैकुण्ठो वटपत्रः कुठेरकः । जम्बीरो गन्धबहुलः सुमुखः कटुपत्रकः

sitārjakas tu vaikuṇṭho vaṭapatraḥ kuṭherakaḥ / jambīro gandhabahulaḥ sumukhaḥ kaṭupatrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णार्जकः कालमालो मालूकः कृष्णमालुकः । स्यात् कृष्णमल्लिका प्रोक्ता गरघ्नो वनबर्बरः

kṛṣṇārjakaḥ kālamālo mālūkaḥ kṛṣṇamālukaḥ / syāt kṛṣṇamallikā proktā garaghno vanabarbaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयो ऽर्जकाः कटूष्णाः स्युः कफवातामयापहाः । नेत्रामयहरा रुच्याः सुखप्रसवकारकाः

trayo 'rjakāḥ kaṭūṣṇāḥ syuḥ kaphavātāmayāpahāḥ / netrāmayaharā rucyāḥ sukhaprasavakārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनबर्बरिकान्या तु सुगन्धिः सुप्रसन्नकः । दोषोत्क्लेशी विषघ्नश् च सुमुखः सूक्ष्मपत्रकः । निद्रालुः शोफहारी च सुवक्त्रश् च दशाह्वयः

vanabarbarikānyā tu sugandhiḥ suprasannakaḥ / doṣotkleśī viṣaghnaś ca sumukhaḥ sūkṣmapatrakaḥ / nidrāluḥ śophahārī ca suvaktraś ca daśāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनबर्बरिका चोष्णा सुगन्धा कटुका च सा । पिशाचवान्तिभूतघ्नी घ्राणसन्तर्पणी परा

vanabarbarikā coṣṇā sugandhā kaṭukā ca sā / piśācavāntibhūtaghnī ghrāṇasantarpaṇī parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गापत्री तु पत्री स्यात् सुगन्धा गन्धपत्रिका । गङ्गापत्री कटूष्णा च वातजिद् व्रणरोपणी

gaṅgāpatrī tu patrī syāt sugandhā gandhapatrikā / gaṅgāpatrī kaṭūṣṇā ca vātajid vraṇaropaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाची मरकतपत्री हरितलता हरितपत्रिका पत्री । सुरभिर् मल्लारिष्टा गारुत्मतपत्रिका चैव

pācī marakatapatrī haritalatā haritapatrikā patrī / surabhir mallāriṣṭā gārutmatapatrikā caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाची कटुतिक्तोष्णा सकषाया वातदोषहन्त्री च । ग्रहभूतविकारकारी त्वग्दोषप्रशमनी व्रणेषु हिता

pācī kaṭutiktoṣṇā sakaṣāyā vātadoṣahantrī ca / grahabhūtavikārakārī tvagdoṣapraśamanī vraṇeṣu hitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालकं वारिपर्यायैर् उक्तं ह्रीवेरकं तथा । केश्यं वज्रम् उदीच्यं च पिङ्गं च ललनाप्रियम् । बालं च कुन्तलोशीरं कचामोदं शशीन्दुधा

bālakaṃ vāriparyāyair uktaṃ hrīverakaṃ tathā / keśyaṃ vajram udīcyaṃ ca piṅgaṃ ca lalanāpriyam / bālaṃ ca kuntalośīraṃ kacāmodaṃ śaśīndudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालकं शीतलं तिक्तं पित्तवान्तितृषापहम् । ज्वरकुष्ठातिसारघ्नं केश्यं श्वित्रव्रणापनुत्

bālakaṃ śītalaṃ tiktaṃ pittavāntitṛṣāpaham / jvarakuṣṭhātisāraghnaṃ keśyaṃ śvitravraṇāpanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बर्बरः सुमुखश् चैव गरघ्नः कृष्णबर्बरः । सुकन्दनो गन्धपत्रः पूतगन्धः सुरार्हकः

