Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.14

स तदन्तःपुरद्वारं समतीत्य जनाकुलम् । प्रविविक्तां ततः कक्ष्याम् आससाद पुराणवित्

sa tadantaḥpuradvāraṃ samatītya janākulam / praviviktāṃ tataḥ kakṣyām āsasāda purāṇavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासकार्मुकबिभ्रद्भिर् युवभिर् मृष्टकुण्डलैः । अप्रमादिभिर् एकाग्रैः स्वनुरक्तैर् अधिष्ठिताम्

prāsakārmukabibhradbhir yuvabhir mṛṣṭakuṇḍalaiḥ / apramādibhir ekāgraiḥ svanuraktair adhiṣṭhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र काषायिणो वृद्धान् वेत्रपाणीन् स्वलंकृतान् । ददर्श विष्ठितान् द्वारि स्त्र्यध्यक्षान् सुसमाहितान्

tatra kāṣāyiṇo vṛddhān vetrapāṇīn svalaṃkṛtān / dadarśa viṣṭhitān dvāri stryadhyakṣān susamāhitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते समीक्ष्य समायान्तं रामप्रियचिकीर्षवः । सहभार्याय रामाय क्षिप्रम् एवाचचक्षिरे

te samīkṣya samāyāntaṃ rāmapriyacikīrṣavaḥ / sahabhāryāya rāmāya kṣipram evācacakṣire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिवेदितम् आज्ञाय सूतम् अभ्यन्तरं पितुः । तत्रैवानाययामास राघवः प्रियकाम्यया

prativeditam ājñāya sūtam abhyantaraṃ pituḥ / tatraivānāyayāmāsa rāghavaḥ priyakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वैश्रवणसंकाशम् उपविष्टं स्वलंकृतम् । ददर्श सूतः पर्यङ्के सौवर्णे सोत्तरच्छदे

taṃ vaiśravaṇasaṃkāśam upaviṣṭaṃ svalaṃkṛtam / dadarśa sūtaḥ paryaṅke sauvarṇe sottaracchade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराहरुधिराभेण शुचिना च सुगन्धिना । अनुलिप्तं परार्ध्येन चन्दनेन परंतपम्

varāharudhirābheṇa śucinā ca sugandhinā / anuliptaṃ parārdhyena candanena paraṃtapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितया पार्श्वतश् चापि वालव्यजनहस्तया । उपेतं सीतया भूयश् चित्रया शशिनं यथा

sthitayā pārśvataś cāpi vālavyajanahastayā / upetaṃ sītayā bhūyaś citrayā śaśinaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तपन्तम् इवादित्यम् उपपन्नं स्वतेजसा । ववन्दे वरदं बन्दी नियमज्ञो विनीतवत्

taṃ tapantam ivādityam upapannaṃ svatejasā / vavande varadaṃ bandī niyamajño vinītavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राञ्जलिस् तु सुखं पृष्ट्वा विहारशयनासने । राजपुत्रम् उवाचेदं सुमन्त्रो राजसत्कृतः

prāñjalis tu sukhaṃ pṛṣṭvā vihāraśayanāsane / rājaputram uvācedaṃ sumantro rājasatkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौसल्या सुप्रभा देव पिता त्वां द्रष्टुम् इच्छति । महिष्या सह कैकेय्या गम्यतां तत्र माचिरम्

kausalyā suprabhā deva pitā tvāṃ draṣṭum icchati / mahiṣyā saha kaikeyyā gamyatāṃ tatra māciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् तु संहृष्टो नरसिंहो महाद्युतिः । ततः संमानयामास सीताम् इदम् उवाच ह

evam uktas tu saṃhṛṣṭo narasiṃho mahādyutiḥ / tataḥ saṃmānayāmāsa sītām idam uvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवि देवश् च देवी च समागम्य मदन्तरे । मन्त्रयेते ध्रुवं किंचिद् अभिषेचनसंहितम्

devi devaś ca devī ca samāgamya madantare / mantrayete dhruvaṃ kiṃcid abhiṣecanasaṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षयित्वा ह्य् अभिप्रायं प्रियकामा सुदक्षिणा । संचोदयति राजानं मदर्थं मदिरेक्षणा

lakṣayitvā hy abhiprāyaṃ priyakāmā sudakṣiṇā / saṃcodayati rājānaṃ madarthaṃ madirekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादृशी परिषत् तत्र तादृशो दूत आगतः । ध्रुवम् अद्यैव मां राजा यौवराज्ये ऽभिषेक्ष्यति

