Library·Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition)·1·1.6

Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 1.6

पुर्यां तस्याम् अयोध्यायां वेदवित् सर्वसंग्रहः दीर्घदर्शी महातेजाः पौरजानपदप्रियः

puryāṃ tasyām ayodhyāyāṃ vedavit sarvasaṃgrahaḥ dīrghadarśī mahātejāḥ paurajānapadapriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्ष्वाकूणाम् अतिरथो यज्वा धर्मरतो वशी महर्षिकल्पो राजर्षिस् त्रिषु लोकृषु विश्रुतः

ikṣvākūṇām atiratho yajvā dharmarato vaśī maharṣikalpo rājarṣis triṣu lokṛṣu viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलवान् निहतामित्रो मित्रवान् विजितेन्द्रियः धनैश् च संचयैश् चान्यैः शक्रवैश्रवणोपमः

balavān nihatāmitro mitravān vijitendriyaḥ dhanaiś ca saṃcayaiś cānyaiḥ śakravaiśravaṇopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा मनुर् महातेजा लोकस्य परिरक्षिता तथा दशरथो राजा वसञ् जगद् अपालयत्

yathā manur mahātejā lokasya parirakṣitā tathā daśaratho rājā vasañ jagad apālayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन सत्याभिसंधेन त्रिवर्गम् अनुतिष्ठता पालिता सा पुरी श्रेष्ठेन्द्रेण इवामरावती

tena satyābhisaṃdhena trivargam anutiṣṭhatā pālitā sā purī śreṣṭhendreṇa ivāmarāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् पुरवरे हृष्टा धर्मात्मना बहु श्रुताः नरास् तुष्टाधनैः स्वैः स्वैर् अलुब्धाः सत्यवादिनः

tasmin puravare hṛṣṭā dharmātmanā bahu śrutāḥ narās tuṣṭādhanaiḥ svaiḥ svair alubdhāḥ satyavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाल्पसंनिचयः कश् चिद् आसीत् तस्मिन् पुरोत्तमे कुटुम्बी यो ह्य् असिद्धार्थो ऽगवाश्वधनधान्यवान्

nālpasaṃnicayaḥ kaś cid āsīt tasmin purottame kuṭumbī yo hy asiddhārtho 'gavāśvadhanadhānyavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामी वा न कदर्यो वा नृशंसः पुरुषः क्व चित् द्रष्टुं शक्यम् अयोध्यायां नाविद्वान् न च नास्तिकः

kāmī vā na kadaryo vā nṛśaṃsaḥ puruṣaḥ kva cit draṣṭuṃ śakyam ayodhyāyāṃ nāvidvān na ca nāstikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे नराश् च नार्यश् च धर्मशीलाः सुसंयताः मुदिताः शीलवृत्ताभ्यां महर्षय इवामलाः

sarve narāś ca nāryaś ca dharmaśīlāḥ susaṃyatāḥ muditāḥ śīlavṛttābhyāṃ maharṣaya ivāmalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाकुण्डली नामुकुटी नास्रग्वी नाल्पभोगवान् नामृष्टो नानुलिप्ताङ्गो नासुगन्धश् च विद्यते

nākuṇḍalī nāmukuṭī nāsragvī nālpabhogavān nāmṛṣṭo nānuliptāṅgo nāsugandhaś ca vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामृष्टभोजी नादाता नाप्य् अनङ्गदनिष्कधृक् नाहस्ताभरणो वापि दृश्यते नाप्य् अनात्मवान्

nāmṛṣṭabhojī nādātā nāpy anaṅgadaniṣkadhṛk nāhastābharaṇo vāpi dṛśyate nāpy anātmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाहिताग्निर् नायज्वा विप्रो नाप्य् असहस्रदः कश् चिद् आसीद् अयोध्यायां न च निर्वृत्तसंकरः

nānāhitāgnir nāyajvā vipro nāpy asahasradaḥ kaś cid āsīd ayodhyāyāṃ na ca nirvṛttasaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्मनिरता नित्यं ब्राह्मणा विजितेन्द्रियाः दानाध्ययनशीलाश् च संयताश् च प्रतिग्रहे