barbaraḥ sumukhaś caiva garaghnaḥ kṛṣṇabarbaraḥ / sukandano gandhapatraḥ pūtagandhaḥ surārhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बर्बरः कटुकोष्णश् च सुगन्धिर् वान्तिनाशनः । विसर्पविषविध्वंसी त्वग्दोषशमनस् तथा

barbaraḥ kaṭukoṣṇaś ca sugandhir vāntināśanaḥ / visarpaviṣavidhvaṃsī tvagdoṣaśamanas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरपर्णं देवपर्णं वीरपर्णं सुगन्धिकम् । मञ्चिपत्रं सूक्ष्मपत्रं देवार्हं गन्धपत्रकम्

suraparṇaṃ devaparṇaṃ vīraparṇaṃ sugandhikam / mañcipatraṃ sūkṣmapatraṃ devārhaṃ gandhapatrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटूष्णं सुरपर्णं च क्रिमिश्वासबलासजित् । दीपनं कफवातघ्नं वर्ण्यं बालहितं तथा

kaṭūṣṇaṃ suraparṇaṃ ca krimiśvāsabalāsajit / dīpanaṃ kaphavātaghnaṃ varṇyaṃ bālahitaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामशीतला नन्दा शीतला सा सुनन्दिनी । रामा चैव महानन्दा गन्धाढ्यारामशीतला

ārāmaśītalā nandā śītalā sā sunandinī / rāmā caiva mahānandā gandhāḍhyārāmaśītalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामशीतला तिक्ता शीतला पित्तहारिणी । दाहशोषप्रशमनी विस्फोटव्रणरोपणी

ārāmaśītalā tiktā śītalā pittahāriṇī / dāhaśoṣapraśamanī visphoṭavraṇaropaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाथोजं कमलं नभं च नलिनाम्भोजाम्बुजन्माम्बुजं श्रीपद्माम्बुरुहाब्जपद्मजलजान्य् अम्भोरुहं सारसम् । पङ्केजं सरसीरुहं च कुटपं पाथोरुहं पुष्करं वार्जं तामरसं कुशेशयकजे कञ्जारविन्दे तथा

pāthojaṃ kamalaṃ nabhaṃ ca nalināmbhojāmbujanmāmbujaṃ śrīpadmāmburuhābjapadmajalajāny ambhoruhaṃ sārasam / paṅkejaṃ sarasīruhaṃ ca kuṭapaṃ pāthoruhaṃ puṣkaraṃ vārjaṃ tāmarasaṃ kuśeśayakaje kañjāravinde tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतपत्रं बिसकुसुमं सहस्रपत्रं महोत्पलं वारिरुहम् । सरसिजसलिलजपङ्केरुहराजीवानि वेदवह्निमितानि

śatapatraṃ bisakusumaṃ sahasrapatraṃ mahotpalaṃ vāriruham / sarasijasalilajapaṅkeruharājīvāni vedavahnimitāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलं शीतलं स्वादु रक्तपित्तश्रमार्तिनुत् । सुगन्धि भ्रान्तिसंतापशान्तिदं तर्पणं परम्

kamalaṃ śītalaṃ svādu raktapittaśramārtinut / sugandhi bhrāntisaṃtāpaśāntidaṃ tarpaṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्डरीकं श्वेतपत्रं सिताब्जं श्वेतवारिजम् । हरिनेत्रं शरत्पद्मं शारदं शम्भुवल्लभम्

puṇḍarīkaṃ śvetapatraṃ sitābjaṃ śvetavārijam / harinetraṃ śaratpadmaṃ śāradaṃ śambhuvallabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्डरीकं हिमं तिक्तं मधुरं पित्तनाशनम् । दाहास्रश्रमदोषघ्नं पिपासादोषनाशनम्

puṇḍarīkaṃ himaṃ tiktaṃ madhuraṃ pittanāśanam / dāhāsraśramadoṣaghnaṃ pipāsādoṣanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोकनदम् अरुणकमलं रक्ताम्भोजं च शोणपद्मं च । रक्तोत्पलम् अरविन्दं रविप्रियं रक्तवारिजं वसवः

