Naragari: Rajanighantu 25

सितजे शतपत्त्रे च वासन्त्यां माधवी भवेत् । ज्योतिष्मत्यां किणिह्यां च सुपुष्प्यां कटभी स्मृता

sitaje śatapattre ca vāsantyāṃ mādhavī bhavet / jyotiṣmatyāṃ kiṇihyāṃ ca supuṣpyāṃ kaṭabhī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवेन्द्रगोपौ तु वर्षाभूर्दर्दुराः स्मृताः । सुकुमारस्तु श्यामाके चम्पके क्षवके तथा

punarnavendragopau tu varṣābhūrdardurāḥ smṛtāḥ / sukumārastu śyāmāke campake kṣavake tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृक्का तु सुकुमारायां नेपाली मालती स्मृता । महाबला गवाक्षी च गिरिकर्णी गवादनी

spṛkkā tu sukumārāyāṃ nepālī mālatī smṛtā / mahābalā gavākṣī ca girikarṇī gavādanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिष्टस् तक्रभेदे च निम्बे च लशुने तथा । कटुका वंशदूर्वास्तु शतपर्वा च किंशुकः

ariṣṭas takrabhede ca nimbe ca laśune tathā / kaṭukā vaṃśadūrvāstu śataparvā ca kiṃśukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिष्मत्यां पलाशे च नन्दीवृक्षेऽथ लाङ्गली । हलिन्यां गजपिप्पल्यां नारिकेले प्रशस्यते

jyotiṣmatyāṃ palāśe ca nandīvṛkṣe'tha lāṅgalī / halinyāṃ gajapippalyāṃ nārikele praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदम्बे मल्लिकाख्ये च शिरीषे वृत्तपुष्पकः । गिरिकर्णीन्द्रवारुण्यां पिण्डिन्यां च गवादनी

kadambe mallikākhye ca śirīṣe vṛttapuṣpakaḥ / girikarṇīndravāruṇyāṃ piṇḍinyāṃ ca gavādanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषे मधुके दन्त्यां मधुपुष्पं तु वञ्जुलः । अशोके चैव भेरिण्यां निचुले चाथ नाकुली

śirīṣe madhuke dantyāṃ madhupuṣpaṃ tu vañjulaḥ / aśoke caiva bheriṇyāṃ nicule cātha nākulī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पाक्ष्यां सितक्षुद्रायां यवतिक्तेऽथ दर्दुरः । भल्लातके ऋषभकेऽनडुहि च प्रशस्यते

sarpākṣyāṃ sitakṣudrāyāṃ yavatikte'tha darduraḥ / bhallātake ṛṣabhake'naḍuhi ca praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरके मेथिकायां चित्रके च भवेच्छिखी । कदल्यामजमोदायां गजे हस्तीति संज्ञका

mayūrake methikāyāṃ citrake ca bhavecchikhī / kadalyāmajamodāyāṃ gaje hastīti saṃjñakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमोघा पद्मभेदे स्यात् पाटल्यां च विलङ्गके । कुल्माषः काञ्जिके वंशे गन्धमाल्यां सुविश्रुतः

amoghā padmabhede syāt pāṭalyāṃ ca vilaṅgake / kulmāṣaḥ kāñjike vaṃśe gandhamālyāṃ suviśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामायां महिषीवल्लीब्राह्मीहेमन्तताः स्मृताः । वंशे स्यान्नारिकेले च ताले च तृणराजकः

sāmāyāṃ mahiṣīvallībrāhmīhemantatāḥ smṛtāḥ / vaṃśe syānnārikele ca tāle ca tṛṇarājakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुस्तायामभ्रके मेघे घनश्चाथ पितृप्रियः । अगस्त्ये भृङ्गराजे च कालशाके च विश्रुतः

mustāyāmabhrake meghe ghanaścātha pitṛpriyaḥ / agastye bhṛṅgarāje ca kālaśāke ca viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तशठस्तु चाङ्गेर्यां जम्बीरेऽथ कपित्थके । दहनोऽरुष्करे प्रोक्तो वृश्चिकाल्यां च चित्रके

dantaśaṭhastu cāṅgeryāṃ jambīre'tha kapitthake / dahano'ruṣkare prokto vṛścikālyāṃ ca citrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विडङ्गे च जयन्त्यां च मोटायां च बला स्मृता । आम्रातके शिरीषे च प्लक्षे चैव कपीतनः

