Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.106

स्निग्धगम्भीरघोषेण स्यन्दनेनोपयान् प्रभुः । अयोध्यां भरतः क्षिप्रं प्रविवेश महायशाः

snigdhagambhīraghoṣeṇa syandanenopayān prabhuḥ / ayodhyāṃ bharataḥ kṣipraṃ praviveśa mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिडालोलूकचरिताम् आलीननरवारणाम् । तिमिराभ्याहतां कालीम् अप्रकाशां निशाम् इव

biḍālolūkacaritām ālīnanaravāraṇām / timirābhyāhatāṃ kālīm aprakāśāṃ niśām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राहुशत्रोः प्रियां पत्नीं श्रिया प्रज्वलितप्रभाम् । ग्रहेणाभ्युत्थितेनैकां रोहिणीम् इव पीडिताम्

rāhuśatroḥ priyāṃ patnīṃ śriyā prajvalitaprabhām / graheṇābhyutthitenaikāṃ rohiṇīm iva pīḍitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पोष्णक्षुब्धसलिलां घर्मोत्तप्तविहंगमाम् । लीनमीनझषग्राहां कृशां गिरिनदीम् इव

alpoṣṇakṣubdhasalilāṃ gharmottaptavihaṃgamām / līnamīnajhaṣagrāhāṃ kṛśāṃ girinadīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधूमाम् इव हेमाभाम् अध्वराग्निसमुत्थिताम् । हविरभ्युक्षितां पश्चाच् छिखां विप्रलयं गताम्

vidhūmām iva hemābhām adhvarāgnisamutthitām / havirabhyukṣitāṃ paścāc chikhāṃ vipralayaṃ gatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विध्वस्तकवचां रुग्ण- गजवाजिरथध्वजाम् । हतप्रवीराम् आपन्नां चमूम् इव महाहवे

vidhvastakavacāṃ rugṇa- gajavājirathadhvajām / hatapravīrām āpannāṃ camūm iva mahāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सफेनां सस्वनां भूत्वा सागरस्य समुत्थिताम् । प्रशान्तमारुतोद्धूतां जलोर्मिम् इव निःस्वनाम्

saphenāṃ sasvanāṃ bhūtvā sāgarasya samutthitām / praśāntamārutoddhūtāṃ jalormim iva niḥsvanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्तां यज्ञायुधैः सर्वैर् अभिरूपैश् च याजकैः । सुत्याकाले विनिर्वृत्ते वेदिं गतरवाम् इव

tyaktāṃ yajñāyudhaiḥ sarvair abhirūpaiś ca yājakaiḥ / sutyākāle vinirvṛtte vediṃ gataravām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोष्ठमध्ये स्थिताम् आर्ताम् अचरन्तीं नवं तृणम् । गोवृषेण परित्यक्तां गवां पत्नीम् इवोत्सुकाम्

goṣṭhamadhye sthitām ārtām acarantīṃ navaṃ tṛṇam / govṛṣeṇa parityaktāṃ gavāṃ patnīm ivotsukām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभाकरालैः सुस्निग्धैः प्रज्वलद्भिर् इवोत्तमैः । वियुक्तां मणिभिर् जात्यैर् नवां मुक्तावलीम् इव

prabhākarālaiḥ susnigdhaiḥ prajvaladbhir ivottamaiḥ / viyuktāṃ maṇibhir jātyair navāṃ muktāvalīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहसा चलितां स्थानान् महीं पुण्यक्षयाद् गताम् । संहृतद्युतिविस्तारां ताराम् इव दिवश् च्युताम्

sahasā calitāṃ sthānān mahīṃ puṇyakṣayād gatām / saṃhṛtadyutivistārāṃ tārām iva divaś cyutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पनद्धां वसन्तान्ते मत्तभ्रमरशालिनीम् । द्रुतदावाग्निविप्रुष्टां क्लान्तां वनलताम् इव

puṣpanaddhāṃ vasantānte mattabhramaraśālinīm / drutadāvāgnivipruṣṭāṃ klāntāṃ vanalatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमूढनिगमां सर्वां संक्षिप्तविपणापणाम् । प्रच्छन्नशशिनक्षत्रां द्याम् इवाम्बुधरैर् वृताम्