kokanadam aruṇakamalaṃ raktāmbhojaṃ ca śoṇapadmaṃ ca / raktotpalam aravindaṃ ravipriyaṃ raktavārijaṃ vasavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोकनदं कटुतिक्तं मधुरं शिशिरं च रक्तदोषहरम् । पित्तकफवातशमनं सन्तर्पणकारणं वृष्यम्

kokanadaṃ kaṭutiktaṃ madhuraṃ śiśiraṃ ca raktadoṣaharam / pittakaphavātaśamanaṃ santarpaṇakāraṇaṃ vṛṣyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलं नीलकमलं नीलाब्जं नीलपङ्कजम् । नीलपद्मं च बाणाह्वं नीलादिकमलाभिधम्

utpalaṃ nīlakamalaṃ nīlābjaṃ nīlapaṅkajam / nīlapadmaṃ ca bāṇāhvaṃ nīlādikamalābhidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलाब्जं शीतलं स्वादु सुगन्धि पित्तनाशकृत् । रुच्यं रसायने श्रेष्ठं केश्यं च देहदार्ढ्यदम्

nīlābjaṃ śītalaṃ svādu sugandhi pittanāśakṛt / rucyaṃ rasāyane śreṣṭhaṃ keśyaṃ ca dehadārḍhyadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषत् श्वेतं पद्मं नलिनं च तद् उक्तम् ईषद् आरक्तम् । उत्पलम् ईषन् नीलं त्रिविधम् इतीदं भवेत् कमलम्

īṣat śvetaṃ padmaṃ nalinaṃ ca tad uktam īṣad āraktam / utpalam īṣan nīlaṃ trividham itīdaṃ bhavet kamalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलादिर् अयं दाहरक्तपित्तप्रसादनः । पिपासादाहहृद् रोगच्छर्दिमूर्छाहरो गणः

utpalādir ayaṃ dāharaktapittaprasādanaḥ / pipāsādāhahṛd rogacchardimūrchāharo gaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मिनी नलिनी प्रोक्ता कूटपिन्य् अब्जिनी तथा । इत्थं तत्पद्मपर्यायनाम्नी ज्ञेया प्रयोगतः

padminī nalinī proktā kūṭapiny abjinī tathā / itthaṃ tatpadmaparyāyanāmnī jñeyā prayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मिनी मधुरा तिक्ता कषाया शिशिरा परा । पित्तकृमिशोषवान्तिभ्रान्तिसंतापशान्तिकृत्

padminī madhurā tiktā kaṣāyā śiśirā parā / pittakṛmiśoṣavāntibhrāntisaṃtāpaśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मबीजं तु पद्माक्षं गालोड्यं कन्दली च सा । भेडा क्रौञ्चादनी क्रौञ्चा श्यामा स्यात् पद्मकर्कटी

padmabījaṃ tu padmākṣaṃ gāloḍyaṃ kandalī ca sā / bheḍā krauñcādanī krauñcā śyāmā syāt padmakarkaṭī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मबीजं कटु स्वादु पित्तच्छर्दिहरं परम् । दाहास्रदोषशमनं पाचनं रुचिकारकम्

padmabījaṃ kaṭu svādu pittacchardiharaṃ param / dāhāsradoṣaśamanaṃ pācanaṃ rucikārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृणालं पद्मनालं च मृणाली च मृणालिनी । बिसं च पद्मतन्तुश् च बिसिनी नलिनीरुहम्

mṛṇālaṃ padmanālaṃ ca mṛṇālī ca mṛṇālinī / bisaṃ ca padmatantuś ca bisinī nalinīruham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृणालं शिशिरं तिक्तं कषायं पित्तदाहजित् । मूत्रकृच्छ्रविकारघ्नं रक्तवान्तिहरं परम्

mṛṇālaṃ śiśiraṃ tiktaṃ kaṣāyaṃ pittadāhajit / mūtrakṛcchravikāraghnaṃ raktavāntiharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मकन्दस् तु शालूकं पद्ममूलं कटाह्वयम् । शालीनं च जलालूकं स्याद् इत्य् एवं षडाह्वयम्

padmakandas tu śālūkaṃ padmamūlaṃ kaṭāhvayam / śālīnaṃ ca jalālūkaṃ syād ity evaṃ ṣaḍāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालूकं कटु विष्टम्भि रूक्षं रुच्यं कफापहम् । कषायं कासपित्तघ्नं तृष्णादाहनिवारणम्