viḍaṅge ca jayantyāṃ ca moṭāyāṃ ca balā smṛtā / āmrātake śirīṣe ca plakṣe caiva kapītanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुडुहुञ्च्यां कारवल्ली काण्डीरे चीरपद्मके । यवासे क्षुद्रखदिरे कार्पासे च मरुद्भवा

kuḍuhuñcyāṃ kāravallī kāṇḍīre cīrapadmake / yavāse kṣudrakhadire kārpāse ca marudbhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रान्ता च स्पृक्कायां कार्पासे च यवासके । मण्डूकपर्णी मण्डूक्यां मञ्जिष्ठादित्यकान्तयोः

samudrāntā ca spṛkkāyāṃ kārpāse ca yavāsake / maṇḍūkaparṇī maṇḍūkyāṃ mañjiṣṭhādityakāntayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभके तु वासायां बलीवर्दे वृषः स्मृतः । चाम्पेयं चम्पके प्रोक्तं किञ्जल्के नागकेसरे

ṛṣabhake tu vāsāyāṃ balīvarde vṛṣaḥ smṛtaḥ / cāmpeyaṃ campake proktaṃ kiñjalke nāgakesare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीरे च लवंगे च श्रीखण्डे वारिसम्भवः । पलितं शैलजे श्यामे शुभ्रकेशे च विश्रुतम्

uśīre ca lavaṃge ca śrīkhaṇḍe vārisambhavaḥ / palitaṃ śailaje śyāme śubhrakeśe ca viśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दुरुको धूपभेदे शल्लक्यां च तृणान्तरे । पृथ्वीकायां हिङ्गुपत्त्री स्थूलैला कलिका स्मृता

kunduruko dhūpabhede śallakyāṃ ca tṛṇāntare / pṛthvīkāyāṃ hiṅgupattrī sthūlailā kalikā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतपत्त्रो राजकीरे कमले पुष्पभेदके । न्यग्रोधस्त्वाखुपर्ण्यां च विषपर्ण्यां वटे स्मृतः

śatapattro rājakīre kamale puṣpabhedake / nyagrodhastvākhuparṇyāṃ ca viṣaparṇyāṃ vaṭe smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्राग्निमन्थे तर्कारी जीमूते चाग्निमन्थके । श्वेते रौप्ये च मीनाण्ड्यां सिता च परिकीर्तिता

kṣudrāgnimanthe tarkārī jīmūte cāgnimanthake / śvete raupye ca mīnāṇḍyāṃ sitā ca parikīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमवल्कस्तु रीठायां कदरे कृष्णगर्भके । शैलेयके शिलाह्वा च कुनट्यां च शिलाजतौ

somavalkastu rīṭhāyāṃ kadare kṛṣṇagarbhake / śaileyake śilāhvā ca kunaṭyāṃ ca śilājatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाटलायां माषपर्ण्यां काश्मर्यां कृष्णवृन्तिका । जटामांस्यां च मांसे च लाक्षायां च पलं स्मृतम्

pāṭalāyāṃ māṣaparṇyāṃ kāśmaryāṃ kṛṣṇavṛntikā / jaṭāmāṃsyāṃ ca māṃse ca lākṣāyāṃ ca palaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समङ्गायां रक्तपादी मञ्जिष्ठा च बला स्मृता । भल्लातके बिल्यतरौ पार्थे वीरतरुः स्मृतः

samaṅgāyāṃ raktapādī mañjiṣṭhā ca balā smṛtā / bhallātake bilyatarau pārthe vīrataruḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःस्पर्शायां कण्टकारी कपिकच्छुर् दुरालभा । वत्सादन्यां गुडूची च तार्क्षी च गजपिप्पली

duḥsparśāyāṃ kaṇṭakārī kapikacchur durālabhā / vatsādanyāṃ guḍūcī ca tārkṣī ca gajapippalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमण्डे पुष्करे कञ्जे पद्मपत्त्रं प्रचक्षते । कालेयकं तु दार्व्यां च कुङ्कुमे हरिचन्दने

āmaṇḍe puṣkare kañje padmapattraṃ pracakṣate / kāleyakaṃ tu dārvyāṃ ca kuṅkume haricandane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीखण्डे चाजगन्धे स्याच्छ्रीवेष्टे तिलपर्णिका । लोध्रे पूगीफले चैव तूले च क्रमुकः स्मृतः

