Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.13

ते तु तां रजनीम् उष्य ब्राह्मणा वेदपारगाः । उपतस्थुर् उपस्थानं सहराजपुरोहिताः

te tu tāṃ rajanīm uṣya brāhmaṇā vedapāragāḥ / upatasthur upasthānaṃ saharājapurohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमात्या बलमुख्याश् च मुख्या ये निगमस्य च । राघवस्याभिषेकार्थे प्रीयमाणास् तु संगताः

amātyā balamukhyāś ca mukhyā ye nigamasya ca / rāghavasyābhiṣekārthe prīyamāṇās tu saṃgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदिते विमले सूर्ये पुष्ये चाभ्यागते ऽहनि । अभिषेकाय रामस्य द्विजेन्द्रैर् उपकल्पितम्

udite vimale sūrye puṣye cābhyāgate 'hani / abhiṣekāya rāmasya dvijendrair upakalpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काञ्चना जलकुम्भाश् च भद्रपीठं स्वलंकृतम् । रामश् च सम्यगास्तीर्णो भास्वता व्याघ्रचर्मणा

kāñcanā jalakumbhāś ca bhadrapīṭhaṃ svalaṃkṛtam / rāmaś ca samyagāstīrṇo bhāsvatā vyāghracarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायमुनयोः पुण्यात् संगमाद् आहृतं जलम् । याश् चान्याः सरितः पुण्या ह्रदाः कूपाः सरांसि च

gaṅgāyamunayoḥ puṇyāt saṃgamād āhṛtaṃ jalam / yāś cānyāḥ saritaḥ puṇyā hradāḥ kūpāḥ sarāṃsi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्वाहाश् चोर्ध्ववाहाश् च तिर्यग्वाहाः समाहिताः । ताभ्यश् चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश् च सर्वशः

prāgvāhāś cordhvavāhāś ca tiryagvāhāḥ samāhitāḥ / tābhyaś caivāhṛtaṃ toyaṃ samudrebhyaś ca sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षौद्रं दधिघृतं लाजा दर्भाः सुमनसः पयः । सलाजाः क्षीरिभिश् छन्ना घटाः काञ्चनराजताः । पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा

kṣaudraṃ dadhighṛtaṃ lājā darbhāḥ sumanasaḥ payaḥ / salājāḥ kṣīribhiś channā ghaṭāḥ kāñcanarājatāḥ / padmotpalayutā bhānti pūrṇāḥ paramavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रांशुविकचप्रख्यं पाण्डुरं रत्नभूषितम् । सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनम् उत्तमम्

candrāṃśuvikacaprakhyaṃ pāṇḍuraṃ ratnabhūṣitam / sajjaṃ tiṣṭhati rāmasya vālavyajanam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रमण्डलसंकाशम् आतपत्रं च पाण्डुरम् । सज्जं द्युतिकरं श्रीमद् अभिषेकपुरस्कृतम्

candramaṇḍalasaṃkāśam ātapatraṃ ca pāṇḍuram / sajjaṃ dyutikaraṃ śrīmad abhiṣekapuraskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुरश् च वृषः सज्जः पाण्डुराश्वश् च सुस्थितः । प्रस्रुतश् च गजः श्रीमान् औपवाह्यः प्रतीक्षते

pāṇḍuraś ca vṛṣaḥ sajjaḥ pāṇḍurāśvaś ca susthitaḥ / prasrutaś ca gajaḥ śrīmān aupavāhyaḥ pratīkṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ कन्याश् च मङ्गल्याः सर्वाभरणभूषिताः । वादित्राणि च सर्वाणि बन्दिनश् च तथापरे

aṣṭau kanyāś ca maṅgalyāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ / vāditrāṇi ca sarvāṇi bandinaś ca tathāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये संभ्रियेताभिषेचनम् । तथा जातीयम् आदाय राजपुत्राभिषेचनम्

ikṣvākūṇāṃ yathā rājye saṃbhriyetābhiṣecanam / tathā jātīyam ādāya rājaputrābhiṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते राजवचनात् तत्र समवेता महीपतिम् । अपश्यन्तो ऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्

te rājavacanāt tatra samavetā mahīpatim / apaśyanto 'bruvan ko nu rājño naḥ prativedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पश्यामश् च राजानम् उदितश् च दिवाकरः । यौवराज्याभिषेकश् च सज्जो रामस्य धीमतः