saṃmūḍhanigamāṃ sarvāṃ saṃkṣiptavipaṇāpaṇām / pracchannaśaśinakṣatrāṃ dyām ivāmbudharair vṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणपानोत्तमैर् भिन्नैः शरावैर् अभिसंवृताम् । हतशौण्डाम् इवाकाशे पानभूमिम् असंस्कृताम्

kṣīṇapānottamair bhinnaiḥ śarāvair abhisaṃvṛtām / hataśauṇḍām ivākāśe pānabhūmim asaṃskṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्णभूमितलां निम्नां वृक्णपात्रैः समावृताम् । उपयुक्तोदकां भग्नां प्रपां निपतिताम् इव

vṛkṇabhūmitalāṃ nimnāṃ vṛkṇapātraiḥ samāvṛtām / upayuktodakāṃ bhagnāṃ prapāṃ nipatitām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपुलां विततां चैव युक्तपाशां तरस्विनाम् । भूमौ बाणैर् विनिष्कृत्तां पतितां ज्याम् इवायुधात्

vipulāṃ vitatāṃ caiva yuktapāśāṃ tarasvinām / bhūmau bāṇair viniṣkṛttāṃ patitāṃ jyām ivāyudhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहसा युद्धशौण्डेन हयारोहेण वाहिताम् । निक्षिप्तभाण्डाम् उत्सृष्टां किशोरीम् इव दुर्बलाम्

sahasā yuddhaśauṇḍena hayāroheṇa vāhitām / nikṣiptabhāṇḍām utsṛṣṭāṃ kiśorīm iva durbalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रावृषि प्रविगाढायां प्रविष्टस्याभ्रमण्डलम् । प्रच्छन्नां नीलजीमूतैर् भास्करस्य प्रभाम् इव

prāvṛṣi pravigāḍhāyāṃ praviṣṭasyābhramaṇḍalam / pracchannāṃ nīlajīmūtair bhāskarasya prabhām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरतस् तु रथस्थः सञ् श्रीमान् दशरथात्मजः । वाहयन्तं रथश्रेष्ठं सारथिं वाक्यम् अब्रवीत्

bharatas tu rathasthaḥ sañ śrīmān daśarathātmajaḥ / vāhayantaṃ rathaśreṣṭhaṃ sārathiṃ vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नु खल्व् अद्य गम्भीरो मूर्छितो न निशम्यते । यथापुरम् अयोध्यायां गीतवादित्रनिःस्वनः

kiṃ nu khalv adya gambhīro mūrchito na niśamyate / yathāpuram ayodhyāyāṃ gītavāditraniḥsvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणीमदगन्धाश् च माल्यगन्धश् च मूर्छितः । धूपितागरुगन्धश् च न प्रवाति समन्ततः

vāruṇīmadagandhāś ca mālyagandhaś ca mūrchitaḥ / dhūpitāgarugandhaś ca na pravāti samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानप्रवरघोषश् च स्निग्धश् च हयनिःस्वनः । प्रमत्तगजनादश् च महांश् च रथनिःस्वनः । नेदानीं श्रूयते पुर्याम् अस्यां रामे विवासिते

yānapravaraghoṣaś ca snigdhaś ca hayaniḥsvanaḥ / pramattagajanādaś ca mahāṃś ca rathaniḥsvanaḥ / nedānīṃ śrūyate puryām asyāṃ rāme vivāsite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणैश् चारुवेषैश् च नरैर् उन्नतगामिभिः । संपतद्भिर् अयोध्यायां न विभान्ति महापथाः

taruṇaiś cāruveṣaiś ca narair unnatagāmibhiḥ / saṃpatadbhir ayodhyāyāṃ na vibhānti mahāpathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं बहुविधं जल्पन् विवेश वसतिं पितुः । तेन हीनां नरेन्द्रेण सिंहहीनां गुहाम् इव

evaṃ bahuvidhaṃ jalpan viveśa vasatiṃ pituḥ / tena hīnāṃ narendreṇa siṃhahīnāṃ guhām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.