śrīkhaṇḍe cājagandhe syācchrīveṣṭe tilaparṇikā / lodhre pūgīphale caiva tūle ca kramukaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पल्यां यूथिकायां च जीरके माधवी भवेत् । अजमोदा शताह्वायां मिशिश्चैव शतावरी

pippalyāṃ yūthikāyāṃ ca jīrake mādhavī bhavet / ajamodā śatāhvāyāṃ miśiścaiva śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रपुस्यां कर्कटी तौसी तथा स्याद्वनकर्कटी । कुस्तुम्बर्यां च भूधात्र्यां धान्यं व्रीह्यादिकं स्मृतम्

trapusyāṃ karkaṭī tausī tathā syādvanakarkaṭī / kustumbaryāṃ ca bhūdhātryāṃ dhānyaṃ vrīhyādikaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रपुसी देवदाली च घोटिके शफले स्मृता । तण्डुल्यां यवतिक्ता च शशाण्डुल्यब्दनादयोः

trapusī devadālī ca ghoṭike śaphale smṛtā / taṇḍulyāṃ yavatiktā ca śaśāṇḍulyabdanādayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरदारुर् गन्धबध्वोश् चण्डायां गन्धमादिनी । श्यामेक्षुके क्षुरकेऽपि काकाक्षे कोकिलाक्षकः

suradārur gandhabadhvoś caṇḍāyāṃ gandhamādinī / śyāmekṣuke kṣurake'pi kākākṣe kokilākṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराङ्गं मस्तके गुह्ये त्वचायां च प्रशस्यते । कर्ण्यां श्वेतकिणिह्यां च कटभ्यां गिरिकर्णिका

varāṅgaṃ mastake guhye tvacāyāṃ ca praśasyate / karṇyāṃ śvetakiṇihyāṃ ca kaṭabhyāṃ girikarṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतङ्गो ऽर्के मधूके च पट्टरञ्जनके तथा । द्राक्षा च शतवीर्यायां दूर्वा चैव शतावरी

pataṅgo 'rke madhūke ca paṭṭarañjanake tathā / drākṣā ca śatavīryāyāṃ dūrvā caiva śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठी प्रतिविषा चैव विश्वायां च शतावरी । जया हरिद्रा विजया जयन्त्यां च प्रशस्यते

śuṇṭhī prativiṣā caiva viśvāyāṃ ca śatāvarī / jayā haridrā vijayā jayantyāṃ ca praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच्छुरायां दुरालम्भा स्वयंगुप्ता यवासकः । पुण्ड्रेक्षौ चाथ गोधूमे रसाले च प्रचक्षते

kacchurāyāṃ durālambhā svayaṃguptā yavāsakaḥ / puṇḍrekṣau cātha godhūme rasāle ca pracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षायां तु रसाला स्याद्वक्ष्यते च भिषग्वरैः । हैमवत्यां वचा श्वेतक्षीरिणी लोमशा स्मृता

drākṣāyāṃ tu rasālā syādvakṣyate ca bhiṣagvaraiḥ / haimavatyāṃ vacā śvetakṣīriṇī lomaśā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिल्वे धात्रीफले चैव श्रीफलं चार्द्रचिक्कणे । जात्यां पक्षिविशेषे च कमलं सारसं स्मृतम् । तिलके च छिन्नरुहा सुषवी केतकी भवेत्

bilve dhātrīphale caiva śrīphalaṃ cārdracikkaṇe / jātyāṃ pakṣiviśeṣe ca kamalaṃ sārasaṃ smṛtam / tilake ca chinnaruhā suṣavī ketakī bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशः सर्जद्रुमे वेणौ कुलाम्नाये च कीर्तितः । सलिले वत्सनाभे च व्याले चैव विषं स्मृतम्

vaṃśaḥ sarjadrume veṇau kulāmnāye ca kīrtitaḥ / salile vatsanābhe ca vyāle caiva viṣaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलकन्दो मुखालुः स्यात् शूरणं हस्तिकन्दकम् । आम्रातके पीतनकेऽप्यम्लिका च पलाशिका

sthūlakando mukhāluḥ syāt śūraṇaṃ hastikandakam / āmrātake pītanake'pyamlikā ca palāśikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषदोड्यां महानिम्बे मदने विषमुष्टिकः । तगरे कुङ्कुमे प्रोक्तो धुस्तूरे च शठः स्मृतः

viṣadoḍyāṃ mahānimbe madane viṣamuṣṭikaḥ / tagare kuṅkume prokto dhustūre ca śaṭhaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपित्थः स्वर्णयूथ्यां च कुष्माण्डे नागपुष्पके । तिलके चातिमुक्ते च इक्षुभेदे च पुण्ड्रकः

kapitthaḥ svarṇayūthyāṃ ca kuṣmāṇḍe nāgapuṣpake / tilake cātimukte ca ikṣubhede ca puṇḍrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आखोटे वारुणी चैव गवाक्ष्यां चर्मवादिनी । तोयवल्ल्यां च कारण्डीरो महादुग्धामृतस्रवा