na paśyāmaś ca rājānam uditaś ca divākaraḥ / yauvarājyābhiṣekaś ca sajjo rāmasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेषु ब्रुवाणेषु सार्वभौमान् महीपतीन् । अब्रवीत् तान् इदं सर्वान् सुमन्त्रो राजसत्कृतः

iti teṣu bruvāṇeṣu sārvabhaumān mahīpatīn / abravīt tān idaṃ sarvān sumantro rājasatkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं पृच्छामि वचनात् सुखम् आयुष्मताम् अहम् । राज्ञः संप्रतिबुद्धस्य यच् चागमनकारणम्

ayaṃ pṛcchāmi vacanāt sukham āyuṣmatām aham / rājñaḥ saṃpratibuddhasya yac cāgamanakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वान्तःपुरद्वारम् आजगाम पुराणवित् । आशिर्भिर् गुणयुक्ताभिर् अभितुष्टाव राघवम्

ity uktvāntaḥpuradvāram ājagāma purāṇavit / āśirbhir guṇayuktābhir abhituṣṭāva rāghavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गता भगवती रात्रिर् अहः शिवम् उपस्थितम् । बुध्यस्व नृपशार्दूल कुरु कार्यम् अनन्तरम्

gatā bhagavatī rātrir ahaḥ śivam upasthitam / budhyasva nṛpaśārdūla kuru kāryam anantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणा बलमुख्याश् च नैगमाश् चागता नृप । दर्शनं प्रतिकाङ्क्षन्ते प्रतिबुध्यस्व राघव

brāhmaṇā balamukhyāś ca naigamāś cāgatā nṛpa / darśanaṃ pratikāṅkṣante pratibudhyasva rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम् । प्रतिबुध्य ततो राजा इदं वचनम् अब्रवीत्

stuvantaṃ taṃ tadā sūtaṃ sumantraṃ mantrakovidam / pratibudhya tato rājā idaṃ vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चैव संप्रसुप्तो ऽहम् आनयेद् आशु राघवम् । इति राजा दशरथः सूतं तत्रान्वशात् पुनः

na caiva saṃprasupto 'ham ānayed āśu rāghavam / iti rājā daśarathaḥ sūtaṃ tatrānvaśāt punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम् । निर्जगाम नृपावासान् मन्यमानः प्रियं महत्

sa rājavacanaṃ śrutvā śirasā pratipūjya tam / nirjagāma nṛpāvāsān manyamānaḥ priyaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम् । स सूतस् तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः

prapanno rājamārgaṃ ca patākādhvajaśobhitam / sa sūtas tatra śuśrāva rāmādhikaraṇāḥ kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ददर्श रुचिरं कैलाससदृशप्रभम् । रामवेश्म सुमन्त्रस् तु शक्रवेश्मसमप्रभम्

tato dadarśa ruciraṃ kailāsasadṛśaprabham / rāmaveśma sumantras tu śakraveśmasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकपाटपिहितं वितर्दिशतशोभितम् । काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्

mahākapāṭapihitaṃ vitardiśataśobhitam / kāñcanapratimaikāgraṃ maṇividrumatoraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम् । दामभिर् वरमाल्यानां सुमहद्भिर् अलंकृतम्

śāradābhraghanaprakhyaṃ dīptaṃ meruguhopamam / dāmabhir varamālyānāṃ sumahadbhir alaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वाजियुक्तेन रथेन सारथिर् नराकुलं राजकुलं विलोकयन् । ततः समासाद्य महाधनं महत् प्रहृष्टरोमा स बभूव सारथिः

sa vājiyuktena rathena sārathir narākulaṃ rājakulaṃ vilokayan / tataḥ samāsādya mahādhanaṃ mahat prahṛṣṭaromā sa babhūva sārathiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अद्रिकूटाचलमेघसंनिभं महाविमानोत्तमवेश्मसंघवत् । अवार्यमाणः प्रविवेश सारथिः प्रभूतरत्नं मकरो यथार्णवम्

tad adrikūṭācalameghasaṃnibhaṃ mahāvimānottamaveśmasaṃghavat / avāryamāṇaḥ praviveśa sārathiḥ prabhūtaratnaṃ makaro yathārṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.