yādṛśī pariṣat tatra tādṛśo dūta āgataḥ / dhruvam adyaiva māṃ rājā yauvarājye 'bhiṣekṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्त शीघ्रम् इतो गत्वा द्रक्ष्यामि च महीपतिम् । सह त्वं परिवारेण सुखम् आस्व रमस्व च

hanta śīghram ito gatvā drakṣyāmi ca mahīpatim / saha tvaṃ parivāreṇa sukham āsva ramasva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिसंमानिता सीता भर्तारम् असितेक्षणा । आद्वारम् अनुवव्राज मङ्गलान्य् अभिदध्युषी

patisaṃmānitā sītā bhartāram asitekṣaṇā / ādvāram anuvavrāja maṅgalāny abhidadhyuṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सर्वान् अर्थिनो दृष्ट्वा समेत्य प्रतिनन्द्य च । ततः पावकसंकाशम् आरुरोह रथोत्तमम्

sa sarvān arthino dṛṣṭvā sametya pratinandya ca / tataḥ pāvakasaṃkāśam āruroha rathottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्णन्तम् इव चक्षूंषि प्रभया हेमवर्चसम् । करेणुशिशुकल्पैश् च युक्तं परमवाजिभिः

muṣṇantam iva cakṣūṃṣi prabhayā hemavarcasam / kareṇuśiśukalpaiś ca yuktaṃ paramavājibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरियुक्तं सहस्राक्षो रथम् इन्द्र इवाशुगम् । प्रययौ तूर्णम् आस्थाय राघवो ज्वलितः श्रिया

hariyuktaṃ sahasrākṣo ratham indra ivāśugam / prayayau tūrṇam āsthāya rāghavo jvalitaḥ śriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पर्जन्य इवाकाशे स्वनवान् अभिनादयन् । निकेतान् निर्ययौ श्रीमान् महाभ्राद् इव चन्द्रमाः

sa parjanya ivākāśe svanavān abhinādayan / niketān niryayau śrīmān mahābhrād iva candramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छत्त्रचामरपाणिस् तु लक्ष्मणो राघवानुजः । जुगोप भ्रातरं भ्राता रथम् आस्थाय पृष्ठतः

chattracāmarapāṇis tu lakṣmaṇo rāghavānujaḥ / jugopa bhrātaraṃ bhrātā ratham āsthāya pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हलहलाशब्दस् तुमुलः समजायत । तस्य निष्क्रममाणस्य जनौघस्य समन्ततः

tato halahalāśabdas tumulaḥ samajāyata / tasya niṣkramamāṇasya janaughasya samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राघवस् तत्र कथाप्रलापं शुश्राव लोकस्य समागतस्य । आत्माधिकारा विविधाश् च वाचः प्रहृष्टरूपस्य पुरे जनस्य

sa rāghavas tatra kathāpralāpaṃ śuśrāva lokasya samāgatasya / ātmādhikārā vividhāś ca vācaḥ prahṛṣṭarūpasya pure janasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष श्रियं गच्छति राघवो ऽद्य राजप्रसादाद् विपुलाङ्गम् इष्यन् । एते वयं सर्वसमृद्धकामा येषाम् अयं नो भविता प्रशास्ता । लाभो जनस्यास्य यद् एष सर्वं प्रपत्स्यते राष्ट्रम् इदं चिराय

eṣa śriyaṃ gacchati rāghavo 'dya rājaprasādād vipulāṅgam iṣyan / ete vayaṃ sarvasamṛddhakāmā yeṣām ayaṃ no bhavitā praśāstā / lābho janasyāsya yad eṣa sarvaṃ prapatsyate rāṣṭram idaṃ cirāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स घोषवद्भिश् च हयैः सनागैः पुरःसरैः स्वस्तिकसूतमागधैः । महीयमानः प्रवरैश् च वादकैर् अभिष्टुतो वैश्रवणो यथा ययौ

sa ghoṣavadbhiś ca hayaiḥ sanāgaiḥ puraḥsaraiḥ svastikasūtamāgadhaiḥ / mahīyamānaḥ pravaraiś ca vādakair abhiṣṭuto vaiśravaṇo yathā yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करेणुमातंगरथाश्वसंकुलं महाजनौघैः परिपूर्णचत्वरम् । प्रभूतरत्नं बहुपण्यसंचयं ददर्श रामो रुचिरं महापथम्

kareṇumātaṃgarathāśvasaṃkulaṃ mahājanaughaiḥ paripūrṇacatvaram / prabhūtaratnaṃ bahupaṇyasaṃcayaṃ dadarśa rāmo ruciraṃ mahāpatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.