ākhoṭe vāruṇī caiva gavākṣyāṃ carmavādinī / toyavallyāṃ ca kāraṇḍīro mahādugdhāmṛtasravā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्व्यां पुनर्नवा मेदा धारिणी च प्रशस्यते । मुचुकुन्दे जयापुष्पे गणेर्यां हरिवल्लभा

pṛthvyāṃ punarnavā medā dhāriṇī ca praśasyate / mucukunde jayāpuṣpe gaṇeryāṃ harivallabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामुके लघुकाश्मर्यां कैडर्यो ऽन्यकरञ्जके । द्राक्षान्तरे शिखरिणी नेवाल्यां दधिभेदके

kāmuke laghukāśmaryāṃ kaiḍaryo 'nyakarañjake / drākṣāntare śikhariṇī nevālyāṃ dadhibhedake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटजेन्द्रयवौ प्रोक्तौ पुष्पकासीसवत्सके । क्षौद्रे मद्यान्तरे प्रोक्तो मधुयष्ट्यां मधुः स्मृतः

kuṭajendrayavau proktau puṣpakāsīsavatsake / kṣaudre madyāntare prokto madhuyaṣṭyāṃ madhuḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चटके स्वरसे चैव नीलकण्ठो मयूरके । शोणितं कुङ्कुमे रक्ते रक्तगन्ध इति स्मृतम्

caṭake svarase caiva nīlakaṇṭho mayūrake / śoṇitaṃ kuṅkume rakte raktagandha iti smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्कारी देवदाल्यां च अरण्यां वह्निमण्डले । वसर्यां वृश्चिके चैव काकबन्ध्या सकृत्प्रजा

tarkārī devadālyāṃ ca araṇyāṃ vahnimaṇḍale / vasaryāṃ vṛścike caiva kākabandhyā sakṛtprajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कट्वङ्ग्यां च कटभ्यां च पटोल्यां दधिपुष्पिका । धुस्तूरे केसरे हेम्नि सुवर्णं सम्प्रचक्षते

kaṭvaṅgyāṃ ca kaṭabhyāṃ ca paṭolyāṃ dadhipuṣpikā / dhustūre kesare hemni suvarṇaṃ sampracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णायां हरिद्रायां वारुणी कणगुग्गुलुः । वाराह्यां शिशुमार्यां च कन्दभेदे च शूकरी

suvarṇāyāṃ haridrāyāṃ vāruṇī kaṇagugguluḥ / vārāhyāṃ śiśumāryāṃ ca kandabhede ca śūkarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाण्ड्वन्तरे लसुने मूले चाणक्यसंज्ञके । महाकन्दः समाख्यातो वैद्यशास्त्रार्थकोविदैः

palāṇḍvantare lasune mūle cāṇakyasaṃjñake / mahākandaḥ samākhyāto vaidyaśāstrārthakovidaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहे च वनरम्भायां लघुपाषाणभेदके । त्रिष्वेतेषु च गिरिजा प्रोक्ता यत्र भिषग्वरैः

lohe ca vanarambhāyāṃ laghupāṣāṇabhedake / triṣveteṣu ca girijā proktā yatra bhiṣagvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरणः कासमर्दे तु रामठे कृष्णजीरके । स शमं जायते तीक्ष्णं तगरे च प्रशस्यते

jaraṇaḥ kāsamarde tu rāmaṭhe kṛṣṇajīrake / sa śamaṃ jāyate tīkṣṇaṃ tagare ca praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुरालभायां कपिकच्छुके स्यात् तथा शिखर्यां दुरभिग्रहा च । महासमङ्गा बहुपुत्रिका च सा सारिवा स्यात् फणिजिह्विकायाम्

durālabhāyāṃ kapikacchuke syāt tathā śikharyāṃ durabhigrahā ca / mahāsamaṅgā bahuputrikā ca sā sārivā syāt phaṇijihvikāyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.