śālūkaṃ kaṭu viṣṭambhi rūkṣaṃ rucyaṃ kaphāpaham / kaṣāyaṃ kāsapittaghnaṃ tṛṣṇādāhanivāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किञ्जल्कं मकरन्दं च केसरं पद्मकेसरम् । किञ्जं पीतं परागं च तुङ्गं चाम्पेयकं नव

kiñjalkaṃ makarandaṃ ca kesaraṃ padmakesaram / kiñjaṃ pītaṃ parāgaṃ ca tuṅgaṃ cāmpeyakaṃ nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किञ्जल्कं मधुरं रूक्षं कटु चास्यव्रणापहम् । पित्तघ्नं शिशिरं रुच्यं तृष्णादाहनिवारणम्

kiñjalkaṃ madhuraṃ rūkṣaṃ kaṭu cāsyavraṇāpaham / pittaghnaṃ śiśiraṃ rucyaṃ tṛṣṇādāhanivāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनूष्णं चोत्पलं चैव रात्रिपुष्पं जलाह्वयम् । हिमाब्जं शीतजलजं निशाफुल्लं च सप्तधा

anūṣṇaṃ cotpalaṃ caiva rātripuṣpaṃ jalāhvayam / himābjaṃ śītajalajaṃ niśāphullaṃ ca saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलं शिशिरं स्वादु पित्तरक्तार्तिदोषनुत् । दाहश्रमवमिभ्रान्तिक्रिमिज्वरहरं परम्

utpalaṃ śiśiraṃ svādu pittaraktārtidoṣanut / dāhaśramavamibhrāntikrimijvaraharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धवलोत्पलं तु कुमुदं कह्लारं कैरवं च शीतलकम् । शशिकान्तम् इन्दुकमलं चन्द्राब्जं चन्द्रिकाम्बुजं च नव

dhavalotpalaṃ tu kumudaṃ kahlāraṃ kairavaṃ ca śītalakam / śaśikāntam indukamalaṃ candrābjaṃ candrikāmbujaṃ ca nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदं शीतलं स्वादु पाके तिक्तं कफापहम् । रक्तदोषहरं दाहश्रमपित्तप्रशान्तिकृत्

kumudaṃ śītalaṃ svādu pāke tiktaṃ kaphāpaham / raktadoṣaharaṃ dāhaśramapittapraśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलम् उत्पलकं कुवलयम् इन्दीवरं च कन्दोत्थम् । सौगन्धिकं सुगन्धं कुड्मलकं चासितोत्पलं नवधा

nīlotpalam utpalakaṃ kuvalayam indīvaraṃ ca kandottham / saugandhikaṃ sugandhaṃ kuḍmalakaṃ cāsitotpalaṃ navadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलम् अतिस्वादु शीतं सुरभि सौख्यकृत् । पाके तु तिक्तम् अत्यन्तं रक्तपित्तापहारकम्

nīlotpalam atisvādu śītaṃ surabhi saukhyakṛt / pāke tu tiktam atyantaṃ raktapittāpahārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलिनी कैरविणी कुमुद्वती कुमुदिनी च चन्द्रेष्टा । कुवलयिनीन्दीवरिणी नीलोत्पलिनी च विज्ञेया

utpalinī kairaviṇī kumudvatī kumudinī ca candreṣṭā / kuvalayinīndīvariṇī nīlotpalinī ca vijñeyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलिनी हिमतिक्ता रक्तामयहारिणी च पित्तघ्नी । तापकफकासतृष्णाश्रमवमिशमनी च विज्ञेया