svakarmaniratā nityaṃ brāhmaṇā vijitendriyāḥ dānādhyayanaśīlāś ca saṃyatāś ca pratigrahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नास्तिको नानृतको न कश् चिद् अबहुश्रुतः नासूयको न चाशक्तो नाविद्वान् विद्यते तदा

na nāstiko nānṛtako na kaś cid abahuśrutaḥ nāsūyako na cāśakto nāvidvān vidyate tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दीनः क्षिप्तचित्तो वा व्यथितो वापि कश् चन कश् चिन् नरो वा नारी वा नाश्रीमान् नाप्य् अरूपवान् द्रष्टुं शक्यम् अयोध्यायां नापि राजन्यभक्तिमान्

na dīnaḥ kṣiptacitto vā vyathito vāpi kaś cana kaś cin naro vā nārī vā nāśrīmān nāpy arūpavān draṣṭuṃ śakyam ayodhyāyāṃ nāpi rājanyabhaktimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णेष्व् अग्र्यचतुर्थेषु देवतातिथिपूजकाः दीर्घायुषो नराः सर्वे धर्मं सत्यं च संश्रिताः

varṇeṣv agryacaturtheṣu devatātithipūjakāḥ dīrghāyuṣo narāḥ sarve dharmaṃ satyaṃ ca saṃśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रं ब्रह्ममुखं चासीद् वैश्याः क्षत्रम् अनुव्रताः शूद्राः स्वधर्मनिरतास् त्रीन् वर्णान् उपचारिणः

kṣatraṃ brahmamukhaṃ cāsīd vaiśyāḥ kṣatram anuvratāḥ śūdrāḥ svadharmaniratās trīn varṇān upacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तेनेक्ष्वाकुनाथेन पुरी सुपरिरक्षिता यथा पुरस्तान् मनुना मानवेन्द्रेण धीमता

sā tenekṣvākunāthena purī suparirakṣitā yathā purastān manunā mānavendreṇa dhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योधानाम् अग्निकल्पानां पेशलानाम् अमर्षिणाम् संपूर्णाकृतविद्यानां गुहाकेसरिणाम् इव

yodhānām agnikalpānāṃ peśalānām amarṣiṇām saṃpūrṇākṛtavidyānāṃ guhākesariṇām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काम्बोजविषये जातैर् बाह्लीकैश् च हयोत्तमैः वनायुजैर् नदीजैश् च पूर्णाहरिहयोपमैः

kāmbojaviṣaye jātair bāhlīkaiś ca hayottamaiḥ vanāyujair nadījaiś ca pūrṇāharihayopamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्यपर्वपजैर् मत्तैः पूर्णा हैमवतैर् अपि मदान्वितैर् अतिबलैर् मातङ्गैः पर्वतोपमैः

vindhyaparvapajair mattaiḥ pūrṇā haimavatair api madānvitair atibalair mātaṅgaiḥ parvatopamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अञ्जनाद् अपि निष्क्रान्तैर् वामनाद् अपि च द्विपैः भद्रमन्द्रैर् भद्रमृगैर् मृगमन्द्रैश् च सा पुरी

añjanād api niṣkrāntair vāmanād api ca dvipaiḥ bhadramandrair bhadramṛgair mṛgamandraiś ca sā purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यमत्तैः सदा पूर्णा नागैर् अचलसंनिभैः सा योजने च द्वे भूयः सत्यनामा प्रकाशते

nityamattaiḥ sadā pūrṇā nāgair acalasaṃnibhaiḥ sā yojane ca dve bhūyaḥ satyanāmā prakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां सत्यनामां दृढतोरणार्गलाम्; गृहैर् विचित्रैर् उपशोभितां शिवाम् पुरीम् अयोध्यां नृसहस्रसंकुलां; शशास वै शक्रसमो महीपतिः

tāṃ satyanāmāṃ dṛḍhatoraṇārgalām; gṛhair vicitrair upaśobhitāṃ śivām purīm ayodhyāṃ nṛsahasrasaṃkulāṃ; śaśāsa vai śakrasamo mahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.