utpalinī himatiktā raktāmayahāriṇī ca pittaghnī / tāpakaphakāsatṛṣṇāśramavamiśamanī ca vijñeyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पद्रवः पुष्पसारः पुष्पस्वेदश् च पुष्पजः । पुष्पनिर्यासकश् चैव पुष्पाम्बुजः षडाह्वयः

puṣpadravaḥ puṣpasāraḥ puṣpasvedaś ca puṣpajaḥ / puṣpaniryāsakaś caiva puṣpāmbujaḥ ṣaḍāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पद्रवः सुरभिशीतकषायगौल्यो दाहश्रमातिवमिमोहमुखामयघ्नः । तृष्णार्तिपित्तकफदोषहरः सरश् च सन्तर्पणश् चिरम् अरोचकहारकश् च

puṣpadravaḥ surabhiśītakaṣāyagaulyo dāhaśramātivamimohamukhāmayaghnaḥ / tṛṣṇārtipittakaphadoṣaharaḥ saraś ca santarpaṇaś ciram arocakahārakaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाती भाति मृदुर् मनोज्ञमधुरामोदा मुहूर्तद्वयं द्वैगुण्येन च मल्लिका मदकरी गन्धाधिका यूथिका । एकाहं नवमालिका मदकरं चाह्नां त्रयं चम्पकं तीव्रामोदम् अथाष्टवासरमितामोदान्विता केतकी

jātī bhāti mṛdur manojñamadhurāmodā muhūrtadvayaṃ dvaiguṇyena ca mallikā madakarī gandhādhikā yūthikā / ekāhaṃ navamālikā madakaraṃ cāhnāṃ trayaṃ campakaṃ tīvrāmodam athāṣṭavāsaramitāmodānvitā ketakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं नानाप्रथितसुमनःपत्रपद्माभिधानसंस्थानोक्तिप्रगुणिततया तद्गुणाख्याप्रवीणम् । वाचोयुक्तिस्थिरपरिमलं वर्गम् एनं पठित्वा नित्यामोदैर् मुखसरसिजं वासयत्व् आशु वैद्यः

itthaṃ nānāprathitasumanaḥpatrapadmābhidhānasaṃsthānoktipraguṇitatayā tadguṇākhyāpravīṇam / vācoyuktisthiraparimalaṃ vargam enaṃ paṭhitvā nityāmodair mukhasarasijaṃ vāsayatv āśu vaidyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थैर्ये शैलशिलोपमान्य् अपि शनैर् आसाद्य तद्भावनां भेद्यत्वं यमिनां मनांस्य् अपि ययुः पुष्पाशुगस्याशुगैः । तेषां भूषयतां सुरादिकशिरः पत्रप्रसूनात्मनां वर्गो ऽयं वसतिर् मता सुमनसाम् उत्तंसवर्गाख्यया

sthairye śailaśilopamāny api śanair āsādya tadbhāvanāṃ bhedyatvaṃ yamināṃ manāṃsy api yayuḥ puṣpāśugasyāśugaiḥ / teṣāṃ bhūṣayatāṃ surādikaśiraḥ patraprasūnātmanāṃ vargo 'yaṃ vasatir matā sumanasām uttaṃsavargākhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकान् स्पर्शनयोगतः प्रसृमराण्य् आमोदयन्त्य् अञ्जसा प्रोत्फुल्लानि च यद् यशांसि विशदान्य् उत्तंसयन्ते दिशः । तस्यायं दशमः कृतौ स्थितिम् अगाद् वर्गो नृसिंहेशितुः सूरीन्दोः करवीरकादिर् अभिधासम्भारचूडामणौ

lokān sparśanayogataḥ prasṛmarāṇy āmodayanty añjasā protphullāni ca yad yaśāṃsi viśadāny uttaṃsayante diśaḥ / tasyāyaṃ daśamaḥ kṛtau sthitim agād vargo nṛsiṃheśituḥ sūrīndoḥ karavīrakādir abhidhāsambhāracūḍāmaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.